III SA/Wr 27/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na uchwałę Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 19 grudnia 2025 r. nr 226.XXXI.2025 w przedmiocie budżetu Miasta Jelenia Góra na rok 2026 postanawia: odrzucić skargę. W dniu 29 stycznia 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła skarga M. B. (dalej: skarżący, strona skarżąca) na uchwałę Rady Miejskiej Jeleniej Góry (dalej: organ, Rada Miejska) z dnia 19 grudnia 2025 r. nr 226.XXXI.2025 w przedmiocie budżetu Miasta Jelenia Góra na rok 2026. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, ewentualnie w części obejmującej postanowienia finansowania deficytu, przychodów i rozchodów, kredytów/pożyczek i/lub emisji obligacji oraz limitów zadłużenia oraz postanowień dotyczących upoważnień dla Prezydenta Miasta do zaciągania zobowiązań oraz dokonywania zmian w budżecie, zwłaszcza w zakresie wydatków majątkowych/zakupów inwestycyjnych. Poinformował, że jego interes prawny do wniesienia skargi wynika z tego, że jest mieszkańcem Jeleniej Góry i właścicielem nieruchomości położonych na terenie tego miasta. Ponosi wiec obowiązki uiszczania podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz innych danin i opłat lokalnych. Organ samorządowy wydaje wobec niego indywidulane decyzje wymiarowe o wysokości zobowiązań. Podał, że w związku z tym zaskarżona uchwała oddziałuje na jego sytuację prawną w sposób ogólny oraz przez to, że uchwała ustala poziom dochodów z danin i opłat lokalnych, które on ponosi. W ustawie budżetowej ustalono poziom deficytu i zadłużenia, które w kolejnych latach będzie trzeba spłacać m.in. z podatków i opłat ponoszonych przez mieszkańców. Jak dalej podniósł, jego legitymacja skargowa wynika więc z faktu, że jest bezpośrednim adresatem obowiązków podatkowych, dochody, deficyt i zadłużenie zaplanowane w zaskarżonej uchwale ustalono w oparciu o "elementy będące przedmiotem kontroli sądowej" (skarga na uchwałę w sprawie stawek podatku od nieruchomości, skarga na uchwałę w sprawie metody i wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, skarga na uchwałę w sprawie opłaty uzdrowiskowej, skarga na uchwałę w sprawie zaciągnięcia pożyczki długoterminowej). Podniósł, że sprawa ma również wymiar publiczny, bowiem uchwała budżetowa dotyczy całej wspólnoty samorządowej. W piśmie z 23 lutego 2026 r. skarżący wniósł o ocenę dopuszczalności skargi zgodnie z art. 45 ust.1, art. 2, art. 7 Konstytucji RP, art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. 1993 r. Nr 64 poz. 284 ze zm.), art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ponieważ skarżący nie wskazał swojego interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r. poz. 143 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Zaskarżona uchwała stanowi określony w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., akt prawa miejscowego, podejmowany w zakresie administracji publicznej Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym w rozpoznawanej sprawie jest art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Oceniając naruszenie interesu prawnego strony skarżącej należy odwołać się do przepisów ustawy o samorządzie gminnym stanowiących podstawę prawną jej podjęcia. Uchwała budżetowa jest planem dochodów i wydatków gminy w ramach polityki finansowej jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 51 ust. 1 u.s.g., gmina samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową na podstawie uchwały budżetowej. Art. 211 ust. 1-4 u.s.g. mówi, że budżet gminy, to roczny plan dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki, uchwalony na rok kalendarzowy w formie uchwały budżetowej, który stanowi podstawę gospodarki finansowej tej jednostki w danym roku. Z art. 51 u.f.p., wynika natomiast, że zamieszczanie w budżecie jednostki samorządu terytorialnego dochodów z określonych źródeł lub wydatków na określone cele nie stanowi podstawy roszczeń bądź zobowiązań tej jednostki wobec osób trzecich ani roszczeń tych osób wobec wskazanej jednostki. Oznacza to, że zawarte w uchwale budżetowej odpowiednie zapisy po stronie wydatków nie dają podstaw do roszczeń cywilnoprawnych ani publicznoprawnych wobec niej o sfinansowanie konkretnych przedsięwzięć, podobnie jak zamieszczone w budżecie odpowiednie zapisy dotyczące kwot dochodów nie mogą stanowić podstawy roszeń jednostki samorządu terytorialnego wobec osób trzecich o uiszczenie tych dochodów. Ustalenia budżetowe adresowane są do organów i jednostek wykonujących budżet. Wynika to z przyjętej w u.s.g. koncepcji samorządu terytorialnego, według której gmina jako wspólnota jej mieszkańców jest podmiotem prawa. Samorząd bowiem oznacza prawo do zarządzania określonym zakresem spraw publicznych na własną odpowiedzialność w interesie mieszkańców. Zadania gminy realizują wyłonione w wyborach organy. Do uchwalenia budżetu uprawniona jest wyłącznie rada gminy (art. 18 ust. 2 pkt 4 u.s.g.) a mieszkańcy nie mogą korygować budżetu w trybie skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. (por.: wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 424/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej: CBOSA). Jak podkreślił Naczelny Sad Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt II GSK 2898/17 (orzeczenie dostępne w CBOSA), tryb procedowania nad uchwałą budżetową może stanowić podstawę do objęcia takiej uchwały kontrolą pod względem zgodności z prawem przez sąd administracyjny, jednakże w takim przypadku skarga przysługuje podmiotowi posiadającemu do tego legitymację skargową – zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. uchwałę może zaskarżyć do sądu administracyjnego organ nadzoru, zaś zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. a także prokurator i rzecznik praw obywatelskich, których legitymacja skargowa ma charakter formalny, tj. uniezależniony od wykazania naruszenia interesu prawnego podmiotu wnoszącego skargę. Z uwagi na charakter prawny uchwały budżetowej opisany powyżej, skarżący nie wykazał indywidualnego interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 19 grudnia 2025 r. nr 226.XXXI.2025 w sprawie Budżetu Miasta Jelenia Góra na rok 2026. Tym samym, brak jest podstaw do uznania, że jego interes prawny w niniejszej sprawie oparty jest na przytoczonych przez niego przepisach. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a odrzucił skargę, bowiem skarżący nie wykazał, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny. Odrzucenie skargi oznacza brak możliwości merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały, co skutkowało oddaleniem wniosków dowodowych strony skarżącej zgłoszonych w skardze i piśmie procesowym z 23 lutego 2026 r.