III SA/Wr 297/10

WyrokWSA we Wrocławiu2010-08-18

Skład orzekający: Marcin Miemiec, Anna Moskała, Ludmiła Jajkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące przedawnienia egzekwowanych należności, podstawy prawnej wystawienia tytułów wykonawczych oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym są uzasadnione, gdy egzekwowane należności wynikają z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, która mimo kontroli sądowej nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a przepisy dotyczące przedawnienia uległy zmianie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty dotyczące przedawnienia egzekwowanych należności są nieuzasadnione, ponieważ zgodnie z nowelizacją ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 2003 r. zastosowanie ma 10-letni termin przedawnienia, a w przypadku decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej 5-letni termin od końca roku wydania decyzji, który dodatkowo ulegał zawieszeniu w trakcie postępowania sądowego. Sąd stwierdził również, że tytuły wykonawcze zostały prawidłowo wystawione na podstawie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a jedynie jej wysokość została zweryfikowana przez sądy. Środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego został uznany za najmniej uciążliwy i gwarantujący wykonanie obowiązku.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W., które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego dotyczące zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Egzekucja była prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w oparciu o decyzję o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za zobowiązania Przedsiębiorstwa "B". Skarżący zarzucił przedawnienie egzekwowanych należności, brak podstaw prawnych do wystawienia tytułów wykonawczych oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie: Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca) Protokolant: Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W stanie sprawy Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. wszczął, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r., od nr [...] do nr [...], egzekucję administracyjną do majątku J. J. (dalej: skarżący), poprzez zajęcia w dniu [...] r. wierzytelność z rachunku bankowego w "A" SA we W. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego został doręczony skarżącemu w dniu [...] r. Skarżący pismem z dnia [...] r. wniósł, na podstawie art. 33 pkt 1-3, pkt 7-8 i pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. z 2005 r. Dz.U. Nr 229, poz.1954 ze zm. – dalej: u.p.e.a.), zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r., od nr [...] do nr [...] oraz wyłączył do odrębnego rozstrzygnięcia zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...], a następnie postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], uznał zarzut w tej części za uzasadniony oraz umorzył postępowanie egzekucyjne, w tym zakresie. Dyrektora Izby Skarbowej we W. w wyniku rozpoznania zażalenia nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska organu egzekucyjnego, co uzasadnił następująco. Tytuły wykonawcze z dnia [...] r. zostały wystawione na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia [...] r., nr [...], orzekającej o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej, nabywcy Przedsiębiorstwa "B" z/s w W., za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek przez to przedsiębiorstwo na ubezpieczenie społeczne za okres od [...] r. do [...] r., na ubezpieczenie zdrowotne za [...] oraz za okres od [...] r. do [...] r., a także na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za [...] i [...] oraz za okres od [...] do [...], w łącznej kwocie [...] zł, która została poddana kontroli sądowej. W wyniku rozpoznania środków zaskarżenia wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w S. Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych obniżył wysokość zobowiązania do kwoty [...] zł, a następnie Sąd Apelacyjny we W. Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...], do kwoty [...] zł. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż Sąd Apelacyjny we W. zwolnił skarżącego, z uwagi na przedawnienie należności, od odpowiedzialności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, w łącznej kwocie [...] zł. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że kwota ta stanowi sumę składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami za zwłokę, które zostały opłacone przez Przedsiębiorstwo "B" z/s w W. i nie została ona objęta decyzją o przeniesieniu odpowiedzialności na skarżącego. Przedmiotową decyzją objęto jedynie różnicę, w kwocie [...] zł, która pozostała do zapłaty i którą to kwotę wierzyciel wyłączył z postępowania egzekucyjnego. Natomiast pozostałe należności wynikające z decyzji z dnia [...] r. odpowiadają przedmiotowo i wielkością należnościom wynikającym z orzeczenia, stąd nie można uznać, zdaniem organu, zarzutu naruszenia art. 33 pkt 3 u.p.e.a. Organ wywodził dalej, iż w wyniku podjętych orzeczeń nie doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, a tym samym powstania przesłanek, o jakich mowa w art. 47714 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego (w skrócie: K.p.c.). Sąd Apelacyjny we W. uwzględniając odwołanie skarżącego jedynie zmienił w części wyrok Sądu Okręgowego w S., a więc orzekł co do istoty sprawy, wyczerpując w ten sposób przesłankę z § 2 powołanego przepisu. Zdaniem organu nieuzasadniony jest również zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku. Organ wskazał, iż do należności z tytuły składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r. i do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych, ma zastosowanie dziesięcioletni okres przedawnienia przewidziany w art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j: Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm. – dalej: u.s.u.s.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2002 r. nr 241, poz. 2074 – dalej: ustawa nowelizująca). Prezentowane stanowisko znajduje potwierdzę także w orzecznictwie (vide: uchwała SN z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt I UZP 4/08, uchwała SN z dnia 2 lipca 2008, sygn. akt II UZP 5/08, wyrok SN z dnia 12 listopada 2007 r., sygn. akt I UK 147/07, wyrok SN z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt I UK 37/07). Organ wskazał też, iż stosownie do art. 24 ust. 5d u.s.u.s. przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana, z tym zastrzeżeniem, iż bieg terminu przedawnienia może ulec zawieszeniu na skutek wszczęcia postępowania przed sądem (art. 24 ust. 5b u.s.u.s, w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 czerwca 2004 r.). W niniejszej sprawie oznacza to, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia [...] r. (data wpływu odwołania do sądu) do dnia 30 czerwca 2004 r. Odnosząc się natomiast do nieprawidłowości, które zdaniem skarżącego miały miejsce w postępowaniu restrukturyzacyjnym, Dyrektor Izby Skarbowej we W. wyjaśnił, że nie posiada uprawnień do oceny postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. działającego jako wierzyciel, bowiem na mocy art. 23 § 2 u.p.e.a. sprawuje nadzór jedynie nad egzekucją należności pieniężnych prowadzoną przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. działającego jako organ egzekucyjny (art. 19 § 4 u.p.e.a.). Wobec tego wszelkie kwestie sporne w przedmiotowym zakresie mogą być rozstrzygnięte wyłącznie w sporze pomiędzy skarżącym a wierzycielem. Nadto organ wskazał, iż upomnienia z dnia [...] r., od nr [...], do nr [...], zostały doręczone skarżącemu w dniu [...] r. Organ wskazał też, iż w postępowaniu egzekucyjnym został zastosowany środek egzekucyjny, po myśli art. 7 § 2 u.p.e.a., a więc jak najmniej uciążliwy, jedyny z możliwych do wyboru, który miał doprowadzić, zgodnie z zasadą celowości postępowania egzekucyjnego, do przymusowego wykonania obowiązku. Konieczność spełnienia celu postępowania egzekucyjnego, jakim jest dążenie organu egzekucyjnego do przymusowego wykonania obowiązku, nie świadczy jeszcze, zdaniem organu, o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 403/07, "Zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w świetle przepisów ustawy egzekucyjnej stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji. Rachunek pozostaje więc otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę." Poza tym Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działający jako organ egzekucyjny, ma ograniczone możliwości w zakresie wyboru środków egzekucyjnych, co wynika z treści art. 19 § 4 u.p.e.a. Skarżący w skardze z dnia [...] r. wniósł: o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r., od nr [...] do nr [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie: 1. art. 33 pkt 1 – 3, pkt 7 – 8 oraz pkt 10 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że: - podstawę prawną wystawionych tytułów wykonawczych stanowi decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...], w związku z art. 47714 K.p.c., - egzekwowane należności nie uległy przedawnieniu, na skutek jego przerwania przez wszczęcie postępowania sądowego, - egzekwowane należności są zgodne z orzeczeniami Sądu, - nie naruszono zasady określonej w art. 7 § 2 u.p.e.a. 2. art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie: K.p.a.), poprzez brak zebrania i brak rozważenia w sposób wyczerpujący, zgodnie z wymogami, materiału dowodowego niezbędnego do określenia w sposób prawidłowy podatku za okresy objęte decyzją. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż organ drugiej instancji bezpodstawnie przyjął za podstawę wystawienia wymienionych powyżej tytułów wykonawczych decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia [...] r., z pominięciem wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] r. oraz Sądu Apelacyjnego we W. z dnia [...] r. Zdaniem skarżącego powołana decyzja orzekająca o odpowiedzialności skarżącego na łączną kwotę [...] zł została zmieniona wskazanymi powyżej wyrokami, przez co bez znaczenia pozostaje fakt, iż egzekwowane należności w toku egzekucji zostały przez wierzyciela pomniejszone. Skarżący podniósł też, iż powołane wyroki nie mogą stanowić podstawy prawnej egzekucji administracyjnej, zaś wskazanie przez organ drugiej instancji, że w sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 47714 K.p.c., gdyż przepis ten nie ma w sprawie zastosowania, jest całkowicie chybione. Organ drugiej instancji naruszył art. 477 § 3 K.p.c., bowiem nie ma on zastosowania w sprawie, gdyż odnosi się on wyłącznie do odwołań w związku z nie wydaniem decyzji przez organ rentowy. W sprawie ponad wszelką wątpliwość organ rentowy wydał decyzję, od której skarżący się odwołał, a następnie wniósł apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji. Stąd też w sprawie do postępowania drugoinstancyjnego miał zastosowanie ponad wszelką wątpliwość art. 477 14a K.p.c. Skarżący podniósł również, że istotne znaczenie w sprawie ma fakt, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. po wyrokach sądów nie wydał decyzji w oparciu o art. 83a u.s.u.s., która jedynie mogłaby stanowić podstawę egzekucji. Skarżący podniósł także, iż za bezzasadne należy uznać nieuwzględnienie przez organ drugiej instancji zarzutu przedawnienia egzekwowanego roszczenia, gdyż wbrew poglądowi organu bieg przedawnienia nie uległ zawieszeniu na skutek wszczęcia postępowania sądowego, jakie miało miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ powołany przez organ drugiej instancji art. 24 ust.5b, w brzmieniu podanym przez organ, w toku postępowania został uchylony. Zdaniem skarżącego, za niezasadny należy także uznać pogląd organu drugiej instancji, że zastosowany wobec niego środek egzekucyjny był uzasadniony i konieczny skoro prowadził do zachwiania płynności finansowej przedsiębiorstwa skarżącego, zatrudniającego 12 pracowników. Swym postępowaniem organ egzekucyjny naraził skarżącego na szkodę związaną z koniecznością zaciągnięcia kredytów celem zapłacenia podatku VAT za [...] r. Zdaniem skarżącego wierzyciel jako organ egzekucyjny miał możliwość zabezpieczenia egzekwowanych należności bez podawania przez skarżącego informacji o innych składnikach majątkowych, ponieważ będąc jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym mógł sam z mocy prawa uzyskać taką informację. Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ podniósł, iż w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 47714a K.p.c., bowiem podstawę prawną egzekwowanych należności, w związku z art. 47714 K.p.c., stanowi decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Organ nie uznał również zarzutu naruszenia przepisów art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., poprzez brak zebrania i brak rozważenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, niezbędnego do określenia w sposób prawidłowy należności z tytułu składek za okresy objęte decyzją. Ponadto organ wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej we W. nie posiada uprawnień do oceny postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. działającego jako wierzyciel, bowiem na mocy art. 23 § 2 u.p.e.a. sprawuje nadzór jedynie nad egzekucją należności pieniężnych prowadzoną przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. działającego jako organ egzekucyjny (art. 19 § 4 u.p.e.a.). Wobec tego wszelkie kwestie sporne w przedmiotowym zakresie mogą być i jak wynika z akt sprawy były, rozstrzygnięte wyłącznie w sporze pomiędzy skarżącym a wierzycielem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Tak więc, uchylenie postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy w wyniku jego wydania nastąpiło naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi; Dz.U nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). W zakresie tak określonej kognicji, Sąd stwierdza, iż w wyniku wydania zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia prawa. Przystępując do rozpoznania skargi w pierwszej kolejności wypada odnieść się do zarzutu najdalej idącego w skutkach, a mianowicie do przedawnienia zobowiązań. Skarżący uważa, iż dochodzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych należności (za okres od [...] r. do [...] r.) na moment wszczęcia postępowania egzekucyjnego były przedawnione. W stanie prawnym obowiązującym w okresie powstawania składek kwestię przedawnienia regulował art. 24 u.s.u.s., w myśl którego należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, na skutek odroczenia terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenia spłaty tych należności na raty i każdej innej czynności zmierzającej do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (ust. 4 i 5). W związku z nowelizacją u.s.u.s., z dniem 1 stycznia 2003 r. termin przedawnienia należności z tytułu składek uległ wydłużeniu do 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (ust. 4), a ponadto bieg terminu przedawnienia ulegał zawieszeniu od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem (ust. 5b). Wspomnianą nowelizacją wprowadzono nadto regulację z której wynikało, że przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana (ust. 5d). Zgodnie z przyjętym orzecznictwem do składek na ubezpieczenia społeczne należnych i nieprzedawnionych przed dniem 31 grudnia 2002 r. ma zastosowanie przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Do takiej wykładni art. 24 u.s.u.s. prowadzi bowiem nie tylko brak przepisu przejściowego, który w swej treści uwzględniałby poprzedni i nowy termin przedawnienia odpowiednio do składek wymagalnych przed i po tej zmianie, ale także sama treść zmienionego przepisu, stanowiącego, że "należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, od dnia, w którym stały się wymagalne". Wprawdzie przepis wydłużający termin przedawnienia jest korzystny dla wierzyciela i zarazem pogarsza sytuację dłużnika, to jednak nie należy zapominać o tym, iż wchodzi on w obszar zasady, nakazującej wykonywanie zobowiązań pieniężnych oraz o tym, że tylko ustawodawcy, a nie stronom, przysługuje prawo do modyfikacji terminu przedawnienia. Z aksjologicznego punktu widzenia wydłużenie przez ustawodawcę terminu przedawnienia zmierza bowiem do lepszej realizacji długu, a w sprawach o składki na ubezpieczenie społeczne zapewnia szerszą gwarancję realizacji celu ubezpieczeniowego. Ponadto wskazane rozwiązanie jest zgodne z dotychczasowym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 kwietnia 1994 r., sygn. akt K 10/93), według którego zakres obowiązywania przepisu (zwłaszcza wówczas, gdy brak jest oddzielnych przepisów intertemporalnych) należy analizować funkcjonalnie, to jest w ścisłym związku z jego stosowaniem w czasie. Innymi słowy brak regulacji intertemporalnej nie oznacza jeszcze luki w prawie co do przepisów międzyczasowych, ale wskazuje na potrzebę zastosowania reguły bezpośredniego stosowania ustawy nowej (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2003 r., P 31/02). Zaaprobowany pogląd nie narusza też zasady lex retro non agit. Ogólna reguła prawa intertemporalnego (vide: uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 1993 r., sygn. akt W 4/93) stanowi, że w razie wątpliwości, czy należy stosować ustawę dawną czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa w związku z zasadą lex posterior derogat legi priori, która znajduje zastosowanie gdy lex posterior nie jest hierarchicznie niższa niż lex priori. Mając powyższe na uwadze za słuszny wypada zatem uznać pogląd, iż pomimo wprowadzenia nowej regulacji w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, istota instytucji przedawnienia nie została naruszona. Płatnicy składek nadal mogą podnosić zarzut upływu terminu przedawnienia należności, tyle, że na nowych warunkach, ukształtowanych przez ustawodawcę zgodnie z założeniami zmian w ustawie systemowej. Kierując się więc zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy, z uwagi na to, że dochodzone od skarżącego należności na dzień 1 stycznia 2003 r. nie były jeszcze przedawnione (przy uwzględnieniu pięcioletniego terminu przedawnienia), należało przyjąć, iż w sprawie ma zastosowanie znowelizowany art. 24 u.s.u.s., a w związku z tym także regulacja, wprowadzająca pięcioletni okres przedawnienia dla należności określonych decyzją o odpowiedzialności osoby trzeciej oraz regulacja, w myśl której termin przedawnienia ulegał zawieszeniu na czas postępowania egzekucyjnego lub sądowego. W realiach sprawy oznaczało to, że pięcioletni termin przedawnienia należności wynikających z decyzji uległ przedłużeniu o okres odpowiadający zawieszeniu biegu terminu, to jest od dnia [...] r. (data wpływu odwołania do sądu) do dnia 30 czerwca 2004 r. (dzień zakończenia obowiązywaniu przepisu). Powyższe oznacza również, iż dochodzone należności na moment wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie była przedawniona. W konsekwencji brak było też przeszkód do wystawienia tytułów wykonawczych i wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do kolejnego zarzutu wskazującego na brak podstaw prawnych do wystawienia tytułów wykonawczych, należy zauważyć, iż przedmiotowe tytuły zostały wystawione na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia [...] r., nr [...], orzekającej o odpowiedzialności skarżącego za zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Decyzja ta mimo poddania jej kontroli sądowej nie została wyeliminowania z obiegu prawnego. Kolejnymi wyrokami Sąd zweryfikował jedynie wysokość kwoty, do której skarżący odpowiada jako nabywca przedsiębiorstwa. Sąd pierwszej instancji uwzględniając odwołanie zmienił bowiem zaskarżoną decyzję w części i orzekł co do istoty sprawy (art. 47714 § 2 K.p.c.). Podobnie Sąd drugiej instancji rozpoznając środek zaskarżenia od wyroku Sądu pierwszej instancji. Tym samym, wbrew twierdzeniem skarżącego, nie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 47714a K.p.c. W związku z powyższym w sprawie nie mógł mieć zastosowania również powołany przez skarżącego art. 83a u.s.u.s. Jak zostało bowiem wykazane przedmiotowa decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego jak też nie zostały przedłożone nowe dowody lub okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji, które miałyby wpływ na to zobowiązanie. Organ może skorzystać z uprawnień wynikających z art. 83a ust. 3 u.s.u.s., jedynie wówczas, gdy zaistnieją okoliczności w nim wskazane. Zgodnie z powołanym przepisem w sprawach rozstrzygniętych orzeczeniem właściwego sądu Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie nowych dowodów lub okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji wydaje we własnym zakresie decyzję przyznającą prawo lub określającą zobowiązanie, jeśli jest to korzystne dla zainteresowanego lub też występuje do właściwego sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania przed tym organem, gdy z przedłożonych dowodów lub ujawnionych okoliczności wynika, że prawo nie istnieje lub zobowiązanie jest wyższe niż określone w decyzji. Również za niezasadny należy uznać zarzut braku doręczenia skarżącemu upomnienia. Jak wskazał organ upomnienia z dnia [...] r. od nr [...] do nr [...] zostały doręczone skarżącemu w dniu [...] r. Odnosząc się z kolei do zarzutu zastosowania przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 u.p.e.a.), należy stwierdzić, iż w myśl art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny ma obowiązek zastosowania środka egzekucyjnego prowadzącego bezpośrednio do przymusowego wykonania obowiązku, a jeżeli jest ich kilka, środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego. W realiach sprawy organ egzekucyjny zastosował, wobec nie wskazania innego środka egzekucyjnego, środek, który jako jedyny gwarantował wykonanie egzekwowanego obowiązku. Działanie takie było w zgodzie z obowiązującą w postępowaniu egzekucyjnym zasadą celowości oraz zasadą niezbędności stosowania środków egzekucyjnych. Należy także zauważyć, iż uwzględnienie przez organ egzekucyjny podnoszonej przez skarżącego okoliczności (zaciągnięcia kredytu na spłatę innych zobowiązań podatkowych) prowadziłoby w efekcie do udaremnienia egzekucji. Wobec powyższego za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie stanu faktycznego w sposób pełny i zarazem jasny, umożliwiający podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło