III SA/Wr 236/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Sędzia NSA Bogumiła Kalinowska, Krystyna Anna Stec (sprawozdawca), , Protokolant Marta Pawłowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. L. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 16 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości należnego podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru w postaci samochodu osobowego oddala skargę. Decyzją z dnia 15 listopada 2005 r., Nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w W.: - umorzył postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu importu towaru (samochodu osobowego marki Peugeot 106 o niespornych numerach) - w stosunku do E. B. i A. B., - określił wysokość należnego podatku akcyzowego w kwocie 9.025,30 zł oraz kwotę należnego podatku od towarów i usług w kwocie 5.040,20 zł – z tytułu importu w/w towaru, - zawiadomił K. L. B. o zarejestrowaniu w/w kwot podatków i wezwał ją do ich zapłaty. Decyzją z dnia 16 marca 2006 r. Dyrektor Izby Celnej we W. powyższą decyzję organu celnego I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia 15 listopada 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego w W. ustalił, że - w związku ze złamaniem warunku odprawy czasowej w/w samochodu osobowego marki Peugeot – powstał dług celny i za dłużnika celnego uznał K. L. B. Organ odwoławczy powołał art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 4 i 5, art. 11c, art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1, art. 36 ust. 2, art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i stwierdził, że zgodnie z tymi przepisami organy celne władne są do określenia obowiązku podatkowego w imporcie towarów, a obowiązek ten powstaje z chwilą powstania długu celnego. Wywodzono, iż dla prawidłowego ustalenia zobowiązania podatkowego przy wprowadzaniu towarów na polski obszar celny konieczne jest ustalenie powstania długu celnego, osoby dłużnika oraz elementów kalkulacyjnych niezbędnych do wydania decyzji wymiarowej – co w sprawie nastąpiło. W ocenie Dyrektora Izby Celnej bowiem wobec wydania wymiarowej decyzji celnej, utrzymanej w mocy przez organ II instancji, kwestia długu celnego nie może być skutecznie podważana i ponownie rozstrzygana w postępowaniu podatkowym. Tymczasem – jak stwierdzono – w odwołaniu strona formułowała zarzuty merytorycznie odnoszące się do rozstrzygnięcia w zakresie długu celnego. Wywodzono też, że tylko uchylenie przez sąd wydanych decyzji celnych stanowić może podstawę do zmiany rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem K. L. B., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę. Domagała się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W. oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania – formułując zarzut naruszenie prawa w postaci: - naruszenia art. 6 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym – przez błędną wykładnię, wskutek przyjęcia, że powstał dług celny a wskutek tego także obowiązek podatkowy z tytułu importu towaru, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki do przyjęcia powstania długu celnego, - naruszenia § 114 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych - przez błędną jego wykładnię wskutek przyjęcia, że K. L. B. opuściła polski obszar celny, podczas gdy jej wyjazd z Polski w dniu 28 grudnia 2003 r., nie miał takiego charakteru, tj. nie miał na celu wyjazdu z Polski bez przewidywania powrotu w najbliższym czasie, był zaś wyjazdem krótkotrwałym, celem spędzenia okresu świątecznego poza granicami Polski, z zamiarem powrotu do Polski w ciągu najbliższych dni, co zresztą nastąpiło, ponadto z tego względu, że krótkotrwale pozostawienia samochodu na polskim obszarze celnym było spowodowane jego awarią i koniecznością naprawy samochodu przed dłuższą trasą, - naruszenie § 113 pkt 3 w/w rozporządzenia - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że samochód osobowy służący do użytku prywatnego to towar, który może być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, jeżeli będzie używany wyłącznie przez posiadacza pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej, podczas gdy warunki kiedy prywatny samochód osobowy może być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, określone zostały odrębnie w § 114 powołanego rozporządzenia i nie ma wśród nich takiego, który przewidywałby taki wymóg. Z "ostrożności procesowej" podniesiono też zarzut naruszenia przepisu § 113 pkt 3 w/w rozporządzenia wskutek błędnej jego wykładni przez przyjęcie, że sporadyczne, okazjonalne użycie pojazdu przez osobę inną niż posiadacz pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej, stanowi "normalne użytkowanie". W uzasadnieniu skargi skarżąca przyznała, iż na przełomie 2003/2004 roku, wyjechała z Polski autobusem, jednakże w niedługim czasie powróciła i kontynuowała pobyt, nie można zatem przyjąć by "opuściła" polski obszar celny. Twierdziła też, że poruszała się przedmiotowym pojazdem wraz z rodziną, tj. E. B. i A. B. a nigdy nie zezwalała krewnym na korzystanie z samochodu pod jej nieobecność. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 11 c ustawy z dnia 8 stycznia 1983 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania długu celnego (tj. 28. 12. 2003 r. – jak ustalono to w decyzji w przedmiocie należności celnych) w przypadkach innych niż określone w art. 11 ust. 1, 2 i 2a (jak to niespornie miało miejsce w niniejszej sprawie) kwoty podatków należnych z tytułu importu towarów określał naczelnik urzędu celnego w drodze decyzji (ust. 1). Od decyzji, o której mowa w ust. 1 oraz w art. 11 ust. 2 i 2a, w ustępie 3 przewidziane było odwołanie do dyrektora izby celnej, za pośrednictwem naczelnika urzędu celnego, który wydał decyzję, przy czym do postępowań, o których mowa w ust. 1 oraz w art. 11 ust. 2 i 2a, zastosowanie znajdowały przepisy Ordynacji podatkowej (ust. 4). Wprawdzie z dniem 1 maja 200 4 r. powołany art. 11 c przestał obowiązywać - wobec utraty mocy ustawy 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (vide art. 175 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług /Dz. U. Nr 54, poz. 535/). Podnieść jednak należy, że przepis art. 13 § 1 Ordynacji podatkowej - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji - stanowił, że organem podatkowym, stosownie do swej właściwości, jest: 1/ naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego, wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa - jako organ pierwszej instancji; 2/ dyrektor izby skarbowej, dyrektor izby celnej – jako organ odwoławczy odpowiednio od decyzji naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celnego. Zapis "stosownie do właściwości" wskazuje zatem, że w sprawach celnych organem podatkowym I instancji jest naczelnik urzędu celnego, organem odwoławczym zaś dyrektor izby celnej. Dodać też trzeba, że także obecnie obowiązujące ustawy a to ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) jak i ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) wskazują, że organami podatkowymi właściwymi do określenia kwot należnego podatku w drodze decyzji są odpowiednio: naczelnik urzędu celnego i dyrektor izby celnej (vide: art. 34 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 13 ustawy o podatku akcyzowym). Zwrócenia uwagi wymaga jednak, że organy celne wydając decyzje jako organy podatkowe orzekają tylko w zakresie wyraźnie im powierzonym, a zatem jedynie co do kwoty podatków należnych z tytułu importu towarów. Tak więc kwestia ustalenia czy miał miejsce import towarów pozostaje w gestii organów celnych prowadzących postępowanie celne i wydającym decyzje celne. Zasadnie zatem przyjęto, (co zresztą nie było miedzy stronami sporne), że decyzja podatkowa w przedmiotowej sprawie uzależniona była od rozstrzygnięcia decyzją sprawy celnej i jest jej bezpośrednią konsekwencją. Wskazać w tym miejscu trzeba, że po myśli art.1 § 1 i § 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Nadto zgodnie z art.3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy). Kontrolując decyzje administracyjne sąd zobligowany jest brać pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania decyzji. Ponieważ – jak wyżej stwierdzono – co do faktu importu towarów organ podatkowy orzekając w przedmiocie podatków z tytułu importu towaru nie jest władny czynić i nie czyni własnych ustaleń lecz opiera się na rozstrzygnięciu zapadłym w postępowaniu celnym – nie można w okolicznościach niniejszej sprawy skutecznie zarzucić organom podatkowym uchybienia przepisom prawa celnego, które legły u podstaw ustalenia, że powstał dług celny dłużnikiem którego jest skarżąca. Ustalenie zaś przez organy podatkowe, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja celna w sprawie określenia długu celnego - uzasadniało zastosowanie w sprawie powołanych przepisów prawa materialnego. W konsekwencji powyższego chybiony jest też zarzut naruszenia art. 6 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przez błędne przyjęcie w niniejszej sprawie, iż powstał dług celny a wskutek tego obowiązek podatkowy. Godzi się też podnieść, że wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 16 listopada 2006 r. oddalono skargę na powoływaną w sprawie decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. w przedmiocie należności celnych. Z tych wszystkich względów skargę - jako nieuzasadnioną - należało oddalić. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.