III SA/Wr 281/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-01-27
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Anna Siedlecka, Jerzy Strzebinczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej z powodu podejrzenia sztucznego stworzenia warunków do uzyskania tych płatności, a także czy naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu poprzez odmowę udostępnienia akt sprawy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności prawo strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 73 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Odmowa udostępnienia akt sprawy i sporządzenia z nich kopii, mimo ważnego interesu strony, stanowiła istotne uchybienie proceduralne, które uniemożliwiło stronie pełne zapoznanie się z materiałem dowodowym i wypowiedzenie się co do niego. Sąd podkreślił, że organ powinien był wezwać stronę do sprecyzowania żądania udostępnienia akt, zamiast odmawiać go lub domyślać się jego treści.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności, powołując się na podejrzenie, że spółka sztucznie stworzyła warunki do uzyskania płatności, aby uniknąć sankcji nałożonych na inną spółkę (B), w której większościowym udziałowcem był ten sam podmiot (A.H.). Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych, w tym prawa do czynnego udziału w postępowaniu i odmowę udostępnienia akt sprawy. Po odmowie udostępnienia akt przez organ II instancji, spółka złożyła zażalenie, które zostało uwzględnione przez Prezesa ARiMR, nakazującego organowi I instancji ponowne rozpatrzenie sprawy i wezwanie do sprecyzowania żądania. Mimo to, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję odmowną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. ze skargi A Spółki z o.o. z/s w Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] (słownie: [...]) złotych kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. – po rozpatrzeniu odwołania A sp. z o.o. (dalej także jako: spółka, strona, strona skarżąca), od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. (nr [...]) odmawiającej przyznania spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy powołał się na unormowania zawarte w: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej k.p.a.); art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.); art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 4 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 173, dalej ustawa o wspieraniu); § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm., dalej rozporządzenie rolnośrodowiskowe) w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2014 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 roku poz. 324, dalej nowe rozporządzenie rolnośrodowiskowe).
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. wpłynął wniosek A Sp. z o.o. z siedzibą we W., o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. W sekcji VII. Oświadczenie
o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku strona zadeklarowała jedną działkę ewidencyjną nr [...]położoną w województwie l. powiecie g. w gminie S., obrębie L. M. W przedmiotowym wniosku zadeklarowano 1 działkę rolną, na której zgłoszono realizację pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków
i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 40,00 ha. Dodatkowo strona zawnioskowała o zwrot kosztów sporządzenia dokumentacji przyrodniczej tzw. kosztów transakcyjnych dla powierzchni siedliska w wysokości 3.000 zł.
W trakcie weryfikacji wniosku, na podstawie danych znajdujących się
w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) ustalono, że grunty deklarowane do płatności (działka nr [...]) spółka A przejęła od spółki B Sp. z o.o. z siedzibą w O. przy ul. G. [...], której decyzją na rok 2012 odmówiono płatności i nałożono sankcje wieloletnie z powodu zawyżenia powierzchni deklarowanej do płatności rolnośrodowiskowej. Ponadto stwierdzono, że na rok 2013 wnioski o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożyło szereg niżej wymienionych podmiotów, w których udziałowcem jest A. H., posiadający w A 98% udziałów: C Spółka z o.o. z siedzibą we W. przy ul. D. [...], D Spółka z o.o. z siedzibą w Z., E Spółka z o.o. z siedzibą we W. przy ul. D. [...], F Spółka z o.o. z siedzibą we W. przy ul. D. [...], G Spółka z o.o. z siedzibą w Z.
Z uwagi na powyższe informacje o powiązaniach kapitałowych i osobowych między wymienionymi podmiotami, wezwaniem z dnia [...] roku Kierownik BP ARiMR we W. wyznaczył stronie 7-dniowy termin do złożenia wyjaśnień w związku z zaistnieniem okoliczności wskazujących na stworzenie przez Spółkę A sztucznych i pozornych warunków sprzecznych z celami danego działania.
W tym celu organ wezwał stronę do złożenia niezbędnych dokumentów potwierdzających posiadanie sprzętu rolniczego, zatrudnienie pracowników, umowy na wykonywanie usług agrotechnicznych, poniesienie kosztów produkcji.
W odpowiedzi spółka z ograniczoną odpowiedzialnością A wyjaśniła, że ww. podmiot był na dzień 31 maja posiadaczem i użytkownikiem zadeklarowanych we wniosku gruntów. Grunty te były utrzymane w dobrej kulturze rolnej i to spółka decydowała o zabiegach agrotechnicznych oraz wszystkich innych istotnych sprawach dotyczących jej działalności. Powyższe w ocenie spółki świadczyło, że spełniła ona wszelkie warunki do uzyskania płatności. Strona wyjaśniła ponadto, że spółka nie dysponuje własnym sprzętem, a wszystkie prace agrotechniczne zleciła M. D., który wykonał usługę koszenia i zebrania masy zielonej. Do wyjaśnień dołączono oświadczenie M.D. o wykonaniu zabiegu koszenia i zebrania biomasy w sierpniu 2013 r. Spółka wyjaśniła, że pomiędzy wymienionymi w wezwaniu podmiotami nie występują żadne powiązania kapitałowe ani zależności. Strona dodatkowo zaznaczyła, że nie jest prawdą, że A. H. był większościowym udziałowcem w spółkach wymienionych w wezwaniu organu. Wskazano, że każdy
z tych podmiotów prowadzi odrębne gospodarstwo i posiada wpis do ewidencji producentów, co zostało potwierdzone ostatecznymi decyzjami przyznającymi wsparcie finansowe za rok 2013 dla tych spółek (poza spółką A).
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wydał decyzję, na mocy której odmówił przyznania dla skarżącej spółki płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013.
Spółka wniosła odwołanie od tego rozstrzygnięcia. W trakcie postępowania przed organem drugiej instancji pismem z dnia [...] r pełnomocnik spółki złożył wniosek o dostarczenie kserokopii materiałów zebranych w sprawie (na podstawie art. 73 k.p.a.) w celu zapoznania się z aktami i pisemnego wypowiedzenia, ewentualnego zgłoszenia wniosków i dowodów z uwagi na brak możliwości osobistego stawiennictwa.
Postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy odmówił skarżącej spółce wykonania i doręczenia kopii dokumentów z akt sprawy, dotyczących między innymi odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013.
Spółka złożyła zażalenie na ww. postanowienie do Prezesa ARiMR w W.
W dniu [...] r. Dyrektor OR ARiMR we W. utrzymał zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. w mocy.
Organ drugiej instancji przywołał podstawę prawna tej decyzji, to jest art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005
w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25
z 28.01.2011, str. 8), który wskazuje, że nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjantów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia. Przepis ten stanowi generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego. Analogiczne klauzule dotyczące praktyk obchodzenia prawa prawodawca unijny zawarł w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów ( finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 z 23 grudnia 1995 r.) i art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r. str. 16).
Wobec zastosowanego przez organy przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., Dyrektor Agencji powołał się na treść wyroku w sprawie C-434/12 z dnia 12 września 2013 r. Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Dyrektor OR ARiMR we W. stwierdził, że zmiana podmiotu ubiegającego się o płatność na działkę rolną [...], poprzez całkowitą rezygnację z płatności do niej przez B i zadeklarowanie jej w nowo podjętym zobowiązaniu przez inny podmiot w innym miejscowo organie Agencji pozwoliło uniknąć A.H. - który jest większościowym udziałowcem tak w spółce B jak i A - nałożonych sankcji na spółkę B. Ponieważ spółka ta nie uzyskała żadnych płatności za rok 2012 wycofanie przez nią wniosku na rok 2013 nie wiązało się z żadnymi dodatkowymi konsekwencjami w postaci konieczności zwrotu środków uzyskanych za poprzednie lata przerwanego zobowiązania i umożliwiło ubieganie się o płatność w pełnej wysokości innemu podmiotowi, który dodatkowo jako podejmujący nowe zobowiązanie mógł uzyskać jeszcze dodatkowe wsparcie za wykonanie ekspertyzy przyrodniczej. Jednocześnie na wezwanie organu spółki A nie przedstawiło żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających prowadzenie przez ta spółkę samodzielnej działalności rolniczej w swoim imieniu i na swój rachunek. Przy czym wbrew twierdzeniom strony miała ona wiedzę na jaką okoliczność Kierownik BP ARiMR we W. żąda wyjaśnień i dokumentów, ponieważ w treści wezwania znajduje się informacja, że organ powziął uzasadnione podejrzenie o stworzeniu przez wnioskodawcę sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznej z celami wnioskowanej płatności.
Organ drugiej instancji przypomniał, że nie bez znaczenia dla omawianej sprawy jest także przywołana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. okoliczność, że w roku 2013 wnioski o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożyło szereg podmiotów, w których udziałowcem jest A.H.
