III SA/Wr 128/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-06-16
Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Maciej Guziński, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odsetek oraz kosztów upomnienia, gdy nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawcy jest trudna?Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zachodzą szczególne przesłanki określone w art. 28 ust. 3a tej ustawy. W niniejszej sprawie nie stwierdzono całkowitej nieściągalności, a przepis art. 28 ust. 3a, który dopuszcza umorzenie pomimo braku całkowitej nieściągalności, dotyczy wyłącznie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, co nie obejmuje należności finansowanych przez płatnika za ubezpieczonych ani odsetek.Stan faktyczny
Strona R. R. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek spółki, za które ponosi osobistą odpowiedzialność, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Zakład odmówił umorzenia, wskazując, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności ani przesłanki umożliwiające umorzenie w szczególnych przypadkach. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ odwoławczy, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących umarzania należności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę w całości.
R R (dalej: strona, zobowiązany, skarżący), zwrócił się w dniu (...) r. do Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L z wnioskiem o umorzenie zobowiązań wynikających z decyzji Zakładu z dnia (...) r., wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Strona pełniła funkcję (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "(...) z siedzibą w B. Spółka nie odprowadziła należnych składek, dlatego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L dnia (...) r. wydał decyzję (nr (...) ), którą określono osobistą odpowiedzialność wnioskodawcy za długi spółki na zasadzie określonej w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 913).
W związku z powyższym zobowiązany na dzień wpływu wniosku, tj.: (...) r., zalegał z opłatą składek na ubezpieczenia z tytułu zatrudnionych pracowników w okresie od (...) do (...) , w kwocie (...) zł należności głównej plus odsetki w wysokości (...) zł oraz koszty upomnienia w kwocie (...) zł.
W tym stanie, po rozpoznaniu wnioski strony, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L decyzją z dnia (...) r. (znak (...) ), odmówił umorzenia:
- należności z tytułu odsetek, liczonych na dzień wydania decyzji orzekającej o osobistej odpowiedzialności wnioskodawcy, tj.: (...) r., powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek w okresie od (...) do (...) , w kwocie (...) zł,
oraz
- należności finansowanych przez płatnika za ubezpieczonych w okresie od (...) do (...) w kwocie (...) zł, w tym:
1) ubezpieczenia społeczne - za okres: (...) , w łącznej kwocie: (...) , w tym:
- z tytułu składek- (...) zł,
- z tytułu odsetek liczonych na dzień wydania decyzji orzekającej o osobistej odpowiedzialności wnioskodawcy, tj.: (...) r. - (...) zł,
2) Fundusz Pracy i FGŚP - za okres: (...) , w łącznej kwocie: (...) zł, w tym:
-z tytułu składek - (...) zł,
-z tytułu odsetek liczonych na dzień wydania decyzji orzekającej o osobistej odpowiedzialności wnioskodawcy, tj.: (...) r. - (...) zł,
3) koszty upomnienia - (...) zł.
W uzasadnieniu Zakład podniósł, że w sprawie ma zastosowanie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm., dalej też: ustawa). Stosownie do jego postanowień, należności z tytułu składek, tj.: należności opłacane przez płatnika na własne ubezpieczenia oraz należności opłacane przez płatnika za ubezpieczonych i należności z tytułu odsetek powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2-4. Na podstawie ust. 2 powołanego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Podniesiono, że w przedmiotowej sprawie nie występuje żadna przesłanka wymieniona w ust. 3 art. 28 ustawy, określająca nieściągalność.
Wskazano, że brak jest podstaw do prowadzenia w niniejszej sprawie postępowania z uwzględnieniem ust. 3a art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w myśl którego należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne osób będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
Wskazany przepis prawa (art. 28 ust .3 ustawy) umożliwia umorzenie wyłącznie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Zatem nie ma zastosowania do należności opłacanych przez płatnika za ubezpieczonych i należności z tytułu odsetek powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wskazała na sytuację materialną i zdrowotną świadczącą o braku możliwości zapłacenia należności z tytułu składek.
