III SA/Wr 268/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący J. N. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego wywodząc, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza od dłuższego czasu nie przynosi dochodu, a środki, jakie posiada, pochłaniają bieżące wydatki. Wśród nich wymienił: czynsz, opłaty za prąd i zakup żywności, "koszty utrzymania działalności gospodarczej" w kwocie około [...] zł oraz liczne kredyty. Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania i udokumentowania w terminie 7 dni danych dotyczących jego dochodów, zobowiązań i miesięcznych wydatków związanych z prowadzonym gospodarstwem domowym. W odpowiedzi wnioskodawca przesłał dokumenty, z których wynika, że w roku 2014 skarżący w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskał dochód w kwocie [...] zł przy przychodzie w kwocie [...] zł, natomiast we wrześniu, październiku i listopadzie 2015 r. dokonał dostawy towaru i świadczył usługi o wartości odpowiednio [...] zł, [...].zł oraz [...] zł. W pierwszych 11 miesiącach roku 2015 r. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał wnioskodawca przychód w kwocie [...] zł ponosząc w związku z tym koszty w łącznej kwocie [...] zł. W treści pisma procesowego z dnia [...] r. wnioskodawca stwierdził, że jego miesięczne wydatki wynoszą [...] zł, w tym [...] zł tytułem spłaty kredytów, i posiada "obciążoną kredytem" nieruchomość położoną w B.G. przy ul. L. [...]. Skarżący uiścił w sprawie kwotę łącznie 200 zł tytułem wpisu sądowego do skargi oraz opłaty kancelaryjnej. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem J. N. złożył skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. W jego uzasadnieniu skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych oraz wybiórcze i stronnicze rozpatrzenie jego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania normatywne, należy zauważyć, że w sytuacji gdy osoba fizyczna spełnia przesłanki określone w powyższym przepisie obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy. Na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, spoczywa jednakże ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zadaniem więc strony, jest niejako przekonanie Sądu, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty kosztów postępowania. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii Sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Zadaniem Sądu jest zatem dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie niniejszego prawa, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a z drugiej strony - jego możliwości finansowych. Przy ustalaniu możliwości finansowych wnioskodawcy należy mieć na uwadze jego realną sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochód w przeliczeniu na członków rodziny oraz obciążenia finansowe w zakresie faktycznie ponoszonych wydatków. Odnosząc się do wniosku J. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przede wszystkim zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu złożonego wniosku wnioskodawca nie wskazał udokumentowanych okoliczności motywujących niemożność poniesienia kosztów postępowania. Nie przedłożył także stosownych dokumentów na skutek wezwania w tym przedmiocie czy też na etapie złożenia sprzeciwu, chociaż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. W realiach niniejszej sprawy, podniesione przez wnioskodawcę okoliczności, na których oparł swój wniosek o przyznanie prawa pomocy zostały w istocie jedynie zasygnalizowane, ale nie wykazane, czyli, dowiedzione, udokumentowane, udowodnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 189/11, Lex 948866). Tymczasem w realiach niniejszej sprawy jakkolwiek z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że obraca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej kwotami wynikającymi z wielkości przychodów z tego źródła i kosztów ich uzyskania, to jednak zaniechał przedstawienia istotnych i wiarygodnych okoliczności, dla których posiadane środki pieniężne musi przeznaczyć na inne cele niż opłacenie kosztów postępowania sądowego. Za niewystarczające Sąd tu uznał wskazane i niepoparte żadnymi dowodami twierdzenia o kosztach miesięcznego utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego w łącznej kwocie ok. [...] zł, które to nadto w kontekście prezentowanej straty i braku wskazania jakichkolwiek innych źródeł dochodu czy posiadanych zasobów majątkowych budzą wątpliwości. Mając zatem powyższe na względzie, stosownie do postanowień art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji postanowienia.