III SA/Wr 249/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 9 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2024 r. nr SKO 4322.47.2024 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego dokonanie zgłoszenia zbycia pojazdu oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi R. P. (dalej: strona, skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 16 kwietnia 2024 r. nr SKO 4322.47.2024 utrzymujące w mocy postanowienie Głównego Specjalisty w Wydziale Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego Wrocławia (organ I instancji) z dnia 29 lutego 2024 r. (znak sprawy: WSO-DR.5411.1354.2023), odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego dokonanie przez stronę zgłoszenia w Urzędzie Miejskim W. zbycia pojazdu marki [...] nr rej.: [...]. Z akt sprawy wynika, że w dniu 18 października 2023 r. strona złożyła wniosek (doprecyzowany w toku postępowania) o wydanie urzędowego potwierdzenia zbycia pojazdu marki [...] numer rejestracyjny [...]. Wskazała strona na interes prawny, wyjaśniła, że policja [...] przyjęła, że to strona posługując się wskazanym samochodem w dniu 20 września 2023 r., spowodowała wykroczenie i nałożyła na stronę mandat. Argumentowała strona, że jej interesem jest oczyszczenie z zarzutów wykroczenia drogowego kierowanego pod moim adresem przez policje [...] i wskazanie, że samochód o nr rejestracyjnych został już dawno sprzedany. Do wniosku strona załączyła kopię umowy kupna sprzedaży z dnia [...] r. pomiędzy stroną (jako sprzedającym) a S. G. (jako kupującym) ww. pojazdu. Na przedłożonej kopii umowy widniał odcisk pieczęci o treści: Urząd Miejski we W. Wydział Komunikacji [...] oraz podpis - nieczytelny "parafa". Ponadto strona wniosła o dopuszczenie jako dowód w sprawie dokumentów: oryginału notarialnego odpisu za zgodność z oryginałem umowy kupna- sprzedaży z dnia [...] r. (repertorium A numer [...] z dnia 17 listopada 2023 r.); kopii postanowienia z dnia 11 października 2002 r. Prezydenta Wrocławia - Wydział Finansowy, nr [...] o wszczęcie postępowania podatkowego w podatku od środków transportowych, dotyczące pojazdu marki [...], nr rej. [...]; kopii odpowiedzi z dnia 21 października 2002 r. na wszczęte ww. postępowanie i wniosek o umorzenie postępowania z powodu braku dowodów; kopii decyzji z dnia 23 grudnia 2002 Prezydenta Wrocławia, Wydział Finansowy Nr [...] o umorzeniu postępowania, ponieważ było bezprzedmiotowe. Organ I instancji w wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego obejmującego weryfikację zasobów posiadanej bazy danych ustalił, że w elektronicznej bazie danych organu widnieje zapis, że przedmiotowy został zarejestrowany na stronę, brak jest jednak informacji o zgłoszeniu zbycia ww. pojazdu bądź jego wyrejestrowaniu. Stwierdził również organ, że w zasobie akt pojazdów Urzędu brak jest akt pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], ponieważ akta wytworzone przed 1997 r. uległy zniszczeniu w trakcie powodzi. Wskazał organ, że brak jest rejestrów, na podstawie których organ mógłby potwierdzić legalność pieczęci o treści: Urząd Miejski we W., Wydział Komunikacji [...], naniesionej na umowę kupna-sprzedaży pojazdu marki [...] numer rejestracyjny [...], zawartej [...] r. Natomiast dowody w postaci: kopii postanowienia z dnia 11 października 2002 r. Prezydenta Wrocławia, kopii odpowiedzi strony z dnia 21 października 2002 r., kopii decyzji z dnia 23 grudnia 2002 r. nie mogą zostać również potwierdzone, gdyż akta dot. postępowania w zakresie zaległości w podatku od środków transportowych zostały również w całości wybrakowane za zgodą Archiwum Państwowego nr [...]. Organ powołując się na charakter postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. W wyniku rozpoznania zażalenia strony SKO utrzymało w mocy ww. postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu SKO powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazało, że nie jest dopuszczalne dokonywanie w trybie wydawania zaświadczeń jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wydawanie zaświadczeń co do zasady jest oparte na danych posiadanych przez organ. W skardze do Sądu zaskarżyła postanowienie SKO. Wskazała, że zgodnie z umową kupna- sprzedaży pojazdu [...] z dnia [...] r., która została przez Urząd Miejski we W. potwierdzona [...] r. uważała, że sprawa została pod względem obywatelskim potwierdzonego zbycia pojazdu załatwiona. W ocenie strony Urząd w dziwnych okolicznościach nie dopełnił swoich obowiązków, co ma dla niej negatywne konsekwencję, ponieważ ktoś dla strony nieznany posługuje się tablicami rejestracyjnymi [...] i/lub dowodem rejestracyjnym i dokonuje wykroczenia drogowego na terenie B. A następnie władza [...] każe stronę za czynności, których nie dokonała, co jest niedopuszczalne. Wniosła strona o - uznanie, że dnia [...] r. skutecznie zbyła Panu S. G. samochód marki [...] o nr rej. [...], co potwierdza umowa kupna sprzedaży zarejestrowana w Urzędzie Miejskim W. [...] - wydanie przez Urząd Miejski W. urzędowego dokumentu potwierdzającego zbycie i wyrejestrowanie pojazdu, - dokonanie odpowiedniego wpisu w elektronicznej bazie danych Urzędu Miejskiego W., zbycia ww. samochodu [...] r. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Spór w sprawie dotyczy prawidłowości odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego dokonanie przez stronę zbycia pojazdu. Kwestia wydawania zaświadczeń uregulowana jest w Dziale VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). Zgodnie z art. 217 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. A art. 218 stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (§ 1). Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. (§ 2). Z powołanych przepisów, co słusznie wskazało SKO wynika, że postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń są rodzajem postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym i odformalizowanym. W praktyce oznacza to, że w ramach tego postępowania organ ogranicza się do potwierdzenia faktów lub stanu pranego, który wynika z posiadanych przez organ zasobów danych. Zakres postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia był wielokrotnie przedmiotem oceny sądów administracyjnych i nie budzi wątpliwości, że przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski i ma specyficzny charakter. (por. m.in./ wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2527/17, wyrok. NSA z dnia 27 września 2024 r. sygn.. akt I OSK 801/23 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Nie obejmuje on kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, tj. ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, lecz sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych. 2. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie aktem woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych, a postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. Postępowanie to ogranicza się jedynie do takich czynności, które pozwolą na urzędowe rozpoznanie wniosku. Wynikająca z art. 218 § 2 k.p.a. możliwość przeprowadzenia przed wydaniem zaświadczenia postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie nie może być rozumiana jako tworzenie na etapie postępowania o wydanie zaświadczenia podstawy do wystawienia zaświadczenia. Niedopuszczalne jest zatem kompletowanie w tym postępowaniu materiału dowodowego mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści, gdyż treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach czy zbiorach danych"." (M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 217. https://sip.lex.pl, dostęp: 2024-09-27). W sprawie, jak wskazał organ na podstawie dostępnych zasobów danych i prowadzonych ewidencji nie ma możliwości wydania zaświadczenia żądanej treści. W trybie zaświadczenia organ nie może natomiast wytworzyć dokumentu urzędowego, który stwierdzałby stan faktyczny i prawny sprzeczny ze stanem wynikającym z ewidencji organu. Jak stwierdził organ w bazach danych organu widnieje zapis o zarejestrowaniu pojazdu na stronę, nie ma natomiast informacji o zgłoszeniu zbycia czy wyrejestrowaniu pojazdu. W ramach tego trybu, jak Sąd wskazywał, organ nie ma możliwości podejmowania czynności i wyjaśnień zmierzających do zmiany stwierdzonego stanu faktycznego i prawnego. W ocenie Sądu organ nie naruszył przepisów normujących wydawanie zaświadczeń i wydane postanowienie jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Niezależnie od oceny prawidłowości postępowania organu w przedmiocie wydania zaświadczenia, wskazuje Sąd, że organ wobec przedłożenia przez stronę określonych dokumentów (w tym opatrzonych pieczęcią organu oraz utratę dokumentów przez organ) i wskazywania na odmienne, aniżeli wynikające z ewidencji organów fakty, winien kierując się zasadą praworządności, prawdy obiektywnej oraz zaufania do organów - podjąć właściwe czynności i procedury zmierzające do wyjaśnienia sprawy i potwierdzenia zgodności zapisów urzędowych ze stanem faktycznym i prawnym. Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.