Podniosła fakt (...) i podkreśla, że w związku z tym nie jest właścicielem (...) przy ulicy (...) na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej. Ponadto podniosła, iż przy wydawaniu decyzji organ nie wziął pod uwagę "wierzytelności zgłoszonych w organach egzekucyjnych". Strona podniosła również, że spółka, której była (...) , rok (...) zamknęła stratą w kwocie (...) zł, przy kapitale zakładowym wynoszącym (...) zł. Głównymi wierzycielami spółki są (...) oraz (...) Łączna kwota wymagalnych zobowiązań wynosi (...) zł. Natomiast na majątek spółki składają się głównie środki trwałe o wartości rynkowej (...) zł. Strona ponownie wskazała, że w (...) r. i (...) r. przeszła (...) , których skutki uniemożliwiają podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, ponadto ma chorobę (...) . W związku z tym, dużym obciążeniem budżetu jest zakup leków, na które wydaje około (...) zł miesięcznie. Na życie pozostaje kwota około (...) zł.
Po rozpoznaniu powyższego wniosku, zaskarżoną decyzją z dnia (...) ,. ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) r.
W uzasadnieniu wskazano, że strona pełniła funkcję (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "(...) w likwidacji". Ponieważ Spółka nie odprowadziła należnych składek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L dnia (...) r. wydał decyzję (nr (...)), którą określono osobistą odpowiedzialność wnioskodawcy za długi spółki.
W związku z powyższym, strona na dzień wpływu wniosku, tj. (...) r. zalega z opłatą składek na ubezpieczenia z tytułu zatrudnionych pracowników w okresie od (...) do (...) , w kwocie (...) zł należności głównej plus odsetki w wysokości (...) zł oraz koszty upomnienia w kwocie (...) zł.
Wskazano w uzasadnieniu opisując sytuację majątkowa i zdrowotną strony, że wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pracuje, uprawniony jest do świadczenia rentowego w miesięcznej kwocie (...) zł, z którego potrącana jest kwota (...) zł miesięcznie z tytułu egzekucji sądowych. Tym samym w dyspozycji pozostaje suma (...) zł miesięcznie. Zgodnie z oświadczeniem strony, dodatkowym źródłem dochodu zobowiązanego jest zasiłek otrzymywany z pomocy społecznej w miesięcznej kwocie (...) zł. Wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, której dochód wynosi (...) zł oraz pozostającym bez źródła dochodu synem. Wskazano, z powołaniem na oświadczeniem strony, że zobowiązany ponosi koszty związane z utrzymaniem z tytułu opłat eksploatacyjnych w kwocie (...) zł, koszty leczenia w kwocie (...) zł i koszty określone jako inne w kwocie (...) zł. Wnioskodawca w nadesłanym oświadczeniu wykazał posiadane zobowiązania pieniężne na łączną kwotę (...) zł, które dochodzone są w drodze sądowych postępowań egzekucyjnych. Jako majątek nieruchomy wnioskodawca w oświadczeniu wykazał nieruchomość (...) oraz nieruchomość usytuowaną przy ulicy (...) . Jako składniki mienia ruchomego wnioskodawca wskazał auto (...) oraz (...) i (...) o łącznej wartości (...) zł
Wskazano, w uzasadnieniu, że opisując sytuację zdrowotną – strona wyjaśnia, iż w latach (...) i (...) przebyła dwa (...) , które uniemożliwiają prowadzenie działalności gospodarczej. Dodatkowo choruje na (...) i (...) , przewlekłą chorobę (...) , (...) oraz (...) . Posiada orzeczenie o niepełnosprawności wydane okresowo, tj.: do dnia (...) r., gdzie został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. Zgodnie z jego wskazaniami wymaga konieczności stałej lub długotrwałej pomocy innej osoby.
Dalej wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w stosunku do przedmiotowej sprawy ma zastosowanie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który umożliwia umorzenie należności składkowych w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Podniesiono, że określone w ust. 3 wymienionego powyżej artykułu, całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie - w przedmiotowej sprawie przesłanka ta nie ma zastosowania,
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt. 1 Ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j.: Dz. U z 2015 r., poz. 233) - zobowiązany nie występował z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, tak więc przesłanka wynikająca z pkt. 2 nie zachodzi,
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W związku z tym, że strona nie prowadziła działalności gospodarczej, a przedmiotem sprawy są zobowiązania Spółki "(...) . w likwidacji", za które ponosi osobistą odpowiedzialność - w przedmiotowej sprawie przesłanka ta nie ma zastosowania,
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym - przesłanka nie zachodzi,
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym - przesłanka nie zachodzi, bowiem koszty upomnienia wynoszą (...) zł,
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Zarówno naczelnik urzędu skarbowego, jak i komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Wobec powyższego przesłanka wymieniona w pkt. 5 nie zachodzi,
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zważywszy na to, iż obecnie przedmiotowe należności nie są objęte postępowaniem egzekucyjnym, tym samym nie można uznać za oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ocena odnośnie braku możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji, czy też wystąpienia trwałej nieściągalności, należy wyłącznie do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Zatem przedmiotowa przesłanka nie zachodzi.
W posumowaniu stwierdzono w uzasadnieniu, że w przedmiotowej sprawie nie występuje żadna przesłanka wymieniona w ust. 3, określająca nieściągalność, stanowiącą podstawę do umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy.
Dalej podniesiono w uzasadnieniu, że na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy, należności z tytułu składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Niemniej wskazany przepis prawa umożliwia umorzenie wyłącznie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Zatem nie ma zastosowania do należności opłacanych przez płatnika za ubezpieczonych i należności z tytułu odsetek powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.
Wskazano w tym kontekście, że Zakład odrębną decyzją z dnia (...) r. (sygn. sprawy (...) ), odmówił wszczęcia postępowania, w oparciu art. 28 ust. 3a, w sprawie umorzenia należności w części dotyczącej należności finansowanych przez płatnika składek za ubezpieczonych za okres od (...) do (...) , w kwocie (...) - należności głównej plus odsetki liczone na dzień wydania decyzji, tj.: (...) r., w wysokości (...) zł oraz w części dotyczącej należności z tytułu odsetek powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek w okresie od (...) do (...) , w kwocie (...) zł, liczonych na dzień wydania decyzji, tj.: (...) r. Rozpoznając ponownie sprawę, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L działając w imieniu Prezesa ZUS, w dniu (...) r. wydał decyzję (sygn. sprawy: (...)) , w której utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) r.
Na zaskarżoną decyzję z dnia (...) r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, występując o jej uchylenie i orzeczenie o umorzeniu należności z tytułu składek wraz z odsetkami. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
W uzasadnieniu, wskazując na przepisy art. 28 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365), strona podniosła, że należności wskazane w sentencji wniosku winny być umorzone, bowiem nie mam żadnej możliwości opłacenia tych składek. Nie ma żadnego majątku z którego mógłbym opłacić składki, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Posiada rozdzielność majątkową z żoną, stąd nie jest na prawach wspólności majątkowej właścicielem nieruchomości przy ul. Leśnej 20. Udział strony w tych nieruchomościach jest zajęty przez komorników na poczet wierzycieli, w szczególności na poczet banku.
Nadto podniosła, że ZUS pomija wierzytelności zgłoszone w organach egzekucyjnych o których wie z akt postępowań komorniczych. W (...) r. działalność gospodarcza spółki zamknęła się stratą na poziomie (...) zł. Kapitał zakładowy spółki wynosi (...) zł, jednak spółka posiada wierzycieli. Łączna kwota wymagalnych zobowiązań spółki wynosi (...) . Natomiast na majątek spółki składają się przede wszystkim środki trwałe o szacunkowej wartości rynkowej (...) zł.
Wskazała w skardze, że po potrąceniu podatku i ubezpieczenia zdrowotnego, pozostaje jej z otrzymywanego świadczenia kwota w wysokości (...) zł. Na leki wydaję średnio miesięcznie (...) zł, a więc zostaje kwota około (...) zł., która jest przeznaczona na opłaty i życie.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.").
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").
Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest Decyzja ZUS z dnia (...) r, utrzymująca w mocy decyzję ZUS Oddział w L z dnia (...) r., którą odmówiono stronie umorzenia należności z tytułu odsetek, liczonych na dzień wydania decyzji orzekającej o osobistej odpowiedzialności wnioskodawcy, tj.: (...) r., powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek w okresie od (...) do (...) w kwocie (...) zł oraz należności finansowanych przez płatnika za ubezpieczonych w okresie od (...) do (...) na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie (...) zł.
Zasady podlegania ubezpieczeniu społecznemu określają przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które w sposób ścisły regulują sytuację pozwalające ubiegać się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 28 ustawy, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 (ust. 1). Oznacza to, że należności z tytułu składek, co do zasady, mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 2), z zastrzeżeniem ust. 3a.
Całkowita nieściągalność, w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (ust. 3).
Jak trafnie wskazano w zaskrzonej decyzji, w przedmiotowej sprawie nie występuje żadna przesłanka wymieniona w ust. 3 art. 28 ustawy, określająca nieściągalność, stanowiącą podstawę do umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy.
W sprawie, z oczywistych względów, nie ma zastosowania przesłanka wskazana wyżej w pkt 1, pkt 2 oraz pkt 4 i 4a.
Odnośnie przesłanki zawartej w pkt 3, zasadnie wskazano, że skoro skarżący nie prowadził działalności gospodarczej, a przedmiotem sprawy są zobowiązania (...). w likwidacji" z siedzibą w B, za które ponosi osobistą odpowiedzialność na podstawie wskazanej decyzji, dlatego przesłanka ta nie ma zastosowania w sprawie.
Co do przesłanki wskazanej w pkt 5, podnieść należy, że jak wynika z akt sprawy, czego strona nie neguje, zarówno naczelnik urzędu skarbowego, jak i komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Wobec powyższego należy stwierdzić, że przesłanka wymieniona w pkt. 5 nie zachodzi,. Podobnie nie można uznać wystąpienia przesłanki wskazana w pk 6 - jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jak wynika z akt sprawy, obecnie przedmiotowe należności nie są objęte postępowaniem egzekucyjnym, tym samym nie można uznać za oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ocena bowiem odnośnie braku możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji, czy też wystąpienia trwałej nieściągalności, należy do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Jak wynika z akt sprawy strona posiada także majątek w postaci nieruchomości (udziałów w nieruchomości).
W tym stanie faktycznym i prawnym zasadnie organy ZUS uznały, że w sprawie nie występuje przesłanka nieściągalności, brak wiec podstaw do umorzenia należności w trybie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy.
Stosownie do art. 28 ust. 3a powołanej ustawy, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach, określonych w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
Wskazana powyżej regulacja, nie ma jednak zastosowania w odniesieniu do składek będących przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie. Zasadna jest więc z tego tytułu odmowa umorzenia: należności z tytułu odsetek, liczonych na dzień wydania decyzji orzekającej o osobistej odpowiedzialności wnioskodawcy, tj.: (...) r., powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek w okresie od (...) do (...) , w kwocie (...) zł; a także należności finansowanych przez płatnika za ubezpieczonych w okresie od (...) do (...) w kwocie (...) zł.
Ustawodawca wprowadził wprawdzie wyjątek od zasady umarzania należności tylko w razie całkowitej nieściągalności w art. 28 ust. 3a ustawy, jednakże ta regulacja obejmuje jedynie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia.
Wykładnia art. 28 ust. 3a ustawy nie pozwala więc na rozpoznanie wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników i finansowanych przez płatnika tych składek za okres od (...) do (...) r. oraz odsetek za zwłokę finansowanych przez płatnika składek należnych od nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników - na gruncie tego przepisu - gdyż dotyczy on wyłącznie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne "ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia".
Sformułowanie użyte w treści art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odnosi się jedynie do należności z tytułu składek ciążących na stronie, jako osobie prowadzącej działalność gospodarczą, a zatem należności składkowych "ubezpieczonych", czyli ich własnych obciążeń z tego tytułu. Przedstawiona interpretacja art. 28 ust. 3a ustawy znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie, które przyjęło, że przewidziana w tym przepisie możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne dotyczy tylko zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie własne płatnika (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2006 r., III UK 84/06, OSNP 2007, Nr 19-20, poz. 287, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 451/07).
W konsekwencji zatem braku podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego na mocy art. 28 ust. 3a ustawy w odniesieniu do należności z tytułu przedmiotowych składek za zatrudnionych pracowników i finansowanych przez płatnika tych składek oraz odsetek za zwłokę finansowanych przez płatnika składek należnych od nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników.
Wskazać należy, że w zakresie wniosku strony o umorzenie należności wynikających z decyzji ZUS z dnia (...) r., zostały wydane także inne decyzje, nie objęte niniejszym postepowaniem.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło