III SA/Wr 203/21

WyrokWSA we Wrocławiu2022-01-27

Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Barbara Ciołek, Katarzyna Borońska, Anna Moskała, Kamila Paszowska-Wojnar, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczenie finansowania z dotacji celowej kosztów zakupu energii i paliwa do nowego systemu ogrzewania, w okresie 5 lat od jego uruchomienia, stanowi naruszenie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska dotyczących dotacji inwestycyjnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dopuszczenie finansowania z dotacji celowej kosztów zakupu energii i paliwa do nowego systemu ogrzewania, w okresie 5 lat od jego uruchomienia, stanowi naruszenie art. 403 ust. 4-6 Prawa ochrony środowiska. Dotacja celowa na podstawie tego przepisu może być udzielana wyłącznie na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji, a nie na wydatki bieżące, takie jak zakup energii i paliwa, które ulegają zużyciu w procesie eksploatacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Burmistrza Miasta Szklarska Poręba na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej (RIO) stwierdzającą nieważność uchwały Rady Miejskiej. Uchwała Rady Miejskiej rozszerzyła katalog kosztów kwalifikujących się do finansowania z dotacji celowej na zadania służące ograniczeniu niskiej emisji, dopuszczając finansowanie kosztów zakupu energii i paliwa do nowego systemu ogrzewania w okresie 5 lat od jego uruchomienia. RIO uznała to za naruszenie art. 403 ust. 4 Prawa ochrony środowiska, który zezwala na dotacje celowe jedynie na koszty inwestycji. Burmistrz argumentował, że koszty energii i paliwa są niezbędne do utrzymania ekologicznego systemu ogrzewania przez wymagany okres 5 lat i powinny być uwzględnione.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Przewodniczący, Sędziowie Sędziowie, Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , , Protokolant starszy sekretarz sądowy Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B. S. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w S. nr [...] z dnia [...]12.2020 r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...].02.2020 r. w sprawie przyjęcia zasad udzielania dotacji celowej ze środków budżetu Miasta S., na zadania służące ograniczeniu niskiej emisji, polegającej na trwałej zmianie systemu ogrzewania opartego na paliwie stałym na nowe, ekologiczne źródło ciepła oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi jest Uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu (dalej: RIO, organ nadzoru) nr 15/2021 z dnia 11 lutego 2021r. (dalej: uchwała RIO, zaskarżona uchwała) w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Szklarskiej Porębie nr XXXIV/376/20 z dnia 30 grudnia 2020r. (dalej: uchwała zmieniająca RM) w sprawie zmiany uchwały nr XXIV/259/2020 Rady Miejskiej w Szklarskiej Porębie z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie przyjęcia zasad udzielania dotacji celowej ze środków budżetu Miasta Szklarska Poręba na zadania służące ograniczeniu niskiej emisji, polegające na trwałej zmianie systemu ogrzewania opartego na paliwie stałym na nowe, ekologiczne źródło ciepła (dalej: uchwała główna RM). Organ nadzoru zakwestionował legalność zapisu zawartego w § 1 uchwały zmieniającej RM, którym rozszerzono przewidziany w uchwale głównej RM katalog kosztów podlegających finansowaniu z dotacji celowej ze środków budżetu Miasta Szklarska Poręba, poprzez dopuszczenie finansowania z tych środków kosztów zakupu energii i paliwa do nowego systemu ogrzewania w okresie 5 lat od dnia uruchomienia nowej instalacji grzewczej. W uzasadnieniu RIO odwołała się do treści art. 403 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r. poz. 1219, z późn. zm.) – dalej: p.o.ś., zgodnie z którym finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o którym mowa w ust. 1 i 2, może polegać na udzielaniu wymienionym w tym przepisie podmiotom (niezaliczanym do sektora finansów publicznych) dotacji celowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych z budżetu gminy lub budżetu powiatu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji. Z brzmienia tego przepisu wynika, zdaniem RIO, że przekazywane na jego podstawie dotacje celowe być przekazywane na finansowanie lub dofinansowanie wyłącznie kosztów inwestycji. Jakkolwiek pojęcie "kosztów inwestycji" nie zostało wprost zdefiniowane w ustawie p.o.ś., jednak przez dotację inwestycyjną, o której mowa w art. 403 ust. 4 p.o.ś., należy rozumieć wsparcie finansowe, które po stronie beneficjenta otrzymującego dotację w sposób bezpośredni doprowadzi do powstania rzeczy (dobra) stanowiącej środek trwały, bądź doprowadzi do ulepszenia istniejącego środka trwałego — w rozumieniu art. 3 pkt 15, 16 i 17 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2021 r. poz. 217). Zasady ustalania "kosztów inwestycyjnych" związanych z nabyciem lub wytworzeniem środka trwałego określa art. 28 ust. 8 ustawy o rachunkowości. Z przepisu tego wynika, że jest to ogół kosztów poniesionych przez jednostkę za okres budowy, montażu, przystosowania i ulepszenia środka trwałego. Przedstawiony sposób ustalania "kosztów inwestycyjnych" obowiązuje zarówno jednostkę samorządu terytorialnego jak i beneficjenta dotacji. Oznacza to, że koszty zakupu energii i paliwa do nowego systemu ogrzewania, które nie stanowią kosztów inwestycyjnych, nie mogą być finansowane lub dofinansowywane z dotacji, o której mowa w art. 403 ust. 4 p.o.ś. Na powyższą uchwałę organu nadzoru wniósł skargę do tutejszego Sądu Burmistrz Miasta Szklarska Poręba, wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że prezentowany przez RIO sposób interpretacji prawa pozostaje w sprzeczności z art. 403 ust. 4 i 5 p.o.ś, zgodnie z którym do rady gminy należy określenie kryteriów wyboru inwestycji do finasowania lub dofinansowania oraz tryb postępowania w sprawie udzielenia dotacji i sposób jej rozliczania. Skarżący dalej podkreślił, że ustawa o rachunkowości, do której odwołano się w zaskarżonej uchwale, nie jest skierowana do beneficjentów dotacji przewidzianych w art. 403 p.o.ś., gdyż w większości przypadków beneficjentami dotacji są osoby fizyczne i brak jest podstaw do uznania ich za jednostkę organizacyjną lub gospodarczą, do której odnosi się ustawa o rachunkowości. Przepisy art. 403 ust. 4 i 5 p.o.ś. pozostawiają radzie gminy uprawnienie do określenia, które koszty inwestycji mogą być zwrócone beneficjentowi dotacji. Co więcej, w powyższej normie prawnej ustawodawca odsyła do ustawy o finansach publicznych nie wskazując jednocześnie na potrzebę uwzględniania ustawy o rachunkowości. Skarżący podkreślił wagę celów realizowanych przez gminy w zakresie ochrony środowiska, do których należy zaliczyć ograniczenie niskiej emisji spalin wywoływanej przez używanie paliwa stałego, głównie węgla kamiennego. Podstawą przeszkodą wywołującą niechęć do wymiany systemu ogrzewania na ekologiczne nie jest koszt budowy nowych instalacji (choć jest on wysoki), ale koszt zakupu gazu, oleju opałowego oraz energii elektrycznej. W większości przypadków wysokość przyznawanej przez gminę dotacji jest stosunkowo niewielka i jest rozliczana jednorazowo po przedłożeniu tylko faktur zakupu i montażu nowej instalacji grzewczej. Zdarzają się wypadki, że inwestor-mieszkaniec wykonał nową instalację grzewczą kwalifikującą się do dotacji, jednakże z różnych powodów nie zawarł z gminą umowy przed przystąpieniem do realizacji zadania. Do takich właśnie beneficjentów odnosi się uchwała, której nieważność stwierdziło RIO. Ponadto beneficjent dotacji zawierający umowę z gminą przyjmuje na siebie obowiązek utrzymania instalacji ekologicznej przez okresie minimum 5 lat. Ten sam obowiązek spełnia zarówno ten inwestor, który rozliczył się z dotacji kosztami zakupu urządzeń i innych kosztów budowy, jak i ten, który otrzymuje dotację po przedłożeniu rachunków zakupu energii i paliwa w okresie 5 lat od dnia uruchomienia nowej instalacji grzewczej. W tej sytuacji nie ma żadnego uzasadnienia do tego aby odmówić zaliczenia do kosztów inwestycji również kosztów zakupu energii i paliwa, gdyż zadanie inwestycyjne zgodnie z umową nie kończy się z chwilą uruchomienia nowego ogrzewania, ale po 5 latach od uruchomienia tego systemu grzewczego. Odpowiadając na skargę RIO wniosła o jej oddalenie. Organ nadzoru ponownie podkreślił, że w świetle art. 3 pkt 15, 16 i 17 oraz art. 28 ustr. 8 ustawy o rachunkowości nie sposób przyjąć, aby koszty zakupu energii i paliwa do nowego systemu ogrzewania, które ulegną zużyciu w procesie normalnej eksploatacji nowego systemu ogrzewania, stanowiły "koszty inwestycyjne", a w konsekwencji by mogły być finansowane lub dofinansowywane z dotacji, o której mowa w art. 403 ust. 4 p.o.ś. Zdaniem RIO, choć ustawa p.o.ś. rzeczywiście nie odsyła do przepisów ustawy o rachunkowości, to okoliczność ta w żaden sposób nie uzasadnia pominięcia jej uregulowań w interpretacji (rozumieniu) niezdefiniowanych w niej pojęć. Specyfiką jednostek sektora finansów publicznych jest bowiem konieczność stosowania przepisów ustawy o finansach publicznych, a tym samym przepisów ustawy o rachunkowości. Zgodnie zaś z art. 40 u.f.p. jednostki sektora finansów publicznych prowadzą rachunkowość zgodnie z przepisami o rachunkowości, z uwzględnieniem zasad określonych w niniejszej ustawie. W zakresie więc, w jakim podmiot udzielający dotacji (tj. środków publicznych podlegających szczególnym zasadom rozliczania) stosuje przepisy ustawy o rachunkowości, obowiązują one również beneficjenta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.)- dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 171 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności. Ustawa o samorządzie gminnym stanowi z kolei, że nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem (art. 85 u.s.g.). Organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych – regionalna izba obrachunkowa (art. 86 u.s.g.). O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Z kolei zgodnie z art. 91 ust. 3 u.s.g. rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W procesie badania legalności zaskarżonego w sprawie aktu nadzoru, podstawą uchylenia przez Sąd aktu nadzoru może być każde naruszenie prawa przez organ nadzorczy, bez względu na materialno-prawny lub procesowy charakter naruszonego prawa. Z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika natomiast , że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie zgodnie wskazuje się, że do wad skutkujących nieważnością uchwały organu gminy należy zaliczyć m.in. naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Oceniając legalność rozstrzygnięcia nadzorczego niniejszej sprawie Sąd stoi na stanowisku, że zasadnie RIO przyjęła, iż objęta skarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym uchwała zmieniająca naruszała przepisy prawa materialnego, t.j. art. 403 ust. 4-6. Wskazać należy, iż uchwała zmieniana z 27 lutego 2020 r. przewidywała w Rozdziale 2 pkt 3 załącznika dofinansowanie realizacji zadań określonych w Rodz, 1 pkt 3, a polegających na likwidacji lokalnych źródeł ciepła i ich zastąpieniu nowoczesnymi źródłami ciepła. Zadanie doprecyzowano w Rozdz. 2 pkt 3 załącznika. W myśl m art. 403 ust. 1 p.o.ś., do zadań własnych gmin należy finansowanie ochrony środowiska w zakresie określonym w art. 400a ust. 1 pkt 2, 5, 8, 9, 15, 16, 21-25, 29, 31, 32 i 38-42 w wysokości nie mniejszej niż kwota wpływów z tytułu opłat i kar, o których mowa w art. 402 ust. 4, 5 i 6, stanowiących dochody budżetów gmin, pomniejszona o nadwyżkę z tytułu tych dochodów przekazywaną do wojewódzkich funduszy. Zgodnie natomiast art. 403 ust. 3 omawianej ustawy – finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o którym mowa w ust. 1 i 2, odbywa się w trybie określonym w przepisach odrębnych, z zastrzeżeniem ust. 4-6. Materialną podstawę wydania uchwały głównej, podobnie jak uchwały zmieniającej, był art. 403 ust. 4 p.o.ś., zgodnie z którym finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o którym mowa w ust. 1 (...), może polegać na udzielaniu dotacji celowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych z budżetu gminy lub budżetu powiatu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji: 1) podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych, w szczególności: a) osób fizycznych, b) wspólnot mieszkaniowych, c) osób prawnych, d) przedsiębiorców; 2) jednostek sektora finansów publicznych będących gminnymi lub powiatowymi osobami prawnymi. Zgodnie z ust. 5 art. 403 ustawy Prawo ochrony środowiska – zasady udzielania dotacji celowej, o której mowa w ust. 4, obejmujące w szczególności kryteria wyboru inwestycji do finansowania lub dofinansowania oraz tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej rozliczania określa odpowiednio rada gminy albo rada powiatu w drodze uchwały. O ile zatem art. art. 403 ust. 1 p.o.ś. traktuje szeroko o obowiązku gmin w zakresie realizacji zadań z zakresu ochrony środowiska, to w art. 403 ust. 4 p.o.ś. zawarto regulacje dotyczące konkretnej formy i postaci realizacji tychże zadań poprzez skierowaną do wymienionych w tym przepisie podmiotów dotację dotyczącą inwestycji, a polegającą na sfinansowaniu lub dofinansowaniu kosztów tej inwestycji. Powyższe wyklucza, zdaniem Sądu, finansowanie przez gminę na tej podstawie – jako zadania z zakresu ochrony środowiska – działań innych, niż mieszczące się w pojęciu inwestycji. Sama przy tym już redakcja językowa tego przepisu wyklucza takie rozumienia "inwestycji", które czasem można spotkać w języku potocznym, gdzie utożsamia się je ogólnie z "finansowaniem" czy "ponoszeniem wydatków", w tym także wydatków bieżących - do czego w istocie sprowadzałoby się stanowisko gminy w niniejszej sprawie. Jest tam bowiem wyraźnie mowa o dotacji na "sfinansowanie kosztów inwestycji" – co wyraźnie wskazuje na konieczność przedmiotowego rozumienia pojęcia inwestycji jako określonego dobra charakterze trwałym powstałego, w wyniku wytworzenia lub zakupu Sąd w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 października 2021 r. sygn. akt I GSK 406/21 (dostępny: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/7FB3B23A80), wydanego w analogicznej sprawie, w którym wskazano, iż z uwagi na zawarty w tym przepisie przedmiot postępowania, jakim jest dotacja celowa na sfinansowanie zadania z ochrony środowiska czyli zadania publicznego niezbędnym staje się odwołanie do definicji dotacji zawartej w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2017r., póz. 2077, dalej: "u.f.p."). Jak wynika z zaprezentowanej w art. 126 u.f.p. definicji, dotacja to środki podlegające szczególnym zasadom rozliczenia z budżetu państwa, budżetu jednostki samorządu terytorialnego oraz państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Należy podkreślić, że zasadniczą cechą odróżniającą dotacje od innych rodzajów wydatków jest m.in. to, że podlegają one szczególnym zasadom rozliczenia. Jak podkreślił NSA w powyższym wyroku, pojęcie "dotacja na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji", o której mowa w art. 403 ust. 4-6 u.p.o.ś. winno być rozumiane jako typowa "dotacja inwestycyjna, czyli wsparcie finansowe, w oparciu o które i na bazie którego beneficjent wytwarza określoną rzecz lub dobro o charakterze trwałym lub też ulepsza dobro już istniejące nie zaś jako wsparcie finansowe służące pokryciu bieżących kosztów obsługi czy utrzymania określonych rodzajów działań, nawet jeżeli działania te prowadzą finalnie do pozytywnych skutków w zakresie ochrony środowiska. Inwestycja nie może być utożsamiana z przeznaczaniem środków finansowych na zakup mediów czy produktów, które ulegają zużyciu w procesie normalnej eksploatacji. Dotacje celowe ze środków budżetowych jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 403 ust. 4 u.p.o.ś. można udzielać jedynie na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji, a nie na wydatki bieżące (por. wyrok WSA w Warszawie, z 22 czerwca 2012r., sygn. akt. V SA/Wa 1112/12). Sąd w orzekającym składzie podziela stanowisko, że w przypadku dotacji celowej udzielanej na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji (zgodnie z art. 403 ust. 4 u.p.o.ś.) pojęcie musi być rozumiane, jako dotacja, która jest przewidziana z góry na realizację konkretnego działania. Działanie to jednak powinno pozostawać zgodne z dyspozycją wskazanego przepisu, który wskazuje na dofinansowanie kosztów inwestycji. W przekonaniu Sądu powyższe konieczność rozumienia pojęcia "inwestycji" w sposób zaprezentowany powyżej wprost potwierdza również treść samych zapisów uchwały głównej, definiujących cel i zakres zadań finansowanych z dotacji. Z treści po Załącznika 1 do tej uchwały ( Rozdział I) można wyczytać, iż realizacja finansowanych z dotacji zadań z zakresu ochrony środowiska obejmuje (w zakresie ogrzewania) "trwałą zmianę systemu ogrzewania opartego na paliwie stałym w lokalach mieszkalnych lub w nieruchomościach o charakterze mieszkalnym, na ekologiczne w postaci ogrzewania gazowego, elektrycznego, na lekki olej opałowy, paliwa stałe lub biomasę charakteryzujące się parametrami co najmniej jak dla kotłów 5 klasy (wg PN-EN 303-5:2012)" – ust. 1. Z kolei w ust. 3 pkt a) zadanie podlegające finansowaniu zostało zdefiniowane w następujący sposób: "działania polegające na likwidacji lokalnych źródeł ciepła, tj.: indywidualnych kotłowni lub palenisk opalanych paliwem stałym, kotłowni zasilających kilka budynków oraz kotłowni osiedlowych i ich zastąpienie przez nowoczesne źródło ciepła, tj.: kotły gazowe, kotły na lekki olej opałowy, piece zasilane prądem elektrycznym, kotły na paliwa stałe lub biomasę charakteryzujące się parametrami co najmniej jak dla kotłów 5 klasy (wg PN-EN 303-5:2012), zastosowanie odnawialnych źródeł energii - kolektory słoneczne, pompy ciepła, panele fotowoltaiczne, przydomowe elektrownie wiatrowe". W ramach tak doprecyzowanych zadań gminy z zakresu ochrony środowiska, podlegających finansowaniu z dotacji celowej, ujęto zatem właśnie typowe inwestycje w środki trwałe. Jakkolwiek bowiem zamierzona zmiana zachowań podmiotów, zgodna z nową polityka energetyczną, musi oczywiście obejmować nie tylko wyposażenie w odpowiednie źródła ciepła, ale także rozpoczęcie i kontynuowanie ich wykorzystania, to regulacje uchwały określają dofinansowane zadanie znacznie bardziej wąsko: jako trwałą zmianę systemu ogrzewania polegającą na likwidacji lokalnych źródeł ciepła "starego typu" i zastąpieniu ich nowymi źródłami ciepła, spełniającymi określone parametry lub na wykorzystaniu źródeł energii odnawialnej. W każdym z powyższych przypadków są to jednak chodzi o "system grzewczy" rozumiany jako komplet urządzeń wraz z niezbędnymi rozwiązaniami technicznymi, które mają na celu umożliwić użytkownikom inny sposób pozyskania i korzystania z energii w celach grzewczych. Dotowaniem objęte zostały zatem – zgodnie z literalnym zapisem Załącznika nr 1 - działania, których rezultatem jest zmiana tak rozumianego systemu grzewczego, co obejmuje zakup urządzeń, ich montaż, odpowiednie prace projektowe. Konsekwentnie zatem w Rozdziale 2 ust. 3 Załącznika nr 1 stwierdza się, iż dotacja dedykowana jest wyłącznie na dofinansowanie kosztów koniecznych do realizacji zadania, w szczególności kosztów: demontażu palenisk opalanych paliwem stałym, zakupu i montażu fabrycznie nowego systemu ogrzewania, likwidacji, modernizacji lub budowy systemu odprowadzania spalin niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania nowego systemu ogrzewania, opracowania dokumentacji sporządzanej w ramach przygotowania zadania. Cytowane zapisy Załącznika 1 do uchwały głównej wyraźnie zatem także ograniczają zakres przedmiotowy finansowania do działań o charakterze inwestycji w środki trwałe już na etapie definiowania zadań podlegających dofinansowaniu, co należy uznać za zgodne z zapisami i celem regulacji art. 403 ust. 4 p.o.ś. Wprowadzenie uchwałą nr XXXIV/376/20 z dnia 30 grudnia 2020r. zmian w zakresie Rozdziału 2 ust. 3, gdzie sprecyzowano katalog kosztów realizacji zadania, podlegających dofinansowaniu z dotacji celowej prowadzi w tej sytuacji w rezultacie do również do niezgodności wewnętrznej zapisów Załącznika 1, poprzez objęcie finansowaniem kosztów niezwiązanych z likwidacją i wymianą samych źródeł ciepła, ale odnoszących się do ich eksploatacji – a tym samym wykraczających poza zakres tak zdefiniowanych zadań objętych finansowaniem z dotacji. Powołany przez stronę skarżącą argument, że warunkiem skorzystania z dotacji jest utrzymanie przez jej beneficjenta zmiany systemu ogrzewania przez okres min. 5 lat od dnia otrzymania dotacji, nie przemawia (Rozdział 4 pkt 7 Załącznika), zdaniem Sądu, za możliwością odmiennego rozumienia pojęcia "inwestycji", o której mowa w art. 403 ust. 4 p.o.ś. Niewątpliwie warunek ten służy zmotywowaniu podmiotów, które dokonały zmiany systemu grzewczego do trwałego z niego korzystania, choć także np. zapobiega sytuacjom skorzystania z dotacji, a następnie np. odsprzedania urządzeń. Jednak nawet z faktu, że wprowadzając taki warunek gmina dodatkowo zabezpiecza realizację ogólnego celu środowiskowego, jakim jest korzystanie z ekologicznych źródeł energii, nie można wyprowadzić wniosku, że dofinansowanie z dotacji celowej obejmuje wszelkie formy realizacji tego celu, w tym także pokrycie wydatków eksploatacyjnych, a nie inwestycyjnych. Dotacja inwestycyjna, jak podkreśla się zgodnie w orzecznictwie, ma zachęcać podmioty do poczynienia określonych wydatków inwestycyjnych, natomiast nie może służyć ich refinansowaniu poprzez pokrycie wydatków bieżących. Warto przy tym zauważyć, że kwestionowana zmiana uchwały obejmuje koszty eksploatacyjne bez ich powiązania z dotowanym zadaniem inwestycyjnym (a więc nawet nie traktuje jako jednej inwestycji wymiany źródła energii łącznie z wydatkami na zakup paliwa), co potwierdza – podniesione zresztą w skardze – wnioski, że w istocie zapis ten zmierza do refinansowania inwestycji w zmianę systemu ogrzewania osobom, które z niej uprzednio nie mogły skorzystać. Mając na uwadze powyższe należało uznać, że stanowisko nie znajduje oparcia w dyspozycji art. 403 ust. 4-6 p.o.ś, gdyż udzielenie przedmiotowej dotacji celowej ze środków budżetu Miasta, w zakresie wskazanym w ustawie zmieniającej, w istocie jest działaniem, które prowadzi do ponoszenia wydatków o charakterze bieżącym. Tym samym zaskarżoną uchwałą RIO zasadnie stwierdziło nieważność powyższej uchwały, wskazując na naruszenie przez nią art. 403 ust. 4-6 p.o.ś. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło