III SA/Wr 233/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Barbara Ciołek, Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Protokolant specjalista Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A.W. S. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy oddala skargę w całości. Samorząd Województwa D. (Samorząd, Instytucja Zarządzająca, IZ) skierował do A. W. S. (strona, skarżąca) pismo nr [...] z [...] marca 2019 r. zawierające informację o odmowie przyznania pomocy w ramach poddziałania 19.2"Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego PROW na lata 2014 – 2020, o którą ubiegała się strona, gdyż nie spełniła warunku przyznania pomocy wskazanego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej: rozporządzenie, rozporządzenie z 24 września 2015 r.). W uzasadnieniu Samorząd wyjaśnił, że do planowanej przez wnioskodawczynię działalności polegającej na przygotowaniu gruntu pod uprawę, zakupu i posadzeniu sadzonek, budowie budynku gospodarczego oraz zakupu sprzętu do produkcji wina nie stosuje się przepisów Prawo Przedsiębiorców, co oznacza, że nie jest spełniony warunek przyznania pomocy wskazany w § 5 ust.1 pkt 2 rozporządzenia tj. rozpoczęcia przez wnioskodawcę działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy Prawo Przedsiębiorców z dnia 6 marca 2018 r. (Dz. U. z 2018 poz. 646). Uzasadniając odmowę organ przypomniał, że w ramach operacji jako niezbędny wydatek do rozpoczęcia działalności sklasyfikowanej w ramach kodu PKD 01.21.Z został przedstawiony przez stronę grunt: zakup i posadzenie sadzonek, roboty budowlane związane z postawieniem budynku gospodarczego, sprzęt do produkcji wina oraz ogrodzenie. Zarząd Województwa podkreślił, że działalność sklasyfikowana w dziale 01 stanowi: uprawy rolne, chów i hodowla zwierzat, łowiectwo, włączając działalność usługową do której nie stosuje się przepisów ustawy Prawo Przedsiębiorców. Organ zaznaczył, że wnioskodawczyni została wezwana do korekty kodu PKD oraz zakresu niezbędnych wydatków zgodnie z planowanym celem operacji polegającym na produkcji i sprzedaży wina oraz działalności enoturystycznej. W ramach uzupełnień wnioskodawczyni dokonała korekty kodu PKD jednak jako koszt kwalifikowalny przedstawiła karczowanie i ukształtowanie terenu pod uprawę winorośli, przygotowanie gruntu pod uprawę winorośli, roboty budowlane związane z budynkiem gospodarczym, sprzęt oraz ogrodzenie. Z tego powodu zdaniem organu strona nadal opierała swoją działalność w oparciu o działalność wytwórczą w rolnictwie od której jest uzależniona część usługowa i produkcyjna. Dodatkowo samorząd zauważył, że w ramach uzasadnienia ekonomicznego strona wykazała że pierwsze przychody wypadają na grudzień 2021 r. wbrew założeniom wynikającym z § 5 ust.1 rozporządzenia. Wnioskodawczyni została wezwana do wyjaśnień m. in odnośnie wyłączenia z przedsięwzięcia kosztów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Dodatkowo ZW podkreślił konieczność uzyskania odpowiednich przychodów w ramach realizacji tej operacji w zakreślonym w § 5 rozporządzenia z 24 wrzesnia 2015 r. terminie. W odpowiedzi wnioskodawczyni zmieniła założenia wyjściowe odnośnie zakupu sadzonek na sadzonki jednoroczne jednak pozostawiła pierwotny zakres niezbędnych wydatków, co było przyczyną odmowy przyznania pomocy. Na powyższe rozstrzygnięcie wnioskodawczyni złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. W skardze szeroko uzasadniła swoje stanowisko. Wyjaśniła między innymi, że produkcja oraz sprzedaż wina nie stanowią z w żadnym przypadku działalności rolniczej. Powołała się na art. 17. ust.1 i 3, art. 28 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina, art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 roku, o kształtowaniu ustroju rolnego, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. Skarżąca powołała się również na art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Strona podkreśliła, że o ile można próbować zaliczyć do działalności rolniczej produkcję samych winogron czy też sadzonek winorośli, których produkcji w żadnym wypadku nie brała pod uwagę, o tyle ich przetwarzanie nie ma już miejsca w nakreślonej w powołanym artykule ustawy o podatku dochodowym definicji. Skarżąca podsumowując swoje stanowisko wskazała, że planowana przez nią działalność, określona wnioskiem o przyznanie pomocy, nie miała stanowić działalności rolniczej. W opinii skarżącej zgodnie z prawem jej działalność będzie prowadzona w formie działalności gospodarczej, podlegającej bezspornie ustawie prawo przedsiębiorców. W odpowiedzi na skargę Samorząd Województwa D. podtrzymał swoje stanowiskow sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1- 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 p.p.s.a. Kryterium legalności, przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno aktu, jak i czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniający skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd stwierdza czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Sąd, zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W konsekwencji oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie, wydane przez Zarząd Województwa D., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, sąd uznał, że nie narusza ono przepisów prawa materialnego oraz że przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Tytułem wstępu należy wskazać, że kwestie pomocy finansowej w ramach wdrażania operacji objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" uregulowano w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2015 r. poz.378) oraz w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 poz.627 ze zm.). Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach tego programu unormowano w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz. U. z 2017 r. poz. 772). Zadania instytucji zarządzającej w zakresie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność zostały określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 oraz w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia. Zadania instytucji zarządzającej wykonuje samorząd województwa jako instytucja pośrednicząca na podstawie przepisów o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. Zarząd województwa jest właściwym organem samorządu województwa do prowadzenia spraw związanych z przyznawaniem pomocy, które nie są rozstrzygane w formie decyzji, w tym także do odmowy przyznania pomocy. Przepis art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności stanowi, że jeżeli nie są spełnione warunki udzielenia wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, zarząd województwa informuje zainteresowany podmiot o odmowie udzielenia tego wsparcia. Sąd zgadził się z zasadnością odmowy przyznania skarżącej dofinansowania w tej sprawie. Zgodnie bowiem z § 5 ust.1 pkt 2 rozporządzenia z 24 września 2015 r. pomoc jest przyznawana, jeżeli operacja zakłada podjęcie we własnym imieniu działalności gospodarczej, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 poz. 646) i jej wykonywanie do dnia, w którym upłynie 2 lata od dnia wypłaty płatności końcowej. Tymczasem skarżąca składając wniosek o przyznanie pomocy w zakresie podejmowanej działalności gospodarczej jako kod PKD wskazała 01.21.Z - uprawa winogron, w konsekwencji słusznie Zarząd zauważył, że działalność sklasyfikowana w dziale 01 stanowi: Uprawy rolne, chów i hodowla zwierząt, łowiectwo, włączając działalność usługową, do której nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 poz. 646). Skarżąca została wezwana do korekty PKD, której dokonała modyfikując kod działalność na numer PKD 11.02.Z – produkcja win gronowych ujęty w dziale 11 – Produkcja napojów. Nie uszło jednak uwadze Sądu, że jako wydatki stanowiące podstawę do wyliczenia kwoty pomocy przy zakładaniu winnicy wskazała: "Przygotowanie gruntu pod uprawę winorośli zakup i posadzenie sadzonek", natomiast jako roboty ziemne "...zagospodarowanie terenu z winnicą, karczowanie". Przedstawienie w ten sposób niezbędnych wydatków do rozpoczęcia działalności, co do której skarżąca wystąpiła o dofinansowanie świadczy o tym, że skarżąca poza zmianą PKD zasadniczo nie zmieniła profilu działalności, którą chciała dofinansować w zakresie operacji "Winnica Włodzicka - działalność enoturystyczna" w ramach poddziałania 19.2. Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach Strategii Rozwoju Lokalnego kierowanego przez społeczność, objętego PROW na lata 2014-2020. Zdaniem Sądu, który oparł swoje przekonanie na dokonanym przez skarżącą zestawieniu przewidywanych wydatków niezbędnych do realizacji ocenianej operacji, dalej wiodącym dla strony (pomimo zmiany numeru PKD) jest działalność wytwórcza w rolnictwie i to od tej działalności uzależniona jest przyszła część produkcyjna i usługowa. Oczywistym bowiem jest, że zanim dojdzie do produkcji win gronowych w pierwszej kolejności trzeba założyć winnicę czyli zasadzić odpowiednie sadzonki. W myśl art. 6 pkt 1, 2 ustawy Prawo przedsiębiorców przepisów tej regulacji nie stosuje się do "działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, a także wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów". Oznacza to, że zarobkowe prowadzenie takiej działalności w sposób zorganizowany i ciągły jest działalnością gospodarczą o jakiej mówi art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców tyle, że przepisy ustawy wyłączają ją spod swoich rozwiązań i rygorów. W praktyce zatem pojęcie działalności gospodarczej nie jest traktowane w sposób jednolity. Warto jednak zaznaczyć, że art. 6 Prawa przedsiębiorców jest przepisem wprowadzającym wyjątek, a zatem nie może być interpretowany w sposób rozszerzający, dlatego też działalność polegająca np. na przetwórstwie warzyw i owoców jest działalnością gospodarczą wykonywaną przez przedsiębiorcę, co podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 mają 2006r. (VI SA/Wa 255/06) i na czym opiera swoja skargę strona. Zauważenia jednak wymaga, że wnioskodawczyni składając sporny wniosek o dofinansowanie nie była w posiadaniu nasadzonych winorośli, a operacja, którą chciała zrealizować biorąc pod uwagę treść złożonego przez nia wniosku polegać miała na zasadzeniu odpowiednich sadzonek i właściwym przygotowaniu gruntu do tych nasadzeń. Jak podkreślono we wcześniejszej części uzasadnienia działalność tego rodzaju w myśl przywołanego § 5 ust.1 pkt 2 rozporządzenia z 24 września 2015 r. [pomoc jest przyznawana, jeżeli operacja zakłada podjęcie we własnym imieniu działalności gospodarczej, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 poz. 646)], które określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach Strategii Rozwoju Lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW na lata 2014-2020 - nie podlega dofinansowaniu. Z tego powodu nie kwestionując treści przywołanych przez skarżącą uregulowań Sąd stwierdził, że nie odnoszą się one do sytuacji skarżącej. Strona wnosiła bowiem o dofinansowanie projektu na działalność gospodarczą, do której nie stosuje się przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, czyli do działalności wytwórczej w rolnictwie – uprawa zakupionych w ramach projektu sadzonek winorośli Takie twierdzenie znajduje potwierdzenie w treści sformułowanych przez skarżącą wydatków stanowiących podstawę do wyliczenia kwoty pomocy. Sąd zgadza się przy tym ze skarżącą, że produkcja i sprzedaż wina nie stanowią działalności rolniczej, jednak wniosek skarżącej nie dotyczył ani produkcji wina, ani sprzedaży tego napoju. Skarżąca mając możliwośc weryfikacji wniosku w trakcie jego kontroli pozostawiła pierwotny zakres niezbędnych wydatków, w konsekwencji Samorząd Województwa w prawidłowy sposób uzasadnił odmowę przyznania pomocy stronie. Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.