Organ odwoławczy na podstawie informacji zawartej w odpisach Krajowego Rejestru Sądowego oraz systemu informatycznego ARiMR stwierdził że, gruntami tymi zawiaduje A.H., jako Prezes Zarządu poszczególnych spółek lub jako osoba fizyczna. W odpowiedzi na wezwanie organu A. H. przedstawił tylko słowne deklaracje o braku powiązań między poszczególnymi Spółkami, nie przedstawiając na potwierdzenie swojego stanowiska żadnych dowodów, mogących udokumentować odrębność gospodarstw prowadzących przez podmioty, którymi zarządzał.
Dyrektor OR ARiMR we W. wyraźnie podkreślił, że skarżąca spółka nie przedstawiła dokumentów, mogących potwierdzić tytuł prawny Spółek do gruntów deklarowanych do płatności (np. akty własności, umowy dzierżawy), nie udokumentowała też, że podmioty te posiadają sprzęt rolniczy lub wynajmują taki sprzęt, bądź też zlecają wykonanie prac agrotechnicznych. Powyższe potwierdza także zdaniem organu odwoławczego, że grunty deklarowane do płatności przez te podmioty stanowią w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne zarządzane przez A. H.
Odmawiając płatności spółce organ powoła się na przepisy § 2 ust.1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli m.in. posiada działki rolne, na których jest prowadzona działalność rolnicza na co najmniej 1 ha. Z kolei "rolnik" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Jeżeli zatem w niniejszej sprawie spółka A, jak wynika to ze zgromadzonego materiału dowodowego, nie prowadziła działalności rolniczej, to w myśl powołanych przepisów prawa płatności rolnośrodowiskowe jej nie przysługują.
Organ odwoławczy wskazał również na treść art. 2 lit b rozporządzenia nr 73
i podkreślił, że "gospodarstwo" oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.
Z kolei Załącznik I rozporządzenia Komisji WE nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r. zmieniające decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych (Dz. Urz. UE L.2002.216.1) definiuje gospodarstwo rolne, jako samodzielnie zarządzaną i ekonomicznie samodzielną jednostkę wytwarzającą produkty rolne. Kryteriami zatem określającymi gospodarstwo rolne jest produkcja produktów rolnych, samodzielne zarządzanie oraz samodzielność techniczna
i ekonomiczna. W punkcie 2 Załącznika cytowanego rozporządzenia wyszczególniono przypadki specjalne definiowania gospodarstwa rolnego - a) za jedno samodzielne gospodarstwo uważane jest gospodarstwo nawet podzielone między dwie lub więcej osób ze względów podatkowych lub innych, ale ciągle posiadające jeden zarząd (jednego wspólnego zarządcę), i które z tego względu można uważać za jedną jednostkę ekonomiczną; b) dwa lub więcej oddzielnych i uprzednio niezależnych gospodarstw, zintegrowanych w rękach jednego posiadacza, uważa się za jedno gospodarstwo, jeśli mają obecnie wspólnego zarządcę lub też wykorzystują tę samą silę roboczą i urządzenia.
Podsumowując organ odwoławczy jeszcze raz podkreślił, że utworzenie odrębnych spółek kapitałowych prawa handlowego (sp. z o.o.) nie przesądza, że faktycznie prowadzą one odrębne gospodarstwa i są posiadaczami zgłoszonych do płatności gruntów. Organ odwoławczy podkreślił, że działania spółki B i A nie były odrębne i niezależne od siebie. Wzajemne powiązania osobowe, kapitałowe, organizacyjne pomiędzy podmiotami, skoordynowanie działań (poprzez zawarcie umowy przekazania użytkowania gruntów rolnych w dniu [...] r. pomiędzy spółkami B i A po otrzymaniu przez spółkę B decyzji nakładającej na nią sankcje wieloletnie, czy poprzez złożenie w tym samym dniu [...] r. przez A wniosku o nadanie numeru producenta oraz wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych dają podstawy, w opinii organu, do stwierdzenie, że podmiot A złożył przedmiotowy wniosek w celu uchronienia się przez zarządzającego Spółkami - A. H. od odliczenia w roku 2013 sankcji nałożonej ostateczną decyzją administracyjną w kwocie [...] zł.
Dyrektor OR ARiMR we W. zaznaczył, że zorganizowanie kilku spółek kapitałowych, w których funkcję wspólnika, czy też członka zarządu sprawują te same osoby fizyczne nie jest zdarzeniem, naruszającym przepisy krajowe, jak i wspólnotowe, jednakże ustalony przez organ I instancji związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, pozwala na przyjęcie iż nastąpiło sztuczne stworzenie warunków wyłącznie w celu uzyskania korzyści finansowej.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się spółka i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 19 k.p.a. w związku z art. 20 ust.1, ust. 2 pkt 1) ustawy o wspieraniu w związku
z § 23 ust. 2 i § 26 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a także w związku
z art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zgodnie z którymi decyzję w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej wydaje w pierwszej instancji Kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, a w drugiej instancji organ wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. - dyrektor oddziału regionalnego w stosunku do konkretnego kierownika biura powiatowego, którym w niniejszej sprawie ze względu na zmianę siedziby spółki w trakcie trwania postępowania (z dniem [...] r. o czym Biuro Powiatowe Agencji w N. zostało poinformowane z dniem [...] r. poprzez zgłoszenie tej zmiany na wniosku o wpis od ewidencji producentów w formie zmiany danych z W. na Z. winien być Dyrektor OR ARiMR w O., a nie Dyrektora DOR ARiMR we W. jako organ drugiej instancji, gdyż organem pierwszej instancji w sprawie właściwy stał się Kierownik BP ARiMR w N. a nie w O.
2) Przepisu art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy
o wspieraniu poprzez niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci dowodu zawnioskowanego przez skarżącą mającego na celu potwierdzenie użytkowania działki nr [...] w obrębie L. M. jakim jest oświadczenie M. D., w którym potwierdza on wykonanie w sierpniu 2013 r. zabiegów agrotechnicznych na zlecenie skarżącej spółki oraz dowodu w postaci umowy przekazania użytkowania gruntów rolnych w postaci działki nr działki nr [...] z dnia [...] r. przez spółkę B sp. z o.o. spółce A sp. z o.o. co skutkowało brakiem właściwego ustalenia stanu faktycznego, brakiem wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i przyjęcie, że:
a) A nie użytkowała rolniczo działki nr [...],
b) zleceniobiorca ww. prac – M. D. - był faktycznym użytkownikiem ww. działki jako "wykonawca prac i dysponent plonu" pomimo tego, że M. D. w ww. oświadczeniu potwierdza wykonanie w sierpniu 2013 r. zabiegów agrotechnicznych polegających na wykoszeniu łąki i zebraniu pokosu na działce [...] wskazując wyraźnie, że dokonał ich na zlecenie A, a więc na rzecz zleceniodawcy a nie na swoją rzecz.
3) Przepisu art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu poprzez niezgromadzenie przez organ dowodów odnośnie faktu, że miało miejsce stworzenie przez skarżącą spółkę sztucznych warunków o jakich mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011, pomimo tego, że z faktu tego to organ wywodzi skutki prawne w postaci odmowy przyznania płatności i wysuwanie przez organ wniosku odnośnie stworzenia przez Spółkę A sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy finansowej wypłacanej przez Agencję sprzecznej z celami tego wsparcia w oparciu o podejrzenie organu o chęci ominięcia przez inny podmiot - spółkę z o.o. B - sankcji wieloletnich nałożonych na spółkę B nałożonych decyzją ostateczną Dyrektora OR ARiMR w O. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR w O. z dnia [...] r. (których to decyzji nie było w aktach sprawy organu pierwszej instancji do dnia wydania przez ten organ decyzji co oznacza ,że organ rozstrzygał w oparciu o nieistniejący dowód z dokumentu), oraz o braku przymiotu samodzielnego gospodarstwa rolnego prowadzonego przez A tylko i wyłącznie z powodu tego, że w obu spółkach większościowym udziałowcem jest A.H. i na dzień składania wniosku o płatność ta sama osoba była prezesem zarządu obu ww. spółek, oraz że prezesem Zarządu Skarżącej obecnie jest M.D., czyli ta sama osoba, która złożyła oświadczenie o wykoszeniu łąki w 2013 r., jakby sytuacja ta miała świadczyć o nieprawdziwości złożonych oświadczeń.
4) Przepisu art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2) i 4) i ust. 3 ustawy o wspieraniu
poprzez nieprzeprowadzenie przez organ pierwszej instancji dowodu z decyzji ostatecznej Dyrektora OR ARiMR w O. z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR w O. z dnia [...] r. w postaci zgromadzenia tego dokumentu w aktach sprawy i uniemożliwienie stronie zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie przed wydaniem decyzji i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, pomimo zgłoszenia takiego pisemnego żądania przez wnioskodawcę zarówno w piśmie z dnia [...] r. jak i z dnia [...] r., uznanie przez organ drugiej instancji, że powyższe działanie organu pierwszej instancji nie narusza przepisów proceduralnych - pomimo wyraźnego wskazania w treści uzasadnienia decyzji przez organ drugiej instancji że powyższy dokument został włączony do teczki aktowej dopiero na etapie postępowania odwoławczego - i naruszenie przez organ drugiej instancji przepisu art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzję organu pierwszej instancji w całości i nie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w sytuacji gdy decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, i naruszenie tym samym zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 kpa
5) § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zw. z art. 336 k.c. i art. 338 kc. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie lub niezastosowanie, w kontekście przyjęcia, iż faktycznym użytkownikiem działki nr [...] w L. M. był M. D. nie skarżąca spółka pomimo jednoznacznych twierdzeń Prezesa Zarządu spółki wnioskodawcy i M.D. o wykonywaniu prac na działce na zlecenie Spółki, po uprzednim ustaleniu zakresu prac, terminu i sposobu rozliczenia, oraz w sytuacji gdy M. D. jako osoba wykonująca usługi rolnicze na zlecenie Spółki A, nie miał woli wykonywania tych czynności na swoją rzecz lecz na posiadacza zależnego, którym była ww. Spółka, czyniąc to w imieniu innej osoby - ww. Spółki, wykazując wolę władania rzeczą za kogo innego, co jednoznacznie wynika z oświadczenia M. D. i A.H.,
6) Przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4) ustawy o wspieraniu poprzez niezapewnienie przez organ drugiej instancji stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania pomimo zgłoszenia takiego żądania w piśmie z dnia [...] r. oraz naruszenie przepisu art. 73 i art. 74 § 2 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wydania stronie kserokopii wnioskowanych dokumentów z akt sprawy pomimo wykazania istnienia przez stronę ważnego interesu i pomimo możliwości realizacji w ten sposób prawa do przeglądania akt.
7) Art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005w odniesieniu do wprowadzeniu procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich poprzez jego niewłaściwe zastosowanie z uwagi na przyjęcie, że "w przedmiotowej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków do uzyskania pomocy finansowej wypłacanej przez Agencję" oraz, że: "dokonane przez stronę obejście prawa (...) miało miejsce zarówno w zakresie istnienia elementów obiektywnych, jak i subiektywnych", pomimo dokonania niewłaściwej oceny zgromadzonego przez organ materiału dowodowego w sprawie,
o czym mowa powyżej i w uzasadnieniu niniejszej skargi, oraz pomimo braku dowodów zgromadzonych przez organ na wykazanie stworzenia sztucznych warunków.
Do skargi spółka załączyła odpis zażalenia na postanowienie Dyrektora OR ARiMR we W. z dnia [...] r.
Postanowieniem z dnia [...] r. Prezes Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w W. uchylił postanowienie Dyrektora OR ARiMR we W. o odmowie wykonania i doręczenia stronie kopii dokumentów z akt sprawy dotyczących odmowy przyznania skarżącej spółce płatności za rok 2013. Prezes ARiMR wskazał, że postanowienie Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] r. narusza w sposób istotny dla przedmiotowej sprawy przepisy prawa procesowego tj. art. 7 Kpa w związku z art. 64 § 2, a zatem uzasadnionym pozostaje jego uchylenie na podstawie art. 138 § 2 Kpa
w związku z art. 144 Kpa i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi
I instancji.
Mając na uwadze wymienione zarzuty, które zostały szeroko uzasadnione, strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zajmowaną w sprawie argumentację
i wniósł o oddalenie skargi.
W trakcie rozprawy w dniu [...] r pełnomocnik organu oświadczył, że postanowienia z dnia [...] r. nie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu w Warszawie.
W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy Sąd przyjął co następuje;
W postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Zdaniem sądu rozpoznającego skargę zaskarżona decyzja została wydana
z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba bowiem zauważyć, że zakończenie postępowania administracyjnego w formie decyzji może nastąpić dopiero po przeprowadzeniu kompletnego i niewadliwego postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne zdefiniować można jako pewien ciąg czynności zmierzających do załatwienia sprawy administracyjnej. Celem bezpośrednim tego postępowania jest wiążące ustalenie przez organ administracji publicznej w formie decyzji skutków zastosowania norm prawa materialnego w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej. Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Postępowanie winno toczyć się
z zachowaniem zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej, zasady należytego wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu spraw oraz zasady działania szybkiego i wnikliwego. Zasady te sformułowane w art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.: dalej: k.p.a.) kształtują tok i przebieg każdego postępowania administracyjnego.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W.
z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013 r. skarżącej spółce.
Zaskarżona decyzja wydana została w trakcie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 r. Zasady i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowe zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 r., wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. oraz w przepisach unijnych, w tym Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 ust. 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Zatem przepisów k.p.a. nie stosuje się "odpowiednio", lecz stosuje się je bez modyfikacji, ale z zastrzeżeniem, o którym wyżej mowa. Jeżeli zatem brak jest odmiennej regulacji w przepisach Unii Europejskiej wymienionych w art. 1 pkt 1 lub
w przepisach ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to wówczas przepisy k.p.a. stosuje się wprost.
Stosownie do art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Z powyższego wynika, że w postępowaniu o przyznanie płatności dochodzi co prawda do odstępstw od "ogólnego" postępowania administracyjnego, ale w ocenie Sądu znaczenie tych różnic dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy nie jest istotne. Wynika z niej bowiem, że w każdym bez wyjątku przypadku organ stoi na straży praworządności, a temu wymogowi organ w niniejszej sprawie nie sprostał. Zasada praworządności, o której mowa w ustawie z 7 marca 2007 r. ma szeroki zakres znaczeniowy i oznacza, że w każdym przypadku organ działa na podstawie i w granicach prawa. Przez "prawo" należy rozumieć także przepisy k.p.a. statuujące ogólne zasady postępowania administracyjnego, takie jak: - art. 6 - organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. - art. 7 - W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny
i słuszny interes obywateli.
Jak Sąd zauważył art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu wprowadza do tego katalogu pewne wyjątki m.in. zwalniające organ z obowiązku zebrania materiału dowodowego
i wyraża zasadę udzielania stronom niezbędnych pouczeń tylko na ich żądanie. Powyższe oznacza, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie ma jednak art. 73 k.p.a. zgodnie z którym "Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (§1) Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej
z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§2)". Z art. 73 § 1 k.p.a wynika zatem prawo strony do przeglądania akt sprawy, a także prawo sporządzania notatek z akt sprawy, kopii lub odpisów. Określonemu
w art. 73 § 1 k.p.a. prawu strony odpowiada obowiązek (powinność) organu administracji publicznej respektowania tego prawa. Inny natomiast mają charakter uprawnienia z art. 73 § 2 k.p.a. w postaci żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Realizacja tych uprawnień uzależniona jest bowiem od legitymowania się przez stronę ważnym interesem.
Zgodnie natomiast z art. 74 § 2 k.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
W niniejszej sprawie A Sp. z o.o. zwróciła się do Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z pismem z dnia [...] r., w którym wskazała: " wnoszę w trybie art. 73 kpa o wydanie kserokopii materiałów zebranych w niniejszej sprawie przez organ pierwszej i drugiej instancji (w szczególności materiału dowodowego) celem zapoznania się z nim i pisemnego wypowiedzenia się przez stronę co do zebranego materiału w sprawie czy też ewentualnego zgłoszenia wniosków i dowodów". W dalszej części pisma skarżąca spółka wskazała, że "wobec konieczności przeprowadzenia konsultacji z ekspertem ds. przyznawania płatności przez ARiMR istnieje niezbędność dysponowania przez stronę materiałem merytorycznym zgromadzonym w aktach, celem jego oceny i przedstawienia stanowiska przez stronę w sprawie, co należy poczytywać jako ważny interes strony, gdyż mający znaczenie dla możliwości skorzystania przez nią z jej prawa do pomocy lup płatności".
Przywołanym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W., na podstawie art. 74 § 2 Kpa, odmówił wykonania i doręczenia stronie postępowania kopii dokumentów z akt sprawy. Organ ten wyjaśnił między innymi, że "z treści art. 73 § 1 k.p.a., nie wynika obowiązek organu administracji do sporządzania wydania akt sprawy kserokopii dokumentów i jest to pogląd dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych".
Takie działanie organu zostało skorygowane postanowieniem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. Sąd zgadza się w pełni z tym orzeczeniem. Sąd przypomina, że Prezes Agencji wskazał, że podanie strony z dnia [...] r. nie wskazuje jednoznacznie zawartego w nim żądania skarżącej spółki., powołuje bowiem jako podstawę swojego żądania przepis art. 73 k.p.a., wnosząc
o wydanie kserokopii materiałów zebranych w niniejszej sprawie, wskazując przy tym jednocześnie w uzasadnieniu, iż " istnieje niezbędność dysponowania przez stronę materiałem merytorycznym zgromadzonym w aktach, celem jego oceny
i przedstawienia stanowiska przez stronę w sprawie, co należy poczytywać jako ważny interes strony".
W ocenie Prezesa Agencji, z czym zgadza się Sąd, tak sformułowane żądanie nie jest jasne i wymaga sprecyzowania, poprzez ustalenie czy wniosek strony dotyczy wydania kopii dokumentacji zgromadzonej w sprawie czy uwierzytelnienia kopii tej dokumentacji. Podkreślić bowiem należy, że regulacja art. 73 § 1 k.p.a. (tj. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów), jak i art. 73 § 2 k.p.a. (tj. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony) nie są tożsame.
Dlatego, aby prawidłowo rozpoznać żądanie, organ administracyjny musi znać jego treść (faktyczny zamiar wnioskodawcy), nie może się domyślać przedmiotu rozstrzygnięcia. Podanie powinno odpowiadać wymaganiom art. 63 § 2 k.p.a., a gdy im nie odpowiada - organ zobowiązany jest wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt SA/Bk 1310/03).
"Treść żądania strony wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania, zatem to strona powinna określić przedmiot postępowania, którego wszczęcia żąda. Nie jest rzeczą organu dokonywanie swoistej wykładni zgłaszanych żądań i konkretyzowanie zawartych w piśmie twierdzeń i przypuszczeń przez formułowanie żądania za stronę, niezauważanie wyraźnie wskazanej podstawy żądania. Jeżeli organ miał jakiekolwiek wątpliwości co do zakresu i podstawy żądania skarżącego, winien jest wezwać do wyjaśnienia bądź sprecyzowania wniosku, zgodnie z dyspozycja art. 64 § 2 kp.a. Zaniechanie tych czynności powoduje, że organ nie tylko dopuszcza się naruszenia powołanych wyżej przepisów, ale także postępuje wbrew podstawowym zasadom postępowania administracyjnego (...)" (z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1193/12).
Nieprecyzyjny wniosek nie uprawnia organu do zakwalifikowania żądania strony według własnego uznania lecz obliguje do wyjaśnienia woli strony. Dopiero zatem po ustaleniu rzeczywistego żądania strony, zawartego w podaniu z dnia [...] r., tj. czy oparte jest na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. (tj. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów), czy też na podstawie art. 73 § 2 k.p.a. (tj. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony), organ będzie zobowiązany do wydania stosownego rozstrzygnięcia.
Z tego powodu powyższa kwestia wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia ponad wszelką wątpliwość, żądania strony zawartego w podaniu z dnia [...] r. Z tym, że Prezes Agencji zwrócił uwagę, że przy dokonywaniu tych ustaleń powinno się wziąć pod uwagę okoliczność, że strona
w piśmie, które wpłynęło do Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. w dniu [...] r. stanowiącego uzupełnienie zażalenia z dnia [...] r. wskazała, że: " dnia [...] r. pełnomocnik spółki zgodnie z art. 73 § 2 wniósł o przekazanie kopii akt sprawy" oraz dalej w uzasadnieniu stwierdza "zgodnie z KPA organ na umotywowane żądanie strony jest zobowiązany do wydania uwierzytelnionych kopii akt sprawy". Powyższe niejako potwierdza fakt, iż w celu prawidłowego rozpoznania żądania strony z dnia [...] r., zasadnym byłoby
w tej sytuacji wezwanie strony do doprecyzowania żądania na podstawie art. 64 § 2 Kpa.
Powyższe uchybienia procesowe jak stwierdził w uzasadnieniu swojego postanowienia Prezes ARiMR w W. ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy (Z tym twierdzeniem zgadza się Sąd).
Dodatkowo Sąd wskazuje, że Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. również zgodził się z tymi twierdzeniami organu wyższego stopnia bowiem nie kwestionował tego postanowienia i stosownie do zaleceń Prezesa Agencji pismem z dnia [...] r. wezwał skarżąca spółkę do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez prośbę o sprecyzowanie jakich dokładnie dokumentów żąda strona i czy chodzi jej o kopie czy uwierzytelnione odpisy.
Sąd zgadzając się z wyżej omówionym ostatecznym postanowieniem Prezesa Agencji, wskazuje, że nie można wykluczyć, że strona po umożliwieniu jej zapoznania się z aktami sprawy w końcowym etapie postępowania administracyjnego miałaby możliwość pełniejszego odniesienia się do zebranych przez organy dowodów i jeszcze w trakcie postępowania administracyjnego mogłaby zainicjować działania, niemożliwe do podjęcia w trakcie procedury sądowo – administracyjnej. Nie można też wykluczyć, że ta aktywność strony mogłaby spowodować zmianę stanowiska organu
w rozpatrywanej sprawie.
Naruszenie, którego bezspornie dopuścił się organ odwoławczy nie mogło zostać konwalidowane poprzez doręczenie skarżącej stronie w dniu [...] r. pisma wzywającego tę spółkę zgodnie z zaleceniami zawartymi w postanowieniu Prezesa Agencji na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Należy bowiem zwrócić uwagę, że postępowanie administracyjne w tej sprawie zakończone zostało decyzją organu odwoławczego wydaną w dniu [...] r., którą strona otrzymała w dniu [...] r.
Z powyższych przyczyn decyzję należało uchylić. Oczywistym bowiem jest, że dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego jakim jest rozstrzygnięcie sprawy, pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy, co nieodzownie wiąże się
z koniecznością prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W doktrynie podkreśla się wynikający dla organów administracji publicznej z tej zasady nakaz wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wezwie skarżącą spółkę o wskazanie jakich konkretnych dokumentów się domaga na podstawie art. 73 k.p.a. oraz odniesie się w treści decyzji do ewentualnych wniosków skarżącej spółki sformułowanych po zapoznaniu się przez nią z dostarczonymi dokumentami. Organ orzekający ponownie
w niniejszej sprawie przeprowadzi postępowanie administracyjne przy zachowaniu reguł wynikających z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz przedstawienia wyników tego postępowania w uzasadnieniu decyzji z uwzględnieniem wskazówek zawartych w art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a.
Nie można natomiast zgodzić się z zarzutem spółki naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów o właściwości miejscowej. Zgodnie bowiem z art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa "Prezes Agencji, dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych wydają decyzje administracyjne w zakresie określonym w odrębnych przepisach (ust.1). W postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych - dyrektor oddziału regionalnego(ust.2)." W myśl §7 pk1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie nadania statutu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa "siedzibami oddziałów regionalnych są dla województw: 1) dolnośląskiego – Wrocław", na podstawie § 8 pkt 1) lit. z "Siedzibami biur powiatowych są w województwie dolnośląskim dla powiatów wrocławskiego – Wrocław". W rozpatrywanej sprawie właściwość miejscowa organów pierwszej instancji zależy od siedziby strony postępowania (§ 23 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Natomiast w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie, czyli w [...] r. właściwym ze względu na siedzibę spółki A był Kierownik Biura Powiatowego AR i MR we W., a zmiana siedziby spółki po zakończeniu postępowania przed organem pierwszej instancji nie ma znaczenia dla określenia właściwości organu odwoławczego. Zgodnie bowiem z przywołanymi regulacjami ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa w szczególności § 7 pkt 1 rozporządzenia w sprawie nadania statutu Agencji właściwość organu drugiej instancji jest uzależniona od właściwości organu pierwszej instancji. Tak więc wobec faktu, że w trakcie wydania decyzji pierwszej instancji w tej sprawie właściwym był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. to organem nadrzędnym nad tym kierownikiem biura był Dyrektor OR ARiMR we W. Natomiast w sytuacji gdyby Dyrektor Agencji po zmianie siedziby spółki uchylił decyzję organu pierwszej instancji to wtedy powinien był przekazać sprawę Kierownikowi Biura Powiatowego zgodnie z aktualną siedzibą tej spółki. Taka sytuacja jednak w rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca.
Natomiast z powodu uchybień procesowych, które nie pozwalają stwierdzić, że ustalony przez organy stan faktyczny jest prawidłowy, przedwczesnym jest odnoszenie się Sądu do pozostałych zarzutów wskazanych przez spółkę.
Z powyższych przyczyn wobec niezapewnienia przez organ drugiej instancji stronie czynnego udziału na etapie postępowania odwoławczego decyzję na podstawie art. 145 pkt 1 lit c p.p.s.a. należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło