III SA/Wr 26/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-06-09
Skład orzekający: Maciej Guziński, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej, uznając, że na działkach nie stwierdzono deklarowanej uprawy mieszanki traw z motylkowatymi, a jedynie ugór, mimo przedstawienia przez stronę opinii biegłego i protokołu kontroli jednostki certyfikującej?Ratio decidendi
Organ administracji prawidłowo odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej, ponieważ przedstawiona przez stronę opinia biegłego i protokół kontroli jednostki certyfikującej nie mogły podważyć ustaleń kontroli terenowej ARiMR. Opinia biegłego opierała się na analizie niewielkich fragmentów działek, a protokół jednostki certyfikującej zawierał dane deklarowane przez rolnika, a nie wyniki pomiarów. Kontrola ARiMR wykazała, że na działkach znajdował się ugór, a nie deklarowana uprawa, co uzasadniało odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2013. W wyniku kontroli terenowej ARiMR stwierdzono nieprawidłowości dotyczące deklarowanych upraw na części działek, co skutkowało przyznaniem niższej kwoty płatności i odmową przyznania płatności uzupełniającej. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego, wskazując na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem opinii biegłego i protokołu jednostki certyfikującej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor ARiMR ponownie odmówił przyznania płatności uzupełniającej, uznając przedstawione przez spółkę dowody za niewystarczające do podważenia ustaleń kontroli ARiMR. Spółka wniosła skargę do WSA we Wrocławiu, zarzucając naruszenie procedury i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w L.-Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę w całości.
W dniu [...] maja 2013 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. wpłynął wniosek "A" sp. z o.o. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej o łącznej pow. [...] ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej pow. [...] ha.
W dniu[...] czerwca 2013 r. gospodarstwo rolne spółki zostało wytypowane do przeprowadzenia kontroli na miejscu. Czynności kontrolne zostały wykonane w dniach od [...]września 2013 r. do [...] września 2013 r. (wizytacja terenowa) oraz 9 grudnia 2013 r. (wizualizacja działek na ortofotomapie), a utrwalono je w formie raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni.
W wyniku kontroli:
dla działek rolnych I, N, O, P, R, S, T i Ł zastosowano kod DR 18 tj. na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. Na działkach tych zidentyfikowano nieużytki:
dla działek rolnych AA, B, BB, CC, H, K, U, i W stwierdzono powierzchnie mniejsze niż deklarowane (kod DR13+), zastosowano także kod DR52 tj. stwierdzono zwiększenie zasięgu pola zagospodarowania.
dla działek rolnych A, B, D, F, U, W, X, Y i Z zastosowano kod DR6 tj. nie stwierdzono deklarowanej uprawy. Stwierdzona uprawa należy do tej samej grupy upraw, do której należy roślina deklarowana. Na działce zidentyfikowano ugór.
dla działek rolnych A1, B1, D1, F1, U1, W1, X1, Y1 i Z1 zastosowano kod DR7 tj. nie stwierdzono deklarowanej uprawy. Stwierdzona uprawa należy do innej grupy upraw, do której należy roślina deklarowana. Na działce zidentyfikowano ugór.
W dniu [...] lutego 2014 r. strona złożyła zastrzeżenia do wyników przeprowadzonej kontroli na miejscu. W toku postępowania przedłożyła między innymi umowę o świadczenie usług z dnia 5 kwietnia 2013 r. zawartą pomiędzy [A] sp. z o.o. a [B] sp. z o.o., fakturę VAT nr [...] z dnia [...] lipca 2013 roku, umowę odpłatnej dostawy z dnia 3 stycznia 2013 roku zawartą pomiędzy "C" sp. z o.o. a "B" sp. z o.o., umowę ramową z dnia [...] grudnia 2012 r.
W dniu [...] września 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wydał decyzję, którą przyznano płatności na rok 2013 w kwocie [...] zł w tym: jednolita płatność obszarowa w wysokości [...] zł, w tym środki unijne [...] zł, środki krajowe 0,00 zł wynikające z pomniejszenia płatności o kwotę [...] w wysokości [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowanie współczynnika korygującego oraz odmówiono uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i wraz z sankcjami w wysokości [...]zł.
W odwołaniu od decyzji pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy przyznania płatności uzupełniającej z powodu uznania, że na gruntach do tej płatności zgłoszonych nie było deklarowanej we wniosku uprawy mieszanki wieloletnich traw z motylkowymi drobnonasiennymi, skarżąca zarzuciła przede wszystkim naruszenie przepisów procedury tj. art. 3 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 107 § 1 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego, błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na wynik sprawy, podnosząc, iż na działkach wykluczonych z płatności UPO była zasiana mieszanka traw wieloletnich z motylkowatymi na pow. [...] ha przez firmę "A" Sp. Z o.o. Skarżąca zawarła umowę z tą firmą na wykonanie prac: talerzowanie, siew nasion mieszanki łąkowej oraz bronowanie na gruntach o pow. [...] ha. Wniosła o przesłuchanie świadków tj. J.K., K.K., A.K., P.S., T.B. i M.J. oraz A.C. na okoliczność występowania na działkach z deklaracją UPO uprawy mieszanki traw z motylkowatymi. Do odwołania strona załączyła fakturę na zakup mieszanki łąkowej wraz z dowodem wpłaty, umowę o świadczenie usług z dnia [...] kwietnia 2013 r. wraz z aneksem, opinię mgr inż. M.J., dokumentację pokontrolną jednostki certyfikującej "Z" Sp. z o.o., rejestr inspektorów rolnictwa ekologicznego.
Rozpatrując odwołanie Dyrektor Oddziału Regionalnego w decyzji z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] przytoczył materialnoprawne podstawy przyznawania płatności bezpośrednich a następnie stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i zastosował obowiązujące przepisy prawa.
W skardze na to rozstrzygnięcie skarżąca spółka domagając się uchylenia decyzji zarzuciła naruszenie przepisów procedury, które miało wpływ na wynik sprawy, przede wszystkim poprzez naruszenie art. 3 ust 1 i 2 pkt 1), 2) 3), oraz 4 oraz ust 3 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oraz art. 7, art. 8, art. 9 , art. 10, art. 11, art. 78 § 1, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez wybiórcze stosowanie przez organ materiału dowodowego (całkowite pominięcie i brak uwzględnienia przy wydawaniu decyzji oraz brak odniesienia się w uzasadnieniu wydanej decyzji do okoliczności i dowodów wskazanych przez skarżącą spółkę w zastrzeżeniach do raportów z kontroli oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji) oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez brak wzięcia przez organ II instancji przy rozstrzyganiu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego dla uznania danej okoliczności za udowodnioną, a także nieprzesłuchanie świadków.
Wyrokiem z dnia [...] lipca 2015 r. (sygn. akt III SA/Wr 257/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że podstawowym warunkiem wydania niewadliwego orzeczenia w danej sprawie, jest prawidłowe ustalenie wszystkich okoliczności stanu faktycznego, mających znaczenie dla prawidłowego załatwienia tejże sprawy. Sąd zgodził się przy tym ze stanowiskiem Spółki, zgodnie z którym organy administracji rolnej wydały swoje rozstrzygnięcia, bez należytego rozważenia wniosków płynących ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zwłaszcza bez szczegółowego odniesienia się do niektórych dowodów zaoferowanych przez stronę. Podkreślono, że organ poddał ocenie między innymi wielkość zakupionej mieszanki, jednakże wywiedzione wnioski nie mogą być uznane za pewne, a to w kontekście praktycznie pominiętego przez organy kluczowego, zdaniem skarżącej, dowodu w postaci zdjęć fitosocjologicznych spornych gruntów oraz opinii - sporządzonych przez M. J. (specjalisty agronomii i łąkarstwa, biegłego sądowego), które wprawdzie zostały sporządzone – co podkreślił organ wyższego stopnia i co spowodowało faktycznie pominięcie tych dowodów w jego ocenie – w innej dacie niż wrześniowa kontrola na miejscu. Zdaniem składu orzekającego nie zachodził jednak duży odstęp czasowy, albowiem w opinii podano, że oględziny działek w kwestii zbadania stopnia zadarnienia działek i ich poszycia roślinnością, poziomu rozwoju roślin oraz ustalenia, czy stanowią deklarowaną we wniosku skarżącej spółki mieszankę traw wieloletnich z wieloletnimi motylkowatymi drobnonasiennymi - miały miejsce w pierwszym tygodniu stycznia 2014 roku, a więc około trzy i pół miesiąca od daty kontroli na miejscu, która odbyła się w końcu września 2013 r. Biegły zaś wyjaśnił powody, dla których było możliwe dokonanie w dacie 3-7 stycznia 2014 r. (czyli w sezonie zimowym) oceny poprzedniego stanu działek. Organ, jak wskazał Sąd, winien był w szczególności stwierdzić czy opinia wraz z załączonymi zdjęciami jest kompletna, ocenić jej zawartość formalną i merytoryczną, skonfrontować z innymi dowodami w sprawie i przedstawić analizę w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Podobnie w ocenia Sądu, organ powinien był, odnieść się do przedstawionego przez skarżącą protokołu kontroli wykonanej przez "Z" Sp. z o.o. Konkludują Sąd wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę organ zastosuje się do zaleceń zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku:
1. przeprowadzi ocenę kompletności oraz zawartości merytorycznej opinii sporządzonej przez M. J. (specjalisty agronomii i łąkarstwa) wraz z załączonymi zdjęciami fitosocjologicznymi i formularzami tych zdjęć w zestawieniu z pozostałymi dowodami w sprawie (także o treści przeciwstawnej).
2. dokona oceny (skonfrontowania) znaczenia danych obszarowych zawartych w protokole kontroli JC w świetle ustaleń kontroli na miejscu, przeprowadzonej przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu w dniach 19-27 września 2013 r.;
3. jeśli będzie to konieczne dla realizacji powyższych zaleceń Sądu – przeprowadzi inne dodatkowe dowody, w tym dopuści dowód z przesłuchania świadków.
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę, w zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] wskazał, że organ I instancji właściwie ustalił stan faktyczny oraz w prawidłowy sposób zastosował obowiązujące przepisy prawa. Podkreślono przy tym, że skoro strona skarżąca w odwołaniu nie kwestionowała rozstrzygnięcia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dotyczącego przyznania płatności JPO, a Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w tym zakresie, to organ odwoławczy odstąpił od szczegółowego uzasadnienia tego zagadnienia, a przedmiotem swoich rozważań uczynił tylko kwestie związane z okolicznościami odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożeniem sankcji.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ wskazał, że dokonał ponownej oceny raportu z czynności kontrolnych. Weryfikacja ta potwierdziła prawidłowość dokonanych pomiarów i stwierdzonych rodzajów użytków na poszczególnych działkach rolnych. Kontrolowane działki rolne zostały opisane w raporcie z kontroli, a na odrębnym szkicu zaznaczono miejsca wykonywania fotografii. To na podstawie tych dowodów stwierdzono ostatecznie, że w przypadku działek A1, B1, D1, F1, U1, W1, X1, Y1, Z1 z deklaracją mieszanki wieloletniej traw z motylkowatymi nie stwierdzono obecności roślin motylkowych. Wszystkie działki – jak podkreślono, obarczone zostały kodem DR 7- stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana. Faktyczny stan uprawy pozwala zakwalifikować go do grupy upraw JPO jako ugór. Organ podkreślił, że na części gruntów widoczne jest wykarczowanie i podjęcie rekultywacji (działka A1, B1). Brak jest także śladów wysiewu mieszanki, grunty w znacznej części są porośnięte wybujałymi chwastami, zakrzaczeniami. Podczas lustracji działek w terenie inspektorzy terenowi wykonali na kontrolowanych działkach rolnych szereg fotografii. Żadne z tych zdjęć nie wskazuje na prowadzenie uprawy w plonie głównym- mieszanki roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami na gruntach rolnych innych niż trwałe użytki zielone. Zauważono przy tym, że strona podała w uzasadnieniu odwołania, iż działki nr [...] przez wiele lat nie były użytkowane rolniczo i dopiero w maju 2013 r. podjęto proces rekultywacji działek i oczyszczania jej z zadrzewień. Podkreślono, iż były to grunty które nie były uprawiane rolniczo lub dawno nie uprawiane rolniczo, więc uprawa roślin i chęć uzyskania w pierwszym roku użytkowania w plonie głównym - mieszanki roślin motylkowatych, drobnonasiennych z trawami na gruntach rolnych innych niż trwałe użytki zielone wymagałoby podjęcia dużego wysiłku i nakładu pracy. A wykonane zabiegi agrotechniczne: talerzowanie, siew oraz bronowanie okazały się za niewystarczające dla osiągnięcia zamierzonego celu. W kontekście tych twierdzeń organ wskazał, że zgodnie z regulacją zawartą w § 2 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40 poz. 326 ze zm.) płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw są objęte następujące rodzaje roślin uprawiane w plonie głównym - mieszanki roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami na gruntach rolnych innych niż trwałe użytki zielone. Organ odrzucił przy tym zarzut strony, iż kontrola wykonana przez wykonawcę zewnętrznego miałaby być przeprowadzona nierzetelnie przez niewykwalifikowane i niedoświadczone osoby.
Odnosząc się do zarzutu niepoinformowania strony o kontroli na miejscu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316 z 02.12.2009 r. str. 65 ze zm.), kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Stosownie do art. 27 tego rozporządzenia kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Kontrole na miejscu są przeprowadzane bez uprzedzenia, a tylko jeżeli nie zagrażałoby to celowi kontroli można o niej zawiadomić z wyprzedzeniem ograniczonym do koniecznego minimum, który to okres nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Dodatkowo przywołano art. 31 ust. 4 z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.), który stanowi, iż czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009.
W dalszej kolejności organ podkreślił, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty strony dotyczące naruszenia przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz art. 7 k.p.a. Ustawodawca stanowiąc w art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Ograniczeniu uległa również zasady informowania strony oraz czynnego udziału strony w postępowaniu, o których mowa w art. 9 i 10 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy, w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ podkreślił, że w toku postępowania przed organem I instancji strona nie zgłosiła takich żądań, natomiast w postępowaniu odwoławczym poinformowano pełnomocnika spółki o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia co do nich oraz złożenia dodatkowych oświadczeń, żądań itp., jednakże z prawa tego reprezentant nie skorzystał.
Zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 257/15, Dyrektor ARiMR w celu ustalenia wagi dowodu w postaci protokołu nr [...] w zakresie wskazanych w nim powierzchni działek rolnych uzyskał z Jednostki Certyfikującej (JC) odpowiedź, z której jednoznacznie wynika, iż inspektorzy wykonujący kontrole gospodarstw pod kątem realizacji wymogów dla rolnictwa ekologicznego nie dokonują pomiarów działek i w tym zakresie opierają się na oświadczeniu rolnika. Zatem wskazane na str. 2 raportu w tabeli 1 powierzchnie nie są wynikiem dokonanych w tym zakresie ustaleń faktycznych wykonanych przez inspektora JC poprzez wykonanie jakiegokolwiek obmiaru, ale stanowią deklarację producenta rolnego. Z tej też przyczyny raport [...]nie może – w ocenie organu – stanowić w zakresie stwierdzonych rzeczywistych powierzchni działek rolnych przeciwdowodu wobec ustaleń kontroli na miejscu wykonanej przez inspektorów ARiMR. Niezależnie od powyższego Dyrektor ARiMR stwierdził, iż kontrola JC w swej istocie odnosi się do spełnienia wymagań w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej dla gospodarstwa ekologicznego. Przedmiot kontroli wykonywanych przez jednostkę certyfikującą (JC) jest odmienny od inspekcji terenowych wykonywanych przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR lub wykonawców działających na zlecenie Agencji, dlatego też ustalenia kontroli wykonanych przez JC nie mogą stanowić przeciwdowodów dla protokołu nr [...]. Kontrole wykonywane przez jednostki certyfikujące mają na celu stwierdzenie czy produkty z gospodarstwa producenta rolnego mogą być wprowadzone do obrotu jako produkty rolnictwa ekologicznego i odnoszą się one wyłącznie do zakresu wymagań zawartych w rozporządzeniu Rady WE nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych i znakowania produktów ekologicznych uchylające rozporządzenie EWG nr 2092/91 (Dz. Urz. WE L 189 z 20.07.2007 r., z późn. zm.) oraz przepisów wykonawczych do ww. rozporządzenia.
Organ odwoławczy odnosząc się do załączonego przez stronę dowodu w postaci opinii mgra inż. M. J. stwierdził, iż nie może ona stanowić podstawy ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie. Dokonując swobodnej oceny całokształtu materiału dowodowego organ uznał, iż podstawę ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie stanowi jedynie raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach od 19 września do 27 września 2013 r. Spowodowane to jest tym, iż o wadze raportu z czynności kontrolnych świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty, a to przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji bądź przez inne jednostki organizacyjne - jeżeli Prezes Agencji powierzy im przeprowadzenie kontroli, i jeżeli dysponują one odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi.
Niezależnie od powyższego wskazano, że zdjęcie fitosocjologiczne nie może stanowić dowodu określającego wielkość zadeklarowanych we wniosku użytków rolnych, na których prowadzona jest działalność rolnicza zgodnie z wymogami, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Zdjęcie to jest bowiem ujednoliconym opisem struktury i kompozycji gatunkowej zbiorowiska roślinnego, dokonanym na podstawie analizy ściśle ograniczonego w przestrzeni płatu (fragmentu) tego zbiorowiska. Z treści tejże opinii wynika, iż jej celem jest ustalenie składu botanicznego roślin występujących na określonych działkach ewidencyjnych oraz określenie sposobu ich użytkowania. Dyrektor ARiMR dokonując analizy przedmiotowych zdjęć, jak i opinii stwierdził, iż na gruncie przedmiotowej sprawy, która dotyczy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 nie mogą one stanowić wiarygodnego dowodu potwierdzającego występowanie na kwestionowanych przez organ działkach rolnych uprawy w plonie głównym - mieszanki roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami na gruntach rolnych innych niż trwałe użytki zielone. Z akt sprawy wynika bowiem, iż do sporządzonej opinii załączonych zostało osiem zdjęć fitosocjologicznych dotyczących działek ewidencyjnych nr [...]. Analiza tychże zdjęć potwierdza, iż zawarta w nich tekstowa treść dotyczy jedynie 25 m. kw. każdej poddanej analizie działki ewidencyjnej. Powyższe oznacza, iż analizie poddano jedynie niewielki fragment działki ewidencyjnej położonej na poszczególnych działkach rolnych. Zdjęcia takowe sporządzone zostały celem ustalenia składu botanicznego występujących roślin.
Porównując zaś tekstowe zdjęcia fitosocjologiczne ze sporządzonymi uprzednio zdjęciami z przeprowadzonej kontroli na miejscu gospodarstwa rolnego nie sposób stwierdzić – zdaniem organu, iż na kontrolowanych działkach rolnych [...] była prowadzona w plonie głównym - uprawa mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami na gruntach rolnych innych niż trwałe użytki zielone. Zgromadzona w aktach dokumentacja zdjęciowa (której nie sposób pominąć i zakwestionować jej wiarygodność) potwierdza, iż areał tychże działek nie był uprawiany rolniczo, były to działki porośnięte chwastami i licznymi zakrzaczeniami. Stwierdzono dodatkowo, że samo ustalenie przez biegłego, że na konkretnych działach ewidencyjnych występowały w przeszłości grupy roślin, które głównie stanowiły trawy i motylkowate drobnonasienne wieloletnie nie oznacza, że działki te spełniały definicję działek rolnych stosowanie do art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zgodnie z którym działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Z tych względów organ uznał, iż przedstawiona przez Spółkę opinia nie może stanowić dowodu określającego stan faktyczny działek rolnych zadeklarowanych we wniosku pomocowym.
Dodatkowo organ podkreślił, że brak było podstaw do przesłuchania w charakterze świadków K.K., A.K., J.K., P.S., T.B. i M. J.. Okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy zostały w sposób dostateczny wyjaśnione przeprowadzoną kontrolą z 2013 r. Zaś w sprawie nie występują żadne wątpliwości, czy też sprzeczności, które uzasadniałyby dodatkowo konieczność przesłuchania wskazanych osób w charakterze świadków.
Dyrektor wskazał również, że w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do odstąpienia od zastosowanych wobec rolnika sankcji czy zmniejszeń. Odstąpienie od ww. zmniejszeń i sankcji możliwe jest jedynie w przypadkach określonych w art. 73 rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009, który stanowi, iż obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości (ust. 1).
Podsumowując Dyrektor ARiMR stwierdził, iż raport jest sporządzony poprawnie, a jego ustalenia odpowiadają sytuacji zastanej na gruncie w czasie kontroli. W przedmiotowej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi dla UPO - 100 %, a zatem zasadna była odmowa przyznania płatności UPO i nałożenie sankcji, o jakich mowa w art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji:
wydanie jej z naruszeniem procedury administracyjnej mającym wpływ na wynik sprawy, a to poprzez:
a. naruszenie art. 6 k.p.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. poprzez nie wypełnienie wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 7 lipca 2015r. (III SA/Wr 257/15) i zaniechanie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków – K.K., A.K., J.K., P.S., T.B. i M. J.;
b. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów, której Organ winien był dokonać w oparciu o całokształt okoliczności sprawy, w szczególności w odniesieniu do wniosków płynących z protokołu pokontrolnego jednostki certyfikującej [...] nr [...], jak również z opinii sporządzonej przez M. J. specjalisty agronomii i łąkarstwa;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to w szczególności art. 7 ust. 1 oraz art. 21 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez uznanie, że Skarżący nie spełnia przesłanek do otrzymania płatności bezpośredniej na rok 2014.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.").
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpoczynając rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznawana sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., który wyrokiem z dnia 7 lipca 2015 r. (sygn. akt III SA/Wr 257/15) uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna, o jakiej mowa w powołanym przepisie, dotyczyć może zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Jan Paweł Tamo, LexisNexis, Warszawa 2008 r., wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05, LEX nr 187499). Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na Sądzie może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX 44392). Podkreślić także trzeba, że naruszenie zasady związania oceną prawną przez organ administracji stanowi wadę skutkującą uchyleniem zaskarżonej decyzji w nowym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wobec powyższego ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły i wykonały wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny Sądu i co do których Sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, nie mogą być ponownie oceniane. W konsekwencji zatem w niniejszej sprawie punktem wyjścia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 7 lipca 2015 r. (sygn. akt III SA/Wr 257/15), którym uchylono decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W wyroku z dnia [...] lipca 2016 r. Sąd zobowiązał organ – przy ponownym rozpoznawaniu sprawy – do przeprowadzenia oceny kompletności oraz zawartości merytorycznej opinii sporządzonej przez M. J. (specjalisty agronomii i łąkarstwa) wraz z załączonymi zdjęciami fitosocjologicznymi i formularzami tych zdjęć w zestawieniu z pozostałymi dowodami w sprawie (także o treści przeciwstawnej), dokonania oceny (skonfrontowania) znaczenia danych obszarowych zawartych w protokole kontroli Jednostki Certyfikującej w świetle ustaleń kontroli na miejscu, przeprowadzonej przez pracowników Biura Kontroli na M. w dniach 19-27 września 2013 r.; jeśli będzie to konieczne dla realizacji powyższych zaleceń Sądu – przeprowadzenia innych dodatkowych dowodów, w tym dowodu z przesłuchania świadków.
W ocenie Sądu organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę zastosował się do wszystkich zaleceń zawartych w wyroku z dnia [...] lipca 2016 r. Przede wszystkim przeprowadzono ocenę opinii sporządzonej przez M. J. (specjalisty agronomii i łąkarstwa) wraz z załączonymi zdjęciami fitosocjologicznymi i formularzami tych zdjęć w zestawieniu z pozostałymi dowodami w sprawie. Słusznie organ przyjął, że opinia ta nie mogła stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie. Prawidłowo przy tym wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zdjęcie fitosocjologiczne nie jest dowodem określającym wielkość zadeklarowanych we wniosku użytków rolnych, na których prowadzona jest działalność rolnicza. Zdjęcie to jest bowiem ujednoliconym opisem struktury i kompozycji gatunkowej zbiorowiska roślinnego, dokonanym na podstawie analizy ściśle ograniczonego w przestrzeni płatu (fragmentu) tego zbiorowiska. Poczynione tym samym w opinii ustalenia z wykorzystaniem takich zdjęć odnoszą się tylko do niewielkiego fragmentu poszczególnych działek, a nie do stanu faktycznego występującego na całej powierzchni poszczególnej działki rolnej w dniu kontroli. Dyrektor ARiMR dokonując analizy przedmiotowych zdjęć, jak i opinii zasadnie stwierdził, iż na gruncie przedmiotowej sprawy, która dotyczy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 nie mogą one stanowić wiarygodnego dowodu potwierdzającego występowanie na kwestionowanych przez organ działkach rolnych uprawy w plonie głównym - mieszanki roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami na gruntach rolnych innych niż trwałe użytki zielone. Z akt sprawy wynika bowiem, iż do sporządzonej opinii załączonych zostało osiem zdjęć fitosocjologicznych dotyczących działek ewidencyjnych nr [...]. Analiza tychże zdjęć – jak prawidłowo wskazał organ potwierdza, iż zawarta w nich tekstowa treść dotyczy jedynie 25 m. kw. każdej poddanej analizie działki ewidencyjnej, a więc tylko fragmentów poszczególnych działek.
Zgodnie z zaleceniami Sądu, organ dokonał także oceny znaczenia danych obszarowych zawartych w protokole kontroli Jednostki Certyfikującej (JC) w świetle ustaleń kontroli na miejscu, przeprowadzonej przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu w dniach [...] września 2013 r. W tym zakresie Dyrektor ARiMR uzyskał od Jednostki informację, zgodnie z którą inspektorzy wykonujący kontrole gospodarstw pod kątem realizacji wymogów dla rolnictwa ekologicznego nie dokonują pomiarów działek i w tym zakresie opierają się na oświadczeniu rolnika. W konsekwencji zatem podane w raporcie tej jednostki dane odnoszące się do powierzchni działek nie były wynikiem dokonanych przez inspektora JC faktycznych pomiarów, ale stanowiły deklarację producenta rolnego. Z tej też przyczyny, jak słusznie wywiódł organ, raport Jednostki Certyfikującej nie mógł stanowić w zakresie stwierdzonych rzeczywistych powierzchni działek rolnych przeciwdowodu wobec ustaleń kontroli na miejscu wykonanej przez inspektorów ARiMR. Dodatkowo słusznie Dyrektor ARiMR stwierdził, iż kontrola JC w swej istocie odnosiła się do spełnienia wymagań w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej dla gospodarstwa ekologicznego. Przedmiot kontroli wykonywanych przez jednostkę certyfikującą jest odmienny od inspekcji terenowych wykonywanych przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR lub wykonawców działających na zlecenie Agencji, dlatego też ustalenia kontroli wykonanych przez JC nie mogą stanowić przeciwdowodów dla protokołu nr [...]. Kontrole wykonywane przez jednostki certyfikujące mają bowiem na celu stwierdzenie czy produkty z gospodarstwa producenta rolnego mogą być wprowadzone do obrotu jako produkty rolnictwa ekologicznego i odnoszą się one wyłącznie do zakresu wymagań zawartych w rozporządzeniu Rady WE nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych i znakowania produktów ekologicznych uchylające rozporządzenie EWG nr 2092/91 (Dz. Urz. WE L 189 z 20.07.2007 r., z późn. zm.) oraz przepisów wykonawczych do tego rozporządzenia.
Wbrew zarzutom skargi, organ rezygnując z przesłuchania wnioskowanych przez stronę skarżącą świadków, nie przeciwstawił się zaleceniom Sądu zawartym w wyroku z dnia [...] lipca 2015 r. Sąd zobowiązał bowiem organ do przeprowadzenia tego dowodu tylko w sytuacji, gdyby było to konieczne dla oceny znaczenia dowodu w postaci opinii mgra inż. M. J. i raportu Jednostki Certyfikującej. Prawidłowo Dyrektor wywiódł, że pisemne informacje uzyskane z JC "V", jak również powtórna wnikliwa analiza zapisów dokumentacji przyrodniczo – ornitologicznej z uwzględnieniem metodologii jej wykonania były wystarczające dla uznania, iż wyniki z kontroli gospodarstwa zawarte w protokole nr [...] stanowią dowód na stan (sposób użytkowania) i wielkość działek rolnych, które Spółka zgłosiła we wniosku do płatności. Skoro zatem okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy zostały w sposób dostateczny wyjaśnione przeprowadzoną kontrolą z 2013 r., a w sprawie nie występowały wątpliwości, czy też sprzeczności, które uzasadniałyby dodatkowo konieczność przesłuchania wskazanych osób w charakterze świadków, to organ słusznie zrezygnował z przeprowadzenie zawnioskowanego przez Spółkę dowodu w postaci przesłuchania świadków.
W sytuacji zatem, gdy organ wykonał zalecenia wynikające z powołanego wyroku ocenić należy prawidłowość decyzji w zakresie, w którym odmówiono przyznania Spółce uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych.
Warunki przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje obecnie ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2015r. poz. 1551). Na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, do płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, wsparcia specjalnego, płatności do upraw roślin energetycznych oraz pomocy do plantacji trwałych w rozumieniu ustawy wymienionej w art. 61, a także do postępowań w sprawach dotyczących tych płatności, wsparcia do pomocy: wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Mając na względzie powyższe, w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), zwana w dalszej części uzasadnienia "ustawą".
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie były dokonane przez organy administracyjne ustalenia faktyczne, których wynikiem jest stan prawny przyjęty przez organy za podstawę kwestionowanych przez skarżącą rozstrzygnięć. Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1,
do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 3 ust. 2 ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ
na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie
z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa
na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności do powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W myśl art. 7 ust. 1a ustawy jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 2) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) - do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. Zgodnie z art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności.
W rozpoznawanej sprawie podstawą rozstrzygnięcia organu były w szczególności ustalenia wynikające z kontroli przeprowadzonej w dniach od 19 do 27 września 2013 r. Podstawą prawną do dokonania kontroli na miejscu było zobowiązanie, jakie podpisuje wnioskodawca przy wypełnianiu wniosku o dopłaty bezpośrednie, znajdujące się na ostatniej stronie tego dokumentu, art. 26 i dalsze rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., art. 30 ust. 1 i 2, art. 30a ust. 1-8 oraz art. 31 ust. 1-4 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 30 ust. 1 i 2 i art. 31 ust. 1-8 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Wykonane podczas kontroli zdjęcia jednoznacznie wykazały, iż na działkach rolnych [...] nie stwierdzono deklarowanej uprawy. Zamiast deklarowanej mieszanki wieloletniej traw z motylkowatymi stwierdzono ugór, który kwalifikuje się jedynie do jednolitej płatności obszarowej. Na części gruntów widoczne były wykarczowania i rekultywacja. Nie stwierdzono śladów wysiewu mieszanki, grunty zaś były w znacznej części porośnięte wybujałymi chwastami, zakrzaczeniami. Taki stan faktyczny deklarowanych działek nie pozwalał na przyjęcie, iż prowadzone były w plonie głównym mieszanki roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami na gruntach rolnych innych niż trwałe użytki zielone. Takie ustalenia zostały jednoznacznie potwierdzone materiałem zdjęciowym, wykonanym podczas czynności kontrolnych. Podkreślić przy tym należy, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które skutecznie podważyłyby wiarygodność przeprowadzonej kontroli i dokonanych w jej wyniku ustaleń. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że organ odwoławczy – wykonując zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia [...] lipca 2015 r. - dokonał wnikliwej oceny wyników kontroli na miejscu w kontekście przedstawionych przez stronę dowodów w postaci opinii sporządzonej przez M. J. i protokołu pokontrolnego Jednostki Certyfikującej [...]. Organ wyjaśnił także, że w świetle obowiązujących regulacji prawnych zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem.
Skoro zatem ustalenia kontroli, które należało uznać za wiarygodne i rzetelne, wykazały, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 100 %, to zasadna była odmowa przyznania uzupełniającej płatności obszarowej i nałożenie sankcji, o których mowa w art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów nie zasługiwały na uwzględnienie podniesione przez Spółkę w skardze zarzuty. Organ odwoławczy dokonał wnikliwej analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, odnosząc się także do przedstawionych przez stronę skarżącą dowodów i szczegółowo wyjaśniając powody, dla których nie mogły one stanowić podstawy podważenia wiarygodności ustaleń przeprowadzonej przez ARiMR kontroli na miejscu. Tym samym organ wykonał wszystkie zalecenia zawarte w wyroku z dnia [...] lipca 2015 r.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło