III SA/Wr 143/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-02-28
Skład orzekający: Sędzia NSA, Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Maciej Guziński (sprawozdawca)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca strefę płatnego parkowania może zawierać postanowienia wykraczające poza upoważnienie ustawowe, w szczególności dotyczące odpowiedzialności zarządcy drogi, rozgraniczenia kompetencji organów, czy też sposobu pobierania opłat i reklamacji?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały rady miejskiej dotyczącej strefy płatnego parkowania, uznając, że niektóre jej postanowienia (np. dotyczące odpowiedzialności zarządcy drogi, rozgraniczenia kompetencji Policji i Straży Miejskiej, czy sposobu wydawania abonamentów dla służb użyteczności publicznej) wykraczają poza upoważnienie ustawowe zawarte w ustawie o drogach publicznych. Jednocześnie sąd oddalił pozostałą część skargi, uznając, że inne kwestionowane przepisy uchwały mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego.Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S. zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania oraz wysokości stawek opłat za parkowanie. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie zasad poprawnej legislacji, przepisy dotyczące dróg niepublicznych, niewłaściwe oznakowanie, a także postanowienia dotyczące odpowiedzialności zarządcy drogi, sposobu pobierania opłat, reklamacji oraz wydawania abonamentów. Sąd częściowo uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność niektórych postanowień uchwały, a w pozostałym zakresie ją oddalił.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały w zakresie: § 2 pkt 4, § 3 ust. 4, § 4 ust. 7, § 11 ust. 6, § 14 ust. 7; dalej idącą skargę oddalił; zasądził od Gminy S. na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Maciej Guziński (sprawozdawca), , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi H. K. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania w S. oraz wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie Miasta S. I. stwierdza nieważność załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały w zakresie: § 2 pkt 4, § 3 ust. 4, § 4 ust. 7, § 11 ust. 6, § 14 ust. 7; II. dalej idącą skargę oddala; III. zasądza od Gminy S. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
H. K. (dalej: strona; skarżący), wniósł skargę na uchwalę nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania w S. oraz wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie Miasta S. oraz uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] maja 2015 r. zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania w S. oraz wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie Miasta S.
Sprawa skargi na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] maja 2015 r. została zapisana pod sygnaturą; sygn. akt III 143/17. Natomiast sprawa skargi na uchwalę nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] grudnia 2003 r., została wydzielona do odrębnego postępowania.
Odnośnie uchwały nr [...] w skardze, uzupełnionej - w konsekwencji wezwania Sądu, pismami procesowymi z dnia 13 kwietnia 2017 r. i 18 kwietnia 2017 r., strona wniosła o stwierdzenie nieważności tej uchwały. Podniosła, że zmienia ona uchwałę z 1 grudnia 2003 r., niemniej w uchwale tej nie wymieniono dokonanych zmian, lecz kolejny już raz przepisano w całości poprzednie postanowienia, co jest sprzeczne z zasadami poprawnej legislacji oraz zasadami techniki prawodawczej.
Ponadto wniósł o stwierdzenie nieważności Załącznika nr 1 do uchwały nr [...] w zakresie:
- pkt 1 lit. m, lit. t. lit. bb oraz lit. g. Bowiem wymienione w w/w pozycjach drogi nie są drogami publicznymi i nie podlegają przepisom ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2015 r., poz. 460; dalej też: ustawa; u.d.p.);
- pkt 2, gdzie zostały określone znaki jakie miasto stosuje w poszczególnych strefach jako oznakowanie: D-44, D-45. Oznakowanie bowiem umieszczone zarówno w uchwale (jak i na drogach) nie odpowiada tym warunkom określonych w przepisach, brak jest napisu "postój płatny", brak sposobu wniesienia opłaty, jedynie umieszczono zakres stosowania znaku. Ponadto znak całkowicie nie odpowiada wymiarom oraz szablonowi znaku określonych w załączniku do rozporządzenia. Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. 2003 nr 220 poz. 2181) oraz rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 września 2013 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. 2013 poz. 1326).
Strona wniosła również o stwierdzenie nieważności Załącznika nr 2 do uchwały nr [...] w zakresie:
- § 2 pkt 1: Strefa Płatnego Parkowania (SPP) - część obszaru miasta, w którym wprowadzono obowiązek wnoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych, wyznaczony znakami drogowymi D-44 "strefa parkowania" i D-45 "koniec strefy parkowania". Strefa Płatnego Parkowania podzielona na dwie podstrefy cenowe o zróżnicowanej taryfie opłat.
- § 2 pkt 2: Podstrefy SPP - są to podobszary Strefy Płatnego Parkowania o zróżnicowanej wysokości opłat za parkowanie. Informacja o cenach obowiązujących w danej podstrefie jest umieszczona na znakach informacyjnych oraz parkometrach.
- § 2 pkt 4: Znak D-44 "strefa parkowania" - oznacza wjazd do strefy, w której za postój pojazdu pobierana jest opłata. W strefie tej zabroniony jest postój pojazdu bez wniesienia opłaty, z wyjątkiem postoju pojazdów osób lub jednostek, dla których ustalona została zerowa stawka opłaty, oraz postoju pojazdów komunikacji publicznej na wyznaczonych dla nich miejscach.
