III SA/Wr 145/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Protokolant Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 października 2007 sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Burmistrz Miasta P., decyzją z dnia [...] (Nr [...]), orzekł o wymeldowaniu D. M. z miejsca zameldowania na pobyt stały w P. przy ulicy C. [...]. Decyzja ta, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, została odebrana w dniu [...]. przez J. C. - ustanowionego, postanowieniem Sądu Rejonowego [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich w K. z [...] (sygn. akt [...]), dla nieobecnej D. M. kuratora do reprezentowania jej interesów. Wnioskiem z dnia [...] D. M. wystąpiła do Wojewody o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, przedkładając jednocześnie odwołanie. Zarówno wniosek jak i odwołanie zostały nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...]. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że ustanowiony kurator jest osobą jej znaną i miał z nią kontakt zarówno telefoniczny, jak również w Urzędzie M. w P. Mimo tego, nie została poinformowana o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie wymeldowania. O możliwości złożenia odwołania w sprawie wymeldowania i wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia dowiedziała się w dniu [...]. Postanowieniem z dnia [...] (...) Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazano, że strona o swym wymeldowaniu z pobytu stałego dowiedziała się w dniu [...], odbierając kserokopię dokumentów w przedmiotowej sprawie - w tym decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] (poz.[...] wykazu otrzymanych dokumentów). Ponadto w dniu [...] wnioskodawczyni oświadczyła do protokołu, że wiadomym jej jest, iż z pobytu stałego została wymeldowana decyzją administracyjną. W dalszej części uzasadnienia Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 58 § 2 kpa, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W tym stanie, zdaniem organu, biorąc pod uwagę nawet ostatni termin, w którym strona podejmowała działania w sprawie, tj. [...] uznać należy, iż dzień ten jest dniem ustania przyczyny uchybienia terminu. Oznacza to, zdaniem Wojewody, że termin do wystąpienia z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął [...]. Natomiast strona wystąpiła z niniejszą prośbą w dniu [...]. Z kolei, zgodnie z art. 58 § 3 kpa, przywrócenie terminu (siedmiodniowego) do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest niedopuszczalne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., strona zarzuciła postanowieniu Wojewody błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a polegający na przyjęciu, że nie dotrzymała z własnej winy terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że ustanowiony przez sąd kurator do reprezentowania jej interesów jest osobą jej znaną. Miała z nim kontakt zarówno telefoniczny, jak również widziała się z nim w Urzędzie M. w P., co najmniej kilka razy w trakcie toczącego się postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego. Wskazuje to, zdaniem skarżącej, że kurator wyznaczony przez sąd dopuścił się działania na jej szkodę i tym samym nie dopełnił obowiązków, jakie się wiążą z pełnieniem funkcji kuratora. Skarżąca wskazała, że o decyzji z dnia [...] w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego, dowiedziała się przypadkowo, będąc w Urzędzie M. w P. w dniu [...] w sprawie wyrobienia nowego dowodu osobistego. Jednakże ani wtedy, a także później, tj. w [...] - kiedy ponownie przebywała w Urzędzie - nie została poinformowana przez pracowników, w tym przez kuratora, o możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Strona podniosła, ze dowiedziała się o takiej możliwości przypadkowo, w dniu [...] gdy zasięgała porady prawnej w innej sprawie. Ustanie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania powinno więc, jej zdaniem, wiązać się z zdarzeniem - dowiedzeniem się o możliwości złożenia wniosku o przewrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tym dniu natomiast złożyła stosowny wniosek, a więc spełnione zostały wymogi, o których mowa w art. 58 kpa. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wypowiedziane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno postanowienia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W ocenie Sądu, kwestionowanemu postanowieniu nie można postawić skutecznego zarzutu sprzeczności z prawem, w rozumieniu w art. 145 p.p.s.a., w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu. Przede wszystkim godzi się zauważyć, że organ administracji dokonał prawidłowego ustalenia okoliczności stanu faktycznego koniecznych do podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia w sprawie, należycie ocenił zgromadzony materiał dowodowy i dokonał prawidłowej wykładni przepisów stanowiących normatywną podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] (Nr ...) o wymeldowaniu D. M. z miejsca pobytu stałego została doręczona w dniu [...] za zwrotnym potwierdzeniem odbiory, kuratorowi ustanowionemu dla nieobecnej strony, postanowieniem z dnia [...] Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich (Sygn. [...]). Strona po powzięciu wiadomości o wymeldowaniu wniosła pismem z dnia [...] odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji i jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Późniejsze ewentualne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie, reprezentowanej w postępowaniu administracyjnym przez kuratora ustanowionego na podstawie art. 34 kpa, któremu została uprzednio doręczona decyzja w danej sprawie, nie powoduje otwarcia od początku dla strony terminu wniesienia odwołania. Czternastodniowy termin wniesienia odwołania liczy się bowiem od dnia doręczenia decyzji kuratorowi. Zasadnie więc organ odwoławczy uznał w sprawie, że nie zostały spełnione warunki formalne odwołania, do których zalicza się zachowanie terminu do jego wniesienia. W tym stanie, skoro odwołanie strony skarżącej zostało wniesione po upływie kilku miesięcy od doręczenia decyzji kuratorowi reprezentującemu ją w postępowaniu administracyjnym a zawierało wniosku o przywrócenie terminu, trafnie Wojewoda orzekł w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 58 § 2 kpa, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że ten siedmiodniowy termin jest terminem prekluzyjnym, nie podlegającym przywróceniu, a to znaczy, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna, a termin nie może zostać przywrócony (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2001 r., sygn. akt III SA 551/00; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2006 r. VI SA/Wa 783/06, LEX nr 276569). Początkiem biegu terminu do złożenia przez stronę prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania jest dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. Ustalenie przez organ tej okoliczności w pierwszej kolejności jest konieczne dla oceny, czy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia odwołania) został złożony w terminie siedmiu dni. W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne (co potwierdza skarżąca w skardze), że o niekorzystnym dla siebie rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji skarżąca dowiedział się z w dniu [...] odbierając kserokopie dokumentów w przedmiotowej sprawie, w tym decyzję organu pierwszej instancji o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu (wykaz kserokopii dokumentów w sprawie wmeldowania strony z jej podpisem i adnotacja o otrzymaniu w dniu [...]). W dniu [...] przesłuchana do protokołu, w związku z złożeniem wniosku o ponowny zameldowanej na pobyt stały w tym samym lokalu w P. oświadczyła, że została wymeldowana z dotychczasowego miejsca pobytu decyzją administracyjną. Powyższe wskazuje, że termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w rozpatrywanej sprawie liczony winien być od uzyskania przez skarżącą wiadomości o wymeldowaniu decyzją administracyjną i odbiorze tej decyzji przez kuratora reprezentującego jej interesy, a więc od [...]. Natomiast biorąc dla strony korzystne ustalenia, od [...]. W dniu uzyskania decyzji o wymeldowaniu ustała więc przyczyna do wniesienia odwołania przez stronę skarżącą. I od tego dnia biegnie siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a nie jak chce strona, od dnia w którym dowiedziała się o możliwości złożenia takiego wniosku. W rozpatrywanej sprawie natomiast z prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona wystąpiła [...] a wiec, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, z uchybieniem terminu siedmiodniowego, o którym mowa jest w art. 58 § 2 kpa. Ocena, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, a w szczególności, czy przeszkoda ustała w dniu, w którym w mniemaniu zainteresowanego ustała przyczyna uchybienia, należy do organu administracji publicznej, który może odmówić przywrócenia terminu z powodu spóźnienia wniosku (por. Wróbel A., Zakamycze 2005, Komentarz do art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.). Jak już wskazano wcześniej 7 - dniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu jest terminem prekluzyjnym, nie podlegającym przywróceniu, a to znaczy, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna, a termin nie może zostać przywrócony. Zarzut strony skarżącej, że nie została pouczona o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest nieuzasadniony. Organ rozpatrując sprawę w trybie administracyjnym nie ma obowiązku udzielania z urzędu - przed podjęciem postępowania - pouczenia o przysługujących środkach prawnych, w sytuacji gdy mamy do czynienia z zakończonym postępowaniem administracyjnym, w którym strona miała ustanowionego kuratora. Uprawnienie do złożenia prośby o przywrócenie terminu wynika wprost z ustawy (art. 58 kpa). W sytuacji, spóźnienia wniosku, organ odwoławczy zasadnie odmówił przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skoro więc zaskarżone postanowienie nie naruszało przepisów prawa skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.