III SA/Wr 297/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-11-21

Skład orzekający: Anna Moskała, Olga Białek, Jerzy Strzebińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił, że skarżący dobrowolnie i trwale opuścił miejsce pobytu stałego, co uzasadnia jego wymeldowanie, biorąc pod uwagę sprzeczne zeznania świadków i stron oraz konflikt rodzinny?
Ratio decidendi
Organ II instancji naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), poprzez dowolne uznanie zeznań jednej ze stron za wiarygodne i odmówienie wiarygodności innym dowodom bez należytego uzasadnienia. Ustalenia faktyczne dotyczące dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu nie zostały oparte na wszechstronnej analizie materiału dowodowego i zasadach doświadczenia życiowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania A. S. z miejsca pobytu stałego. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta odmawiającą wymeldowania i orzekł o wymeldowaniu A. S. z lokalu, uznając, że opuścił on miejsce pobytu stałego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi II instancji naruszenie przepisów dotyczących wymeldowania i błędną ocenę dowodów, wskazując na konflikt rodzinny i utrudnienia w korzystaniu z lokalu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem kosztów postępowania, określając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Olga Białek, Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Protokolant Aneta Brzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. sprawy skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) Wojewoda uchylił w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. (nr [...]) orzekającą o odmowie wymeldowania A. S. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. K. we W. i orzekł o jego wymeldowaniu z tego lokalu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że postępowanie w sprawie wymeldowania A. S. wszczęte zostało na wniosek J. S. będącej najemcą lokalu. J. S. uzasadniając złożony wniosek podała, że A. S. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od 2 kwietnia 2006 r., kiedy to opuścił w pośpiechu mieszkanie w obawie przed interwencją policji. Przesłuchani w sprawie świadkowie: B. S. i J. S. potwierdziły fakt niezamieszkiwania skarżącego w spornym lokalu. Ustalając stan faktyczny organ I instancji oparł się również na oświadczeniu A. S., który dnia 20.11.2006 r. podał, że nie mieszka stale w lokalu. Stwierdził, że nie opuścił mieszkania, ponieważ w lokalu ma psa, z którym wychodzi na spacer. Posiada nadal klucze do mieszkania, jednakże nie śpi w mieszkaniu, albowiem żona wyrzuciła mu tapczan. Przesłuchani w sprawie świadkowie wskazani przez skarżącego potwierdzili, że widują go jak wchodzi do swojego mieszkania i wyprowadza psa. Świadek W. S. – brat skarżącego - oświadczył, że brat mówił mu, że ze względu na konflikty z żoną nocuje w zakładzie znajdującym się na parterze kamienicy, w której znajduje się sporny lokal. Stwierdził, że bratowa wie, gdzie A. S. pracuje, a dzieci również mają z nim kontakt. Świadek J. U, sąsiadka, również potwierdziła fakt, że A. S. nie opuścił spornego lokalu. Świadek ta potwierdziła, że widziała jak A. S. przywoził węgiel na opał i wyprowadzał psa na spacer. Jednakże pies zdechł. A. S. zapoznał się z zebranym materiałem dowodowym i oświadczył, że obecnie pracuje w delegacji w R. ale tylko czasowo i powróci do W. Decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) Prezydent W. orzekł o odmowie wymeldowania A. S. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. K. we W., gdyż uznał, że w przedmiotowym postępowaniu nie wykazane zostały przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odwołaniu od w/w decyzji J S podniosła, że zeznania A. S. nijak się mają do zeznań składanych przez brata czy sąsiadkę, bowiem zostały pomylone okresy, w których okoliczności istotne dla sprawy miały miejsce. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji stwierdził, że w związku ze sprzecznymi zeznaniami stron i świadków przesłuchanych w postępowaniu zasadnym było uzupełnienie materiału dowodowego, w związku z czym wystąpił do Komisariatu Policji W. O. z prośbą o przeprowadzenie kontroli meldunkowej na potwierdzenie lub zaprzeczenie faktu opuszczenia mieszkania przez A. S. W dniu 30 marca 2007 r. uzyskano informację, że pomimo kilkukrotnego udania się pod wskazany adres nikogo tam nie zastano. W rozmowie z sąsiadami ustalono natomiast, że A. S. jest widywany sporadycznie pod wskazanym adresem. W dniu 17 kwietnia 2007 r. A. S. zapoznał się z zebranym materiałem dowodowym i złożył wyjaśnienia. Oświadczył, że nie mieszka w domu od września 2006 r. Do czasu wyjaśnienia sprawy i ze względu na charakter wykonywanej pracy mieszka w siedzibie firmy w R. Raz na 2-3 tygodnie przyjeżdża do W. ale wtedy śpi w biurze, ponieważ żona wyrzuciła jego tapczan. Na potwierdzenia faktu, że pracuje w R. nie przedstawił jednakże żadnych dokumentów. Nie jest także zameldowany na pobyt czasowy w R. Oświadczył ponadto, że nigdy nie zamierzał wyprowadzić się z domu, dużo pracy włożył w sporny lokal i po powrocie z R chciałby zamieszkać w domu, choć ze względu na konflikt z byłą żona może to okazać się niemożliwe. Organ II instancji dał wiarę twierdzeniom J. S, że A. S dobrowolnie opuścił lokal przy ul. K we W. Zdaniem organu II instancji materiał dowodowy, na który składają się oświadczenia stron postępowania i przesłuchania świadków dają podstawy do uznania, że A. S. opuścił lokal przy ul. K. we W. w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem organu II instancji bezspornym jest, że A. S. od kliku miesięcy nie zamieszkuje w spornym lokalu, a okoliczności sprawy wskazują, że skarżącemu zależy jedynie na utrzymaniu w dokumentach ewidencji ludności informacji o jego stałym zameldowaniu w lokalu położonym przy ul. K. we W. Organ II instancji wyjaśnił, że sporadyczne pokazywanie się A. S. w spornym lokalu nie może być utożsamiane z tym, że lokal ten rzeczywiście stanowi miejsce jego pobytu. Ponadto trwający konflikt z żoną, który doprowadził do rozpadu małżeństwa nie daje podstaw do uznania, że A. S. chciałby skoncentrować swoje interesy życiowe pod jednym dachem z byłą żoną. W związku z tym, że A. S. nie mieszka w lokalu przy ul. K. we W. od kwietnia 2006 r. i nie zaszły w tym zakresie żadne zmiany, organ II instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki wymeldowania decyzją administracyjną określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż strona po opuszczeniu przedmiotowego lokalu nie dopełniła obowiązku wymeldowania się w trybie art. 15 ust. 1 w/w ustawy. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu II instancji złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Wojewody domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżący zarzucił organowi II instancji naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżący podniósł w skardze, że nie posiada innego centrum życiowego poza spornym lokalem, nie wyprowadził się ostatecznie, nie opuścił go z zamiarem zamieszkania gdzie indziej, a wręcz przeciwnie, zamierza po powrocie z R wrócić do spornego mieszkania i tam zamieszkać. Skarżący podniósł, że organ II instancji pominął istotne fakty dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności, że to była małżonka uniemożliwia mu normalne egzystowanie w lokalu, usunęła jego miejsce do spania, spakowała rzeczy osobiste, wielokrotnie pozorowała awantury i wzywała policję. Zdaniem skarżącego z zeznań świadków i jego samego wynika, że nie chcąc prowokować byłej małżonki sypiał poza mieszkaniem w sąsiednim biurze, w którym pracował i nadal pracuje. Ponadto skarżący podniósł, że w chwili obecnej jest delegowany do R. nie ma tam jednak zameldowania i nie zamierza osiedlić się na stale. Jego zdaniem nie jest żadnym argumentem w sprawie, iż podczas rozpytywania sąsiadów stwierdzili oni, że widują go sporadycznie, albowiem pracuje poza W. i przyjeżdża do miejsca zamieszkania raz na 2-3 tygodnie. Na potwierdzenie faktu, że w czasie, gdy policja przeprowadzała czynności sprawdzający pracował akurat w R. przedłożył kopie faktur wraz z dowodami, że to on wykonywał objęte nimi zlecenia. Zdaniem skarżącego dziwny jest fakt, że organ II instancji dał wiarę twierdzeniom J. S, że opuścił on sporny lokal dobrowolnie, a wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę, że ze względu na istniejący konflikt pomiędzy byłymi małżonkami chciała się go pozbyć z mieszkania. Na koniec A. S. podniósł, że nie zerwał kontaktu lokalem, a z uwagi na konflikt z byłą żoną ma jedynie utrudnione korzystanie z niego. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania od strony skarżącej. Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i podniósł, że co prawda skarżący oświadczył, że lokalu nie opuścił dobrowolnie, to jednakże nie podjął żadnych działań prawnych w celu przywrócenia utraconego posiadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie, między innymi w art. 145 § 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji stanowi stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać ponadto należy, że Sąd stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani też powołaną w skardze podstawą prawną. W ocenie Sądu wydana przez organ II instancji decyzja uchybia prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu. W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawą decyzji wydanej przez organ II instancji stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.). W myśl tego przepisu w brzmieniu obowiązującym w czasie rozpatrywania sprawy przez organy obydwu instancji organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zadaniem organu II instancji było – w świetle powołanego przepisu ustawy - dokonanie ustalenia, czy spełniona została przesłanka umożliwiająca dokonanie wymeldowania skarżącego ze spornego lokalu. Jak wielokrotnie wyjaśniał Naczelny Sąd Administracyjny przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. Co więcej, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, opuszczenie lokalu w rozumieniu tego przepisu musi mieć charakter trwały. Winno ono być następstwem zamiaru osoby opuszczającej, przy czym zamiar ów należy pojmować nie wyłącznie jako wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Ustalenie zatem, czy nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu wymaga zbadania tak pojmowanego zamiaru a w szczególności wykazania, że nastąpiło zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu wskazujące, iż centrum życiowe osoby wymeldowywanej znajduje się w innym miejscu (wyrok NSA Warszawa z dnia 07.12.2005 r., II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok NSA z 06.03.2003 r., wyrok SA/Rz 2093/2000, LEXPolonica 363065, wyrok NSA z dnia 03.09.2002 r., II SA/Wr 332/2000. LEXPolonica 358077). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania, a nie w dniu orzekania przez organy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.09.2006 r., IV SA/Wa, 1073/06, LEX nr 255681). Mając na uwadze powołane orzecznictwo stwierdzić należy, że zadaniem organu II instancji było ustalenie w toku postępowania administracyjnego, czy opuszczenie spornego lokalu przez skarżącego nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały w rozumieniu przedstawionym powyżej. Rozstrzygając powyższą kwestię organ II instancji powinien był oprzeć się na okolicznościach istniejących w dniu faktycznego opuszczenia spornego lokalu przez skarżącego. Na wstępie podkreślić należy, że podstawowym warunkiem zastosowania przez organ administracji prawa materialnego jest dokonanie na podstawie przeprowadzonych dowodów ustaleń, co do wszystkich okoliczności mających znaczenie z punktu widzenia stosowanych norm. Do przeprowadzenia dowodów organ administracji jest zobowiązany zgodnie z regułami określonymi w art. 75 - 79 k.p.a. Jest to o tyle istotne, że tylko prawidłowo zebrany materiał dowodowy może stanowić podstawę do wydania przez organ administracji rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie. Wskazać należy, że organ I instancji przeprowadził dowody z przesłuchania świadków wskazanych przez strony postępowania z naruszeniem przepisów art. 79 § 1 i 2 k.p.a., które gwarantują stronom czynny udział przy przeprowadzaniu dowodów ze świadków. Organ II instancji nie konwalidował tego braku, albowiem nie przeprowadził we własnym zakresie dowodów z przesłuchania wskazanych przez strony świadków z jednoczesnym zapewnieniem stronom możliwości brania czynnego udziału przy przeprowadzaniu tychże dowodów. Wskazać należy, że na skutek przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków wskazanych przez J S bez udziału skarżącego uniemożliwiono mu zadawanie świadkom pytań, a tym samym wszechstronne wyjaśnienie istotnych dla niego okoliczności sprawy. Opierając rozstrzygnięcie na dowodach z zeznań świadków przeprowadzonych przez organ I instancji z naruszeniem reguł wynikających z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. organ II instancji uchybił w konsekwencji zasadom procedury administracyjnej nakazującym dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i jego wszechstronne rozpatrzenie – art. 77 § 1 k.p.a. W konsekwencji rozstrzygnięcie organu II instancji zostało wydane w oparciu o wadliwie ustalony i niepełny stan faktyczny. Podkreślenia ponadto wymaga, że w niniejszej sprawie występowały sprzeczne interesy stron, którą strony podnosiły na uzasadnienie swoich racji odmienne argumenty. W związku z powyższym zadaniem organu II instancji było, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przeanalizowanie każdego zebranego dowodu i dokonanie na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Podstawową zasadą postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów, zgodnie z którą organ administracji przy ustalaniu prawdy na podstawie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych dowodów i może swobodnie, tj. zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego ustalić stan faktyczny. W nauce podkreśla się jednakże, że swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. Organ administracji powinien zatem opierać się na zebranym materiale dowodowym, jego ocena powinna być dokonana na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego a ponadto organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Organ powinien również dokonać oceny poszczególnych dowodów z osobna oraz wszystkich dowodów we wzajemnej ich łączności. Organ może poszczególnym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny. Wskazać ponadto należy, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują podstaw, na których organ ma oprzeć ocenę dowodów, jednakże w nauce wskazuje się, że w tej ocenie powinien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia. Naruszenie wskazanych powyżej reguł stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów (B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, C.H. Beck, str. 406, 412 i nast.). W postępowaniu odwoławczym Organ II instancji dysponował zeznaniami stron, powołanych przez nich świadków oraz informacjami uzyskanymi od innych organów. Zeznania stron jak i powołanych przez nich świadków pozostawały ze sobą w sprzeczności. Zauważyć należy, że w rozstrzygnięciu decyzji organ II instancji ograniczył się do sformułowania, że dał wiarę twierdzeniom J. S, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal przy ul. K we W w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co potwierdza zebrany materiał dowodowy. Uznając za wiarygodne zeznania J S oraz przyjmując, że skarżący opuścił lokal dobrowolnie, organ II instancji odmówił wiarygodności zeznaniom skarżącego co do okoliczności opuszczenia spornego lokalu. Tym samym organ II instancji dokonał oceny zebranych dowodów nie wskazując w rozstrzygnięciu decyzji przyczyn, dla których za wiarygodne uznał tylko jej zeznania i tylko te zeznania stanowiły oparcie dla wydanej decyzji. Zauważyć również należy, że organ II instancji uznając, że skarżący opuścił mieszkanie dobrowolnie nie wskazał, na podstawie jakich okoliczności doszedł do takiego wniosku. W tym zakresie organ II instancji oparł się tylko na zeznaniach J S , a zeznań skarżącego co do okoliczności związanych z opuszczeniem lokalu nie wziął pod uwagę. W szczególności organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do twierdzeń skarżącego, że opuścił on sporny lokal w obawie przed policją i nie wyjaśnił, czy taki sposób opuszczenia lokalu przez skarżącego należy uznać za dobrowolny w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ponadto zdaniem Sądu stanowisko organu II instancji, że skarżący opuścił sporny lokal dobrowolnie stoi w sprzeczności nie tylko z zeznaniami J S i skarżącego, ale również z zasadami życiowego doświadczenia, albowiem nie sposób przyjąć, że opuszczenie lokalu w wyniku wywołanego konfliktu rodzinnego i w obawie przed interwencją policji, może być uznane za dobrowolne. Jest to o tyle istotne, że skarżący był już wcześniej notowany na policji. Zarzut przekroczenia przez organ II instancji zasady swobodnej oceny dowodów tyczy się również oceny przez organ II instancji zeznań świadków przesłuchanych w sprawie. Organ II instancji nie dokonał wszechstronnej oceny poszczególnych zeznań, nie wskazał, na których zeznaniach oparł swoje rozstrzygnięcie, a którym odmówił wiarygodności, czy też, które uznał za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jest to o tyle istotne, że świadkowie przesłuchiwani byli zarówno na okoliczność, czy skarżący zamieszkuje w spornym lokalu, czy też nie. Przesłankę trwałości opuszczenia lokalu organ II instancji uznał za spełnioną na podstawie poczynionego ustalenia, że skarżący pojawiał się w spornym lokalu sporadycznie. Jak wyjaśnił organ II instancji sporadyczne pokazywanie się skarżącego w spornym lokalu nie może być utożsamiane z tym, że lokal ten rzeczywiście stanowi miejsce pobytu skarżącego, natomiast dla potrzeb ewidencji ludności podstawowym kryterium oceny, czy dany lokal stanowi miejsce stałego pobytu jest ześrodkowanie w nim centrum swoich spraw życiowych. Zdaniem organu II instancji skarżący nie spełnia tego kryterium. Samo werbalne deklarowanie zamieszkiwania w lokalu nie może mieć decydującego znaczenia w sprawie, albowiem zamiar ten nie został poparty przez skarżącego żadnymi konkretnymi działaniami wolę taka urzeczywistniającymi. Ponadto trwający konflikt z żoną, który doprowadził do rozpadu małżeństwa nie daje podstaw do uznania, że skarżący chciałby skoncentrować swoje interesy życiowe pod jednym dachem z byłą żoną. Odnosząc się do powyższych twierdzeń organu II instancji zauważyć należy, że organ II instancji całkowicie pominął w swojej ocenie fakty, wskazane zarówno przez skarżącego jak i powołanych przez niego świadków, które uzasadniają stwierdzenie, że nie opuścił on tego lokalu w sposób trwały. Organ II instancji nie odniósł się również do wskazanych przez skarżącego okoliczności, z których wynika, że miał on utrudnione korzystanie ze spornego lokalu. Ponadto zauważyć należy, że stanowisko organu II instancji, wg którego sporadyczne pojawianie się skarżącego w spornym lokalu nie świadczy o tym, że jest to miejsce jego pobytu, nie daje się pogodzić z zasadami doświadczenia życiowego. Organ II instancji całkowicie pominął fakt, że w obecnych czasach coraz więcej osób zmuszonych jest do podejmowania pracy poza stałym miejscem zamieszkania a pobyt w innych miejscowościach związany z wykonywaniem w nich pracy nierzadko jest długotrwały. Z tego względu zasady doświadczenia życiowego pozwalają na stwierdzenie, że z samego faktu przebywania w innej miejscowości, a związku z tym ze sporadycznego pojawiania się w miejscu stałego pobytu, nie można wysnuć wniosku, że jest to tożsame z przeniesieniem miejsca swojego stałego pobytu i centrum spraw życiowych do tej miejscowości. Wskazać również należy, że wniosek o opuszczeniu przez skarżącego spornego lokalu w sposób trwały nie daje się pogodzić z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania w świetle zachowań skarżącego mających miejsce po opuszczeniu przez niego spornego lokalu, potwierdzonych również przez wskazanych przez niego świadków. Trudno bowiem przyjąć, że osoba, która na stałe opuszcza miejsce pobytu dokonuje takich czynności, o jakich wspominał skarżący, a które zostały potwierdzone zeznaniami świadków. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, na podstawie okoliczności sprawy w oparciu o zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania nie sposób podzielić pogląd organu II instancji, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący opuścił sporny lokal w sposób trwały i nie stanowi on już jego centrum spraw życiowych. Podkreślenia wymaga również, że organ II instancji dowolnie uznał, a na tym uznaniu również oparł swoje rozstrzygnięcie, że istniejący konflikt pomiędzy byłymi małżonkami nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący chciałby skoncentrować swoje interesy życiowe pod jednym dachem z byłą żoną. Zdaniem Sądu takie działanie organu II instancji jest niedopuszczalne, albowiem organ opiera swoje rozstrzygnięcie nie na zebranych w sprawie dowodach i ich wszechstronnej ocenie, ale na swoich domniemaniach poczynionych na podstawie zebranego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga również, że organ II instancji powinien był dokonać rozstrzygnięcia na podstawie okoliczności istniejących w dniu opuszczenia lokalu przez skarżącego, a nie odnosić się w swoim rozstrzygnięciu do stosunków osobistych istniejących pomiędzy stronami w czasie jego podejmowania. Mając na uwadze powyższe Zdaniem Sądu organ II instancji naruszył dyspozycję art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego regulującego kwestię swobodnej oceny dowodów. Ocena ta, jak wskazano powyżej, powinna być swobodna, a nie dowolna. Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ nie jest uprawniony do oceny dowodów wg swojego uznania, ale ocenę tą powinien oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu. W niniejszej sprawie brak jest, zdaniem Sądu, uzasadnienia dla poczynionych ustaleń w toku postępowania administracyjnego. W szczególności nie spełnia wspomnianych powyżej kryteriów samo stwierdzenie organu II instancji, że należało dać wiarę twierdzeniom J. S. co do dobrowolności opuszczenia lokalu przez jej byłego małżonka, czy też przyjęcie, że sam fakt sporadycznego pojawiania się w lokalu oznacza trwałe jego opuszczenie. W niniejszej sprawie brak jest, zdaniem Sądu, wszechstronnej i rzetelnej analizy zebranego materiału dowodowego zgodnej z zasadami doświadczenia życiowego oraz oceny poczynionych ustaleń faktycznych w świetle przesłanek koniecznych do uznania, że skarżący opuścił sporny lokal w sposób dobrowolny i trwale. W ocenie Sądu organ II instancji uchybił w postępowaniu zasadom procedury administracyjnej nakazującym dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego poprzez wszechstronne rozważenia materiału dowodowego i ustosunkowanie się do podniesionych przez strony twierdzeń i zarzutów. Wymienione naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów mogły mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem uniemożliwiły wykazanie w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący opuścił lokal przy ul. K we W dobrowolnie i na stałe. W konsekwencji uznać należy, że nie było podstaw do zastosowania przez organ II instancji powołanego przepisu prawa materialnego. Z przedstawionych powyżej względów należało na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło