III SA/Wr 146/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Sędziowie: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant: Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę. W dniu [...] września 2012 r. skarżąca zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie jest oszustem podatkowym, a jej zadłużenie powstało w wyniku pogorszenia stanu zdrowia. Obecnie mąż jest po operacji serca, a ona sama korzysta z pożyczonego respiratora i dochodzą oboje do równowagi. Potrzebują jednak dalszej rehabilitacji i stabilności. Jedyne źródło utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego stanowi jej renta oraz emerytura męża. Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 01.2008 r. do 08.2010 r. w łącznej kwocie [...] zł, na ubezpieczenie zdrowotne za ten sam okres w łącznej kwocie [...] oraz Fundusz Pracy również za ten sam okres w łącznej kwocie [...] zł. Od tego rozstrzygnięcia skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu wskazała, że łączne wydatki jej i męża wynoszą [...] zł, a dochody [...] zł. Podniosła, że jest osobą schorowaną, musi mieć jakąś rezerwę na inne wydatki (zakup butów, okularów, prace remontowe w domu). Ma obowiązki związane z utrzymaniem grobów, zamówieniem mszy. Wskazała, że w latach 2008 – 2010 wystawiła tylko trzy faktury w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Rozpatrując ponownie sprawę, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. (Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu wskazano, że rozpoznając wniosek o umorzenie należności składkowych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zobowiązany jest do ustalenia, czy w sprawie zachodzą ustawowe przesłanki upoważniające organ do umorzenia należności. Zakład może umorzyć należności z tytułu składek w oparciu o art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.s.u.s."). Zgodnie z ust. 2 umorzenie należności może mieć miejsce jedynie w przypadku stwierdzenia przesłanki całkowitej nieściągalności. W uzasadnionych przypadkach w oparciu o ust 3a powołanego artykułu Zakład może umorzyć należności z tytułu składek na osobiste ubezpieczenia pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Okoliczności uzasadniające stwierdzenie przesłanki całkowitej nieściągalności zostały w sposób wyczerpujący określone przez ustawodawcę. Wyłącza to możliwość uwzględnienia sytuacji innych niż wymienionych w art. 28 ust 3 u.s.u.s. Całkowita nieściągalność należności zachodzi natomiast, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ustosunkowując się do tych przesłanek organ podniósł, że w niniejszej sprawie nie mogły znaleźć zastosowania przesłanki określone w punktach 1, 2 i 4, z uwagi na fakt, iż okoliczności podlegające ocenie z punktu widzenia poszczególnych przesłanek w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły. Zastosowania – w ocenie organu – nie mogła mieć także przesłanka określona w punkcie 3, gdyż jakkolwiek skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, to nie wystąpiła okoliczność braku majątku, ponieważ skarżąca otrzymuje rentę, a jej mąż emeryturę. Ponadto po stronie skarżącej występują następcy prawni. Zdaniem organu nie zachodziła także przesłanka określona w punkcie 4a, gdyż z dokonanego rozliczenia wynika, iż zaległe składki znacznie przekraczają wartość kosztów upomnienia. Odnośnie przesłanki wynikającej z pkt 5, organ podkreślił, że w stosunku do należności skarżącej nie jest prowadzone przez Dyrektora Oddziału ZUS we W. administracyjne postępowanie egzekucyjne, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia, że dana przesłanka wystąpiła. Zatem z uwagi na powyższe nie można uznać za oczywiste, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, zatem nie spełniona jest również przesłanka zawarta w punkcie 6. Organ podniósł dalej, że na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacania. Zasady umarzania należności z tytułu składek określono rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z powołanym rozporządzeniem, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących , że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenia należności. Odnosząc się do tych wyżej przesłanek organ dokonał analizy stanu majątkowego i rodzinnego skarżącej a także jej sytuacji materialnej. Podniósł, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, ich łączne dochody netto wynoszą [...] zł. Wydatkowane kwoty to [...] zł za energię elektryczną, [...] zł za gaz, [...] zł za leki, a także koszty przystosowania mieszkania dla potrzeb osoby niepełnosprawnej, zakup opału czy żywności związanej z dietą cukrzycową. Kwot obrazujących te wydatki skarżąca nie udokumentowała. Organ wskazał, że wobec podarowania w 2008 roku przez skarżącą i jej męża nieruchomości zabudowanej [...] jest on zobowiązany do partycypowania w kosztach utrzymania nieruchomości. Jakkolwiek skarżąca dodatkowo podniosła, że wydatki związane z wyżywieniem, karmą dla zwierząt, zakupem wody, paliwa, środków czystości i opału zamykają się kwotą [...] zł, to po odjęciu wskazanych wydatków pozostaje do dyspozycji kwota [...] zł. W tym stanie rzeczy organ uznał, że przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia nie została spełniona. Zdaniem organu nie występuje przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, gdyż w sprawie nie zostały wykazane straty materialne poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego zdarzenia nadzwyczajnego. Na podstawie dostarczonej dokumentacji organ ustalił, że pomimo podniesionej kwestii stanu zdrowia skarżącej i współmałżonka, nie można mówić, iż zły stan zdrowia stanowi okoliczność pozbawiającą skarżącą możliwości zarobkowania, ponieważ zarówno ona jak i jej mąż korzystają ze świadczeń socjalnych (renta i emerytura). Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w ocenie organu nie została więc spełniona. W końcowej części uzasadnienia decyzji organ wyjaśnił, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. oraz przesłanki z par. 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Organ wskazał, że trudna sytuacja materialna i zdrowotna zobowiązanej nie jest wystarczającym argumentem do wydania pozytywnej decyzji w zakresie umorzenia zaległych składek. Skarżąca powinna wykazać się odpowiednią starannością i zapobiegliwością, by w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej regulować zobowiązania publicznoprawne - składki ubezpieczeniowe względem ZUS. Organ podkreślił, że umorzenie należności jest instytucją nadzwyczajną. Tym samym wypadki uzasadniające uwzględnienie wniosku o umorzenie, muszą posiadać tę samą cechę. Nie wystarczy, gdy zobowiązany wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie narosłych należności. W takich przypadkach bowiem istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste. Zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązku. Odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma natomiast charakter zupełnie wyjątkowy. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie art. 28 i art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. W uzasadnieniu ponownie wskazała na swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną. Podkreśliła, iż w związku z chorobą zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, którą wyrejestrowała [...] sierpnia 2010 roku. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Według ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (art. 1 § 1). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 tej ustawy, zgodnie z ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej w skrócie p.p.s.a.) umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit.b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W ostatnim przypadku jednak wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Sąd administracyjny uwzględniając skargę, co do zasady może zatem znieść z obrotu prawnego wyłącznie wadliwe orzeczenie. Sąd nie zastępuje jednak organu administracji publicznej, nie prowadzi postępowania dowodowego we własnym zakresie, nie wydaje orzeczeń o charakterze merytorycznym w rozpatrywanej sprawie. Mając na względzie powołane regulacje prawne należało przyjąć, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się bowiem takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, organ rozpatrywał wniosek o umorzenie wymienionych tam zaległych składek na ubezpieczenia społeczne o niespornej wysokości. Organ rozstrzygnął sprawę na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, zwanej także u.s.u.s.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, przez co należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. W art. 28 ust. 3 u.s.u.s. wymieniono wyczerpująco przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, a mianowicie: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art.13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Organ trafnie stwierdził, że w niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie zachodzi. Słusznie przy tym podkreślił, że nie wystąpiła okoliczność braku majątku, ponieważ skarżąca posiada prawo do renty a dodatkowo po jej stronie występują następcy prawni. W konsekwencji zatem nie została spełniona przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. Zasadnie wskazano także, że zaległe składki znacznie przekraczają wartość kosztów upomnienia (art. 28 ust. 3 pkt 4a). Nie została zatem spełniona również przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. trafnie przyjął organ, że biorąc pod uwagę wysokość zadłużenia oraz możliwość jego przymusowego nie została więc również spełniona przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. W ocenie Sądu, organ zasadnie przyjął, że nie zachodzą również przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4 u.s.u.s. Organ przyjął ponadto, że sytuacja skarżącej wyczerpuje dyspozycję art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Zatem rozważył przesłanki umorzenia zaległych należności według rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. Odnośnie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia organ stwierdził, że skarżącej po opłaceniu przedstawionych przez nią wydatków pozostaje do dyspozycji kwota [...] zł, co nie pozwala na przyjęcie, że przesłanka ta została spełniona. Skarżąca nie wykazała natomiast strat materialnych poniesionych w wyniku klęski żywiołowej lub innego zdarzenia materialnego. Organ więc zasadnie stwierdził, że w sprawie brak jest przesłanki określonej § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Organ uznał również, że pomimo podniesionej kwestii stanu zdrowia skarżącej i współmałżonka, nie można mówić, iż zły stan zdrowia stanowi okoliczność pozbawiającą skarżącą możliwości zarobkowania, ponieważ zarówno ona jak i jej mąż otrzymują świadczenia rentowe i emerytalne. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd podziela stanowisko organu, że przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia nie zostały spełnione. Nawet jednak wystąpienie jednej z przesłanek określonych w § 3 wymienionego rozporządzenia oznacza dla ZUS-u jedynie uprawnienie, a nie obowiązek umorzenia składek. Rozstrzygnięcie organu opiera się bowiem na konstrukcji uznania administracyjnego (por. wyroki NSA z 17 października 2008 r. w spr. II GSK 396/08 i z 14 października 2008r. w spr. II GSK 379/08 – www.orzeczenia.nsa.gopv.pl oraz wyrok Sądu Najwyższego z 6 maja 2004r. w spr. II UZP 6/04 (OSNP nr 16 z 2004 r. poz.285). Sąd podkreśla, że z woli ustawodawcy organy orzekające ZUS mają kompetencję do działania w trybie uznania administracyjnego. W takiej sytuacji sądowa kontrola decyzji obejmuje wyłącznie zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Nie ocenia także wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości, zasad słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia zaległości na rzecz ZUS należy bowiem do kompetencji jego organów. Sąd nie ma natomiast uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, czyli do umorzenia należności zgodnie z żądaniem zawartym w skardze. Uznanie administracyjne nie oznacza swobody decyzji organu administracji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 3118/01 (POP 2004/4/77) podkreślił, że jest ono ograniczone dyrektywami wyboru sformułowanymi w ustawie. Sąd jest zatem zobligowany do oceny, czy postępowanie było prowadzone niewadliwie i czy organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki i czy zawarta w motywach decyzji w sprawie umorzenia ocena dowodów nie jest dowolna. Reasumując powyższe wywody należy uznać, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo zgromadził i poddał wszechstronnej ocenie materiał dowodowy sprawy. Wyjaśnił także, w świetle przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie – stan faktyczny, wypełniając normę art. 7 k.p.a. oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne oraz posiada prawidłową podstawę prawną ze wskazaniem, jakimi przesłankami kierował się organ odmawiając umorzenia zaległych składek. Organy orzekające wzięły pod uwagę wszystkie podnoszone przez skarżącego okoliczności i zgromadzone w toku postępowania dowody. Odnosząc je do podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia sformułowały wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Sytuacja skarżącej została rzetelnie zbadana i oceniona. Nie można więc przypisać znamion dowolności ocenie dokonanej przez organy orzekające. Ponadto trzeba wskazać, że przy wyjątkowym charakterze instytucji umorzenia zadłużenia z tytułu składek organ władny był dać pierwszeństwo interesowi społecznemu kierując się szczególnym, publicznoprawnym charakterem tych należności oraz celami, na które są przeznaczone ze swej istoty. Podjęta decyzja mieściła się w zakresie wyznaczonym przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zachowała też proporcje pomiędzy interesem społecznym, a ważnym interesem strony, które w niniejszej sprawie nie zostały przez organ naruszone. Podkreślić bowiem w tym miejscu trzeba, że instytucja umorzenia nie może być stosowana ani nagminnie, ani jako powszechny sposób zwolnienia z długu o publicznym przecież charakterze. Skarżąca podejmując działalność gospodarczą powinna bowiem liczyć się z obowiązkiem uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne. Zauważyć trzeba, że prowadzenie każdej działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem. Niedopuszczalne jest przy tym przenoszenie niedogodnych dla podmiotu podejmującego działalność konsekwencji na Zakład. Należy także podkreślić, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Końcowo Sąd zaznacza, iż każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległości. Odmowa ich umorzenia nie stwarza bowiem sytuacji powagi rzeczy osądzonej. Oznacza o, że zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje - zwłaszcza, jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu (por. wyrok NSA z 18 lutego 2000 r., sygn. akt III SA 398-399/99, LEX nr 40399). W tym stanie rzeczy, wobec braku naruszenia norm prawa procesowego lub materialnego, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.