Wskazano w tym zakresie, że z treści przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13b ust. 1 u.d.p. wynika, że utworzenie strefy płatnego parkowania wiąże się z obowiązkiem wyznaczenia w tej strefie miejsc dla postoju pojazdów, a opłaty pobiera się wyłącznie w tych wyznaczonych miejscach, dlatego nie do zaakceptowania jest pogląd, iż cała strefa może być uznana za miejsce wyznaczone objęte opłatą.
- § 3 ust. 4: Parkowanie w SPP jest niestrzeżone. Zarządca Drogi nie ponosi odpowiedzialności z tytułu kradzieży lub uszkodzenia pojazdu.
- § 14 ust. 7: Zajęcie koperty przez pojazdy samochodowe inne niż wskazane na identyfikatorze nie upoważnia do wysuwania z tego tytułu roszczeń w stosunku do biura Strefy Płatnego Parkowania.
Podniesiono, że w akcie prawa miejscowego nie może znaleźć się zastrzeżenie, w myśl którego Zarządca Drogi z jakiegoś powodu może nie ponosić odpowiedzialności. Takie zastrzeżenie stoi w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym, bowiem o tym, czy zgłaszane przez dany podmiot roszczenie jest zasadne, władne są orzekać i rozstrzygać odpowiednie organy państwowe, w tym przede wszystkim sądy powszechne. Nie można a priori ograniczyć obywatelowi możliwości dochodzenia jego praw, nawet jeżeli roszczenie okaże się nieuzasadnione.
- § 4 ust. 4: Wykupiony bilet parkingowy lub abonament umieszczone powinny być za przednią szybą pojazdu w sposób pozwalający na dokładne ich odczytanie. Wskazano, że powyższy obowiązek jest nałożony bez podstawy prawnej.
- § 4 ust. 7: Nałożenie mandatu karnego przez Policję lub Straż Miejską za naruszenie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym na obszarze SPP, nie zwalnia od uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w SPP.
Podniesiono, iż opłaty mogą być pobierane tylko w miejscu wyznaczonym (art. 13b ust. 1 u.d.p.), natomiast wyznaczyć te miejsca może tylko organ zarządzający ruchem (art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p.) na podstawie zatwierdzonego projektu organizacji ruchu zgodnie z obowiązującą procedurą. Z powyższego wynika, że nie jest możliwy postój w miejscu wyznaczonym, a jednocześnie naruszający przepisy prawa o ruchu drogowym. Wobec czego jeżeli kierowca parkując narusza przepisy, np. parkując na przejściu dla pieszych, w obrębie skrzyżowania itd., jednocześnie nie może zaparkować w miejscu wyznaczonym. Taka sytuacja stanowi wykluczenie możliwości nałożenia opłaty. Wobec czego zawarta w tym postanowieniu regulacja stanowi naruszenie art. 13b ust. 1 w zw. z art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p.
- § 7 ust. 5; § 8 ust. 6: Abonament przysługuje wyłącznie na jeden pojazd.
Podniesiono, że takie postanowienie w znaczący sposób ogranicza posiadaczowi jednego z abonamentów możliwość korzystania z niego, albowiem w konsekwencji upoważnia ono do parkowania w SPP jedynie jeden pojazd. Tymczasem kartę te wykupuje użytkownik drogi i podmiot ten uprawniony jest do tego aby z tej karty korzystać. Z tego też względu bez znaczenia dla możliwości korzystania z uprawnienia wynikającego z nabycia jednej z tych winiet jest to, jakim pojazdem porusza się posiadacz tej karty. Takie zastrzeżenie stoi w sprzeczności więc z obowiązującym porządkiem prawnym demokratycznego państwa polskiego (art. 2 Konstytucji RP).
- § 8 ust. 4 lit. a: Podstawą do nabycia abonamentu jest: potwierdzenie miejsca zamieszkania na pobyt stały lub potwierdzenie miejsca zamieszkania na pobyt czasowy, nie krótszy niż 12 miesięcy lub posiadanie tytułu prawnego do lokalu. Zarzucono temu postanowieniu sprzeczność z prawem.
- § 9 ust. 3: W przypadku braku abonamentu okresowego w widocznym miejscu pojazdu lub niemożliwości odczytania informacji na nim zawartych, postój będzie traktowany jako nieopłacony (zapis dotyczy jedynie abonamentu na okaziciela).
- § 10 ust. 3: W przypadku braku abonamentu rocznego w podstrefie II w widocznym miejscu pojazdu lub niemożliwości odczytania informacji na nim zawartych, postój będzie traktowany jako nieopłacony (zapis dotyczy jedynie abonamentu na okaziciela).
- § 11 ust. 3: W przypadku braku abonamentu dla służb użyteczności publicznej w widocznym miejscu pojazdu lub niemożliwości odczytania informacji na nim zawartych, postój będzie traktowany jako nieopłacony (zapis dotyczy jedynie abonamentu na okaziciela).
Podniesiono, że zaskarżone przepisy uchwały stanowią przekroczenie delegacji ustawowej. Bowiem ustanowiono na równi nie wyłożenie abonamentu w miejscu widocznym lub niemożność jego odczytania z nie wykupieniem tego abonamentu. Natomiast opłata dodatkową pobierana winna być tylko i wyłącznie w sytuacji nieuiszczenia opłaty.
- § 11 ust. 6: Po rozpatrzeniu wniosku decyzję w sprawie wydania abonamentu dla służb użyteczności publicznej podejmuje Prezydent Miasta S.
Wskazano, że w art. 13 ust. 3 i 5 u.d.p. ustawodawca enumeratywnie wskazał podmioty, które są zwolnione z ponoszenia opłaty określonej w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., a w myśl art. 13b ust. 4 pkt 2 u.d.p. tylko rada gminy jest uprawniona do wprowadzenia zerowych stawek opłat dla jeszcze innych użytkowników dróg publicznych.
- § 15: 1. Kierujący / właściciel pojazdu kwestionujący zasadność wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej winien złożyć pisemny wniosek do Prezydenta Miasta S., na podstawie którego zostanie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. W przypadku uznania wyjaśnień wezwanie nie rodzi skutków prawnych.
2. Złożenie reklamacji nie powoduje wstrzymania naliczania opłaty dodatkowej.
- § 16 ust. 2: W przypadku posiadania ważnego biletu parkingowego (wykupionego w czasie nie dłuższym niż 5 min od chwili wystawienia wezwania), abonamentu lub potwierdzenia przez biuro SPP awarii parkometru oraz wniesienia opłaty mobilnej, kierownik biura SPP ma prawo do anulowania wezwania do zapłaty.
Podniesiono odnośnie powyższej regulacji, że procedura reklamacyjna opłat za postój w strefie płatnego parkowania z pewnością mogłaby być korzystna dla jej użytkowników, to jednak nie znajduje oparcia w obowiązujących regulacjach prawnych. W sferze ustanawiania nowych zobowiązań publicznoprawnych aktem prawa miejscowego, w drodze uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, stosuje się zasadę, że dozwolone jest tylko to, co prawo wyraźnie przewiduje.
- § 17: 1. Do kontroli opłacania czasu postoju pojazdów w SPP upoważnieni są kontrolerzy SPP, którzy działają w oparciu o niniejszy regulamin.
2. Po stwierdzeniu przez kontrolerów braku wniesionej opłaty za parkowanie lub parkowanie ponad opłacony czas, pobierana jest przez biuro SPP opłata dodatkowa.
- § 18: Kontrolerzy SPP nie pobierają opłat w trakcie kontroli.
Podniesiono, że określenie upoważnień i obowiązków służby parkingowej (kontrolerów) przekracza delegację ustawową zawartą w art.13b ust 4 ustawy o drogach publicznych, oraz nie należy do kompetencji Rady Miasta. Są to sprawy wyłącznie organizacyjne, które w żaden sposób nie regulują praw i obowiązków podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłat.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w S. wniosła o oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu podniesiono, że strona wezwała do usunięcia naruszenia prawa przez uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...].05.2015 r. z uwagi na obrazę przepisów prawa, poprawnej legislacji, w sposób godzący bezpośrednio w interes prawny skarżącego i interes publiczny. Wskazano, że jest to jednak stwierdzenie niezwykle ogólnikowe, bez odniesienia się do jakichkolwiek konkretów i bez odwołania się do jakichkolwiek przepisów. Z uwagi na powyższe, granica rozpoznania skargi wyznaczone przez wezwanie, może ograniczać się do zarzutu obrazy przepisów prawa, poprawnej legislacji. Poza granicą rozpoznania, pozostają natomiast późniejsze zarzuty, podniesione dopiero w skardze, które nie były wyartykułowane w wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego.
Wskazano w uzasadnieniu, że w postępowaniu, toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875; dalej też; u.s.g.), orzeka się jedynie w "granicach" interesu prawnego skarżącego. Tymczasem, podniesione dopiero w skardze zarzuty, nie pozostają w związku z naruszeniem interesu prawnego skarżącego. Skarżący nie wykazał naruszenia prawa mającego bezpośredni wpływ na jego własną indywidualną sytuację prawną, zarówno w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa jak i w skardze. Ogólnikowe stwierdzenie o sprzeczności uchwały z prawem, naruszeniu jego interesu prawnego nie spełnia wymogu udowodnienia legitymacji do złożenia skargi.
Ustosunkowując się merytorycznie do skargi, podniesiono, że kwestionowane zapisy uchwały nie naruszają przepisów ustawowych. Działając na podstawie art. 13b ust. 3 i ust. 4 oraz art. 13f ust. 1 i ust. 2 ustawy o drogach publicznych, Rada Miejska ustaliła strefę płatnego parkowania oraz opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. i sposób ich pobierania, określony w załącznikach
Wskazano, że ustawodawca przyznał radzie gminy (miasta) uprawnienie, z którego rada może, ale nie musi skorzystać, w szczególności w odniesieniu do wprowadzenia wskazanych opłat (abonamentowej i zryczałtowanej) oraz zerowej stawki opłaty dla niektórych użytkowników drogi. Ustawodawca nie wprowadził żadnych innych ograniczeń ani wytycznych dla rad gmin (miast) wiążących się ze skorzystaniem z uprawnienia do wprowadzenia wymienionych opłat. Oznacza to, że jeżeli rada gminy (miasta) korzystając z przyznanych jej uprawień zdecyduje się na ustalenie strefy płatnego parkowania i w dalszej kolejności skorzysta z uprawnienia odnośnie wprowadzenia opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej, szczegółowe ustalenie zasad czy wysokości tych opłat również pozostają w gestii rad gminy (miasta).
Pismem z dnia [...].06.2017 r. Stowarzyszenie "[...]", wystąpiło o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym (sygn. akt: III SA/Wr 143/17). W uzasadnieniu podniesiono, że Stowarzyszenie w pełni podziela skargę strony i jej uzupełnienie odnośnie naruszenia prawa przez przedmiotową uchwałę. W tym w zakresie: pkt 1 i 2 Załącznika nr 1 do uchwały; w zakresie Załącznika nr 2 do uchwały w: § 2 ust. 1 i 2; § 3 ust. 4; § 14 ust. 7; § 4 ust. 7; § 7 ust. 5; § 8 ust. 6; § 9 ust. 3; § 10 ust. 3; § 11 ust. 3; § 11 ust. 6; § 15; § 16 ust. 2; § 17 i 18.
Swój udział w sprawie zgłosił także Prokurator Rejonowy Prokuratury Rejonowej w S., który zawarł stanowisko w piśmie procesowym z [...] lutego 2018 r. Odnosząc się do argumentów ponoszonych przez skarżącego oraz wskazując na rozbieżności orzecznictwa dotyczącego pobierania opłat za postój w strefie płatnego parkowania, stwierdził, mając zatem na uwadze zarówno cele fiskalne jak i cele związane z ochroną dóbr kultury i koniecznością zapewnienia mieszkańcom S. oraz innym obywatelom swobodnego przemieszczania się, rotacyjne parkowanie w centrum miasta, że jako zasadne uznać należy opowiedzenie się za dopuszczalnością poboru opłat za postój w miejscach oznaczonych nie tylko znakami poziomymi i pionowymi, ale również w miejscach oznaczonych wyłącznie znakami pionowymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz.2188), sądy administracyjne są między innymi właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, a wśród nich – jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie – także aktów prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; jednolity tekst: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., powoływanej w dalszych wywodach jako "p.p.s.a."). Uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa. Natomiast stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej uchwały naruszającej prawo. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skargi, jeśli zaskarżony akt jest zgodny z przepisami prawa materialnego i procesowego (art. 151 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Natomiast zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Również zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875; dalej też: u.s.g.), organy stanowiąc akty prawa miejscowego działać muszą na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach.
Pomiędzy aktem prawa miejscowego, a aktem prawnym hierarchicznie wyższym powinna istnieć więź: formalna i materialna. Z pierwszą mamy do czynienia wówczas, gdy występuje postanowienie w akcie prawnym, o charakterze ustawowym, upoważniające do normatywizacji danej kwestii w drodze aktu prawa miejscowego. Natomiast więź materialna to więź treściowa. Istniejąca wtedy, gdy akt podjęty przez organ samorządu terytorialnego będzie swoistym dopełnieniem materii ustawy, a co z tym związane będzie w swej treści zgodny z treścią aktu, z upoważnienia którego został wydany.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, (w wersji obowiązującej na dzień złożenia skargi) "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego". Warunkiem wniesienia skargi jest uprzednie wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa skarżoną uchwałą. Jak wynika z akt sprawy, skarżący, działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wezwała Radę Miejską w S. do usunięcia naruszenia prawa.
Przed przystąpieniem do oceny zaskarżonego przez skarżącego aktu Sąd zobligowany jest skontrolować także, czy skarga pochodzi od uprawnionej do jej złożenia strony. Postępowanie sądowoadministracyjne bezwzględnie oparte jest bowiem na zasadzie skargowości. Jak już wskazano, przepis art. 101 ust. 1 u.s.g., reguluję tę kwestię w ten sposób, że "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego".
Uprawnienie do wniesienia skargi na uchwałę określającą strefę płatnego parkowania oraz wysokości płatności za parkowanie w tej sferze pojazdu samochodowego posiada niewątpliwie mieszkaniec strefy płatnego parkowania, jak i użytkownik tej strefy. Niewątpliwie skarżący jest zarówno mieszkańcem strefy płatnego parkowania jak i jej użytkownikiem. Skarżąca ma zatem legitymację skargową do wniesienia niniejszej skargi, w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.
Kontroli Sądu podlegała uchwała nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] maja 2015 r. zmieniająca uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania w S. oraz wysokości stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie Miasta S. (dalej też: uchwała nr 65/15).
W skardze, uzupełnionej pismami procesowymi z 13 kwietnia 2017 r. i 18 kwietnia 2017 r., strona wniosła o stwierdzenie nieważności zmieniającej uchwały nr [...], wprowadzonych nią załączników w zakresie: Załącznika nr 1 - pkt 1 lit. m, lit. t. lit. bb, lit. g; pkt 2 oraz Złącznika nr 2 - § 2 pkt 1, pkt 2 i 4;. § 3 ust. 4; § 14 ust. 7; § 4 ust. 4; § 4 ust. 7; § 7 ust. 5; § 8 ust. 6; § 8 ust. 4 lit. a; § 9 ust. 3; § 10 ust. 3 § 11 ust. 3; § 11 ust. 6; § 15; § 16 ust. 2; § 17 i § 18.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 460; dalej też: ustawa; u.d.p.).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłatę, o której mowa w tym przepisie, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 1 ustawy). Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, a to w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej (art. 13b ust. 2 ustawy).
Natomiast zgodnie z art. 13b ust. 3 ustawy: Rada gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach, może ustalić strefę płatnego parkowania.
Z kolei stosownie do w art. 13 b ust. 4 ustawy, rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania:
1) ustala wysokość stawek opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, z tym że opłata za pierwszą godzinę parkowania pojazdu samochodowego nie może przekraczać 3 zł;
2) może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi;
3) określa sposób pobierania opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Wskazane powyżej przepisy ustawy o drogach publicznych zawierają zatem upoważnienie do właściwego organu uchwałodawczego samorządu terytorialnego do ustanowienia przepisów prawa miejscowego. Redakcja wskazanego przepisu art. 13b ust. 3 i 4 ustawy, wytycza granice ustawowego upoważnienia rady miasta do ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości opłaty, wprowadzenia opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej oraz zerowej stawki opłaty dla niektórych użytkowników drogi, oraz określenia sposobu pobierania opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania.
Mając na względzie wskazane wyżej regulacje Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podzielił twierdzenia skarżącego co do konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego § 2 pkt 4, § 3 ust. 4, § 4 ust. 7, § 11 ust. 6, § 14 ust. 7 załącznika nr 2 do uchwały Rady Miejskiej w S. nr [...] z [...] maja 2015 r.
Odnośnie samej uchwały zmieniającej nr [...] wskazać należy, że jej treść zawiera jedynie postanowienia, że w uchwale nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. wprowadza się zmiany polegające na tym, że załączniki nr 1 i 2 otrzymują brzmienie zgodnie z załącznikami do uchwały nr [...].
Jak już wskazano, zgodnie z art. 13b ust. 3 ustawy: Rada gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach, może ustalić strefę płatnego parkowania. Skoro organ samorządowy może w drodze uchwały ustalić Strefę Płatnego Parkowania na terenie miasta oraz wysokości stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie miasta, to niewątpliwie może dokonać zmiany tej uchwały. Nie można więc mówić o naruszeniu prawa w wypadku podjęcia takiej uchwały, w sprawie uchwały nr [...].
W zakresie zarzutów co do postanowień zawartych w załącznikach nr 1 i 2 -wskazanych przez skarżącego, Sąd stwierdza co następuje.
Odnośnie zarzutu, że niektóre z wymienionych w załączniku nr 1 do uchwały (pkt 1 lit.m, lit t, lit. bb, lit. g) drogi nie są drogami publicznymi, Sąd nie podziela stanowiska o konieczności stwierdzenia nieważności postanowień w zakresie tych wskazanych dróg.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, opłaty odnoszą się do korzystania z dróg publicznych. Natomiast drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Z kolei, stosownie do art. 7 ustawy o drogach publicznych: Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych (ust. 1). Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (ust. 2). Ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy (ust. 3).
Z akt sprawy nie wynika aby wskazane w załączniku nr 1 drogi nie posiadały statusu drogi gminnej, a tym samym drogi publicznej.
W zakresie postanowień pkt 2 załącznika nr 1, gdzie zostały określone znaki jakie miasto stosuje w poszczególnych strefach jako oznakowanie: D-44, D-45, oraz § 2 pkt 1, 2 i 4 załącznika nr 2 do uchwały:
- § 2 pkt 1: Strefa Płatnego Parkowania (SPP) - część obszaru miasta, w którym wprowadzono obowiązek wnoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych, wyznaczony znakami drogowymi D-44 "strefa parkowania" i D-45 "koniec strefy parkowania". Strefa Płatnego Parkowania podzielona na dwie podstrefy cenowe o zróżnicowanej taryfie opłat;
- § 2 pkt 2: Podstrefy SPP - są to podobszary Strefy Płatnego Parkowania o zróżnicowanej wysokości opłat za parkowanie. Informacja o cenach obowiązujących w danej podstrefie jest umieszczona na znakach informacyjnych oraz parkometrach;
- § 2 pkt 4: Znak D-44 "strefa parkowania" - oznacza wjazd do strefy, w której za postój pojazdu pobierana jest opłata. W strefie tej zabroniony jest postój pojazdu bez wniesienia opłaty, z wyjątkiem postoju pojazdów osób lub jednostek, dla których ustalona została zerowa stawka opłaty, oraz postoju pojazdów komunikacji publicznej na wyznaczonych dla nich miejscach:
Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że zgodnie z art. 13b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu, a nie na obszarze całej strefy płatnego parkowania (zob. uchwała NSA z dnia 9.10.2017 r.), II GPS 2/17). Celem bowiem regulacji dotyczącej opłat za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, określonym w art. 13b ust. 2 ustawy, jest usprawnienie ruchu pojazdów w obszarach o znacznym deficycie miejsc postojowych, z uwzględnieniem ogólnych przepisów prawnych o ruchu drogowym. Pobieranie opłat za postój w każdym miejscu, w granicach wyznaczonej strefy parkowania wywoływałoby skutki przeciwstawne do zamierzonych.
Mając powyższe na względzie, Sąd podzielił stanowisko skarżącego i uznał za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego § 2 pkt 4 załącznika nr 2 do przedmiotowej uchwały, w świetle którego postój w strefy płatnego parkowania wiąże się z koniecznością ponoszenia opłaty.
Dla obowiązku uiszczenia opłaty postojowej w strefie płatnego parkowania (konsekwencją nieuiszczenia, której jest obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej) nie jest wystarczające podjęcie przez radę miasta uchwały ustalającej strefę płatnego parkowania, wysokość stawek za parkowanie oraz sposób ich pobierania i umieszczenie znaku D-44 "strefa płatnego parkowania", ale niezbędne jest także wyznaczenie stanowisk postojowych. Samo utworzenie strefy płatnego parkowania wiąże się z obowiązkiem wyznaczenia w tej strefie miejsc dla parkowania pojazdów, a opłaty pobiera się wyłącznie za postój w wyznaczonym w strefie płatnego parkowania miejscu, stosownie do treści art. 13b ust. 1 u.d.p. Powyższa regulacja jest wystarczająca do egzekwowania obowiązku wyznaczenia miejsca do parkowania. Nie cała strefa płatnego parkowania jednak może być uznana za "miejsce wyznaczone" w rozumieniu przepisu art. 13b ust. 1 u.d.p.
Miejsca i stanowiska postojowe wyznacza się za pomocą odpowiednich znaków drogowych, określonych w przepisach wykonawczych do ustawy Prawo o ruchu drogowym: w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r., poz. 1393 ze zm. ) i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r., Nr 220, poz. 2181, ze zm.). Znaki dotyczące strefy płatnego parkowania i miejsc postojowych w tej strefie mają charakter znaków informacyjnych (art. 7 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Nie kreują one zatem obowiązku uiszczenia opłaty za postój w miejscach wyznaczonych tymi znakami, lecz informują, że w tych miejscach taki obowiązek istnieje z mocy prawa.
Z § 58 ust. 4 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. wynika, że wjazd do strefy płatnego postoju oznacza się znakiem D-44 "strefa płatnego parkowania". Natomiast wyjazd ze strefy płatnego parkowania jest oznaczony znakiem D-45 "koniec strefy płatnego parkowania". Powyższe wskazuje, że wyznaczona w sprawie Strefa Płatnego Parkowania (SPP) może być wyznaczona znakami D-44 i D-45.
W konsekwencji Sąd nie podziela zarzutów skarżącego odnośnie pkt 2 załącznika nr 1 i § 2 pkt 1 i 2 załącznika nr 2 do uchwały.
W zakresie: § 3 ust. 4: Parkowanie w SPP jest niestrzeżone. Zarządca Drogi nie ponosi odpowiedzialności z tytułu kradzieży lub uszkodzenia pojazdu; § 14 ust. 7: Zajęcie koperty przez pojazdy samochodowe inne niż wskazane na identyfikatorze nie upoważnia do wysuwania z tego tytułu roszczeń w stosunku do biura Strefy Płatnego Parkowania.
Uznać należy, że racje ma skarżący, z art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy nie wynika aby rada gminy (rada miasta) była upoważniona do regulowania w przedmiotowej uchwale kwestii odpowiedzialności zarządcy drogi. Jak podniosła strona, o tym czy dany podmiotowi przysługują określone roszczenie przesądzają inne powszechnie obowiązujące przepisy prawa, czy dane roszczenie jest zasadne władne są orzekać uprawnione organy państwowe, w tym przede wszystkim sądy powszechne. Dlatego należało stwierdzić nieważność powyższych postanowień uchwały.
Podobnie, poza upoważnieniem rady miasta, wynikającym art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy, pozostaje kwestia uregulowana w § 4 ust. 7 uchwały: Nałożenie mandatu karnego przez Policję lub Straż Miejską za naruszenie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym na obszarze SPP, nie zwalnia od uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w SPP.
Podkreślić należy, że akty prawa miejscowego nie mogą przekraczać upoważnień ustawowych. Zasady techniki prawodawczej wprowadzają też zakaz powtarzania w aktach prawa miejscowego przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych. Sankcją za naruszenie upoważnienia ustawowego jest nieważność tej części aktu prawa miejscowego, w której przekroczone zostało upoważnienie ustawowe. Skoro zatem w upoważnieniu ustawowym nie zawarto delegacji dla rady gminy do uregulowania problematyki rozgraniczenia kompetencji Policji i Straży Miejskiej za naruszenie przepisów ruchu drogowego związanych z parkowaniem w SPP, to wprowadzone przez Radę takiej regulacji wykracza poza upoważnienie ustawowe. W stosunku do organów administracji publicznej nie stosuje się bowiem zasady, zgodnie z którą to, co nie jest zakazane, jest dozwolone. Przeciwnie, dozwolone jest tylko to, co znajduje wyraźną podstawę prawną (art. 7 Konstytucji).
Odnośnie postanowień § 4 ust. 4 uchwały: Wykupiony bilet parkingowy lub abonament umieszczone powinny być za przednią szybą pojazdu w sposób pozwalający na dokładne ich odczytanie.
Umieszczenie w oznaczonym miejscu dowodu uiszczenia opłaty za parkowanie, dostępnym dla przedstawicieli organu pobierającego te opłaty, stanowi informacje o uiszczeniu opłaty w odpowiedniej wysokości, w przewidzianej prawem formie, bądź też o zwolnienie z tejże opłaty. Jest to informacja o wykonaniu obowiązków wynikających z regulacji przyjętych przez radę miasta na podstawie całej delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 13b ust. 4 u.d.p. Skoro bowiem został ustalony obowiązek uiszczenia opłaty w strefie płatnego parkowania, ustalone zostały także formy opłaty oraz jej wysokość za poszczególne formy, to naturalnym jest wymógł wykazania faktu spełnienia tego obowiązku. Ma on charakter konieczny i przydatny do wykazania, że adresat obowiązku wypełnia go w sposób właściwy.
W konsekwencji nie można uznać, jak chce skarżący, że został ten obowiązek nałożony bez podstawy prawnej.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi przypomnieć należy, że zgodnie z art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy, rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi, a także określa sposób pobierania opłaty (sprawdzania), niewątpliwie także tej abonamentowej, objętej stawką zerową (art. 13b ust. 4 pkt 3 ustawy).
Ustawodawca konstruując powyższe upoważnienie ustawowe, nie wprowadził w ustawie o drogach publicznych kryteriów, jakimi obowiązana jest kierować się rada gminy (rada miasta) przy doborze użytkowników drogi uprawnionych do korzystania z preferencyjnych zasad ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, zasad ich pobierania, pozostawiając w tym zakresie swobodę radzie gminy (radzie miasta).
Niewątpliwie jednocześnie zgodzić się należy, że swoboda rady gminy (rady miasta) przy określaniu powyższych kwestii nie jest nieograniczona. Ograniczenie swobody działania w tym zakresie zakreślone jest poprzez jednoznacznie wskazany przez ustawodawcę cel, jakiemu generalnie służy wprowadzenie opłat za parkowanie. Jak stanowi art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej.
Ustawodawca, wprowadzając możliwość tworzenia stref płatnego parkowania, kierował się niewątpliwie nie tylko potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego, ale także koniecznością zapewnienia ochrony wolności i praw innych osób. Problem tworzenia stref płatnego parkowania w swej istocie dotyczy nie tylko potrzeby zaprowadzenia ładu przestrzennego, a więc bezpieczeństwa i porządku publicznego, ale wiąże się również z koniecznością zapewnienia ochrony wolności i praw tych obywateli, których domy czy mieszkania znajdują się właśnie w centrach miast, gdzie dojazd bądź dojście do miejsca zamieszkania są utrudnione z uwagi na liczbę znajdujących się tam pojazdów (ochrona prawa własności). Tworzenie stref płatnego parkowania, na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawy o drogach publicznych, jest zatem ograniczeniem podyktowanym ochroną konstytucyjnych wartości, pozostającym w zgodzie z zasadą proporcjonalności (zob. wyrok NSA z 14.12. 2017 r., I OSK 1449/17, zapadły w zakresie badania przedmiotowej uchwały).
W konsekwencji nie można uznać, że z art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, nie wynika, aby rada gminy (rada miasta) nie była upoważniona do uchwalenia przepisów konkretyzującym wymogi abonamentu, w tym sposobu jego pobierania. Tym samym nie można, jak chce skarżący, uznać nieważności § 7 ust. 5, § 8 ust. 6 uchwały, stanowiących, że abonament przysługuje wyłącznie na jeden pojazd, jako stojących w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym demokratycznego państwa polskiego ( art. 2 Konstytucji RP).
Abonament jest to niewątpliwie dokument zawierający numer rejestracyjny pojazdu, potwierdzający wniesienie opłaty za postój w Strefie Płatnego Parkowania w okresie na nim oznaczonym (zob. wyrok NSA z 14.12. 2017 r., I OSK 1449/17, zapadły w zakresie badania przedmiotowej uchwały). Jako taki dokument określający rodzaj abonamentu (roczny), rodzaj pojazdy (nr rejestracyjny) niewątpliwie może przysługiwać na jeden pojazd. Tym samym wprowadzenie w uchwale, że tak rozumiany abonament przysługuje na jeden pojazd, nie można uznać za wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Podobnie jak postanowienia uchwały zawarte w: - § 9 ust. 3: W przypadku braku abonamentu okresowego w widocznym miejscu pojazdu lub niemożliwości odczytania informacji na nim zawartych, postój będzie traktowany jako nieopłacony (zapis dotyczy jedynie abonamentu na okaziciela); - § 10 ust. 3: W przypadku braku abonamentu rocznego w podstrefie II w widocznym miejscu pojazdu lub niemożliwości odczytania informacji na nim zawartych, postój będzie traktowany jako nieopłacony (zapis dotyczy jedynie abonamentu na okaziciela); - § 11 ust. 3: W przypadku braku abonamentu dla służb użyteczności publicznej w widocznym miejscu pojazdu lub niemożliwości odczytania informacji na nim zawartych, postój będzie traktowany jako nieopłacony (zapis dotyczy jedynie abonamentu na okaziciela).
Wskazać należy w tym zakresie, że zgodnie z art. 13f ustawy, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową (ust. 1). Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (ust. 2). Opłatę dodatkową, o której mowa w ust. 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (ust. 3).
Powyższe wskazuje, że artykuł 13f ust. 2 ustawy upoważnia radę gminy do ustalenia wysokości opłaty dodatkowej, o której jest mowa w ust. 1 tego przepisu, a także sposobu jej pobierania. Podnieść należy, o czym była mowa wcześniej, że skoro został ustalony obowiązek uiszczenia opłaty w strefie płatnego parkowania, ustalone zostały także formy opłaty, w tym w postaci abonamentu oraz jej wysokość za poszczególne formy (w tym za abonament), to naturalnym jest wymógł wykazania faktu spełnienia tego obowiązku (w tym posiadania opłaconego abonamentu). Ma ona charakter konieczny i przydatny do wykazania, że adresat obowiązku wypełnia go w sposób właściwy. Konsekwencją nie wykazania na miejscu jego spełnienia jest dodatkowa opłata.
Artykuł 13b ust. 4 ustawy o drogach publicznych nie wskazuje radzie gminy (radzie miasta), czym powinna się kierować przy ustalaniu podmiotów objętych przywilejem stawki zerowej, jak i wprowadzając opłaty abonamentowe, a także sposobu ich pobierania, pozostawiając w tym zakresie swobodę radzie gminy (radzie miasta). Niewątpliwie należy uznać, że upoważnienie do określenia sposobu pobieranie opłaty (także abonamentowej) dotyczy zasady, formy i ogół czynności technicznych, pozwalających na dokonanie opłaty, sprawdzenia jej dokonania przez uprawniony podmiot. W tym także do uregulowania kwestii postępowania reklamacyjnego, zachowania służby kontrolującej postój w SPP.
W tym stanie, zdaniem Sądu, nie uprawniony jest wniosek strony o stwierdzenie nieważności, jako wydanych bez podstawy prawnej, postanowień:
- § 15 uchwały: 1. Kierujący / właściciel pojazdu kwestionujący zasadność wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej winien złożyć pisemny wniosek do Prezydenta Miasta S., na podstawie którego zostanie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, W przypadku uznania wyjaśnień wezwanie nie rodzi skutków prawnych. 2. Złożenie reklamacji nie powoduje wstrzymania naliczania opłaty dodatkowej.
- § 16 ust. 2 uchwały: W przypadku posiadania ważnego biletu parkingowego (wykupionego w czasie nie dłuższym niż 5 min od chwili wystawienia wezwania), abonamentu lub potwierdzenia przez biuro SPP awarii parkometru oraz wniesienia opłaty mobilnej, kierownik biura SPP ma prawo do anulowania wezwania do zapłaty.
- § 17 uchwały: 1. Do kontroli opłacania czasu postoju pojazdów w SPP upoważnieni są kontrolerzy SPP, którzy działają w oparciu o niniejszy regulamin. 2. Po stwierdzeniu przez kontrolerów braku wniesionej opłaty za parkowanie lub parkowanie ponad opłacony czas, pobierana jest przez biuro SPP opłata dodatkowa.
- § 18 uchwały: Kontrolerzy SPP nie pobierają opłat w trakcie kontroli.
Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Realizacja tych opłat w tej strefie może się odbywać poprzez wykupienie abonamentu, wskazanego w uchwale. Jak podniesiono wcześniej, upoważnienie zawarte w art. 13b ust. 4 ustawy o drogach publicznych, uprawniające do określenia sposobu pobieranie opłaty (także abonamentowej) dotyczy zasady, formy i ogół czynności technicznych, pozwalających na dokonanie opłaty, sprawdzenia posiadania, jej uiszczenia przez uprawniony podmiot.
Tym samym, ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (rada miasta) upoważniona została nie tylko do wprowadzenia opłaty, opłat abonamentowych, stawki zerowej, ale ustalenia realizacji tego obowiązku, sprawdzenia posiadanych uprawnień, postępowania reklamacyjnego. Stanowi to bowiem przesłankę poboru tej opłaty i umożliwia kontrolę przyznania abonamentu użytkownikom dróg, wskazanym w zaskarżonej uchwale (np. legitymujących się abonamentem mieszkańca, abonamentem rocznym kierowcy inwalidy, abonamentem rocznym posiadacza nieruchomości, abonamentem rocznym właściciel pojazdów posiadających miejsce zamieszkania na ulicach pozostających w bezpośrednim sąsiedztwie SPP).
Natomiast w ocenie Sądu, zasadny jest zarzut skargi dotyczący § 11 ust. 6 uchwały: Po rozpatrzeniu wniosku decyzję w sprawie wydania abonamentu dla służb użyteczności publicznej podejmuje Prezydent Miasta Świdnicy. Jak to podnosi skarżący, w myśl art. 13b ust. 4 pkt 2 u.d.p. tylko rada gminy (miasta) jest uprawniona do wprowadzenia zerowych stawek opłat dla określonych użytkowników dróg publicznych.
Wskazać należy, że niektóre postanowienia załącznika nr 2 w brzmieniu nadanym przez uchwałę nr [...] były przedmiotem rozpoznania przez sądy administracyjne i zostały osądzone w wyrok WSA we Wrocławiu z 3.03. 2017 r. (sygn. akt III SA/Wr 20/17) i NSA z 14.12. 2017 r., (sygn. akt I OSK 1449/17), w tym wyraźnie wskazanych przez skarżącego § 8 ust. 4 lit. a uchwały. I jako takie nie były przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny – uznając wskazane naruszenia prawa za istotne – stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt. I sentencji, natomiast nie podzielając twierdzeń skarżącego – na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło