III SA/Wr 272/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnikowi skarżącego adw. T.N. 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100 złotego) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] r. Nr[...] , wydaną na wniosek E K , P W wymeldował A Z z miejsca zameldowania na pobyt stały we W przy ul. [...] przyjmując, że zostały spełnione przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2006 r., Dz.U. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Z uwagi na niemożność ustalenia miejsca pobytu, A Z był w postępowaniu I instancji reprezentowany przez kuratora, ustanowionego dla osoby nieobecnej postanowieniem z dnia 6 listopada 2006 r. (sygn. akt... ) S R dla W F . W dniu [...] r. A Z dowiedział się o decyzji I instancji i złożył dnia [...] r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] r. Termin został przywrócony. W odwołaniu A Z podniósł, że do lokalu przy ul. [...] przychodził dość często, co [...] dni. Przebywał i spał u swego brata w lokalu przy ul. [...] W lokalu przy ul. [...] nie przebywał, gdyż wnioskodawczyni nie chciała go tam wpuścić od dnia 17 [...] r., kiedy odwołujący się opuścił zakład karny. Próbował wejść z pomocą[...] , ale też bezskutecznie. Stwierdził, że może wskazać świadków na dowód prawdziwości swych twierdzeń. Podkreślił, że wnioskodawczyni podejmowała działania, które miały go zdyskredytować, takie jak fałszywe oskarżenie o[...] . Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołał się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, według którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie spełniła obowiązku wymeldowania się. Organ stwierdził, że z ustalonego orzecznictwa sądowo administracyjnego wynika, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ust. ustawy można mówić wówczas, gdy osoba, wobec której postępowanie się toczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli, zamiaru osoby. Dla oceny zamiaru, o którym mowa, istotne znaczenie ma ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie faktycznie potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi, sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu. Z materiału dowodowego zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie, na który składają się oświadczenia złożone pod odpowiedzialnością karną przez świadków, bezspornie wynika, że A Z od kilku lat nie zamieszkuje w lokalu położonym przy ul. [...] [...] we W. Z informacji otrzymanej z KP W - G wynika, że A Z zgłosił w dniu [...] r., że nie wpuszczono go do mieszkania, gdzie jest zameldowany. Nie złożył jednak zawiadomienia. W tym komisariacie nie było też prowadzone żadne postępowanie w przedmiotowej sprawie. Według organu, wbrew twierdzeniu A Z , zgromadzone w sprawie dowody wskazują, że opuszczenie przez niego lokalu położonego przy ul. [...] było dobrowolne, a w lokalu tym nie ma żadnych jego rzeczy. W czasie prowadzenia postępowania I instancji A Z przebywał na wolności od [...] r. W czasie postępowania odwoławczego był natomiast osadzony w zakładzie karnym. Ustalono, że w poprzednich latach po zwolnieniu z zakładu karnego A Z przychodził do lokalu przy ul [...] na 2 – 3 dni, a potem znikał. Z tego wynika, że także w okresach przerw między kolejnymi pobytami w zakładzie karnym, odwołujący się nie przebywał w tym lokalu. Sporadyczne wizyty w określonym lokalu nie spełniają jednak wymogów pobytu stałego, określonych w art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ podkreślił, że w rozpatrywanym stanie faktycznym nie ma podstaw do uznania, że nieobecność odwołującego się w lokalu przy ul.[...] , będąca podstawą do wymeldowania, była skutkiem pobytu odwołującego się w zakładzie karnym. Odwołujący się opuścił ten lokal znacznie wcześniej, niż w okresie przebywania w zakładzie karnym poprzedzającym postępowanie w sprawie wymeldowania z tego lokalu. W tej sytuacji organ II instancji uznał, że jest podstawa do uznania, że odwołujący się opuścił lokal przy ul. [...] w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Stąd zaskarżona decyzja I instancji nie narusza prawa. Odwołujący się zaskarżył decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Stwierdził, że organ II instancji utrzymując w mocy decyzję I instancji oparł się jedynie na materiale dowodowym przedstawionym przez wnioskodawczynię, E K . Dowody skarżącego zostały natomiast odrzucone. Skarżący skierował do organu II instancji pismo w dniu [...] r., a już [...] r. została wydana decyzja II instancji. Zarzucił, że o decyzji I instancji dowiedział się dopiero prawie półtora roku po jej wydaniu. Nie mógł się więc bronić w postępowaniu I instancji, natomiast jego argumenty w postępowaniu II instancji nie zostały w ogóle wzięte pod uwagę. Stwierdził, że jego kłopoty zaczęły się po śmierci [...] [...] r. Wtedy wnioskodawczyni i jej mąż, czyli [...] skarżącego, namawiali skarżącego do wymeldowania się. Nie zgodził się na to. W pierwszym postępowaniu w sprawie wymeldowania P W podjął decyzję korzystną dla skarżącego. Skarżący podkreślił, że po każdym pobycie w zakładzie karnym wracał do swego miejsca zamieszkania, do rodziny. Nie koncentrował interesów życiowych w innym miejscu, jak napisano w uzasadnieniu decyzji II instancji. Okresy nieprzebywania w domu trwały nie dłużej niż kilka dni, a nie miesiące i lata. Wnioskodawczyni chciała w 2008 r. przyspieszyć wymeldowanie skarżącego, gdyż zbliżało się jego zwolnienie z zakładu karnego. Aby zrealizować swój zamiar, oskarżyła skarżącego bezpodstawnie o[...] . Po wyjściu z zakładu karnego skarżący w dniu [...][ usiłował wrócić do domu, ale nie został wpuszczony. Pomoc [...] też nie odniosła skutku. Klucze do mieszkania były mu niepotrzebne, gdy odsiadywał kilkuletni wyrok. Gdy żyła matka, to go wpuszczała do mieszkania. Rzeczy osobiste skarżącego wnioskodawczyni wyrzuciła z mieszkania. W czasie, gdy wnioskodawczyni nie wpuszczała skarżącego do mieszkania, spał on u brata, u kolegów czy w schronisku dla bezdomnych. Do chwili wyjaśnienia sprawy o molestowanie nie chciał rozwiązać problemu przez wymianę zamków w drzwiach. Wnioskodawczyni nie przekazywała skarżącemu korespondencji, choć się o to pytał. Znała jego miejsce pobytu. Po wymeldowaniu skarżącego w listopadzie 2006 r. wnioskodawczyni wyjechała w [...] r. wraz z dziećmi do[...] , gdzie przebywał jej mąż. Skarżący nie mógł w dalszym ciągu wejść do mieszkania, gdyż było zamknięte. Był w tej sytuacji bezradny, a bał się stosować siłę. Nie koncentrował swych interesów życiowych w lokalu przy ul.[...] , gdyż było to niemożliwe. Zarzucił, że jego wnioski były pomijane przez organy orzekające w jego sprawie. Podkreślił, że chce mieszkać w mieszkaniu, które jest mu bardzo bliskie i spędzić tam resztę życia. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że z uzasadnienia decyzji II instancji wynika, że w postępowaniu II instancji organ oparł się na ustaleniach dokonanych w postępowaniu I instancji z całkowitym pominięciem wyjaśnień skarżącego złożonych w odwołaniu z dnia [...] r. Nie poinformowano skarżącego o możliwości zgłoszenia dowodów z zeznań świadków, mimo ze skarżący zgłaszał taką gotowość. Pominięto też pismo skarżącego z dnia [...] r. Pełnomocnik zarzucił, że organ II instancji dowolnie przyjął, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal przy ul.[...] . Organ nie ustalił też, kiedy skarżący opuścił ten lokal. Ustalenia dokonane przez organ są rażąco sprzeczne z wyjaśnieniami skarżącego i świadków. Skarżący podczas przerw w odbywaniu kary pozbawienia wolności przebywał w spornym lokalu, który stanowił jego centrum życiowe. Dopiero od kwietnia 2006 r. nie mógł tam przebywać. Pełnomocnik zarzucił, że zeznania wnioskodawczyni oraz świadków będących jej znajomymi nie są miarodajne. Podniósł też, że relacje miedzy skarżącym a wnioskodawczynią były bardzo napięte. Stąd prawdopodobna jest okoliczność, że rzeczy osobiste skarżącego w czasie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności zostały z mieszkania wyrzucone przez wnioskodawczynię. Do tych zarzutów organ II instancji też się nie ustosunkował. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Powołał się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że skarżący nie mieszkał w lokalu przy ul. [...] we W już od kilku lat. Jego nieobecność w tym lokalu przed wszczęciem postępowania w sprawie wymeldowania nie była spowodowana osadzeniem go w zakładzie karnym. Skarżący opuścił ten lokal znacznie wcześniej niż został zatrzymany i osadzony w zakładzie karnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa proceduralnego. Uchylenie decyzji administracyjnej czy stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko po stwierdzeniu istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Według art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany wydać na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W postępowaniu I instancji na podstawie oświadczeń wnioskodawczyni, jej męża oraz zeznań świadków ustalono, że skarżący od kilku lat nie był widziany w lokalu przy ul.[...] . Kiedy żyła jego matka, przychodził ją odwiedzać i sporadycznie nocował. Po śmierci matki, czyli po [...] r., przestał tam przychodzić. Z materiału sprawy nie wynika, aby skarżący był zmuszony do opuszczenia spornego lokalu. Poza jedną udokumentowaną, nieudaną próbą wejścia do lokalu po [...] r., która miała miejsce [...] r., skarżący nie podejmował żadnych działań faktycznych lub prawnych, mających na celu zamieszkanie w spornym lokalu. Skarżący nie miał rzeczy osobistych w tym lokalu. Skarżący w sposób nieudokumentowany stwierdził, że rzeczy te wyrzuciła wnioskodawczyni w [...] r., przed opuszczeniem więzienia przez skarżącego. Skarżący przeciwstawił jedynie własne twierdzenia stanowi faktycznemu sprawy, ustalonemu w postępowaniu I instancji. Mimo zapowiedzi, skarżący nie wskazał w szczególności świadków na poparcie swych wywodów, chociaż miał taką możliwość. Skarżący sam przyznał, że w ostatnich latach mieszkał u swego brata, u znajomych, a także w schronisku dla bezdomnych. Wynika z tego, że skarżący co najmniej od śmierci swej matki nie koncentrował w lokalu przy ul. [...] swych interesów życiowych, ani też w sposób konsekwentny nie podejmował takich prób. Wbrew wywodom pełnomocnika skarżącego, organ II instancji odniósł się do wyjaśnień skarżącego. Ważąc te wyjaśnienia oraz zeznania świadków, organ słusznie dał wiarę zeznaniom świadków. Organ II instancji nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego z uwagi na to, że w postępowaniu dowodowym I instancji wyjaśniono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Pismo skarżącego z dnia [...] r., a nie z [...] r., jak błędnie określił to pełnomocnik, nie mogło być uwzględnione, gdyż sporządzono je już po wydaniu decyzji II instancji. Wbrew zarzutowi pełnomocnika skarżącego, organ II instancji nie przyjął dowolnie, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal przy ul.[...] . Ze zgromadzonego materiału w sprawie nie wynika bowiem, aby skarżący był do tego zmuszony. Także wbrew zarzutowi pełnomocnika, z materiału zebranego w sprawie wynika, że skarżący w czasie przerw w odbywaniu kary pozbawienie wolności sporadycznie przebywał w spornym lokalu, ale za życia matki. Po jej śmierci, od dnia [...] r. przestał tam przychodzić. Sąd stwierdza, że wyprowadzanie przez skarżącego centrum swych interesów życiowych poza sporny lokal nie było aktem jednorazowym lecz procesem, który zakończył się po śmierci jego matki. Stąd organy orzekające zasadnie nie wskazały konkretnej daty. Analizowany stan faktyczny wyczerpuje wszakże dyspozycję art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobisty licząc od 19 października 2003 r., skarżący opuścił bowiem sporny lokal na ponad 2 lata przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania go z tego lokalu. Należy się zgodzić z twierdzeniem pełnomocnika, że ustalenia dokonane przez organ są rażąco sprzeczne z wyjaśnieniami skarżącego. Bronił on bowiem swych interesów, ale czynił to wszakże w sposób nieudokumentowany. Dotyczy to nie tylko kwestii koncentrowania interesów życiowych skarżącego w spornym lokalu, ale także wyrzucenia przez wnioskodawczynię jego rzeczy osobistych z lokalu. Sąd stwierdza, że zarzut pełnomocnika o sprzeczności ustaleń organu z zeznaniami świadków jest sprzeczny z zarzutem pełnomocnika oraz skarżącego o braku miarodajności czy też stronniczości świadków. Sąd podziela pogląd pełnomocnika, że stosunki między wnioskodawczynią a skarżącym były bardzo napięte. Wynika to między innymi z tego, co sam skarżący przyznaje, że nadużywał on alkoholu, a także popełniał przestępstwa. Sąd stwierdza, że w czasie prowadzenia postępowania I instancji, od [...] r. skarżący nie przebywał w zakładzie karnym. Nie zamieszkiwał też w spornym lokalu. Z uwagi na to, że nie można było ustalić jego miejsca zamieszkania, na wniosek organu I instancji postanowieniem S R ustanowiono kuratora, który reprezentował interesy skarżącego w postępowaniu administracyjnym I instancji. Prawa procesowe skarżącego były zatem zabezpieczone na tym etapie sprawy. Skarżący miał też możność osobistej obrony swych interesów w postępowaniu II instancji. Według Sądu, skarżący trwale i dobrowolnie opuścił lokal przy ul. [...][...] we W . Organ I instancji zatem zasadnie wydał decyzję z dnia 28 listopada 2006 r. o wymeldowaniu skarżącego z tego lokalu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a organ II instancji zaskarżoną decyzją z dnia z dnia [...] zasadnie utrzymał w mocy decyzję I instancji. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest uzasadniona i nie podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.