III SA/Wr 199/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-10-07
Skład orzekający: Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Halina Filipowicz-Kremis, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie ostatecznej decyzji o wydaniu prawa jazdy kat. A i odmowa wydania tego uprawnienia są zasadne, jeśli podstawą wydania prawa jazdy było sfałszowane zaświadczenie o ukończeniu szkolenia przez osoby nieposiadające uprawnień instruktora?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchylenie ostatecznej decyzji o wydaniu prawa jazdy kat. A i odmowa wydania tego uprawnienia były zasadne. Podstawą do wznowienia postępowania było stwierdzenie prawomocnym wyrokiem sądu karnego, że zaświadczenie o ukończeniu szkolenia było fałszywe, a samo szkolenie przeprowadzono przez osoby nieposiadające wymaganych uprawnień. Niespełnienie tego warunku, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, uniemożliwia wydanie prawa jazdy, a zasada ochrony praw nabytych nie ma zastosowania w tej sytuacji.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty, która uchyliła własną, ostateczną decyzję z 2008 r. o wydaniu skarżącemu prawa jazdy kat. A i odmówiła wydania wnioskowanego uprawnienia. Podstawą było stwierdzenie, że zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, które stanowiło podstawę wydania prawa jazdy, zostało sfałszowane, a szkolenie przeprowadzili nieuprawnieni instruktorzy. Skarżący kwestionował zasadność wznowienia postępowania i zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Sędziowie Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie wydania prawa jazdy kat. A i odmowy wydania wnioskowanego uprawnienia oddala skargę w całości.
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO, Kolegium), po rozpatrzeniu sprawy z odwołania A. S. (dalej: strona, skarżący), utrzymało w mocy decyzję Starosty S. (dalej: Starosta) z [...] listopada 2014 r., mocą której Starosta uchylił własną decyzję ostateczną z [...] grudnia 2008 r. w sprawie wydania stronie prawa jazdy kat. A oraz odmówił stronie wydania wnioskowanego uprawnienia. Jako podstawę prawną decyzji wskazało art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm. - dalej: u.k.p.) oraz art. 7, art. 8, art. 77, art. 145 § 1 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej: K.p.a.).
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. (dalej:
I postanowienie) Starosta wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z [...] grudnia 2008 r. w sprawie wydania stronie prawa jazdy kat. A. Wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. do Referatu Komunikacji wpłynęło prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w L. o przepadku na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci zaświadczeń o ukończeniu szkolenia dla osób ubiegających się o prawo jazdy, w tym zaświadczenia z [...] września 2008 r. (nr [...]) wydanego stronie, uznanych przez Sąd za pochodzące z przestępstwa. Ponieważ zaświadczenie to stanowiło podstawę wydania stronie prawa jazdy, Starosta uznał, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące
w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wraz z pismem z [...] listopada 2013 r., ww. Sąd przesłał do Starostwa odpis wyroku w sprawie M. K., z którego wynika, że - [...] września 2008 r. – M. K., pełniąc funkcję kierownika, będąc uprawnionym do wystawiania zaświadczeń o ukończeniu szkoleń podstawowych i szkoleń dodatkowych w zakresie kursu na prawo jazdy, stanowiących przesłankę do przystąpienia do egzaminu państwowego na prawo jazdy, wystawił na nazwisko strony - poświadczając nieprawdę - zaświadczenie nr [...] o ukończeniu szkolenia przeprowadzonego przez instruktora (wykładowcę) E. K., podczas kiedy szkolenie faktycznie przeprowadziła inna osoba (nieposiadająca uprawnień do szkolenia kandydatów na kierowców), opatrując to zaświadczenie pieczęcią na dane E. K.
i podrabiając podpis E. K., jako instruktora prowadzącego, czym popełnił przestępstwo z art. 271 § 1 i art. 270 § 1 k.k. W piśmie z [...] listopada 2013 r., strona zakwestionowała zasadność wznowienia postępowania w oparciu o wskazaną podstawę prawną. Pismem z [...] listopada 2013 r., Starosta - powołując się na ww. okoliczności -wystąpił do Marszałka Województwa D. z wnioskiem o unieważnienie egzaminu państwowego na prawo jazdy strony. Postanowieniem z [...] listopada 2013 r. (dalej: II postanowienie), Starosta zmienił podstawę prawną wznowienia postępowania na art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe). Argumentował, że zmianę uzasadnia treść ww. wyroku. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny, Starosta wydał decyzję z [...] grudnia 2013 r., w której uchylił decyzję ostateczną z [...] grudnia 2008 r. w sprawie wydania stronie prawa jazdy kat. A oraz odmówił stronie wydania wnioskowanego uprawnienia. Od ww. decyzji strona odwołała się. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., Marszałek Województwa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu na prawo jazdy strony. Decyzją z [...] lutego 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., SKO uchyliło decyzję Starosty w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Wskazało, że w decyzji tej błędnie uznano, że skoro zaświadczenie o ukończeniu kursu było sfałszowane, to osoba, której ono dotyczyło, nie ukończyła wymaganego szkolenia. Stwierdziło, że: 1) zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na sformułowanie takich wniosków; 2) z art. 11 ust. 1 u.k.p. wynika, że to nie posiadanie zaświadczenia
o ukończeniu szkolenia lecz ukończenie szkolenia było warunkiem otrzymania prawa jazdy; 3) organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie przebiegu i odbycia szkolenia przez stronę oraz nie miał wiedzy o unieważnieniu egzaminu przez Marszałka Województwa, mimo że wystąpił z odpowiednim wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony na ww. decyzję SKO. Ponownie rozpatrując sprawę, Starosta m.in.: 1) wystąpił do Sądu Rejonowego
o udostępnienie akt sprawy karnej; 2) zwrócił się do Prezydenta Miasta L.
o potwierdzenie faktu odbycia szkolenia przez stronę, przeprowadzonego przez "B"; 3) zwrócił się do WORD w L. o potwierdzenie odbycia tego szkolenia; 4) przesłuchał stronę w charakterze świadka. Ustalił, że: instruktorem nauki jazdy był M. K., który prowadził także szkolenie teoretyczne; Urząd Miasta S. nie posiada wiedzy na temat ukończenia szkolenia przez stronę; decyzją z lutego 2010 r. podmiot "B" został wykreślony z rejestru przedsiębiorców prowadzących szkolenie kierowców i że przedsiębiorcy temu zakazano prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców; Dyrektor WORD w L. nie posiada zaświadczeń ani kopii o odbyciu szkolenia przez stronę, gdyż zostały one przekazane do Starostwa Powiatowego wraz z całą dokumentacją i że w chwili zapisu na egzamin i dopuszczenia do egzaminu ważności tych zaświadczeń nie kwestionowano. Sąd Rejonowy przesłał do organu I instancji kserokopie części akt sprawy karnej, w tym kopie: decyzji Prezydenta Miasta L. o cofnięciu S. D. uprawnień do kierowania pojazdami, protokołu przesłuchania podejrzanego M. K., protokołu przesłuchania świadka A. S., aktu oskarżenia przeciwko M. K. i S. D. Z akt tych wynikało, że M. K. - prowadząc działalność gospodarczą w zakresie nauki jazdy, będąc jej kierownikiem, uprawnionym do wystawiania zaświadczeń o ukończeniu szkoleń podstawowych i szkoleń dodatkowych w zakresie prowadzonego kursu na prawo jazdy, stanowiących przesłankę do przystąpienia do egzaminu państwowego na prawo jazdy: 1) wystawił zaświadczenie, w którym poświadczył nieprawdę o ukończeniu szkolenia, co do okoliczności, że było ono przeprowadzone przez niego, jako osobę uprawnioną, podczas gdy szkolenie to faktycznie przeprowadził S. D.;
2) poświadczył nieprawdę wystawiając zaświadczenie o ukończeniu szkolenia przeprowadzonego przez instruktora wykładowcę E. K., podczas gdy faktycznie szkolenie przeprowadziła inna osoba, nieposiadająca uprawnień do szkolenia kandydatów na kierowców, opatrując zaświadczenie pieczęcią na dane E. K. i podrabiając na nim podpis E. K., który faktycznie był wpisany do ewidencji prowadzonej przez Urząd Miasta O. i który - jak wynika z akt sprawy - nie prowadził szkoleń w "B"; 3) dopuszczał się ww. czynów poprzez podrobienie podpisu E. K. (ojca) i przystawienie jego pieczęci oraz poświadczenie - równocześnie - nieprawdy na dokumencie co do okoliczności mających znaczenie prawne, że szkolenie prowadziła osoba posiadająca do tego uprawnienia, podczas gdy ani on, ani S. D., nie posiadali takiego przymiotu. Treść aktu oskarżenia potwierdza, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., M. K. został skreślony z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Z zeznań świadka A. S. wynika zaś, że: zajęcia teoretyczne i praktyczne prowadził M. K.; w przypadku zajęć praktycznych, kierowcą samochodu była inna osoba a instruktor jechał jako pasażer; raz samochodem kierował M. K.. Z wyjaśnień złożonych przez podejrzanego M. K. wynika, że: w okresie od 2006 r. do 2009 r. - wbrew orzeczonemu zakazowi prowadzenia pojazdów - kierował on samochodem osobiście i prowadził zajęcia praktyczne, jako instruktor nauki jazdy w prowadzonej przez siebie szkole nauki jazdy; szkolenia były prowadzone przez niego (także w czasie, gdy utracił uprawnienia) i innych instruktorów, np. S. D., który nie posiadał stosownych uprawnień instruktora; kursanci otrzymywali zaświadczenia uprawniające do przystąpienia do egzaminu państwowego, na których to on widniał jako prowadzący, podczas gdy faktycznie szkolenie prowadził S. D.. Prezydent Miasta L. poinformował organ I instancji, że S. D. nie figuruje i nigdy nie figurował w prowadzonej przez niego ewidencji instruktorów nauki jazdy. Poczynione przez Starostę ustalenia oraz rozstrzygnięcia znalazły potwierdzenie
w powołanej na wstępie decyzji, w której Starosta uchylił własną decyzję ostateczną
w sprawie wydania stronie prawa jazdy kat. A i odmówił wydania wnioskowanego uprawnienia. Starosta wskazał, że strona nie spełniła warunku odbycia przez kandydata na kierowcę wymaganego szkolenia i że powyższemu nie czyni zadość uczestniczenie w szkoleniu prowadzonym przez M. K. i S. D., którzy - w czasie prowadzenia szkolenia - nie posiadali stosownych uprawnień a nadto byli skazani prawomocnym wyrokiem karnym. W odwołaniu, strona zarzuciła naruszenie: art. 77 w zw. z art. 7 i art. 8 K.p.a.; art. 75 w zw. z art. 77 i art. 7 K.p.a.; art. 146 § 2 i art. 149 § 3 K.p.a.; art. 11 ust. 1 u.k.p. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, skarżoną decyzją, SKO decyzję Starosty utrzymało w mocy. W uzasadnieniu, powołało się na zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.). Wskazało, że decyzja ostateczna może być uchylona tylko wskutek zastosowania jednego z przewidzianych przepisami K.p.a. nadzwyczajnych trybów, w tym w wyniku wznowienia postępowania. SKO dowodziło, że inicjując postępowanie w zakresie wznowienia postępowania, badający decyzję organ administracji - w jego toku - musi ustalić podstawy wznowienia, określone wyczerpująco w art. 145 i art. 146 K.p.a. Zauważyło bowiem, że w myśl art. 149 § 2 K.p.a., postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia. Stwierdziło, że - po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania - organ winien przeprowadzić postępowanie w kwestii przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, SKO podało, że organ
I instancji wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., z uwagi na pozyskanie informacji z Sądu Rejonowego w L. zawartej w postanowieniu z dnia [...] lipca 2013 r., że zaświadczenie o ukończeniu szkolenia wydane przez "B" poświadcza nieprawdę, a zatem pochodzi bezpośrednio
z przestępstwa, co spowodowało orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa. Zaznaczył, że - II postanowieniem z [...] listopada 2013 r. - organ ten zmienił podstawę prawną wznowienia na art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., uznając, że odpowiada ona uzyskanej nowej informacji, tj. że zaświadczenie to poświadcza nieprawdę i jednocześnie zostało sfałszowane. Uznał, że - w związku z powyższym - w toku dalszego postępowania, organ I instancji zobowiązany był do rozważenia, czy istnieją podstawy do uchylenia decyzji, jak też, czy istnieją podstawy do wydania nowej decyzji, odmiennej od decyzji, której postępowanie dotyczy. Dalej, SKO przywołano treść art. 11 ust. 1 u.k.p., z którego wynika, że prawo jazdy jest wydawane osobie, która - łącznie - spełnia pięć określonych tam warunków. Wskazało, że jednym z nich jest odbycie szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (pkt 3). Podkreśliło, że niespełnienie chociażby jednego z pięciu warunków (wymagań) uniemożliwia wydanie dokumentu. Kolegium uznało, że organ I instancji słusznie przyjął, że zachodzi przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Sąd Rejonowy w L. II Wydział Karny - w wyroku z [...] października 2010 r. ([...]) - uznał bowiem M. K., pełniącego funkcję kierownika "B", będącego uprawnionym do wystawiania zaświadczeń o ukończeniu szkoleń podstawowych i szkoleń dodatkowych w zakresie prowadzonego kursu na prawo jazdy, stanowiących przesłankę do przystąpienia do egzaminu na prawo jazdy, za winnego wydania poświadczających nieprawdę zaświadczeń, w tym zaświadczenia stanowiącego o ukończeniu szkolenia przez stronę. Stwierdziło, że udowodnienie wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. stanowi podstawę obligatoryjnego uchylenia decyzji, gdyż organ nie ma pozostawionej w tym zakresie swobody (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.). Przechodząc do oceny skarżonej odwołaniem decyzji, SKO uznało, że w sprawie nie ulega wątpliwości, że przedłożone przez stronę zaświadczenie o odbyciu szkolenia poświadczało nieprawdę. Dowodziło, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego - co do popełnienia przestępstwa - wiążą bowiem organ administracji publicznej. Kontynuowało, że poświadczenie nieprawdy dotyczyło okoliczności "że szkolenie nie było przeprowadzone przez E. K., lecz przez inną osobę", nie podważając faktu, że samo szkolenie strona odbyła. Podało, że w wyroku karnym orzeczono, że owa "inna" osoba, tj. S. D., jako przeprowadzająca szkolenie strony, nie posiadała uprawnień instruktora, o których mowa w art. 33 u.k.p. (nie figuruje i nie figurowała w ewidencji instruktorów prowadzonej przez Prezydenta Miasta L., poza tym - decyzją z [...] lipca 2005 r. - cofnięto jej uprawnienia do kierowania pojazdami). Dodało, że M. K. został wykreślony z ewidencji instruktorów nauki jazdy decyzją z [...] kwietnia 2008 r., jak też miał orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów w okresie od 2006 r. do 2009 r. W ocenie SKO, powyższe ustalenia uzasadniają przyjęcie tezy, że strona była szkolona w zakresie programu nauki jazdy kat. A przez osoby, które nie posiadały uprawnień instruktora nauki jazdy (nie posiadały uprawnień do kierowania pojazdami). Według SKO, nie można zatem uznać, że strona ukończyła wymagane przepisami prawa szkolenie. Zdaniem SKO, skoro strona nie spełniła przesłanki określonej w art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p., to organ I instancji zasadnie uchylił decyzję ostateczną o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami oraz odmówił wydania tego uprawnienia. Kolegium uznało, że z uwagi na fakt, iż - w świetle zebranego materiału dowodowego - strona niewątpliwie nie ukończyła szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy kat. A, gdyż szkolenie to przeprowadziły osoby nie posiadające uprawnień instruktora nauki jazdy, to - wobec takiego ustalenia - nie było konieczności prowadzenia dowodu na okoliczność przebiegu szkolenia, z dokumentów szkolenia oraz z przesłuchania bezpośredniego M. K. i S. D., co zarzuciła i czego domagała się strona w odwołaniu. Podkreśliło, że skoro - załączone do akt sprawy - dokumenty z akt sądowych wskazywały niewątpliwie, że szkolenie przeprowadziły osoby, które nie miały do tego stosownych uprawnień, to nie można było uznać tego szkolenia za szkolenie wymagane przez przepisy prawa do uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A. W opinii SKO, brak było podstaw dla uznania za zasadne zarzutów strony
w zakresie naruszenia art. 7 i art. 8 K.p.a. Według Kolegium, bez znaczenia dla sprawy pozostaje, że strona uzyskała pozytywny wynik z egzaminu państwowego, skoro nie spełniła przesłanki warunkującej wydanie jej dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami kat. A. Zdaniem Kolegium, nie można skutecznie stawiać zarzutu naruszenia przez organ I instancji słusznego interesu społecznego i interesu obywatela, w sytuacji, w której wydanie decyzji zgodnej z oczekiwaniami strony byłaby niezgodne z prawem.
W skardze, strona zaskarżyła decyzję SKO w całości, zarzucając jej naruszenie: I. przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj.: 1) art. 24 § 5 (stronie zapewne chodziło o art. 24 § 1 pkt 5) w zw. z art. 27 § 1 K.p.a. przez brak wyłączenia członka SKO, który rozpoznawał sprawę i uczestniczył przy wydaniu decyzji z [...] lutego 2014 r., uchylającej decyzję Starosty z [...] grudnia 2013 r.;
2) art. 145 § 1 w zw. z art. 149 K.p.a. w wyniku uznania, że możliwa jest zmiana podstawy prawnej wznowienia postępowania w drodze nowego - II postanowienia;
3) art. 146 § 2 w zw. z art. 7 K.p.a. przez ich pominięcie w procedurze wznowieniowej
w sprawie wydania prawa jazdy kat. A, podczas kiedy w sytuacji, gdy strona spełniła każdy z pięciu warunków z art. 11 ust. 1 u.k.p., w wyniku wznowienia postępowania nie mogła zapaść inna decyzja, niż odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, nawet przyjmując błędne założenie, że szkolenie strony było przeprowadzone w sposób niezgodny z prawem, gdyż - wobec pozytywnie zdanego egzaminu państwowego oraz okoliczności, że od momentu uzyskania prawa jazdy kat. A minęło ponad 5 lat, podczas których strona prowadziła pojazd w sposób niepowodujący niebezpieczeństwa dla ruchu drogowego, nie została pozbawiona tego uprawnienia, a nawet zdobyła kolejne (kat. B, C, BE, CE) wymagające dodatkowej (większej) wiedzy i umiejętności, przeciwna interpretacja byłaby sprzeczna z zasadą uwzględniania słusznego interesu społecznego i obywatela, gdyż prowadzenie postępowania generuje zbędne koszty, zarówno dla strony (ponowny kurs, egzamin), jak i Skarbu Państwa;
4) art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 149 § 3 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia przez organ - z urzędu - zarówno słusznego interesu strony, jak i interesu społecznego, mimo że utrzymanie przyznanego stronie prawa jazdy nie powoduje niebezpieczeństwa poważnej szkody dla interesu społecznego ani zagrożenia dla życia lub zdrowia; strona bowiem zdała egzamin państwowy, od 5 lat korzysta z prawa jazdy kat. A, nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów, nadto sama - jako instruktor - przygotowuje do egzaminu tejże kategorii kursantów, posiadając stosowną wiedzę oraz umiejętności, uprawniające do poruszania się na drogach motocyklami; tym samym niniejsze postępowanie winno było zakończyć się odmową wznowienia;
5) art. 77 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 K.p.a. w wyniku: niewystarczającego zebrania
dowodów, braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, orzekania z naruszeniem zasady zaufania obywateli do organów, przeprowadzenia wybiórczego postępowania wyjaśniającego, zignorowania wskazań SKO z decyzji z [...] lutego 2014 r., skutkiem:
- przyjęcia, że "przeprowadzenie dowodu na okoliczność przebiegu szkolenia,
z dokumentów szkolenia oraz z przesłuchania bezpośredniego M. K.
i S. D." jest zbędne, kiedy - zgodnie z decyzją z [...] lutego 2014 r. -organ I instancji był obowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie zarówno odbycia, jak i przebiegu szkolenia, a organ II instancji - rozpatrując ponownie sprawę - był związany swoimi wskazaniami co do okoliczności, które miały być ustalone przez organ I instancji; ponadto - w pierwszej kolejności - należało przeprowadzić dowody bezpośrednie, tj. ww. osoby przesłuchać bezpośrednio przed organem;
- pominięcia okoliczności, że skarżący ma uprawnienia instruktora jazdy kat. A, do których uzyskania wymagane jest odbycie stosownego szkolenia, jak i cyklicznych szkoleń udoskonalających, podczas gdy ww. okoliczności mają istotne znaczenie dla sprawy, potwierdzają bowiem, że odbył on szkolenie wymagane dla uzyskania prawa jazdy danej kategorii (pominąwszy powyższe organ I instancji nie ustalił, jakiego rodzaju szkolenia przeszedł do tej pory skarżący, a więc - wbrew wyraźnemu wskazaniu organu II instancji - nie ustalił wyczerpująco istotnych w sprawie okoliczności);
6) art. 77 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 K.p.a. w wyniku braku zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego i orzekania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów, tj. w oparciu o wybiórczo zebrane dowody, uznane oraz dopasowane do z góry przyjętej tezy, wskutek niezwrócenia się bezpośrednio do M. K. o wskazanie, gdzie znajdują się dokumenty prowadzonej przez niego "B" dotyczące szkolenia strony, czasu przebiegu zajęć teoretycznych i praktycznych, których przeprowadzenie było niezbędne do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy;
II. prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 11 ust. 1 u.k.p. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że przeprowadzenie szkolenia przez osoby nieposiadające stosownych uprawień instruktora nauki jazdy, przy jednoczesnym spełnieniu przez stronę pozostałych przesłanek, warunkujących przyznanie prawa jazdy danej kategorii, skutkuje odmową wydania wnioskowanego uprawnienia, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku, że adresatem obowiązku spełnienia przesłanek jest obywatel, w związku z czym, sytuacja, w której ustawodawca żądałby od ubiegającego się o prawo jazdy spełnienia przez niego wymogów niemożliwych do realizacji, niezależnych od jego woli i wiedzy, jest sprzeczna z założeniem racjonalnego prawodawcy, który nie nakładałby na jednostkę wymogów nierealnych; zatem - w niniejszej sprawie - biorąc pod uwagę fakt spełnienia przesłanek z art. 11 ust. 1 u.k.p., stronie nie można odmówić przyznania uprawienia do kierowania pojazdami kat. A, tym bardziej, że nie miała on wpływu (wiedzy) na podstępne i przestępcze działania osób prowadzących szkołę jazdy, których aktywność winna być kontrolowana przez organy władzy publicznej;
2) art. 2 Konstytucji RP przez jego pominięcie i uchylenie decyzji przyznającej stronie prawo jazdy kat. A oraz odmowę wydania tego uprawnienia, podczas gdy ów przepis miał obligatoryjne zastosowanie, w związku z czym, organ winien - zgodnie z zasadą ochrony praw nabytych i zaufania obywatela do państwa - szczegółowo zbadać, czy - wobec okoliczności sprawy (m.in. faktycznego korzystania przez stronę z prawa jazdy przez okres 5 lat i spełnienia wszystkich wymaganych prawem przesłanek) - odmowa przyznania ww. uprawnienia jest uzasadnioną ingerencją w prawa nabyte w świetle wymogów tegoż przepisu. Tak stawiając zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości
i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona przedstawiła szerokie uzasadnienie swojego stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie. Poinformowało, że - decyzją z [...] marca 2015 r. - Starosta stwierdził, że strona spełnia określone przepisami prawa warunki do wydania jej dokumentu prawa jazdy, m. in. kat. A, od [...] marca 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (podkreślenie Sądu). Kognicję Sądu doprecyzowuje art. 134 § 1 u.p.p.s.a., w myśl którego, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uwzględnia również okoliczności nie wskazane w skardze, mające wpływ na tę ocenę. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może jednak rozpoznać legalności innej sprawy administracyjnej niż tej,
w której wniesiono skargę. W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny
i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego
w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym w sposób istotnie wpływający na wynik sprawy. Sąd uznał, że w sprawie prawidłowo - w wyniku wznowienia postępowania - uchylono decyzję ostateczną Starosty z [...] grudnia 2008 r. w sprawie wydania stronie prawa jazdy kat. A oraz odmowy wydania wnioskowanego uprawnienia. Kwestionowana decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Przedmiot postępowania wznowieniowego wyznacza treść art. 149 § 2 K.p.a., zgodnie z którym, organ ma obowiązek ustalić, czy wystąpiła przyczyna wznowienia, a w razie pozytywnego wyniku tych ustaleń, przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Badanie legalności zaskarżonej decyzji wymaga ustalenia, czy w sprawie istniały ustawowe przesłanki do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania, w którym doszło do wzruszenia ww. ostatecznej decyzji administracyjnej w sprawie wydania stronie prawa jazdy kat. A. Zdaniem organów orzekających - po wydaniu prawa jazdy - okazało się, że przedłożony przez stronę dokument w postaci zaświadczenia z [...] września 2008 r. (nr [...]) o odbyciu szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii, poświadczał nieprawdę oraz okazał się fałszywy i - jako taki - nie mógł być uznany za dowód spełnienia ustawowego warunku uzyskania prawa jazdy. Zaistniała więc przesłanka wznowienia postępowania, określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., w myśl której, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których postawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wznowienie postępowania - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. - ograniczone jest wystąpieniem - łącznym - następujących warunków. Po pierwsze, zaistnieniem
w postępowaniu dowodowym - prowadzonym w danej sprawie - fałszywego dowodu. Po drugie, możliwość zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. ograniczona jest wymogiem, by sfałszowanie dowodu było stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Po trzecie, zastosowanie wspomnianego przepisu K.p.a. zakłada ponadto, aby fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Jak trafnie wskazał organ orzekający, zawarty w sentencji prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w L. Wydział II Karny z [...] października 2010 r. ([...]) opis czynu, za który skazano M. K., tj. że - w dniu [...] września 2008 r. – M. K., prowadząc działalność gospodarczą w zakresie nauki jazdy "B", pełniąc funkcję jej kierownika, będąc uprawnionym do wystawiania zaświadczeń o ukończeniu szkoleń podstawowych
i szkoleń dodatkowych w zakresie kursu na prawo jazdy, stanowiących przesłankę do przystąpienia do egzaminu państwowego na prawo jazdy, wystawił poświadczające nieprawdę zaświadczenie nr [...] na osobę A. S. o ukończeniu szkolenia przeprowadzonego przez instruktora wykładowcę E.K., podczas gdy faktycznie szkolenie przeprowadziła inna osoba nie posiadająca uprawnień do szkolenia kandydatów na kierowców, opatrując przedmiotowe zaświadczenie pieczęcią na dane E. K. oraz podrabiając na nim podpis E. K., jako instruktora prowadzącego, tj. o czyn z art. 271 § 1 k.k. i art. 270
§ 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., wyczerpuje powyższą przesłankę wznowienia postępowania - "fałszywego dowodu" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Z sentencji ww. wyroku wynika bowiem, że przedłożone przez stronę zaświadczenie o ukończeniu szkolenia poświadczało nieprawdę, tj. że było prowadzone przez osobę uprawnioną do szkolenia kandydatów na kierowców. W sprawie, wobec poświadczenia nieprawdy, mamy do czynienia z fałszem intelektualnym - poświadczeniem nieprawdy, choć sam dokument - co do formy - jest autentyczny i nie budzi zastrzeżeń. W sprawie niewątpliwie zatem fałsz dowodu (zaświadczenia) został stwierdzony prawomocnym wyrokiem. Mimo że postępowania administracyjne i karne są postępowaniami niezależnymi od siebie, funkcjonującymi w różnych płaszczyznach materialnoprawnych, nie można wykluczyć wzajemnych powiązań w zakresie postępowania dowodowego (tak: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 maja 2015 r., III SA/Wr 47/15, publ.: CBOSA).
W szczególności, należy mieć na uwadze art. 75 K.p.a., zgodnie z którym dowodami
w postępowaniu administracyjnym może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Możliwe jest więc wykorzystanie dowodów zebranych uprzednio w postępowaniu przed innymi organami, bez konieczności powtórnego ich przeprowadzenia przez organ administracji publicznej. Natomiast, zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z kolei, zgodnie z art. 11 u.p.p.s.a, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku", w rozumieniu art. 11 u.p.p.s.a., rozumieć należy ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. Zatem - w niniejszej sprawie, wbrew sugestiom strony - nie było możliwości prowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do obalenia ustaleń Sądu Rejonowego w L., poczynionych w sprawie [...]. Przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne odpowiada zatem przepisom art. 75 i 76 K.p.a. Wyrok sądu jest dokumentem urzędowym i - w myśl art. 76 § 1 K.p.a. - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. A zatem organ administracyjny nie mógł pominąć w sprawie treści dokumentu w postaci zapadłego wyroku sądu karnego. Trzeba dodać, że - niezależnie od analizowanego wyroku - organy we własnym zakresie ustaliły, że: 1) prowadzący szkolenie strony S. D. nie figuruje oraz nigdy nie figurował w ewidencji instruktorów nauki jazdy i że decyzją z [...] lipca 2005 r. cofnięto mu wszelkie uprawnienia do kierowania pojazdami, 2) M. K. został wykreślony z ewidencji instruktorów nauki jazdy decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., jak też miał orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów w okresie od 2006 r. do 2009 r. W ocenie Sądu - w świetle powyższych ustaleń - organy rozstrzygające trafnie uznały, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania,
o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p., prawo jazdy jest wydawane osobie, która
m.in. odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii. W ocenie Sądu, wymogu tego nie wypełnia odbycie szkolenia prowadzonego przez osoby nie posiadające - określonych prawem - uprawnień instruktora nauki jazdy, o których mowa w art. 33 u.k.p., co miało miejsce w przypadku strony. Takie szkolenie, na potrzeby art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p., należy bowiem uznać za "nieodbyte". Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że prawo jazdy jest wydawane osobie, która spełnia - łącznie - pięć warunków, określonych w art. 11 ust. 1 pkt 1-5 u.k.p. oraz że niespełnienie chociażby jednego z nich nie pozwala na wydanie tego dokumentu, co także zaistniało w sprawie. Analizowany dokument (zaświadczenie) winien być sporządzony zgodnie ze stanem faktycznym. Jeżeli chodzi o wiarygodność dokumentów, to w doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że za prawdziwy uważa się dokument, który nie budzi wątpliwości co do tego, że posiada trzy następujące cechy występujące łącznie: a) został wystawiony przez osobę lub instytucję, która powinna go wystawić, b) treść dokumentu odpowiada rzeczywistości, c) dokument posiada treść niezmienioną, tj. tę, którą nadał mu wystawca. Ustalenie fałszu w dokumentach ma ten skutek, że rozstrzygające w sprawie organy nie mają podstaw do uznania, że spełnia ona warunki dokumentu wymaganego przy złożeniu wniosku o rejestrację. W tym stanie, w sprawie trafnie uznano, że zaistniała podstawa do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2008 r., w przedmiocie wydania stronie prawa jazdy kat. A i odmowy wydania wnioskowanego uprawnienia. Nie dopatrzył się Sąd podstaw dla uznania, za zasadny, zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 K.p.a. przez brak wyłączenia członka SKO Z. P., który rozpoznawał sprawę i uczestniczył przy wydaniu decyzji z [...] lutego 2014 r., uchylającej decyzję Starosty z [...] grudnia 2013 r. Powołany przepis stanowi, że pracownik podlega wyłączeniu od udziału
w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (podkreślenie Sądu). Nie ulega wątpliwości, co słusznie podnosi SKO w odpowiedzi na skargę, że członek organu kolegialnego – Z. .P. nie brał udziału w wydaniu zaskarżonej odwołaniem decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2014 r., gdyż nie jest on pracownikiem tego organu. Ponowne rozpatrzenie sprawy, po uprzednim uchyleniu decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., nie jest natomiast udziałem
w "wydaniu zaskarżonej decyzji", o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Podziela Sąd zarzut skargi traktujący o naruszeniu przez organ I instancji przepisów postępowania, w wyniku zmiany podstawy prawnej wznowienia, poprzez wydanie w tym zakresie "postanowienia zmieniającego". Słusznie wywodzi strona, że
w sytuacji, gdy organ stwierdzi brak podstaw do wznowienia postępowania z pierwotnie wskazanej przyczyny, winien formalnie zakończyć to postępowanie i ewentualnie - przy wystąpieniu innej przesłanki - wszcząć stosowną procedurę od nowa. Sąd uznał, że powyższe uchybienie - naruszenie przepisów postępowania - nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy oraz że nie wystąpiła przyczyna do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. Zdaniem Sądu, wydanie II postanowienia o zmianie podstawy wznowieniowej, z uwagi na dalsze - prawidłowo przeprowadzone - postępowanie wznowieniowe, należy uznać za nienaruszające prawa w sposób kwalifikowany, m.in. ze względu na zasadę ekonomiki procesowej. W ocenie Sądu - w zaistniałej sytuacji - żadne prawa strony postępowania nie zostały naruszone. Z uwagi na fakt, że na moment wydania decyzji ostatecznej, mocą której stronie wydano prawo jazdy kat. A, strona nie spełniała warunku z art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p.,
w wyniku wznowienia postępowania - wbrew zarzutom skargi - nie mogła zapaść decyzja przyznająca stronie żądane uprawnienia (odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej), z uwagi na późniejsze - wieloletnie - bezkolizyjne uczestniczenie przez nią w ruchu drogowym, zdobywanie kolejnych uprawnień (np. instruktora nauki jazdy) i umiejętności. Do spornych uprawnień nie można bowiem stosować zasady "zasiedzenia uprawnień", czy "ochrony praw nabytych". Skoro - w sprawie - niewątpliwie stwierdzono, przede wszystkim w oparciu
o prawomocny wyrok karny, że strona uczestniczyła w szkoleniu prowadzonym przez nieuprawnione podmioty, to bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje, jak to szkolenie przebiegało, jaki był jego zakres tematyczny, godzinowy /.../, czy w tym zakresie organ I instancji zrealizował zalecenia organu odwoławczego zawarte
w decyzji kasacyjnej, przeprowadził dowody bezpośrednie z przesłuchania M. K. i S. D.. Nie ma wpływu na rozstrzygnięcie także brak świadomości strony co do prowadzenia szkolenia przez osoby nieuprawnione. Reasumując, Sąd stwierdza, że w sprawie nie naruszono - w sposób rzutujący na wynik sprawy - przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, w tym wskazanych w skardze, tj.: art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 K.p.a., art. 145 § 1 w zw. z art. 149 K.p.a., art. 146 § 2 w zw. z art. 7 K.p.a., art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 149 § 3 K.p.a., art. 77 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 K.p.a., art. 77 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 K.p.a., art. 11 ust. 1 u.k.p. oraz art. 2 Konstytucji RP, w podanym przez stronę skarżącą zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło