III SA/Wr 198/14

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.w B.o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia ... w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z eksploatacją automatów do gier poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca wraz ze skargą złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że obecnie osiąga zysk umożliwiający utrzymanie zatrudnienia na dotychczasowym poziomie, rok 2012 spółka zakończyła stratą (36.919,95 zł), a stan finansowy nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Poinformowała, że kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł, a wartość środków trwałych– 37.430,93 zł. Wskazała, że posiada jeden rachunek bankowy, którego saldo wynosi 0 zł. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że przychód spółki w roku 2012 wyniósł 533.497,61 zł, a do sierpnia 2013 r. - 405.107, 24 zł, w tym poniesiono stratę – 23.081 zł. Zamiast zbiorczego wyciągu strona przedłożyła zapis operacji finansowych z kilku dni 2013 r., z których wynika m.in., że suma blokad na koniec maja 2013 r. wynosiła 24.360 zł. W piśmie z dnia 16 kwietnia 2014 r. strona skarżąca wyjaśniła, że "nie posiada dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania od wspólników dopłat proporcjonalnych do posiadanych udziałów i brak jest podstaw faktycznych oraz prawnych do podjęcia takich czynności". Dodała, że nie występowała o pożyczki oraz kredyty i w ocenie zarządu skarżącej spółki brak jest przesłanek do składania wniosku ogłoszenie upadłości spółki. Zgodnie z § 12 umowy spółki "wspólnicy mogą zostać zobowiązani do dokonania w każdym roku obrachunkowym dopłat w wysokości do stukrotnej wartości nominalnej posiadanych udziałów". Z załączonej do pisma deklaracji podatkowej CIT- 8 wynika, że strona skarżąca w roku 2013 uzyskała z tytułu prowadzonej działalności przychód w wysokości 910.880, 85 zł, w tym poniosła stratę w wysokości 72.306, 97 zł. Z kolei przychód w styczniu 2014 r. wyniósł 120 835, 94 zł, a strata 3 069, 02 zł (Rachunek zysków i strat). Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). W ocenie Sądu strona skarżąca nie wskazała aby konieczność poniesienia przez nią wpisu sądowego w wysokości 400 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) przekraczała jej możliwości finansowe. Przepisy żądają wykazania, że nie posiada się dostatecznych środków na ten cel (i że nie ma ich, pomimo iż podjęto wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków), nie jest zatem wystarczające samo oświadczenie czy też subiektywne przekonanie władz spółki o braku takich środków. Podkreślić należy, że strona skarżąca nie udokumentowała należycie przedstawionych we wniosku okoliczności m.in. nie złożyła do akt: wyciągów z wszystkich posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące; nie przedstawiła dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania od wspólnika dopłat oraz dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania kredytu lub pożyczki; nie przedstawiła aktualnego sprawozdania finansowego; nie wskazała dlaczego nie można spieniężyć środków trwałych; nie wyjaśniła z jakiego źródła czerpie środki na opłacenie zawodowego pełnomocnika i dlaczego z tego samego źródła nie może opłacić aktualnych kosztów sądowych; nadto- nie wyjaśniła czyją własnością jest nieruchomość, która jest siedzibą spółki. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na ich pokrycie. Nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet Państwa powinien w całości kredytować w tym zakresie stronę, jako, że niedopuszczalne jest przerzucanie na Państwo skutków niewłaściwych decyzji i ryzyka gospodarczego przedsiębiorców. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (zob. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z załączonych do nich dokumentów wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą i brak jest informacji, aby utraciła płynność finansową. W takiej sytuacji nie ma podstaw do traktowania skarżącej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Dokonanej oceny nie zmienia również wykazana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2013 r. czy w styczniu 2014 r.. Strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Wykazanie w danym roku podatkowym niewielkiego dochodu lub nawet straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. O możliwościach płatniczych spółki świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Jak podnosi się w orzecznictwie, przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08; postanowienia NSA z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O braku środków finansowych nie świadczy również fakt posiadania zerowego salda na jednym z kont bankowych. Rachunek ten jest zajęty w postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza stratę wszelkich wpłaconych środków do wysokości zajęcia (na dzień 7 marca 2014 r. była to kwota 307 580 zł), a brak stwierdzonych wpłat na rachunku przy jednoczesnym wykazaniu przez stronę skarżącą znaczących przychodów wskazuje jednoznacznie, że spółka dysponuje uzyskiwanymi środkami z pominięciem wymienionego konta bankowego. Podkreślić należy, iż przychód za rok 2013 jaki odnotowała spółka wyniósł 910.880, 85 zł, a styczniu 2014 r.- 120 835, 94 zł. Końcowo zwrócić należy uwagę, że skarżąca spółka do tej pory wniosła do tutejszego Sądu wiele skarg, w których z zasady odmownie rozpoznawano jej wniosek o przyznanie prawa pomocy i rozstrzygnięcia ta uznawane były za słuszne przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. np. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt II GZ 142/14 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona skarżąca pomimo to powiela tożsamą argumentację w niniejszym wniosku. Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy stronie wnioskującej przysługuje prawo pomocy w żądanym przez nią zakresie. Niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie jest spowodowane brakiem jej należytej inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się ona do grona podmiotów legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.