I GSK 325/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-05-20
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Hanna Kamińska, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ stosujący kryterium wyboru projektu, które wymaga prowadzenia określonej działalności jako przeważającej na dzień 1 grudnia 2019 r., może oprzeć się wyłącznie na wpisie w CEIDG, ignorując inne dowody potwierdzające faktyczne prowadzenie tej działalności, a tym samym naruszając zasady przejrzystości, rzetelności i równego dostępu do informacji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo stwierdził naruszenie prawa przy ocenie projektu. Sąd I instancji zasadnie uznał, że opieranie się wyłącznie na wpisie w CEIDG jako jedynym dowodzie spełnienia kryterium przeważającej działalności na dzień 1 grudnia 2019 r. narusza zasady przejrzystości, rzetelności i równego dostępu do informacji, określone w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Sąd podkreślił, że wpis w CEIDG ma charakter deklaratoryjny, a pominięcie innych dowodów potwierdzających faktyczne prowadzenie działalności zgodnej z celem wsparcia, zwłaszcza w kontekście elastyczności wprowadzanej w związku z COVID-19, prowadzi do nierównego traktowania wnioskodawców.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na uchwałę Zarządu Województwa Dolnośląskiego, która nie uwzględniła protestu wnioskodawcy (G. C.) w sprawie negatywnej oceny formalno-merytorycznej jego projektu o dofinansowanie. Wnioskodawca ubiegał się o wsparcie w ramach programu skierowanego do MŚP dotkniętych skutkami COVID-19. Kluczowym kryterium był rodzaj przeważającej działalności gospodarczej na dzień 1 grudnia 2019 r. (dział 55 PKD - zakwaterowanie). Wnioskodawca wykazał, że jego przeważającą działalnością była działalność hotelarska od 5 września 2019 r., jednak wpis w CEIDG został zaktualizowany dopiero po 1 grudnia 2019 r. Zarząd Województwa odrzucił protest, opierając się wyłącznie na dacie wpisu w CEIDG. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, stwierdzając naruszenie prawa i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zarząd Województwa wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 614/20 w sprawie ze skargi G. C. na uchwałę Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu oddala skargę kasacyjną
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez Zarząd Województwa Dolnośląskiego (dalej: "Zarząd Województwa", lub "Organ", lub "Jednostka Zarządzająca") jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 lutego 2021 roku. Wyrokiem tym, orzekając na skutek skargi G. C. na uchwałę Zarządu Województwa Dolnośląskiego (dalej: ZWD) z dnia [...] października 2020 r. Nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalno-merytorycznej projektu nr [...] pn. "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu:
I. stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny;
I. przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia,
III. zasądził od Zarządu Województwa na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
G. C. (dalej: "Skarżący" lub "Wnioskodawca") złożył wniosek o dofinansowanie projektu pn.: "[...]". Dolnośląska Instytucja Pośrednicząca (dalej: "DIP" lub "Jednostka pośrednicząca") pismem z [...] sierpnia 2020 r. poinformowała Skarżącego, że jego wniosek o dofinansowanie realizacji projektu został odrzucony przez Komisję Oceny Projektów. Wskazała, że projekt nie spełnił obligatoryjnego kryterium formalno- merytorycznego numer 3 ,,Rodzaj prowadzonej działalności wg PKD" zawartego w "Kryteriach wyboru operacji finansowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014 - 2020", zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD. DIP w uzasadnieniu podała, że zgodnie z zapisami Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej CEIDG) wnioskodawca na dzień 1 grudnia 2019 r. jako przeważającą prowadził działalność opisaną kodem PKD 68.10.Z (Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek) i dopiero 19 czerwca 2020 r. (data dokonania wpisu w CEIDG) podał jako przeważający kod PKD 55.10.Z (Hotele i podobne obiekty zakwaterowania).
W proteście skarżący wniósł o ponowne dokonanie weryfikacji zgodności i prawidłowości dokonanej oceny kryterium wyboru projektów "Rodzaj prowadzonej działalności wg PKD". Podkreślił, że datą zaistnienia zmiany powodującą wprowadzenie jako podstawowego kodu PKD 55.10.Z był dzień 5 września 2019 r., co wynika z zapisów w CEIDG. Komisja Oceny Projektów nie ma natomiast podstaw prawnych do kwestionowania zapisów określających datę zaistnienia zmiany w CEIDG. Wskazał, że przychody wnioskodawcy w okresie od września do grudnia 2019 r. w ponad 80 % pochodziły z działalności związanej z prowadzeniem hotelu i restauracji. W działalność tą było zaangażowanych bezpośrednio 90 % zatrudnionych przez Wnioskodawcę pracowników. Działalność ta była więc podstawowym źródłem przychodów firmy w badanym okresie. Do protestu dołączył wypis z CEIDG.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Zarząd Województwa Dolnośląskiego wydał uchwałę nr [...] z dnia [...] października 2020 roku, w której nie uwzględnił złożonego przez Skarżącego protestu. W uzasadnieniu wskazał, że Skarżący dopiero 19 czerwca 2020 r. (data dokonania wpisu w CEIDG) podał jako przeważający kod PKD 55.10.Z (Hotele i podobne obiekty zakwaterowania), a zatem po dacie granicznej wynikającej z obowiązujących w przedmiotowym naborze zasad, tj. po dniu 1 grudnia 2019 r. Zarząd Województwa podkreślił, że złożenie wniosku o aktualizację wpisu po dniu 1 grudnia 2019 r. nie daje podstaw do pozytywnej oceny kryterium. Zarząd Województwa Dolnośląskiego wskazał na zapisy Regulaminu Naboru oraz na pytania i odpowiedzi zamieszczone na stronie DIP dotyczące przedmiotowego naboru i jego warunków, z których jednoznacznie wynika, że nabór dedykowany jest dla podmiotów, które prowadzą przeważającą działalność w zakresie wskazanym w ust. 6 pkt 10 Regulaminu Naboru. W przypadku, gdy w KRS/CEIDG nie jest wpisana przeważająca działalność lub gdy przeważająca działalność nie odpowiada zakresowi z ust. 6 pkt 10 Regulaminu, wnioskodawca może wykazać przeważającą działalność za pomocą innych dokumentów, za które uznaje się wnioski o dokonanie zmian aktualizacyjnych w KRS/CEIDG złożone przez 1 grudnia 2019 r.; inne dokumenty nie są dopuszczalne.
