III SA/Wr 211/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Marcin Miemiec po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi T.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia [...] r. T. K. wniosła skargę na opisane w osnowie postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. W skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", którego jednakże nie uzasadniła. Treść uzasadnienia skargi w całości odnosi się do zarzutów stawianych organowi w związku z wydaniem kwestionowanego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ pozostawił przedmiotowy wniosek do uznania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie został rozpatrzony przez organ, którego działanie zaskarżono. W tej sytuacji wniosek ten podlegał rozpoznaniu przez Sąd w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Na tej podstawie prawnej Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. - wystąpienia niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w powołanym przepisie i z taką sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wynikająca z przywołanej normy prawnej instytucja ochrony tymczasowej dotyczy więc tylko takich aktów, które mają przymiot wykonalności. Wykonalność aktu oznacza natomiast spowodowanie w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu. Przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego, polegające na działaniu, zaniechaniu pewnego działania, znoszeniu zachowania innych podmiotów, czy świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Nie każdy jednak akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2002, s. 155 – 156 czy M. Jaśkowska, M. Masternak, E. Ochendowski: Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 144 – 145, J. Borkowski: Glosa do postanowienia NSA z 16 października 1996r., IV SAB 59/96, OSP 1998, nr 1, poz. 22, s. 48). Cechy wykonalności nie mają w szczególności akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). Ponadto, niezależnie od istnienia przymiotu wykonalności, strona wnosząca winna starannie uzasadnić swój wniosek o wstrzymanie wykonania i wskazać konkretne okoliczności świadczące, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione i konieczne. Nie jest wystarczające poprzestanie jedynie na złożeniu wniosku. Przedmiotem wniosku jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia długu celnego. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż postanowienie to nie posiada przymiotu wykonalności, gdyż jest aktem odmownym, nie nakłada ono na stronę żadnego obowiązku, ani też nie przyznaje prawa. Postanowienie to wywołuje jedynie skutki procesowe – stwierdza bowiem istnienie przeszkody do wszczęcia postępowania. Nie można go zatem zaliczyć do kategorii aktów administracyjnych objętych zakresem postępowania o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności administracyjnej, przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a, dotyczy bowiem takich aktów administracyjnych i czynności, których wykonanie może spowodować szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. (vide: postanowienie NSA z dnia 23 października 2012 r. sygn. II OZ 926/12). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.