III SA/Wr 167/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w B. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w związku z eksploatacją automatu do gier poza kasynem gry bez wymaganej koncesji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. strona skarżąca wniosła m.in. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości przedkładając w załączeniu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazała, że jej obecny stan finansowy nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Poinformowała, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych – [...] zł, a strata za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie o sprecyzowanie i udokumentowanie przez stronę skarżącą swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone w dniu [...] r.) skarżąca spółka zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, wniosła o rozpatrzenie wniosku w oparciu o dokumenty już złożone i dodała, że "prowadzi działalność pomimo osiągania straty licząc na polepszenie koniunktury i licząc na przestrzeganie prawa Unii Europejskiej przez organy administracji publicznej oraz sądy". Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, które zostało doręczone wnioskodawcy w dniu [...] r. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca spółka w dniu [...] r. wniosła skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że z uwagi na konieczność dochodzenia swoich uzasadnionych praw na drodze sądowej toczących się równolegle przed tut. Sądem znalazła się w trudnej sytuacji materialnej i nie miała sposobności zgromadzenia dostatecznych środków na ich pokrycie. Konieczność ponoszenia dalszych kosztów w pełnej wysokości może wiązać się z potrzebą zaciągnięcia dodatkowych zobowiązań finansowych od zewnętrznych podmiotów, gdyż środki finansowe będące na kontach spółki są przeznaczone na pokrycie kar pieniężnych na rzecz Skarbu Państwa. Spółka dodała, że nałożenie na nią kar pieniężnych w związku z eksploatacją automatów do gier poza ośrodkiem gier było niespodziewane. Wnioskodawczyni dodała przy tym, że w obecnej sytuacji gospodarczej osiągane przez spółkę dochody są spożytkowane bieżąco na zapewnienie wiarygodności rynkowej i płynności finansowej spółki. Wreszcie Spółka podniosła, że ograniczenie skarżącemu możliwości dochodzenia jego praw przed Sądem w skutek istniejącej, nieprzekraczalnej bariery finansowej, pozbawi ją fundamentalnego prawa do sądu. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej spółki doprecyzował, że wnosi ona o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 245 § 4 p.p.s.a. normuje częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków, które to może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do postanowień art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania normatywne, należy zauważyć, że w sytuacji gdy osoba prawna spełnia przesłanki określone w powyższym przepisie obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy. Na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, spoczywa jednakże ciężar wykazania, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zadaniem więc wnioskodawcy, jest niejako przekonanie Sądu, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty pełnych kosztów postępowania. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii Sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Zadaniem Sądu jest zatem dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie niniejszego prawa, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Odnosząc się do wniosku A Sp. z o.o. w B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przede wszystkim zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu złożonego wniosku wnioskodawczyni nie wskazała udokumentowanych okoliczności motywujących niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania, które na aktualnym etapie postępowania wynoszą 400 zł. Nie przedłożyła także stosownych dokumentów na skutek wezwania w tym przedmiocie czy też na etapie złożenia sprzeciwu, chociaż to na niej ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. W realiach niniejszej sprawy, podniesione przez wnioskodawczynię okoliczności, na których oparła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy mają w znacznej mierze charakter ogólnych twierdzeń i zostały w istocie jedynie zasygnalizowane, ale nie wykazane, czyli dowiedzione, udokumentowane, udowodnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 189/11, Lex 948866). Przywołana przy tym okoliczność wystąpienia straty za ostatni rok obrotowy nie może świadczyć o braku środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, gdyż powstaje ona wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania. Nie może być jednak utożsamiana z brakiem środków finansowych czy też utratą płynności finansowej. Ponadto, za uwzględnieniem niniejszego wniosku nie może także przemawiać fakt posiadania zerowego salda na jednym z kont bankowych. Sądowi wiadome jest bowiem, że rachunek ten jest zajęty w postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza stratę wszelkich wpłaconych środków do wysokości zajęcia, a brak stwierdzonych wpłat na rachunku przy jednoczesnym uzyskiwaniu przychodów wskazuje jednoznacznie, że spółka dysponuje uzyskiwanymi środkami z pominięciem wymienionego konta bankowego. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.