III SA/Wr 298/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 9 maja 2025 r. nr SKO.RD/41/26/25 w przedmiocie odmowy wydania uprawnień kategorii B oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia 9 maja 2025 r. (nr SKO.RD/41/26/25) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) utrzymało w mocy decyzję Starosty Zgorzeleckiego (dalej: Starosta, organ I Instancji) z dnia 30 stycznia 2025 r. (nr KM.5430.3.224.225) w sprawie odmowy wydania uprawnień kategorii B Z. M. (dalej: skarżący, strona). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.), w związku z art. 10 ust. 1, art 49 ust. 1 pkt 3, ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1210 ze zm., dalej: u.k.p.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 9, art. 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm., dalej: rozporządzenie). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy administracyjnej wynika, że Prokurator Rejonowy w Z. postanowieniem z dnia 13 maja 2003 r. zatrzymał skarżącemu prawo jazdy, odebrane mu w dniu 4 maja 2003 r. Prawomocnym wyrokiem Sądu R. w Z. z 3 marca 2004 r., sygn. akt [...] orzeczono wobec skarżącego środek kamy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym z wyłączeniem pojazdów kat. C, C+E na okres dwóch lat, zaliczając na poczet orzeczonego środka okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 4 maja 2003 r. Wnioskiem z 17 stycznia 2023 r. skarżący wystąpił o przywrócenie cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, przedkładając m.in. postanowienie Sądu R. w Z. z 28 kwietnia 2010 r. o zatarciu skazania wyrokiem z 3 marca 2004 r., sygn. akt [...]. Decyzją z 17 stycznia 2023 r. Starosta orzekł o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kat. B z części teoretycznej oraz części praktycznej. Wyjaśnił, że prawomocnym wyrokiem z dnia 3 marca 2004 r. orzeczono wobec strony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym z wyłączeniem pojazdów kat. C, C+E na okres dwóch lat w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości. Organ I instancji nadmienił, że środek karny biegł od 4 maja 2003 r. do 4 maja 2005 r. Skoro więc zakaz prowadzenia pojazdów kat. B przekraczał okres jednego roku, to wobec złożenia w dniu 17 stycznia 2023 r. wniosku o przywrócenie uprawnień kat. B, zasadnym było wydanie decyzji o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kat. B na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W wyniku rozpatrzenia odwołania strony, SKO decyzją z 3 marca 2023 r. (nr SKO.RD/41/7/2023) utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Kolegium wskazało, że strona została pozbawiona uprawnień do kierowania pojazdami kat. B na okres przekraczający rok. Przy tym, w ocenie Kolegium, nie miało znaczenia, iż skarżący nie został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami kat. C i E i w okresie zakazu kierowania pojazdami kat. B wykonywał pracę kierowcy. Za decydujący Kolegium uznało sam fakt pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B i wystąpienie o przywrócenie uprawnień na tę kategorię, a w konsekwencji konieczność kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji właśnie w zakresie kat. B. Skarżący wniósł skargę na ww. decyzję do sądu administracyjnego. WSA wyrokiem z dnia 25 lipca 2024 r. (sygn. akt III SA/Wr 108/24) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kat. B z części teoretycznej oraz części praktycznej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że instytucja art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. dedykowana jest kierowcom posiadającym i wykonującym uprawnienia do kierowania pojazdami, co do których kwalifikacji jednak wyłaniają się "uzasadnione zastrzeżenia". Owe zastrzeżenia uprawniają starostę do wydania decyzji w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Sąd w następnej kolejności wskazał, że drugi z zastosowanych w sprawie przepisów, tj. art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. stanowi, że sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega m.in. osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji. Sąd podkreślił, że podstawą do zastosowania przepisu art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. jest ustalenie, że strona ubiega się o "przywrócenie" uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Ponadto art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. ustanawia – z mocy prawa – warunek przywrócenia uprzednio cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami. Innymi słowy, jeżeli kierowca któremu cofnięto uprawnienia - jako wynik zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok - nie podda się sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, stanowi to dla starosty podstawę do wydania decyzji odmawiającej przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami. Nie stanowi natomiast podstawy do wydawania odrębnej decyzji o skierowaniu na egzamin. W dalszej części uzasadnienia Sąd zauważył, że podstaw materialnoprawnych możliwej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami należy w sprawie dopatrywać się w treści art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 127, dalej: k.k.w.). Tymczasem w analizowanych aktach administracyjnych brak dowodu, że taka decyzja wobec strony kiedykolwiek została wydana, na co też zwrócono uwagę w zarzutach rozpatrywanej skargi. To z kolei oznacza, że na kanwie rozpatrywanej sprawy nie rozważono, czy istotnie były podstawy do uznania wniosku skarżącego z 17 stycznia 2023 r. jako żądania "przywrócenia cofniętego uprawnienia" do kierowania pojazdami kat. B. Końcowo Sąd wskazał, że uzasadnienia rozstrzygnięć organów obu instancji są niekompletne oraz brakuje im spójności, czym naruszają dyspozycję art. 107 § 1 pkt 6, § 3 k.p.a., w związku z art. 99 ust. 1 pkt 1 oraz art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. Nie wykazano zaistnienia normatywnych przesłanek do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego na podstawie art. 99 ust. 1 pkt u.k.p. Ponadto oba organy błędnie przyjęły, że do spełnienia przesłanek decyzji wydawanej na podstawie ww. przepisu ma znaczenie regulacja art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. W ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym Starosta wezwał skarżącego do stawienia się w celu złożenia wyjaśnień w związku z wnioskiem z 17 stycznia 2023 r. i wyrokiem WSA z 25 lipca 2024 r. W piśmie z 15 stycznia 2025 r. skarżący wskazał, że na obecnym etapie postępowania nie może zmienić treści dokumentów, które zostały przyjęte i uznane za prawidłowo wypełnione. Decyzją z dnia 30 stycznia 2025 r. Starosta odmówił skarżącemu wydania uprawnień kat. B. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu 15 maja 2003 r. do Starostwa Powiatowego w Mławie wpłynęło postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Z. o zatrzymaniu prawa jazdy (sygn. akt [...] z dnia 13 maja 2003r.) - kara w związku z popełnieniem przestępstwa, za które może być orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów. Następnie w dniu 14 kwietnia 2004 r. wpłynął prawomocny i wykonalny wyrok Sądu R. w Z. z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt [...], orzekający wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym z wyłączeniem pojazdów kategorii C,C+E na okres 2 lat, w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości. Starosta wskazał, że w celu wydania albo odmowy wydania prawa jazdy należy przeprowadzić weryfikację dokumentów (§10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami). Organ I instancji stwierdził, że weryfikacja dokumentów w niniejszej sprawie zakończyła się negatywnie (§10 ust. 2 rozporządzenia), ponieważ w zakresie kompletności wniosku zabrakło informacji o pozytywnym wyniku egzaminu państwowego pochodzącej z wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Po rozpatrzeniu odwołania, SKO utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że zgodnie z §9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia prawo jazdy wydaje się w przypadku osoby podlegającej sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 lub 3 u.k.p. po otrzymaniu za pośrednictwem ośrodka egzaminowania dokumentów, informacji o pozytywnym wyniku egzaminu państwowego dla osoby, zamieszczonej w profilu kandydata na kierowcę, zaś od osoby - dowodu uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy lub pozwolenia. Organ II instancji powołał następnie treść §10 ust. 1 rozporządzenia oraz art. 49 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 u.k.p. Kolegium wskazało, że skarżący nie przedstawił pozytywnego wyniku egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje i tym samym nie spełnia wymogów wyrażonych w przepisach ustawy o kierującymi pojazdami (art. 10 ust. 1, art. 49 ust. 1 pkt 3, ust. 2) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, tym samym należy odmówić mu wydania prawa jazdy kategorii B. W skardze do Sądu skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 99 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3a i ust. 2 u.k.p., poprzez "nieuzasadnioną wątpliwość, co do kwalifikacji skarżącego" i wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że od co najmniej 4 maja 2003 r. zawodowo wykonuje zawód kierowcy w kategoriach C i C+E. Jego kwalifikacje nie budzą zastrzeżeń, biorąc pod uwagę doświadczenie w prowadzeniu większych samochodów ciężarowych. W tym czasie nie spowodował żadnej kolizji drogowej. Argumentacja Starosty o sprawdzeniu kwalifikacji, podtrzymana przez SKO w Jeleniej Górze nie ma zatem umocowania faktycznego. W ocenie skarżącego, pozostawienie uprawnień kategorii C+E w tamtym czasie de facto stanowiło uznanie przez organ administracji, że nie występuje w jego przypadku trwała niezdolność do kierowania pojazdami. Skoro bowiem skarżący był zdolny do kierowania pojazdami ciężarowymi, to tym bardziej nie sposób uznać, aby organ administracji mógł w sposób racjonalny i proporcjonalny uznać, że nie może on prowadzić pojazdów osobowych, które z punktu widzenia technicznego są mniej skomplikowane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego mających wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił art. 10 ust. 1, art 49 ust. 1 pkt 3, ust. 2 u.k.p. oraz § 9 ust. 1 pkt 9, § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.k.p. prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą. W myśl art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji. W myśl art. 49 ust. 2 u.k.p. w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Stosownie do § 10 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w celu wydania prawa jazdy lub pozwolenia należy zarejestrować wniosek w systemie teleinformatycznym, odnotowując na wniosku przydzielony numer pozycji w rejestrze - dotyczy osób, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 3-5, pkt 8 lit. c, pkt 10, 11 i 13; przeprowadzić weryfikację złożonych dokumentów. W myśl § 9 ust. 1 pkt 9 lit. a) rozporządzenia prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w przypadku osoby podlegającej sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 lub 3 ustawy po otrzymaniu za pośrednictwem ośrodka egzaminowania dokumentów, o których mowa w pkt 1, czyli od ośrodka egzaminowania - informacji o pozytywnym wyniku egzaminu państwowego dla osoby, zamieszczonej w profilu kandydata na kierowcę, oraz od osoby - dowodu uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy lub pozwolenia oraz opłaty ewidencyjnej. W sprawie Prokurator Rejonowy w Z. postanowieniem z 13 maja 2003 r. zatrzymał skarżącemu prawo jazdy, odebrane mu 4 maja 2003 r. Prawomocnym wyrokiem z 3 marca 2004 r. Sąd R. w Z. orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kategorii C i E. Zakaz prowadzenia pojazdów kat. B obowiązywał od dnia 4 maja 2003 r. do dnia 4 czerwca 2005 r. Skarżący w dniu 17 stycznia 2023 r. złożył w Starostwie Powiatowym w Z. wniosek o "przywrócenie cofniętych uprawnień" bez poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W konsekwencji został złożony profil kandydata na kierowcę, który – zgodnie z pouczeniem – należało przedstawić w wybranym Ośrodku Szkolenia Kierowców podczas zapisu na szkolenie, jak również w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego podczas zapisu na egzamin. Skarżący nie przedstawił pozytywnego wyniku egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikację i tym samym – jak słusznie zauważyło SKO - nie spełnia wymogów wyrażonych w przepisach ustawy o kierującymi pojazdami (art. 10 ust. 1, art. 49 ust. 1 pkt 3, ust 2) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (§ 9 ust. 1 pkt 9, § 10 ust. 1). W konsekwencji, organy prawidłowo odmówiły skarżącemu wydania prawa jazdy kategorii B. Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie miało przy tym znaczenia, że skarżący od wielu lat wykonuje zawód kierowcy w kat. C i C+E. Sprawa dotyczyła bowiem prawa jazdy kat. B i orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów w zakresie tej kategorii na okres dłuższy niż rok. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.