III SA/Wr 202/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-06-15
Skład orzekający: Anetta Makowska-Hrycyk, Barbara Ciołek, Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za listopad 2020 r. wyłącznie na podstawie wpisu o przeważającej działalności gospodarczej w rejestrze CEIDG, ignorując możliwość wykazania faktycznie prowadzonej przeważającej działalności innymi dowodami?Ratio decidendi
Organ rentowy nie może odmówić zwolnienia z opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wyłącznie na podstawie wpisu o przeważającej działalności gospodarczej w rejestrze CEIDG, jeśli strona kwestionuje ten wpis i przedstawia dowody na faktyczne prowadzenie innej przeważającej działalności. W przypadku rozbieżności między wpisem w rejestrze a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać tej ostatniej, aby zapewnić realizację celu ustawy i zasadę równości wobec prawa.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wniosła o zwolnienie z opłacania składek za listopad 2020 r., wskazując jako przeważającą działalność kod PKD 96.04.Z. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, opierając się na wpisie w CEIDG wskazującym jako przeważającą działalność kod PKD 47.29.Z, który nie kwalifikował się do zwolnienia. Skarżąca argumentowała, że wpis w CEIDG był błędny i od lat faktycznie prowadzi działalność pod kodem 96.04.Z. Po utrzymaniu odmowy przez organ II instancji, sprawa trafiła do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 marca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 18 stycznia 2021 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Asesor WSA Barbara Ciołek, Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2021 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres listopad 2020 r uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...].
Przedmiotem skargi A. K. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ, ZUS) z dnia 9 marca 2021 r. nr 470000/71/17372/2021/RDZ-B6 utrzymująca w mocy własną decyzję z 18 stycznia 2021 r. nr 470000/71/17372/2021/RDZ-B6 odmawiająca prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu 12 stycznia 2021 r. złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach RDZ B-6 za listopad 2020 r. We wniosku strona podała, że prowadzi jako przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 96.04.Z na dzień 30 września 2020 r.
Decyzją z 18 stycznia 2021 r. organ odmówił stronie prawa do zwolnienia. W uzasadnieniu decyzji organ powołał art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm., dalej: ustawa COVID-19) i stwierdził, że w rejestrze CEIDG przeważającym rodzajem działalności strony wg PKD na dzień 30 września 2020 r. jest działalność oznaczona kodem 47.29.Z – sprzedaż detaliczna pozostałej żywności prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach, który nie kwalifikuje się do zwolnienia. Natomiast zmiany w CEIDG w tym zakresie ( z kodu 4711.Z na 5610.A) skarżąca dokonała w dniu 27 listopada 2020 r. , tj. po dniu 30 września 2020 r. Podkreślił, że istotnym z punktu widzenia ustawy jest prowadzenie przeważającej działalności w zakresie wskazanych kodów PKD, a nie ujęcie kwalifikującego się do zwolnienia jako pozostała działalność gospodarcza z rejestrami.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (odwołanie z 24 lutego 2021 r.) skarżąca przedstawiła historię wpisu kodu PKD w zakresie przeważającej działalności. Wyjaśniła, że prowadzi działalność od 1 kwietnia 2001 r., w dniu 29 stycznia 2008 r dokonała zmiany kodu PKD z 47.29.Z na 96.04.Z (jako przeważającej działalności),a w 2011 r. wszyscy przedsiębiorcy zostali przeniesieni do CEIDG. Wówczas, bez wiedzy strony mylnie został w tym rejestrze wpisany kod PKD 47.29.Z jako przeważająca. Strona podjęła działania, po uzyskaniu wiedzy o tej pomyłce w celu jej poprawienia w CEIDG i w dniu 3 listopada 2020 r. dokonała zmiany z taką datą elektronicznie, bo wobec sytuacji pandemicznej nie mogła jej dokonać osobiście w urzędzie. Nie wiedziała, że zmiany tej może dokonać wstecznie, dlatego dopiero w dniu 17 lutego 2021 r. dokonała prawidłowego wpisu w tym zakresie.
Zaskarżoną decyzją ZUS utrzymał w mocy decyzję z 18 stycznia 2021 r. W uzasadnieniu powtórzył dotychczasową argumentację.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona powtórzyła okoliczności, przedstawione w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (zatytułowanym "odwołanie") i dołączyła dokumenty uwiarygadniające, jej zdaniem, prowadzenie działalności na dzień 30 września 2020 r. pod kodem PKD wskazanym we wniosku o zwolnienie, tj. PKD 96.04.Z.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 27 maja 2021 r. strona wyjaśniła, że przez ostatnie 5 lat prowadziła działalność : solarium, w 2019 r. dołączone zostały usługi masażu. Działalność związana z kodem PKD 47.29- sprzedaż detaliczna pozostałej żywności prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach nie była prowadzona co najmniej od 5 lat. Do pisma dołączyła dokumenty (m.in. protokoły kontroli sanitarnej, KPiR od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2020 r.).
Pismem procesowym z 22 czerwca 2021 r. strona kolejne wyciągi z PPiR z 2019 i 2020 r. w celu zobrazowania spadku obrotów.
W dniu 1 października 2021 r. skarżąca przesłała kopię wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 13 sierpnia 2021 r. o sygn. akt VIII U 295/21 o zmianie decyzji ZUS z 26 stycznia 2021 r. i przyznaniu skarżącej prawa do jednorazowego dodatkowego świadczenia postojowego.
Organ nie ustosunkował się do pism procesowych skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 329, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy zwolnienia strony z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.
Wedle organu, strona nie spełniła przesłanek do ubiegania się o zwolnienie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, bowiem w rejestrze CEIDG jako przeważająca na dzień 30 września 2020 r. wskazana jest działalność oznaczona kodem PKD 47.29.Z, który nie obejmuje zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres listopad 2020 r., a zmiana przeważającego rodzaju działalności w rejestrze CEIDG z kodu 47.29.Z na kod 96.04.Z została dokonana dopiero w dniu 27 listopada 2020 r.
Zdaniem skarżącej, zwolnienie z opłacania składek jej przysługuje, ponieważ od sierpnia 2008 r. faktycznie prowadzi przeważającą działalność pod kodem 96.04.Z.
Zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID, w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku przez skarżącą, Na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r" wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawodawca przewidział w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10 i 12, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
Organ na podstawie publicznie dostępnej bazy danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ustalił, że przeważająca działalność skarżącej jest oznaczona kodem PKD 47.29.Z i to właśnie ustalenie przyjął jako podstawę odmowy zwolnienia, pomijając jednocześnie oświadczenie strony w tym zakresie zawarte we wniosku o zwolnienie.
Sąd w składzie orzekającym nie ma wątpliwości, że organ ma prawo weryfikacji oświadczenia płatnika w zakresie przeważającej działalności na podstawie publicznych baz danych, by zapewnić prawidłową realizację celu ustawy. Cel ten wynika z ustawy COVID-19 wraz z ustawami ją nowelizującymi, tj.: z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 567), ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2020 r. poz. 569). Rozwiązania tam przyjęte, a następnie kontynuowane kolejnych pakietach, w tym oparte na treści art. 31zo ust.10 ustawy COVID-19, wchodzą w skład tzw. pakietu ustaw Tarczy Antykryzysowej. Tarcza Antykryzysowa ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii koronawirusa. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym epidemią. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego (dostępne: gov.pl/web/ tarczaantykryzysowa).
Z art. 31zo ust. 10 ustawy CVID-19 wynika, że warunkiem zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek jest prowadzenie przez płatnika przeważającej działalności oznaczonej kodem PKD wskazanym w tej regulacji.
Zastosowanie tego przepisu wymaga zatem najpierw prawidłowego zdefiniowania terminu "przeważającej działalności" oraz dokonania wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, które ma ponadto doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej stanowiącej reakcję państwa na negatywne skutki epidemii. Jak wynika z tych przepisów, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne wsparcie podmiotów, które skutki epidemii faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień, jako przeważającą działalność, we wskazanym zakresie, według podanego PKD.
Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd prawny wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 965/21, z dnia 23 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Wr 985/21 i z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 614/20 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA), a także poglądy prezentowane w wyroku NSA z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 325/21 (CBOSA). Pogląd tam zaprezentowany Sąd w składzie orzekającym przyjmuje za własny.
W sprawie znaczenie mają: ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2296 ze zm., dalej ustawa o CEIDG) oraz ustawa z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 443; dalej: u.s.p.). Przy czym dla ustalenia, co oznacza "przeważająca działalność" ustawa o CEIDG nie jest wystarczająca, bowiem nie definiuje tego pojęcia, a jedynie nim się posługuje. Wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi do CEIDG jest bowiem numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy CEIDG), a w art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o CEIDG przewidziano, że integralną częścią wniosku o wpis do CEIDG jest żądanie wpisu albo zmiany wpisu do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON).
Należy zatem odwołać się do ustawy o statystyce publicznej, gdzie ustawodawca w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4) wskazał, że wpisowi do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej ustawie o statystyce również nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej", ale w art. 46 u.s.p. zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności określa natomiast § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm., dalej: rozporządzenie o metodologii). Przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia o metodologii stanowi, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Z kolei przepis § 9 ust. 2 pkt 3), który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poddanej kontroli Sądu, stanowi, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku:
3) osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą odrębnie dla:
a) działalności wpisanej do CEIDG,
b) działalności rolniczej,
c) pozostałej działalności, niewymienionej w lit. a i b, prowadzonej na własny rachunek w celu osiągnięcia zysku
- na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących;
A zatem na gruncie przedstawionego uregulowania prawnego, możliwym sposobem odkodowania terminu "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot powinien obowiązkowo podać rejestrując firmę.
Tym samym należy stwierdzić, że podmiot uprawiony do otrzymania ulgi określonej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, to płatnik składek prowadzący na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Po takim odkodowaniu terminu "przeważającej działalności", dalej konieczne jest odniesienie się do charakteru wpisów w CEIDG.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2215/05; wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1010/13, CBOSA).
W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie czy aktualizację danych do rejestru REGON, przywołać należy orzecznictwo Sądu Najwyższego (SN). W wyroku z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15 (dostępny w Bazie Orzeczeń, sn.pl/orzecznictwo) Sąd Najwyższy stwierdził, że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią dowodową. SN stwierdził ponadto, że "Sąd Apelacyjny odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawił go (stronę, przyp. Sądu) możliwości wykazania, że nie doszło do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne (...)". Powołane wyroki wydane zostały na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób, która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD" jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON. Wyroki dotyczą skutków prawnych podania w formularzu ZUS IWA rzeczywistego rodzaju działalności według PKD - niepokrywającego się z rejestrem REGON. SN, wskazując na charakter wpisu do rejestru i wniosku o zmianę, stwierdził, że "skoro kategoria ryzyka jest instytucją związaną ze stopniem zagrożeń zawodowych, to kreuje ją rzeczywisty stan rzeczy. W takim też kontekście należy interpretować art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej. Przepis ten określa sposób ustalania przynależności płatnika do określonej grupy działalności według PKD oparty również na oświadczeniu wiedzy płatnika, tyle tylko że złożonym dla potrzeb statystycznych. Wskazana na wstępie i wynikająca z ustawy funkcja, jaką pełni zróżnicowanie stóp procentowych składek na ubezpieczenie wypadkowe, nakazuje uwzględniać rzeczywiste ryzyko zagrożeń zawodowych występujące u danego płatnika. Dlatego też z treści art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej nie można wywieść wniosku, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi, a w konsekwencji, że zawsze podanie innego rodzaju działalności według PKD niż wynikający z rejestru REGON będzie podaniem nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy wypadkowej.".
Powyższe obszerne odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru i jego znaczenia jest, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, istotne dla właściwego odczytania art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19.
Wynikające z uzasadnienia zaskarżonej decyzji rozumienie regulacji, stanowiącej podstawę prawną zwolnienia we wnioskowanym przez skarżącego okresie, jest wadliwe i w nieuzasadniony sposób pomija zagadnienie faktycznej przeważającej działalności danego podmiotu, a przez to nie realizuje ratio legis, cel ustawy COVID-19, który Sąd powołał wyżej.
Kontrola legalności zaskarżonej wskazuje, że organ dokonał nieprawidłowej wykładni treści analizowanego przepisu, a właściwa wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy COVlD-19 prowadzi do wniosku, że w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem przeważającej działalności w rejestrze a faktycznie wykonywaną przez stronę przeważającą działalnością gospodarczą we wskazanej dacie, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności o charakterze przeważającym.
Podkreślić należy, że przy takim rozumieniu terminu "przeważającej działalności", jaką przyjął organ, dochodzi do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dany dzień przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD.
Posłużenie się zaś przez organ wyłącznie jednym sposobem weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium, tj. treścią wpisu w rejestrze CEIDG i REGON w rubryce dotyczącej przeważającej działalności gospodarczej oraz nadanie wyłącznie temu sposobowi weryfikacji skutku kształtującej uprawnienie do zwolnienia w sytuacji innego oświadczenia strony - doprowadziło do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji - tj. faktycznie prowadzą na dany dzień jako przeważającą działalność gospodarczą według kodu PKD wymienionego w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 - zostały pozbawione dostępu do ulgi. Dokonana więc przez organ wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce CEIDG/KRS, REGON prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej.
Przyjęta przez organ wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wywołuje więc wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ wpis w CEIDG i REGON w rubryce zadeklarowanej przeważającej działalności nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności, skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów, o ile oczywiście - jak to ma miejsce w sprawie - strona kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia na podstawie kodu PKD wpisanego w rubryce przeważającej działalności wskazując jednocześnie, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie innego, lecz wskazanego w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19.
Ponadto Sąd zauważa, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm., dalej jako "u.s.u.s.") mają zastosowanie przepisy k.p.a., a w tym zasady ogólne stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie.
Mając na względzie przywołane zasady postępowania obowiązkiem ZUS było wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie charakteru przeważającej działalności rzeczywiście prowadzonej przez stronę. Organ tego jednak nie uczynił i przy wydaniu decyzji oparł się wyłącznie na danych uzyskanych z rejestru, tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić należy jako wadliwe, gdyż przedwcześnie przyjęto, że skarżący podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę bez umożliwienia wykazania, że skarżący spełnia kryterium przeważającej działalności według PKD. Konsekwencją powyższego było lakoniczne uzasadnienie decyzji, w którym zabrakło ustosunkowania się do kluczowej, z perspektywy rozstrzygnięcia, okoliczności wskazanej we wniosku przez stronę.
Wskazane wady stanowią istotne naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzją ją poprzedzającej organ nie przedstawił w sposób w istocie wcale toku rozumowania organu, co stanowi zarazem jawne zaprzeczenie zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a. Jednocześnie przyjęty przez organ na podstawie ww. regulacji jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej według podanego PKD - tj. w tej sprawie wpis do rejestru, w rubryce przeważającej działalności - nie przyczynia się do realizacji celu ustawy COVID-19.
Podany w zaskarżonej decyzji powód odmowy zwolnienia z opłacania składek, tj. zmiana po terminie 30 września 2020 r. wpisu w CEIDG dotyczącego przeważającej działalności, nie ma takiego donośnego znaczenia (niezależnie od okoliczności jej towarzyszących, tj, że miała ona na celu doprowadzenie do zgodności z rzeczywistością wskutek niezależnego od skarżącej błędu przy przenoszeniu danych z Ewidencji Działalności Gospodarczej do CEIDG – wg argumentacji skarżącej) wobec w ogóle błędnej wykładni przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, która wynika z rozstrzygnięcia w sprawie.
Z tych względów Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca są wadliwe jako wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą
Organ rozpatrując ponownie sprawę zobowiązany będzie uwzględnić wyrażoną w uzasadnieniu ocenę prawną i jeżeli jest to niezbędne umożliwić stronie wykazanie spełnienia przedmiotowego kryterium na podstawie innych dowodów, a następnie dokonać oceny wniosku z 12 stycznia 2021 r. z uwzględnieniem wszystkich warunków zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. stanowiącego pomoc publiczną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło