III SA/Wr 189/14
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-10-01
Skład orzekający: Anna Moskała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zablokowanymi środkami na koncie z powodu egzekucji komorniczej, posiadający zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego oraz płacący alimenty, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że trudna sytuacja materialna skarżącego, wynikająca z braku dochodów, zadłużenia, egzekucji komorniczej oraz konieczności ponoszenia kosztów utrzymania i alimentów, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Zastosowano art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 256 § 1 pkt 1 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący J. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. dotyczącą zatrzymania prawa jazdy. Wnioskiem domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw, przedstawiając swoją trudną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat. A,B wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata; na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 189/14 postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. skarżący wniósł skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. odmówił skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z uzupełnionego – na wezwanie Sądu - sprzeciwu od niniejszego postanowienia wynika, że sytuacja finansowa skarżącego jest trudna. Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Od lipca bieżącego roku jest zrastrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku z powodu zawieszenia działalności gospodarczej. Środki pieniężne na rachunkach bankowych są zablokowane z powodu egzekucji komorniczej. Posiada zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego. Płaci alimenty na małoletnie dziecko ([...] zł miesięcznie).
Trudna sytuacja w jakiej znajduje się skarżący wynika, jego zdaniem, z ciągnącej się od ponad trzech lat sprawy rozwodowej oraz sprawy karnej. Okoliczności te pogarsza, jak dalej wskazał skarżący, blokada konta, co praktycznie powoduje jedynie generowanie dodatkowych kosztów wobec ZUS, US. Skarżący wskazał, że posiada skromne oszczędności, które wraz z pozyskaną od znajomego pożyczką, pozwolą mu na "jakiś czas utrzymać dom i zapewnić podstawowe utrzymanie dla siebie. Z przedstawionych dokumentów wynika, że skarżący nie pozyskuje żadnych dochodów (PIT -36 za 2013 r.), posiada nieuregulowane należności z tytułu dostawy energii (wezwanie do zapłaty z dnia [...] sierpnia 2014 r.), ponosi comiesięcznie wydatki w wysokości 920,80 zł tytułem czynszu za wynajem mieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu sprzeciw został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Takie rozwiązanie normatywne oznacza, że kwestię przyznania prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona ponownie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako sąd pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 oraz art. 256 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ukształtowanego na podstawie analogicznych unormowań art. 113 kodeksu postępowania cywilnego, sformułowanie, iż "osoba fizyczna (...) nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny" oznacza, że ubiegający się o zwolnienie powinien wykazać, że nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt II CZ 104/84).
Dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącego (osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, niepozyskująca żadnych dochodów, posiadająca zobowiązania z tytułu alimentów, prowadząca samodzielnie gospodarstwo domowe i wynikające z tego tytułu zadłużenia) oraz mając na uwadze obecny etap postępowania, Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, w tym ustanowienie radcy prawnego.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło