III SA/Wr 271/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Maciej Guziński, , Protokolant: Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od spadków i darowizn I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Przedmiotem skargi G. K. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. o nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. o nr [...]. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. działając w trybie samokontroli art. 226 O.p. uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] r. ustalającą G. K. zamieszkałemu w N. zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku od spadku i darowizn od nabycia spadku po zmarłej S. K. w kwocie [...] zł i ustalił to zobowiązanie w kwocie [...] zł. Decyzja została doręczona D. K. w dniu [...] r. na adres: D., [...] w N. Skarżący złożył od powyższej decyzji odwołanie z dnia [...] r., nadane w urzędzie pocztowym N. w dniu [...] r., które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w K. w dniu [...] r., w którym skarżący kwestionuje wymierzony podatek wskazując, że powinien zostać całkowicie zwolniony z jego płacenia, gdyż o spadku dowiedział się dopiero w [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że bieg terminu rozpoczął się [...] r. a upłynął w dniu [...] r. Wpływ odwołania do organu w dniu [...] r., tj. jeden dzień po terminie skutkuje na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm. – przywołanej dalej jako O.p.) stwierdzeniem uchybienia terminu do jego wniesienia. Organ wskazał, że fakt nadania odwołania w placówce zagranicznego operatora pocztowego w świetle art. 12 O.p. nie skutkuje zachowaniem 14- dniowego terminu do wniesienia odwołania, gdyż tylko nadanie w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożenie w polskim urzędzie konsularnym skutkowałoby zachowaniem tego terminu. Wniesienia odwołania z uchybieniem 14-dniowego terminu wyklucza możliwość jego merytorycznego rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Organ wskazał, że Strona mogła wnieść podanie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, czego nie uczyniła. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając organowi, że nie pouczył go, że odwołanie musi wpłynąć w terminie 14 dni do organu, pomimo, że organ wiedział, że skarżący mieszka za granicą. Zdaniem Skarżącego art. 12 O.p. nie wyklucza jednoznacznie możliwości nadania pisma przez operatora zagranicznego Poczty N. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane są do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm., zwanej dalej p.u.s.a.). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 p.u.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.), sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w przypadku stwierdzenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Działając w ramach tych kompetencji Sąd rozpatrujący sprawę stwierdził, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa procesowego. Istota sporu między stronami sprowadza się do kwestii, czy organ odwoławczy zgodnie z prawem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy Skarżący zgodnie z pouczeniem nadał pismo w terminie 14 dni od otrzymania decyzji w placówce zagranicznego operatora publicznego. Zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 O.p. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Z brzmienia tego przepisu należy wnosić, że data nadania pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym nie ma żadnego znaczenia dla oceny, czy zachowany został termin do złożenia tego pisma (por. wyrok NSA z 27 listopada 1997 r., sygn. akt I SA/Po 1273/96). Nie oznacza to jednak, że pismo nie może być nadane przez stronę w zagranicznym urzędzie pocztowym. Zdaniem Sądu może, jednakże wówczas, jak przyjmuje się w orzecznictwie, za datę wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym uważa się datę przekazania przesyłki przez ten urząd - polskiemu urzędowi pocztowemu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lutego 1975 r., sygn. akt II CZ 13/75 publ. OSPiKA 1975 r. nr 10, poz. 216; postanowienie Sądu Najwyższego z 12 maja 1978 r., sygn. akt IV CR 130/78 publ. OSPiKA 1979 r., nr 4, poz. 76; orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 23 listopada 1999 r., sygn. akt I ACa 247/99; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1101/07). Stanowisko takie prezentowane jest również w doktrynie (patrz. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, wyd. II; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2006, s. 219; H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, s. 330). W ocenie Sądu również na gruncie art. 12 § 6 pkt 2 O.p. należy za datę wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym uznać datę przekazania tej przesyłki polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. W świetle tych wywodów stwierdzić należy, że Dyrektor Izby Skarbowej we W. nie mógł poprzestać tylko na ustaleniu daty wpłynięcia odwołania do Urzędu Skarbowego w K. ([...] r.), lecz powinien był ustalić datę wpłynięcia przesyłki do polskiego urzędu pocztowego, gdyż nie jest wykluczone, że odwołanie Skarżącego przekazane zostało do polskiego urzędu pocztowego przed upływem terminu do jego wniesienia. W tym celu organ winien wystąpić do właściwego urzędu pocztowego z zapytaniem, w jakiej dacie przedmiotowa przesyłka została przekazana do polskiego urzędu pocztowego. Zwrócić należy uwagę, że obsługą przesyłek zagranicznych zajmują się jednostki organizacyjne Poczty Polskiej tzw. Centra Ekspedycyjno-Rozdzielcze. Bez dokładnych wyjaśnień Poczty Polskiej brak jest możliwości ustalenia daty przekazania przedmiotowej przesyłki polskiemu urzędowi pocztowemu, tym bardziej że na kopercie brak jest stempla Poczty Polskiej, a ostatecznym terminem do wniesienia odwołania był dzień [...] r. zatem występuje duże prawdopodobieństwo, że odwołanie to wpłynęło do organu podatkowego w ustawowym 14 dniowym terminie. To bowiem na organie ciąży obowiązek zbadania, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Tylko bowiem odwołanie wniesione z zachowaniem terminu do jego wniesienia może podlegać rozpatrzeniu. W przypadku gdy odwołanie jest wniesione po upływie terminu organ zobowiązany jest - stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 2 O.p. - orzec o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Jeżeli zatem organ nie posiada informacji pozwalających na ustalenie, czy przesyłka zawierająca odwołanie została nadana przed upływem terminu do jego wniesienia, a w tym przypadku, czy została ona w tym terminie przekazana polskiej placówce pocztowej - obowiązany jest dokonać ustaleń w tym zakresie (np. poprzez wystąpienie do Poczty Polskiej o udzielenie stosownych wyjaśnień). Obowiązek ten wynika z przepisów Ordynacji podatkowej, a przede wszystkim art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191. W myśl pierwszego z tych przepisów postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Powołane przepisy nakładają także na organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz oceniania na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przekładając te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organ nie wyjaśnił w należyty sposób wszelkich okoliczności potrzebnych do prawidłowego rozstrzygnięcia, gdyż nie ustalił, kiedy odwołanie nadane przez Skarżącego listem poleconym w n. placówce pocztowej zostało przekazane polskiemu urzędowi pocztowemu. Organ naruszył tym samym przepisy art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ obowiązany jest uwzględnić wyżej wyrażone stanowisko Sądu. Organ winien zatem ustalić w jakiej dacie przesyłka zawierająca odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r., nadana w n. urzędzie pocztowym, została przekazana polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.