W skardze wniesionej do WSA we Wrocławiu na powyższą uchwałę Skarżący wskazał, że Zarząd Województwa Dolnośląskiego, postępując dyskrecjonalnie i arbitralnie, nie uwzględnił jego protestu, podczas gdy wszystkie kryteria przyznania dofinansowania zostały nie tylko wypełnione przez niego, ale również w sposób prawidłowy wykazane przed organem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił skargę, uznając na zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U.2018 poz. 431 ze zm., dalej: "ustawa wdrożeniowa", że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
Sąd I instancji uzasadniając wyrok na wstępie zwrócił uwagę, że przedmiotowy nabór wniosków następuje w warunkach odbiegających od standardowych (dotychczas stosownych przy realizacji programów operacyjnych finansowanych z EFRR) - na co wskazuje jego cel szczegółowy – "udzielenie wsparcia mikro i małym przedsiębiorstwo dotkniętych skutkami epidemii COVID-19 (Typ 1.5.D Wsparcie dla MŚP dotkniętych skutkami epidemii COVID-19). W reakcji na epidemię COVID-19 na gruncie prawa unijnego, jak i prawa krajowego, wprowadzonych zostało szereg szczególnych rozwiązań służących przeciwdziałaniu skutkom COVID-19, w tym ukierunkowanych na wsparcie dla MŚP (trwający stan epidemii COVID-19 powoduje, że przepisy są zmieniane oraz dostosowywane do aktualnych potrzeb). WSA wskazał na:
1) Komunikat Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz.U.UE C z dnia 20 marca 2020 r.) oraz kolejne jego zmiany;
2) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/460 z dnia 30 marca 2020 r. zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013 oraz (UE) nr508/2014 w odniesieniu do szczególnych środków w celu uruchomienia inwestycji w systemach ochrony zdrowia państw członkowskich oraz w innych sektorach ich gospodarek w odpowiedzi na epidemię COVID-19 (Inicjatywa inwestycyjna w odpowiedzi na koronawirusa) Dz.U.UE.L.2020.99.5 z dnia 2020.03.31;
3) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/558 z dnia 23 kwietnia 2020 r. zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1301/2013 i (UE) nr 1303/2013 w odniesieniu do szczególnych środków zapewniających wyjątkową elastyczność na potrzeby wykorzystania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w odpowiedzi na epidemię COVID-19, Dz.U.UE.L.2020.130.1;
4) ustawę z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. 2020.694, dalej: specjalna ustawa funduszowa).
5) ustawę z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 w 2020 r. (Dz.U.2020.2327);
6) rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 kwietnia 2020 r. w sprawie udzielania pomocy w formie dotacji lub pomocy zwrotnej w ramach programów operacyjnych na lata 2014-2020 w celu wspierania polskiej gospodarki w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19 (Dz.U. 2020.73).
WSA zaznaczył przy tym, że wprowadzenie szczególnych rozwiązań prawnych stanowiących reakcję na epidemię COVID-19, nie spowodowało, że podstawowe zasady unijne przestały obowiązywać, w tym obowiązujące przy realizacji programów operacyjnych finansowanych z budżetu Unii. A zatem nadal aktualna jest zasada zgodności operacji finansowanych z funduszy strukturalnych z prawem Unii. Zasada ta jest ustanowiona w art. 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320, dalej: rozporządzenie 1303/2013). Sąd I instancji wskazał na istotne znaczenie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej przy wdrażaniu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych istotne znaczenie ma również WSA przywołując wynikające z powołanych regulacji szczegółowe zasady stwierdził, że instytucja organizująca przedmiotowy nabór projektów do finansowania z EFRR nie została zwolniona od stosowania procedur wyboru i kryteriów, które zapewniają, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów przy jednoczesnym zagwarantowaniu przestrzegania m.in. zasady równości wobec prawa, zasady proporcjonalności, zasad przejrzystości, rzetelności, bezstronności.
Dalej WSA stwierdził, że przedmiotem naboru jest udzielenie wsparcia na realizację projektów Osi priorytetowej 1 Przedsiębiorstwa i innowacje RPO WD 2014-2020, określonych dla Działania 1.5. Rozwój produktów i usług w MSP – typ 1.5.D, którego celem szczegółowym jest udzielenie wsparcia mikro i małym przedsiębiorstwom dotkniętych skutkami COVID-19. (podkreśl. Sądu). Celem projektu jest udzielenie wsparcia na utrzymanie działalności oraz płynności finansowej mikro i małego przedsiębiorstwa, które odnotowało spadek obrotów (przychodów ze sprzedaży) o co najmniej 50% w okresie wybranego jednego miesiąca w roku 2020, począwszy od 1 marca 2020 do 31 maja 2020 roku, w porównaniu do uśrednionych miesięcznych obrotów (przychodów ze sprzedaży) w roku 2019.
Za jedno z kryteriów określających krąg podmiotów, których ma dotyczyć wymienione wsparcie przyjęte zostało kryterium (sporne w sprawie), które przewiduje, że o wsparcie może ubiegać się wnioskodawca, który łącznie spełnia warunek określony w pkt 10: "na dzień 1 grudnia 2019 r. prowadził jako przeważającą działalność (co ma odzwierciedlenie w dokumentach rejestrowych, innych dokumentach) w zakresie: m.in. Sekcja I, Cały Dział 55 Zakwaterowanie". W regulaminie wskazano przy tym, że kryterium to oceniane będzie na podstawie zapisów wniosku oraz weryfikowane na podstawie dostępnych publicznych rejestrów działalności gospodarczej. Powyższe kryterium obejmuje zatem trzy aspekty (które należy ocenić w kontekście omawianych wyżej przepisów i zasad):
- pierwszy związany z określeniem podmiotów uprawnionych do wsparcia – wyznacza je zapis "rodzaj prowadzonej działalności wg PKD" oraz "prowadzący na dzień 1 grudnia 2019 r. jako przeważającą – zgodnie z odpowiednimi rejestrami - wskazaną poniżej działalność gospodarczą (...)";
- drugi związany z weryfikacją wymaganego statusu podmiotów uprawnionych do wsparcia – wyznacza je zapis "oceniany na podstawie wniosku oraz weryfikowane na podstawie dostępnych publicznych rejestrów działalności gospodarczej";
- trzeci dotyczący wagi kryterium i przyjętego sposobu weryfikacji - obligatoryjność spełnienia i brak możliwości korekty.
Sąd I instancji zauważył, że w warunkach naboru nie zostało zdefiniowane pojęcie "przeważającej działalności". W tej sytuacja WSA uznał, że należy poszukiwać znaczenie tego pojęcia w przepisach normujących rejestry działalności gospodarczej. Wskazał na klasyfikację PKD uregulowaną w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz.U. z 2007 r., Nr 251, poz. 1885 ze zm., dalej: rozporządzenie PKD). W akcie tym odnośnie przeważającej działalności w załączniku: Zasady Budowy Klasyfikacji w pkt. 7 wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. Sąd I instancji zauważył, że z ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2296 ze zm., dalej "ustawa o CEIDG") nie wynika, co można uznać za "przeważającą działalność". Podobnie z ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym z dnia 20 sierpnia 1997 r. (tj. Dz.U. 2021, poz. 112, ze zm.). Należy zatem odwołać się do ustawy o statystyce publicznej, gdzie ustawodawca w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 wskazał, że wpisowi do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Jednak w samej ustawie o statystyce również nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej". Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm., dalej: rozporządzenie o metodologii). Zgodnie z tym przepisem przeważającą działalność uznaje się na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
W tej sytuacji Sąd I instancji uznał, że w świetle zapisów Regulaminu naboru oraz przywołanych przepisów - jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z przywołanych przepisów o statystyce.
W ocenie Sądu zapisy Regulaminu naboru wniosków i Załącznika nr 2 w odniesieniu do sposobu wykazania spełnienia kryterium prowadzenia, jako przeważającą działalności we wskazanym zakresie, również nie zostały sformułowane w sposób przejrzysty. W Regulaminie przewidziano dokumenty rejestrowe oraz inne dokumenty, a w załączniku nr 2 Tabela Lp. 3 wyjaśniono, że kryterium będzie oceniane na podstawie zapisów wniosku oraz weryfikowane na podstawie dostępnych publicznie rejestrów działalności gospodarczej. Dalsze doprecyzowanie powyższych zapisów znalazło się dopiero na stronie internetowej DIP w zakładce "często zadawane pytania". Do tej zakładki odsyłał Regulamin: część 20 Forma i sposób udzielania wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących naboru, gdzie wskazano, że ta baza będzie w pierwszej kolejności stanowić materiał pomocniczy dla wnioskodawcy. Tam też zawarto wyjaśnienie, że za "inne dokumenty" będą uznane wnioski do KRS/CEIDG lub wniosek aktualizacyjny dotyczący działalności złożony w terminie do 1 grudnia 2019 r. i nierozpoznany do dnia Naboru. WSA zauważył, że w praktyce DIP i ZWD przyjmują, że decydujące znaczenie przy spełnieniu przedmiotowego kryterium ma wpis w CEIDG/KRS w określonej dacie, tj. że w dacie 1 grudnia 2019 r. w KRS/CEIDG powinien widnieć wpis dotyczący danej przeważającej działalności. Wskazał jednak, że domniemanie wynikające z wpisów do CEIDG jest domniemaniem wzruszalnym.
W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie czy aktualizację danych do rejestru REGON, WSA przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego z którego wynika, że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Dalej WSA zwrócił uwagę, że jak wynika z przepisów rozporządzenia nr 1303/2013 oraz rozporządzenia nr 2988/95, środki przyjmowane przez państwa członkowskie dla zapewnienia prawidłowości i realizacji celów transakcji związanych z dysponowaniem środkami unijnymi muszą być właściwe i proporcjonalne do realizowanych celów.
Konkludując tę część wywodów, WSA stwierdził, że przyjęty w warunkach przedmiotowego naboru jako jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia na dzień 1 grudnia 2019 r. jako przeważającej działalności gospodarczej wg podanego PKD – tj. wpis we właściwym dostępnym publicznym rejestrze działalności gospodarczej - nie przyczynia się do realizacji celu naboru, w tym celu szczegółowego. Sposób ten nie spełnia wymogu z art. 125 ust. 3 lit. a ppkt (i) i (ii) rozporządzenia nr 1303/2013), nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa z art. 20 Karty praw podstawowych. Zdaniem WSA wprowadzane w naborze kryteria i dowody na ich spełnienie nie mogą w żaden sposób utrudniać osiągnięcia celów wsparcia. Wpis w rejestrze, jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium, nie wypełnia również swojej funkcji jako "uproszczenie "procedur naboru. Nie ulega wątpliwości, że uproszczenie procedur ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak ww. sposób weryfikacji kryterium, w sprawie nie prowadzi. Wpis w rejestrze jako jedyny warunek spełnienia kryterium, de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej kryterium spełniają (prowadzą na dzień 1 grudnia 2019 r. przeważającą działalność wg podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obowiązkom statystycznym). WSA za zasadne uznał w tym zakresie zarzuty naruszenia zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP.
Wbrew twierdzeniu ZWD, kwestia równości wobec prawa nie sprowadza się do oceny, że wszystkie wykluczone podmioty zostały potraktowane tak samo, a strona znała warunki naboru. Wprowadzenie jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium - wymogu wpisu w rejestrze - doprowadziło do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie prowadzą na dzień 1 grudnia 2019 r. jako przeważającą działalność gospodarczą we wskazanym zakresie wg PKD, z uwagi na powyższy wymóg formalny (niespełniony), przy jednoczesnej możliwości wykazania przez nie spełnienia kryterium w inny sposób – zostały pozbawione dostępu do środków wsparcia. Wprowadzony sposób weryfikacji spełnienia kryterium prowadzi więc w skutkach do nierównego dostępu do pomocy. A tym samym nie realizuje – nie przyczynia się - do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów (jak stanowi art. 125 ust. 3 lit. a) ppkt (i) rozporządzenia nr 1303/2013), w sprawie Oś priorytetowa 1 Przedsiębiorstwa i innowacje, Działanie 1.5 "Rozwój produktów i usług w MŚP", Poddziałanie 1.5.1. Rozwój produktów i usług w MŚP -nabór horyzontalny", Typ 1.5.D Wsparcie dla MŚP dotkniętych skutkami epidemii COVID-19.
Sąd I instancji nie podzielił również argumentacji organu odnośnie oceny wpisu w rejestrze, jakim dysponuje Wnioskodawca. Wbrew twierdzeniu organu w warunkach naboru nigdzie nie został zawarty zapis dotyczący daty wpisu w rejestrze. Takie zapisy (dotyczące danych w rejestrze w brzmieniu na dany dzień) zawarte są w ustawach krajowych nie podlegających ocenie Sądu. Przyjęte natomiast w okolicznościach sprawy przez organ stanowisko, stanowi nadinterpretację zapisów Regulaminu. Z warunków naboru wynika jedynie, że wnioskodawca ma prowadzić na dzień 1 grudnia 2019 r. jako przeważającą – zgodnie z odpowiednimi rejestrami – wskazaną działalność gospodarczą wg podanych pozycji PKD. Z zapisów rejestru przedłożonego przez stronę wynika, że taką działalność prowadzi, we wpisie wskazano datę zaistnienia zmiany na dzień 5 września 2019 r.
W ocenie Sądu I instancji wskazany sposób postępowania DIP spowodował, że wybór projektów do dofinansowania nie nastąpił w sposób przejrzysty z zachowaniem wymogów z art. 125 ust. 3 lit. a) ppkt (i) i (ii) rozporządzenia nr 1303/2013, doszło również do naruszenia art. 20 Karty praw podstawowych. Naruszono także art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało bowiem oparte na wykluczeniu Skarżącego z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o dofinansowanie bez umożliwienia wykazania, że Skarżący spełnia kryterium prowadzenia na dzień 1 grudnia 2019 r. przeważającej działalności wg podanego PKD. Nadto nie uwzględniono wpisu w rejestrze, jakim dysponował skarżący.
Zarząd Województwa Dolnośląskiego zaskarżył omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną. Zarzucił temu wyrokowi:
I. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137), zwanej dalej pusa, w zw. z . art. 3 § 1 i art. 141 §. 4 ppsa - poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli i wadliwe ustalenia wyroku polegające na:
a) nierozpoznaniu istoty sprawy tj. pominięciu istoty i celów dokonywania oceny projektów w tzw. uproszczonej procedurze w związku z wystąpieniem epidemii Covid-19 w oparciu o zasady precyzyjnie określone w dokumentacji naborowej;
b) pominięciu wskazań dla Organu co do postępowania, które winno być przeprowadzone w związku ze stwierdzeniem, że ocena projektu Skarżącego została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, podczas gdy prawidłowo sformułowane zalecenia są istotnymi elementami uzasadnienia wyroku, które sprawiają, że po pierwsze orzeczenie Sądu poddaje się kontroli instancyjnej, a po drugie Organ ma możliwość prawidłowo zrealizować wiążące go stanowisko Sądu zawarte w wyroku.
2) art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez uznanie, iż wybór projektów do dofinansowania nie nastąpił w sposób przejrzysty a ocena dokonana przez Organ została dokonana w sposób naruszający prawo, co skutkowało uwzględnieniem skargi podczas gdy zapisy dokumentacji naborowej – w tym spornego kryterium nr 3 - określały w sposób jasny, przejrzysty i zrozumiały krąg potencjalnych wnioskodawców/beneficjentów, a sam sposób naboru nie powodował naruszenia zasady równości Wnioskodawców wobec prawa więc brak było podstaw do przyjęcia takich założeń;
3) art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej z uwagi na przekroczenie przez Sąd I instancji zakresu kognicji ustalonego powyższym przepisem, gdyż Sąd I instancji - badając legalność dokonania oceny przez Organ
kryterium nr 3 - w zasadzie uznał spełnienie przez Skarżącego tegoż kryterium, podczas gdy zgodnie z ww. przepisem Sąd winien zbadać czy ocena została dokonana zgodnie z przepisami prawa, w szczególności czy dany wniosek/projekt spełnia wymogi kryterium podczas gdy w zaskarżonym wyroku
Sąd dokonał jego oceny merytorycznej;
4) art. 61 ust. 1 uzrp w zw. z art. 3 § 3 ppsa, gdyż Sąd I instancji przekroczył ramy takiej kontroli dokonując kontroli dokumentacji naborowej. Przepis art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej pozwala bowiem jedynie na wniesienie skargi do sądu administracyjnego w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia i tylko te zagadnienia winny podlegać kontroli Sądu, nie zaś treść dokumentacji
przeprowadzonego naboru. Pomimo tego Sąd I instancji dokonał kontroli merytorycznej wniosku złożonego przez Skarżącego i uznał – w związku z deklaratoryjnym charakterem wpisu do CEIDG a także wbrew wyraźnym zapisom dokumentacji naborowej, że Skarżący mógł udowodnić spełnianie kryterium za pomocą dokumentów innych aniżeli wskazane w tej dokumentacji oraz pomimo faktu, że wykazanie spełniania kryterium nr 3 nie podlegało uzupełnieniu czy poprawie.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 37 ust.1 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Dolnośląska Instytucja Pośrednicząca określiła kryterium nr 3 w sposób niezgodny z obowiązującym prawem, co spowodowało, że nabór wniosków nie został przeprowadzony w sposób przejrzysty, podczas gdy powyższe kryterium zostało sprecyzowane w sposób jasny i przejrzysty dla wszystkich potencjalnych Wnioskodawców;
art. 37 ust. 2 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7 i 7a ustawy wdrożeniowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przy ocenie spornego kryterium Organ winien dokonać szczegółowej analizy wszystkich przedstawionych przez Skarżącego wraz z protestem dokumentów, co w efekcie prowadziłoby do naruszenia zasad przejrzystości oraz rzetelności wyboru projektów, gdyż to Regulamin naboru określa kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia, zakres, w jakim jest możliwe jego uzupełnianie lub poprawianie w części dotyczącej spełniania kryteriów wyboru oraz zasady równego dostępu Wnioskodawców do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów i Organ zobowiązany był do przestrzegania jego zapisów, które były jasno i jednoznacznie sformułowane
3) art. 37 ust. 1 i 2 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7 i 7a ustawy wdrożeniowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Instytucja Organizująca Konkurs określiła kryterium nr 3 a także zakres, w jakim jest możliwe uzupełnianie lub poprawianie projektu w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów w trakcie jego oceny w sposób niezgodny zobowiązującym prawem podczas gdy Instytucja ta posiada ustawowe umocowanie do ustalenia obowiązujących w danym naborze zasad i ustaliła je wedle swojej najlepszej wiedzy i doświadczenia, kierując się zasadami przejrzystości, rzetelności i bezstronności a wyrok I instancji niemal pozbawia IOK prawa do ustalania takich zasad;
4) niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralne Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy w zw. z deklaratoryjnym charakterem wpisu do Ewidencji poprzez uznanie, że Organ naruszył dyspozycję tego przepisu i przyjęcie, że skoro wpis do CEIDG ma charakter
deklaratoryjny to Organ nie może oprzeć się na domniemaniu jego prawdziwości na dzień 1 grudnia 2019 roku podczas gdy Organ miał prawo się oprzeć na takim domniemaniu (tak jak DIP miała prawo do jego zastosowania konstruując sporne kryterium) i nie powinien ponosić on negatywnych skutków zaniechań Skarżącego,
który miał obowiązek dokonać aktualizacji wpisu w ciągu 7 dni od dnia powstania zmiany (czego nie uczynił);
5) naruszenie art. 125 ust. 3 lit. a) ppkt (i) i (ii) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (dalej: Rozporządzenie ogólne) w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wybór projektów do dofinansowania nie nastąpił w sposób przejrzysty z zachowaniem wymogów wskazanych w Tyn przepisie tj. braku zapewnienia przez utworzenie kryterium nr 3, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów a także, że wskazane kryterium narusza zasadę niedyskryminacji oraz jest nieprzejrzyste, podczas gdy wynikający z treści spornego kryterium krąg potencjalnych wnioskodawców/beneficjentów został określony za pomocą jasnych reguł, a w jego treści jednoznacznie określono sposób jego weryfikacji, nie dyskryminując żadnego z potencjalnych wnioskodawców/beneficjentów, co w efekcie skutkuje tym, że sposób weryfikacji zasugerowany przez Sąd I instancji wprost prowadziłby do naruszenia celów i istoty naboru, skomplikowania procedury naboru (w tym jej przedłużenia) a w efekcie braku szybkiej pomocy Mikro i Małym Przedsiębiorstwom dotkniętym skutkami COVID-19;
6) art. 20 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2007/C 303/01) (Dz.U.UE C z dnia 14 grudnia 2007 r.) w zw. z art. 37ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez Sąd I instancji, że w wyniku
zastosowanego kryterium nr 3 oraz jego nadinterpretacji przez Organ a także braku umożliwienia Skarżącemu wykazania – za pomocą innych dokumentów, aniżeli tylko wpis w CEIDG – że spełnia on wskazane kryterium, wybór projektów do dofinansowania oraz ocena projektu nastąpiły z naruszeniem zasady równości wobec prawa podczas gdy z uwagi na istotę procedury naborowej Organ nie mógł badać dokumentacji przedstawionej na etapie protestu ani jej uzupełniać, a sporne
kryterium było skonstruowane w sposób jasny i dostępny dla wszystkich potencjalnych Wnioskodawców;
7) art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 i 7a ustawy wdrożeniowej, art. 20 Karty Praw Podstawowych oraz art. 125 ust. 3 lit. a) ppkt (i) i (ii) Rozporządzenia ogólnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez Sąd I instancji, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób sprzeczny z prawem,
gdyż należało umożliwić Skarżącemu - z pominięciem zasad określonych w dokumentacji naborowej - spełnienie spornego kryterium oraz uwzględnić wpis w rejestrze jakim dysponował Skarżący podczas, gdy takie zachowanie wprost prowadziłoby do naruszenia zasady przejrzystości, równości wobec prawa, dokumentacji naborowej a także obowiązku przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz skutkowałoby przeprowadzeniem oceny projektu wbrew ustalonym kryteriom ich wyboru.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy d ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzez Instytucji Zarządzającej – Zarządu Województwa Dolnośląskiego kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną G. C. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, orzeczenie o kosztach postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 ppsa i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 ppsa. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 ppsa. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania sprowadzają się przede wszystkim do zarzutów przekroczenia przez Sąd I instancji kompetencji wynikających z art. 61 ust. 1 i ust. 8 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 37 ust 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej, w związku z art. 3 § 1 ppsa.
Odnosząc się do tych zarzutów wskazać należy, że kompetencja sądów administracyjnych do rozpoznawania skarg na nieuwzględnienie protestu w postępowaniu określonym przepisami ustawy wdrożeniowej wynika z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W wyniku jednoznacznego wskazania w tym przepisie sądów administracyjnych jako instytucji rozpoznających skargi na nieuwzględnienie protestu, rozpoznawanie przez sądy administracyjne takich skarg mieści się w zakresie sądowej kontroli administracji publicznej określonej w art. 3 § 1 i § 3 ppsa oraz w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjnej kreślonym w § 1 § 1 prawa o ustroju sądów administracyjnych. W myśl art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1. Natomiast zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zatem sąd kontrolując zgodność z prawem postępowania takiego, jak przedmiotowe w sprawie, ocenia również przestrzeganie art. 37 ust. 1 i ust. 3 ustawy wdrożeniowej.
Wydając zaskarżony wyrok Sąd I instancji działał w granicach tak określonych kompetencji uznając, że ocena projektu pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów została dokonana naruszeniem prawa, nie zapewniając przejrzystości, rzetelności i bezstronności w przeprowadzeniu wyboru, a więc z naruszeniem art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej.
Wynikająca z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania Regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny, stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania, obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny. Chodzi więc o to, aby nie pozostawiono żadnych wątpliwości odnośnie przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Powyższe ma tą konsekwencję, że służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny, a w konsekwencji wyboru projektów do dofinansowania i eliminowania w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności - gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów - niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 4127/17, LEX nr 2479129). Regulamin konkursu wraz z jego załącznikami - jako dokument systemu realizacji - nie może podlegać wykładni, której rezultat byłby nie do pogodzenia z normatywnymi zasadami przejrzystości oraz rzetelności wyboru projektów do dofinansowania oraz z zasadą równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach i sposobie (w tym kryteriach) wyboru projektów. Wynikająca z art. 37 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 41/18, LEX nr 2466615). Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się nie do weryfikacji merytorycznej wniosku, a do zbadania czy przeprowadzona procedura konkursowa oraz dokonana w jej trakcie ocena projektu nie naruszają powyższych reguł. W przedmiotowej sprawie istota zagadnienia spornego sprowadzała się do tego, czy zgodnie ze wskazanymi zasadami oceniono spełnienie kryterium: "prowadzenia na dzień 1 grudnia 2019 r. jako przeważającej działalności w zakresie: m.in. Sekcja I, Cały Dział 55 Zakwaterowanie". W regulaminie wskazano przy tym, że kryterium to oceniane będzie na podstawie zapisów wniosku oraz weryfikowane na podstawie dostępnych publicznych rejestrów działalności gospodarczej. Sąd I instancji – wbrew zarzutom skargi – nie stwierdził, że kryterium to zostało spełnione. Stwierdził tylko, że ocena niespełnienia tego kryterium na skutek braku wpisania takiej działalności jako przeważającej w CEiDG na dzień 1 grudnia 2019 r. naruszała wyżej wskazane zasady oceny projektów wynikające z art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Sąd I instancji wziął przy tym pod uwagę cele wsparcia, to jest pomoc dla podmiotów prowadzących jako przeważająca działalności działalność z działu 55 PKD. Wskazał na wynikające z przedstawionych przez Wnioskodawcę informacji okoliczności, z których wynika możliwość spełnienia tego kryterium, mimo braku odpowiedniego wpisu co do przeważającej działalności w CDiEG. Sąd I instancji przeprowadził też analizę znaczenia wpisu w CDEiG, jego deklaracyjnego charakteru. Wskazał na inne możliwości ustalenia przeważającej działalności na dzień 1 grudnia 2019 r. Wskazał też na brak przejrzystości w regulaminie naboru, gdzie z jednej strony dla wykazania tego kryterium przewidziano dokumenty rejestrowe oraz inne dokumenty, a w załączniku nr 2 Tabela Lp. 3, wyjaśniono że kryterium będzie oceniane na podstawie zapisów wniosku oraz weryfikowane na podstawie dostępnych publicznie rejestrów działalności gospodarczej. Na stronie internetowej DIP wyjaśniono zaś, że za "inne dokumenty" dotyczące spełnienia tego kryterium będą uznane wnioski do KRS/CEIDG lub wniosek aktualizacyjny dotyczący działalności złożony w terminie do 1 grudnia 2019 r. i nierozpoznany do dnia naboru. Już samo stwierdzenie, że "kryterium będzie oceniane na podstawie wniosku oraz zweryfikowane na podstawie dostępnych publicznych rejestrów działalności gospodarczej" powinno prowadzić do wniosku, że kryterium ma być oceniane przede wszystkim na podstawie zapisów wniosku, a więc ma być oceniane jego materialne spełnienie. Nie wskazano wprost konkretnie wymaganego wpisu w CDIEG na dzień 1 grudnia 2019 r.
Zatem nie są zasadne zarzuty skargi kasacyjnej zarówno dotyczące przekroczenia kompetencji przez Sąd I instancji, jak i nierozpoznania istoty sprawy. Niezasadny jest też zarzut, że Sąd I instancji dokonał uznania spełnienia kryterium nr 3 przez Skarżącego. WSA wskazał tylko wyczerpująco, dlaczego ocena niespełnienia tego kryterium została dokonana z naruszeniem prawa. Również nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Zarzut ten dotyczy braku zaleceń co do dalszego postępowania. Sąd I instancji wskazał, że przyjęty w warunkach przedmiotowego naboru jako jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia na dzień 1 grudnia 2019 r. jako przeważającej działalności gospodarczej wg podanego PKD – tj. wpis we właściwym dostępnym publicznym rejestrze działalności gospodarczej nie przyczynia się do realizacji celu naboru, w tym celu szczegółowego. Sposób ten nie spełnia wymogu z art. 125 ust. 3 lit. a) ppkt (i) i (ii) rozporządzenia nr 1303/2013), nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa z art. 20 Karty praw podstawowych. Wprowadzane w naborze kryteria i dowody na ich spełnienie nie mogą w żaden sposób utrudniać osiągnięcia celów wsparcia. Wpis w rejestrze, jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium, wobec jego deklaratoryjnego charakteru, nie wypełnia również swojej funkcji jako "uproszczenie "procedur naboru.
Wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały zatem na uwzględnienie.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego należy zauważyć, że w znacznej części stanowią one powtórzenie zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Pierwsze cztery zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczą naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ust. 2 pkt 7 i pkt 7 a ustawy wdrożeniowej. Kluczowe znaczenie ma tu przepis art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z tym przepisem właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. To właśnie naruszenie tego przepisu wyznaczającego sposób oceny projektów zarzucił Sąd I instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku zasadnie uznał, że ocena spełnienia kryterium nr 3 w oparciu wyłącznie o stan zapisu w CEIDG na dzień 1 grudnia 2019 r. naruszała wyznaczone przez art. 37 ust. 1 zasady wyboru projektów, zwłaszcza że uwzględnienie treści wniosku złożonego przez Skarżącego przed 1 grudnia 2019 r. co do zmiany przeważającej działalności, informacji do celów statystycznych, analizy rzeczywistej działalności i osiąganych z niej przychodów, mogło prowadzić do innej oceny spełnienia tego kryterium, kluczowego ze względu na cel wsparcia. Nie naruszył też Sąd I instancji art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. WSA trafnie zauważył, że przepis ten stwarza tylko domniemanie prawdziwości wpisanych danych, które jest usuwalne. Aktualny w danej dacie wpis nie przesądza o aktualności danych, w szczególności co do zakresu prowadzonej działalności, czy tym bardziej przeważającej działalności w sytuacji, gdy między zgłoszeniem aktualizacji danych, a dokonaniem wpisu w CEIDG upływa pewien czas. Nie wpływa też na ocenę rozbieżności wpisu w CEIDG ze stanem rzeczywistym przekroczenia 7- dniowego terminu do zgłoszenia zmian od ich zaistnienia. Trafnie WSA wskazał w tej sytuacji, że oparcie się wyłącznie na stanie wpisu w CEIDG na dzień 1 grudnia 2019 r. naruszało zasady oceny projektów wynikające z art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Sąd I instancji nie naruszył tym samym art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej ani art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. Nie narusza też art. 37 ust. i ust. 2 ustawy wdrożeniowej wymóg starannej oceny wniosku w oparciu o przedstawione dokumenty, w tym w szczególności co co spełnienia kryterium nr 3. Tym kryterium było zasadniczo prowadzenie przeważającej działalności gospodarczej określonej w dziale 55 PKD. Wpis w CDEIG na dizen 1 grudnia 2019 r. miał stanowić jeden z dopuszczalnych sposobów weryfikacji danych co do rodzaju przeważającej działalności w tym dniu, a nie zasadniczym wymogiem materialnym spełnienia kryterium 3. Twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że szczegółowa analiza przedstawionych przez wnioskującego o przyznanie pomocy dokumentów prowadzi do naruszenia zasad przejrzystości oraz rzetelności wyboru projektów są oczywiście bezpodstawne.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 7 i pkt 7a ustawy wdrożeniowej, to należy zauważyć, że przepisy te wskazują tylko na konieczne postanowienia regulaminu postępowania konkursowego, nie określając materialnej treści tych postanowień.. Sąd I instancji nie zarzucał braku tych uregulowań, a więc naruszenia tego przepisu przez Organ, a tylko naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Zatem WSA nie naruszył art. 41 ust. 2 pkt 7 i pkt 7a ustawy wdrożeniowej przez wadliwe zastosowanie tego przepisu.
W tej sytuacji należało uznać, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego postawione w pkt 2 ppkt 1-4 petitum skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.
Również nietrafny jest zarzut naruszenia art. 125 ust. 3 lit a) ppkt (i) i (ii) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013. Zgodnie z tymi przepisami instytucja zarządzająca sporządza i po zatwierdzeniu, stosuje odpowiednie procedury wyboru i kryteria, które zapewniają, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów, są niedyskryminujące i przejrzyste. Wymóg stosowania niedyskryminujących i przejrzystych procedur zawiera również art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Skoro – jak wyżej wykazano – Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, to tym samym za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 125 ust. 3 lit a) ppkt (i) i (ii) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013. Sąd I instancji nie tylko zasadnie uznał, że został naruszony art. 31 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej, ale wskazał też trafnie, że przeprowadzona przez organy procedura wyboru była skoncentrowana na formalnym (dodatkowo niejednoznacznie określonym) wymogu zarejestrowania jako przeważającej działalności z Działu 55 PKD, z pominięciem przyczynienia się jej do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów objętych programem wsparcia, to jest wsparcia podmiotów gospodarczych prowadzących działalność z zakresie Działu 55 PKD, które dotknięte zostały istotnie skutkami ograniczenia działalności wywołanego pandemią covid-19.
Z wyżej przedstawionych przyczyn za niezasadne należało uznać również ostatnie dwa zarzuty skargi kasacyjnej wiążące zarzut naruszenia art. 37 ust, 1 i 2 oraz art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 i 7 a z naruszeniem art. 20 Karty Praw Podstawowych, stanowiącego, że wszyscy są równi wobec prawa. Przepis ten nie został naruszony przez to, Sąd I instancji dokonując właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, to jest art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej prawidłowo je zastosował uznając, że przedmiotowa procedura wyboru została dokonana z naruszeniem tych przepisów. Sąd I instancji nie uczynił art. 20 Karty Praw Podstawowych podstawą rozstrzygnięcia, a tylko powołał się na ten zapis w swej argumentacji, która była prawidłowa - co wyżej wykazano. Argumentacja ta byłaby też trafna bez powoływania się na art. 20 Karty Praw Podstawowych, tym bardziej wiec zarzut naruszenia tego przepisu jest nieuzasadniony.
Biorąc to wszystko pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skargę kasacyjna należało oddalić na podstawie art. 184 ppsa jako niemającą usprawiedliwionych podstaw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło