III SA/Wr 278/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s w B. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z eksploatacją automatu poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w zakresie doradztwa gospodarczego, wniosła w treści skargi kasacyjnej o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w całości. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że obecnie uzyskuje zysk umożliwiający utrzymanie zatrudnienia na dotychczasowym poziomie. Rok 2012 Spółka zakończyła odnotowując stratę. Stan finansowy nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych, a tym bardziej wymierzonej zaskarżoną decyzją kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 50.000 zł, a wartość środków trwałych według bilansu za poprzedni rok (2012) – 37.430,93 zł. Zgodnie z bilansem strata wyniosła 36.919,95 zł. Spółka posiada jeden rachunek bankowy, którego saldo wynosiło na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku 0 zł. Do wniosku załączone zostały dokumenty źródłowe, z których wynika, że przychód w 2012 r. wyniósł – zgodnie z zeznaniem podatkowym – 533.497,61 zł. Do marca 2013 r. przychód wyniósł 120.303,36 zł, strata – 27.232,31 zł. Załączone zostały też wyciągi bankowe za poszczególne dni: 10 stycznia 2013 r., 11, 18 i 28 lutego 2013 r., 31 marca 2013 r. i 30 kwietnia 2013 r., na których odnotowane zostały bieżące operacje. Wynika też z nich, że suma blokad wynosiła na koniec kwietnia bieżącego roku – 24.360 zł. Do rozpoznania przedmiotowego wniosku przyjęto dane wynikające z dokumentów złożonych na wezwanie z dnia 25 lipca 2013, skierowane do strony w sprawie III SA/Wr 330/12 na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Wynika z tym dokumentów, że na koniec czerwca 2013 r. odnotowane zostały narastająco przychody netto w wysokości 243.043,95 zł i strata na poziomie 38.746,44 zł. Jako znane z urzędu wskazać należy, że w niniejszej sprawie, na etapie wpisu od skargi, wynoszącego 400 zł, Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na orzeczenie w tym przedmiocie postanowieniem z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt II GZ 364/12. Przedstawione wyżej dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez skarżącą Spółkę wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W świetle przytoczonej wyżej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności. Zdaniem rozpoznającego niniejszy wniosek referendarza sądowego, uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, który wynosi połowę wpisu od skargi, nie wpłynie znacząco na działalność strony skarżącej. Zwrócić należy uwagę, że Spółka regularnie uzyskuje wysokie przychody, na poziomie około 40.000 zł miesięcznie, o czym świadczą zapisy w księdze rachunkowej za poszczególne miesiące 2013 r. Fakt jednoczesnego odnotowania straty lub niskiego dochodu jest tylko skutkiem ponoszenia wysokich kosztów uzyskania przychodów. Świadczy też o tym, że Spółka dysponuje środkami na ponoszenie tych kosztów. Poza tym zauważyć należy, że nadwyżka kosztów nad przychodem skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienia NSA: z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11 oraz z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl, postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 260/08, Lex nr 479125). Co do danych z rachunków bankowych, zdaniem referendarza sądowego, fakt posiadania niskiego salda na koncie, brak jakichkolwiek operacji (wpłat/ wypłat) oraz blokada środków na rachunku, nie świadczy bynajmniej o braku środków finansowych. Mając bowiem na uwadze wartość obrotów z prowadzonej działalności, wywieść z tego należy, że strona reguluje transakcje z pominięciem posiadanego rachunku. Końcowo zwrócić należy uwagę, że postanowienia Sądu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydane w niniejszej sprawie w przedmiocie prawa pomocy, zapadły przy uwzględnieniu niemalże tożsamej sytuacji wnioskującej Spółki. Obecnie żądanie wniosku strony ogranicza się – zgodnie z jego treścią zawartą w skardze kasacyjnej – wyłącznie do zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od tego środka zaskarżenia, a więc kwoty znacznie niższej, niż dotychczas poniesione koszty sądowe. Z kolei Spółka nie wskazała nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska co do zasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Dodać też trzeba, że ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie strona winna spodziewać się najpóźniej z dniem wniesienia skargi, datowanej w niniejszej sprawie na 15 maja 2012 r. i już od tego momentu czynić starania gromadzenia środków na ten cel. Tym samym istotny był też tutaj wymiar czasowy dla oceny możliwości płatniczych skarżącej Spółki – zwłaszcza w sytuacji, gdy w tym przedmiocie znała już stanowisko Sądów obu instancji. Wobec powyższego, stwierdzić należało, iż strona skarżąca nie wykazała przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dlatego też, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.