III SA/Wr 319/24
WyrokWSA we Wrocławiu2024-12-10
Skład orzekający: Barbara Ciołek, Annetta Chołuj, Kamila Paszowska-Wojnar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, badając jedynie przesłanki wskazane we wniosku strony, a nie wszystkie przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 k.p.a., art. 6, 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a., ponieważ nie zbadało w sposób kompleksowy wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, ograniczając się jedynie do tych wskazanych we wniosku strony. W szczególności organ zbagatelizował konieczność wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz nie dokonał analizy normatywnych warunków cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w dacie wydania decyzji Starosty.Stan faktyczny
Strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Kłodzkiego z 2015 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa i wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, związany wcześniejszym wyrokiem, uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że organ nie zbadał kompleksowo wszystkich przesłanek nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 6 czerwca 2024 r. i zasądza od SKO na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca) Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 6 czerwca 2024 r. nr SKO 4162/51/2024 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A,B I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz skarżącego kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 czerwca 2024 r., nr SKO 4162/51/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: Kolegium lub SKO), po rozpatrzeniu wniosku A. J. (dalej: strona, strona skarżąca) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Kłodzkiego (dalej: Starosta lub organ pierwszej instancji) z 6 sierpnia 2015r., nr KTD.5430.02312.05.2015.RK3 o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, B.
Z akt administracyjnych wynika m.in., że Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu pismem z dnia 29 listopada 2012 r. wystąpił do Starosty o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień A. J. w związku z otrzymaniem w okresie od 17 grudnia 2011 r. do 27 listopada 2012 r. 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Pismem z dnia 7 grudnia 2012 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego mającego na celu sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami mechanicznymi wg kat. A, B w związku z wielokrotnym naruszeniem przepisów i zasad ruchu drogowego na podstawie art.114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (dalej: p.r.d.). W międzyczasie, Komendant Powiatowy Policji w Kłodzku pismem z dnia 5 grudnia 2012 r. skierował stronę - na podstawie art.124 ust.1 pkt 2 p.r.d. - na badania psychologiczne z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art.130 ust.1 p.r.d. Rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 1 lutego 2013 r. Pismem z dnia 28 marca 2013 r. Starosta zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, w związku z niepoddaniem się badaniom psychologicznym. W dniu 6 czerwca 2013 r. wpłynęło do organu orzeczenie psychologiczne z dnia 31 maja 2013 r. stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Starosta decyzją z dnia 6 czerwca 2013 r., nr KTD5430.02312.05.2013RK3 umorzył wobec strony postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, w związku z przedłożeniem powyższego orzeczenia psychologicznego. Strona odebrała Profil Kandydata na Kierowcę 6 czerwca 2013 r. Decyzją z dnia 6 sierpnia 2015 r., nr KTD 5430.02312.05.2015.RK3 Starosta cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, B, w związku z niezgłoszeniem się we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust.1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami (dalej: u.k.p.). Z uzasadnienia decyzji wynikało min., że strona w dniu 6 czerwca 2013 r. odebrała Profil Kandydata na Kierowcę celem poddania się – jak wskazał organ - w terminie 6 miesięcy (tj. do 16 grudnia 2014 r.) od jego odbioru kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie posiadanego prawa jazdy kat. A, B. Dlatego - w związku z niezgłoszeniem się we wskazanym terminie na egzamin państwowy – orzeczono o cofnięciu uprawnień. Strona w dniu 13 września 2021 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że decyzja Starosty z dnia 6 sierpnia 2015 r. nie została doręczona (w aktach sprawy brak jest adnotacji o doręczeniu), a z jej treścią zapoznała się dopiero w dniu 6 września 2021 r.
Kolegium postanowieniem z dnia 29 września 2021 r., nr SKO 4162/81/2021 odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ten sam organ postanowieniem z dnia 29 września 2021 r. nr SKO 4162/82/2021 stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 1030/21 oddalił skargę strony od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Z kolei prawomocnym wyrokiem z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 1029/21 ten sam Sąd oddalił skargę strony od postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W dalszej kolejności strona podaniem z dnia 9 czerwca 2023 r. wystąpiła do Kolegium z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 6 sierpnia 2015 r. Na wstępie strona zarzuciła, iż nie była skutecznie zawiadomiona o toczącym się postępowaniu, zakończonym kwestionowaną decyzją, o czym stanowi art.10 k.p.a., co z kolei skutkowało naruszeniem art.9 i art.7a k.p.a. Naruszenia te – w jej ocenie - spowodowały nie wzięcie pod uwagę oraz pominięcie decyzji Starosty z dnia 6 czerwca 2013 r. w której organ ten orzekł o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Dalej, zdaniem strony, pominięcie tej decyzji stanowi naruszenie art.156 § 2 i 3 k.p.a., bowiem jako strona postępowania zakończonego decyzją z dnia 6 czerwca 2013 r., przy braku poinformowania o wszczęciu postępowania zakończonego decyzją z 6 sierpnia 2015 r., miała ona uzasadnione podstawy, aby sądzić, że sprawa uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, B jest już zakończona, a co za tym idzie, że w dalszym ciągu może korzystać z uprawnień do kierowania pojazdami. Strona argumentowała, że działanie organu pierwszej instancji, polegające na nie poinformowaniu jej w trakcie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 6 czerwca 2013 r. o toczącym się postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 6 sierpnia 2015 r., stanowiło naruszenie art.156 § 1 pkt 3 k.p.a. Dalej strona wywodziła, że uchylenie decyzji ostatecznej z dnia 6 czerwca 2013 r. bez zgody strony, która na mocy tej decyzji nabyła prawo (w zakresie kierowania pojazdami wskazanymi w dokumencie wydanym w dniu 3 lutego 2005 r. przez Starostę Kłodzkiego) wbrew zasadzie z art.155 k.p.a. stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności takiej decyzji. W związku z powyższym, w ocenie strony powołanie się przez Starostę w decyzji z dnia 6 sierpnia 2015 r. na przepis art. 49 ust.1 pkt 2 w związku z art.103 ust.1 pkt 1 lit. d u.k.p. oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b p.r.d. stanowi naruszenie art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., co jej zdaniem przesądza o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Strona wreszcie wskazała, że naruszenie procedury administracyjnej przy braku prawidłowego powiadomienia strony o wszczęciu postępowania, stanowi również rażące naruszenie przepisów prawa. W związku z powyższym strona uznała, że decyzja Starosty z 6 sierpnia 2015 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jak też dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co wypełnia przesłanki wymienione w art.156 1 pkt 2 i 3 k.p.a.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, SKO decyzją z dnia 3 lipca 2023 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji z dnia 6 sierpnia 2015 r. Odnosząc się do zarzutów strony, Kolegium uznało, że są one nieuzasadnione. W pierwszej kolejności wskazało, że podniesiony brak skutecznego powiadomienia o postępowaniu zakończonym wydaniem weryfikowanej decyzji, nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa procesowego. SKO zwróciło uwagę, że strona wiedziała, iż ma obowiązek poddania się egzaminowi państwowemu sprawdzającemu jej kwalifikacje do kierowania pojazdami kat. A, B i temu sprawdzeniu nie poddała się, pomimo pobrania Profilu Kandydata na Kierowcę w dniu 6 czerwca 2013 r. Wskazano też, że kwestionowana decyzja z dnia 6 sierpnia 2015 r. została doręczona stronie, o czym przesądził ostatecznie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 1029/21 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Kolegium, nie można zatem uznać, że brak zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z powodu niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami zakończonego decyzją z dnia 6 sierpnia 2015 r. o cofnięciu uprawnień stanowiło rażące naruszenie prawa, tj. art.10 k.p.a. Poza tym SKO wskazało, że istotna jest gradacja uchybień i konieczne jest odróżnienie wadliwości decyzji powodującej jej wzruszalność w trybie zwykłym od uchybień rażących. Stwierdzono m.in., że rażące naruszenie przepisów postępowania, regulujących kwestię ustaleń faktycznych sprawy, można byłoby rozważać w sytuacji, gdyby organ w sposób oczywisty nie poczynił takich ustaleń, gdyby całkowicie uchylił się od rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Natomiast błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy oceniać należy jako tego typu wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszalnością ale w trybie zwykłym. SKO dostrzegło, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego, iż strona była zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w związku z niezgłoszeniem się we wskazanym terminie na egzamin państwowy. Jednak Kolegium powtórzyło, że strona miała wiedzę o tym, że ma się poddać temu egzaminowi, jak też znała skutki wynikające z niepoddania się jemu. Wiedza ta – zdaniem SKO - wynika z faktu, że uprawniony kierowca powinien znać przepisu prawa regulujące kwestie związane z posiadaniem uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, ograniczeń z ich korzystania w określonych okolicznościach. W tych więc okolicznościach, cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami z przyczyny wskazanej w decyzji, a więc z powodu nie poddania się sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami, było w ocenie Kolegium prawną konsekwencją wynikającą z tego faktu, zaś okoliczności tej wnioskodawca nigdy nie zakwestionował. Z tego też powodu Kolegium stwierdziło, że nie można braku zawiadomienia o toczącym się postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z powodu niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa procesowego. W ocenie SKO, z tej też przyczyny przywołany przez stronę art. 9 k.p.a. nie może być uznany za rażąco naruszony. Z kolei wskazany przez stronę - jako rażąco naruszony - art. 7a k.p.a. wszedł w życie 1 czerwca 2017 r., zatem nie mógł być naruszony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności. Kolegium, jako niezasadny uznało także zarzut polegający na dowolnej a nie swobodnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie przez organ decyzji Starosty z dnia 6 czerwca 2013 r., mocą której organ orzekł o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Przede wszystkim wskazało, że wyżej wymienioną decyzją Starosta umorzył postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wszczętego z powodu niepoddania się badaniom psychologicznym w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 u.k.p., ponieważ w dniu 6 czerwca 2013 r. wpłynęło orzeczenie psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Natomiast cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, B decyzją organu pierwszej instancji z dnia 6 sierpnia 2015 r. było spowodowane niepoddaniem się przez stronę sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kat A, B prawa jazdy. Zatem w ocenie organu były to inne okoliczności, niebędące podstawą prowadzenia postępowania zakończonego decyzją z dnia 6 czerwca 2013 r. Nie można więc w tym przypadku twierdzić, że obie te decyzje dotyczyły tej samej sprawy. W znaczeniu materialnym decyzja z dnia 6 sierpnia 2015 r. oparta była na innej podstawie prawnej, jak też na innych okolicznościach sprawy, a także rozstrzygała sprawę merytorycznie. Z kolei decyzja z dnia 6 czerwca 2013 r., nie rozstrzygała sprawy sposób merytoryczny, albowiem umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami było spowodowane bezprzedmiotowością postępowania, wynikającą z faktu przedstawienia orzeczenia psychologicznego. Kolegium wskazało zatem, że w zaistniałych okolicznościach sprawy nie zachodzi tożsamość sprawy rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, o której jest mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W dalszej kolejności SKO stwierdziło, że nie można także uznać, iż decyzja z dnia 6 sierpnia 2015 r. została wydana z naruszeniem art.155 k.p.a., tzn. bez zgody strony doszło do zmiany decyzji z dnia 6 czerwca 2013 r. Podstawą wydania decyzji z dnia 6 sierpnia 2015 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami były inne okoliczności sprawy, tj. przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. oraz art. 104 k.p.a., więc brak jest związku z art. 156 § 1 pkt k.p.a oraz brak jest podstaw do uzasadnionego twierdzenia, że przywołana podstawa prawna w tej decyzji była nieprawidłowa, rażąco naruszająca prawo materialne.
Wyrokiem z dnia 21 lutego 2024 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 318/23 tutejszy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd zaakcentował, że zarówno w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wszczętym na wniosek, jak i w postępowaniu prowadzonym z urzędu, obowiązkiem właściwego organu jest zbadanie nie tylko przesłanki, która legła u podstaw wszczęcia postępowania ale również tego, czy nie miały miejsca inne (pozostałe) kwalifikowane naruszenia przewidziane w art. 156 § 1 k.p.a. Sąd zwrócił uwagę, że z uzasadnienia poprzednio zaskarżonej decyzji wynikało, iż Kolegium odmówiło stronie stwierdzenia nieważności decyzji po przeanalizowaniu jedynie tych podstaw i tylko w takim zakresie, jaki wynikał z wniosku inicjującego postępowanie, gdzie wskazano na podstawy nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa oraz wydania decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.). Sąd wskazał przy tym, że zakres badania sprawy przez SKO został dodatkowo ograniczony okolicznościami wskazanymi we wniosku strony (brak czynnego udziału strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 6 sierpnia 2015 r. oraz kwestia relacji pomiędzy ww. decyzją a wcześniejszym rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji z dnia 6 czerwca 2013 r.). W tej sytuacji Sąd uznał, że skoro Kolegium nie zbadało wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji to poprzednia decyzja w tym przedmiocie została wydana z naruszeniem art. 156 § 1, w związku z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności Sąd podkreślił, że Kolegium zbagatelizowało konieczność zastosowania w sprawie art. 77 § 1 k.p.a., który nakazuje organom administracji publicznej podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zobowiązuje organy do wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dalej Sąd zaznaczył, że kluczowym zadaniem Kolegium jest ustalenie oraz wyjaśnienie wzorca normatywnego, jaki obowiązywał organ pierwszej instancji przy wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Taki wzorzec powinien następnie być punktem odniesienia weryfikacji tejże decyzji przez pryzmat wszystkich podstaw stwierdzenia nieważności. Sąd zauważył również, że pomimo znacznej objętości uzasadnienia decyzji SKO, nie zawierała ona żadnych rozważań w przedmiocie normatywnych warunków cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z przekroczeniem określonej ilości punktów karnych (w tym obowiązująca forma skierowania na egzamin państwowy) w dacie wydania decyzji Starosty z dnia 6 sierpnia 2015 r. oraz czy wobec strony skarżącej te warunki istotnie ziściły się w aspekcie podstaw z art. 156 § 1 k.p.a.). W ocenie Sądu z tego chociażby powodu nie można jednoznacznie stwierdzić, czy weryfikowana decyzja Starosty z dnia 6 sierpnia 2015 r. istotnie nie narusza rażąco prawa – w postaci przepisów stanowiących jej podstawę prawną.
Zaskarżoną w tej sprawie decyzją z dnia 6 czerwca 2024 r., Kolegium ponownie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 6 sierpnia 2015 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, B.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy zasadniczo powielił swoją dotychczasową argumentację zawartą w poprzednio wydanej decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności z dnia 3 lipca 2023 r. w zakresie przesłanek stwierdzenia nieważności, na które powołał się skarżący we wniosku. Następnie Kolegium stwierdziło, że w toku postępowania administracyjnego dokonało oceny zaistnienia pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w
art. 156 § 1 k.p.a. Wskazano, że badana decyzja została wydana przez organ właściwy zarówno rzeczowo, miejscowo jak i instancyjnie (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.)., a zatem nie można przyjąć, by decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Podano, że w omawianej sprawie niewątpliwie istniał przepis prawa legitymujący organ pierwszej instancji do wydania kwestionowanej decyzji i przepisem tym był art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p., co oznacza, że nie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji przewidziana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z powodu rażącego naruszenia przepisu prawa materialnego. Następnie podniesiono, że sprawa cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie została wcześniej rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją, a zatem nie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji przewidziana w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ wskazał również, że decyzja nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, a zatem odpada możliwość stwierdzenia jej nieważności ze względu na podstawę przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem organu brak jest również podstaw do przyjęcia, że kwestionowana decyzja miałaby być niewykonalna o charakterze trwałym w dniu jej wydania. Podobne uwagi organ odniósł do kwestii ewentualnego wywołania wykonaniem decyzji czynu zagrożonego karą (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.). Wreszcie Kolegium nie stwierdziło, by kwestionowane rozstrzygnięcie zawierało wadę skutkującą jego nieważnością z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.).
Dalej organ podniósł, że normatywnym wzorcem badanej decyzji jest decyzja wydana przez właściwy organ, tj. Starostę Kłodzkiego o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w związku z niezgłoszeniem się we wskazanym terminie na egzamin państwowy przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Wskazano, że treść tego przepisu jest jednoznaczna i w takim zakresie Kolegium dokonało oceny tej decyzji w oparciu o przesłanki określone w ań.156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
Kolegium stwierdziło następnie, że oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym jej wydaniem i podkreśliło, że zarzuty naruszenia prawa w zakresie czynienia ustaleń faktycznych nalezą do takich wadliwości, które mogą służyć do wzruszenia decyzji wyłącznie w trybie zwykłym, nie stanowią natomiast rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem organu w przepisie tym chodzi bowiem wyłącznie o wady tkwiące w samej decyzji. Podniesiono, że w postępowaniu zwykłym (odwoławczym) w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 103 ust.1 pkt 1 lit d u.k.p. badane są okoliczności będące podstawą wydania decyzji, a więc prawidłowość przeprowadzonego postępowania administracyjnego poprzedzającego postepowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (dotyczące skierowania strony na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami, w tym wskazanie terminu poddania się egzaminowi). Natomiast w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności okoliczności tę nie są badane, gdyż prowadziłoby to do ponownego rozpatrzenia sprawy. Stwierdzono zatem, że skoro skarżący nie poddał się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w określonym terminie, pomimo braku w aktach sprawy kopii decyzji o skierowaniu na egzamin kontrolny, to jednak fakt, iż skarżący pobrał Profil Kandydata na Kierowcę w dniu 6 czerwca 2013 r. (co ma potwierdzenie w aktach sprawy) dowodzi, iż miał on wiedzę o istnieniu takiego obowiązku.
Konkludując, Kolegium uznało, że przy wydaniu decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień nie doszło do wypełnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 157 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że decyzja Starosty Kłodzkiego z dnia 6 sierpnia 2015 r. nr KTD 5430.02312.05.2015.RK3 nie może zostać unieważniona, jako wydana z rażącym naruszeniem prawa lub gdy sytuacja dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a to decyzją Starosty Kłodzkiego z dnia 6 czerwca 2013 r. nr KTD. 5430.02312.05.2013.RK3, które skutkuje nieważnością decyzji wydanej w dacie 6 sierpnia 2015 r., podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia strony dają podstawę do unieważnienia wyżej wymienionej decyzji Starosty Kłodzkiego;
2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że wobec skarżącego istniał prawny obowiązek odbioru Profilu Kandydata na Kierowcę kat. A, B, podczas, gdy w czasie wydania decyzji umarzającej postępowanie z dnia 6 czerwca 2013 r., ustawodawca nie przewidział takiej procedury, a skarżącemu nigdy nie odręczono tego Profilu w formie decyzji administracyjnej zgodnej z art. 107 § 1 k.p.a.
3. art. 42 § 1 w związku z art. 44 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że doręczenie decyzji Starosty Kłodzkiego z dnia 6 sierpnia 2015 r. nastąpiło w miejscu zamieszkania skarżącego, w sytuacji, gdy w rzeczywistości decyzja ta nie została fizycznie doręczona skarżącemu.
4. art. 10 § 1 w związku z art. 79 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu polegającego na przeprowadzeniu postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 6 sierpnia 2015 r. bez udziału strony skarżącej oraz przez uniemożliwienie jej przed wydaniem wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz możliwości zgłoszenia wyjaśnień, czym naruszono jej prawo do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania.
5. art. 7a k.p.a. poprzez błędne uznanie, że nie mogło dojść do naruszenia tego przepisu i nierozstrzygnięcie w sprawie istniejących wątpliwości na korzyść strony w sytuacji, gdy w trakcie rozpatrywania przez organ podania strony o uchyleniu decyzji Starosty Kłodzkiego z dnia 6 sierpnia 2015 r. przepis ten obowiązywał i organ nie rozstrzygnął na korzyść strony wątpliwości związanych z postępowaniem zakończonym decyzją Starosty Kłodzkiego z dnia 6 czerwca 2013 r. oraz decyzją Starosty Kłodzkiego z dnia 6 sierpnia 2015 r. numer KTD.5430.02312.05.2015.RK3;
6. art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
7. art. 105 k.p.a. poprzez brak umorzenia postępowania administracyjnego nr KTD. 5430.02312.05.2015.RK3 w sytuacji załatwienia już sprawy uprawnień do kierowania pojazdami decyzją Starosty Kłodzkiego z dnia 6 czerwca 2013 r. nr KTD. 5430.02312.05.2013.RK3;
8. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak wskazania przez organ uzasadnienia dla wszystkich zarzutów, o jakich mowa w podaniu strony z dnia 9 czerwca 2023 r. o uchylenie decyzji Starosty Kłodzkiego z dnia 6 sierpnia 2015 r.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art 49 ust. 1 pkt 2 u.k.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie braku przeciwskazań do kierowania pojazdami przez stronę skarżącą, o czym stanowi decyzja Starosty z dnia 6 czerwca 2013 r.
2. art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez Starostę decyzji z dnia 6 sierpnia 2015 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, w sytuacji gdy w dacie wydania ww. decyzji po stronie skarżącego istniał brak przeciwskazań do kierowania pojazdami, potwierdzony Orzeczeniem Psychologicznym nr [...] i zatwierdzony decyzją Starosty z dnia 6 czerwca 2013 r.;
3. art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania powołanego przepisu, gdyż skarżącemu nigdy nie został wskazany termin do zgłoszenia się na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b u.k.p.;
Ponadto strona zarzuciła naruszenie następujących przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej:
1. art. 8, w związku z art. 83 Konstytucji, polegające na braku przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej przez wydanie nowej decyzji przez Starostę Kłodzkiego z 6 sierpnia 2015 r. w sytuacji wcześniejszego zakończenia sprawy decyzją umarzającą Starosty z 6 czerwca 2013 r.;
2. art. 2 Konstytucji przez przyjęcie błędnej interpretacji stanu faktycznego sprawy bez urzeczywistnienia zasady sprawiedliwości społecznej.
Z uwagi na podnoszone uchybienia strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Ponadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. wniosła także o ewentualne uchylenie w całości decyzji Starosty z dnia 6 sierpnia 2015 r. Strona złożyła również wniosek o zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Kolegium po zapoznaniu się z zarzutami skargi wniosło o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Orzekając w powyższych ramach kontroli, Sąd uznał skargę za zasadną.
Wskazać w pierwszej kolejności należy, że orzekanie w sprawie niniejszej odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: p.p.s.a.), ponieważ niniejszy wyrok został poprzedzony prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 21 lutego 2024 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 318/23, w którym Sąd zwrócił uwagę na konieczność przeprowadzenia ponownej oceny spełnienia wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, a nie tylko tych, na które powoływał się skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Zgodnie z powołanym przepisem prawnym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/OI 443/09 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis Warszawa 2005, s. 472, Komentarz do art. 153 p.p.s.a.; J. Świątkiewicz, Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, BWP Justicia, Warszawa 1995, s. 70; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewski, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, tom I, Wyd. LexisNexis Warszawa 2002, s. 826-827).
Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy. W toku bowiem ponownego rozpoznania sprawy organ administracji może uwzględnić nowe fakty i dowody, których strona nie mogła powołać w toku poprzedniego postępowania lub jeśli potrzeba ich powołania wynikła później (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt: II GSK 240/06).
Podkreślić należy, że pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Zauważyć również należy, że w orzecznictwie jednolicie prezentowany jest pogląd, wyrażony miedzy innymi w wyroku NSA z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt: II FSK 1057/11, że sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawne oraz poglądy judykatury i doktryny stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 21 lutego 2024 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 318/23, ponieważ nie doszło do wzruszenia tego wyroku w trybie przewidzianym prawem, nie doszło również do istotnej zmiany stanu prawnego.
Przechodząc natomiast do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, że istotą zawartych w powołanych wyrokach tutejszego Sądu wskazań co do dalszego postępowania było zbadanie nie tylko przesłanki, która legła u podstaw wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ale również tego, czy nie miały miejsca inne (pozostałe) kwalifikowane naruszenia przewidziane w art. 156 § 1 k.p.a. Sąd stwierdził, że poprzednia decyzja w tym przedmiocie została wydana z naruszeniem art. 156 § 1, w związku z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności Sąd podkreślił, że Kolegium zbagatelizowało w tym zakresie konieczność zastosowania w sprawie art. 77 § 1 k.p.a., który nakazuje organom administracji publicznej podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zobowiązuje organy do wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ponadto w powyższym wyroku Sąd zaznaczył, że poprzednia decyzja SKO nie zawierała żadnych rozważań w przedmiocie normatywnych warunków cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z przekroczeniem określonej ilości punktów karnych (w tym co do obowiązującej formy skierowania na egzamin państwowy) w dacie wydania decyzji Starosty z dnia 6 sierpnia 2015 r. oraz czy wobec strony skarżącej te warunki istotnie ziściły się w aspekcie podstaw z art. 156 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, wyrażonym w omawianym wyroku, z tego chociażby powodu nie można było jednoznacznie stwierdzić, czy weryfikowana decyzja Starosty z dnia 6 sierpnia 2015 r. istotnie nie narusza rażąco prawa w postaci przepisów stanowiących jej podstawę prawną.
W ocenie Sądu nie sposób uznać, aby organ wypełnił zalecenia zawarte w powyższym wyroku, dotyczące zamieszczenia w decyzji rozważań w przedmiocie normatywnych warunków cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z przekroczeniem określonej ilości punktów karnych (w tym co do obowiązującej formy skierowania na egzamin państwowy) w dacie wydania decyzji Starosty z dnia 6 sierpnia 2015 r. oraz analizy, czy wobec strony skarżącej te warunki istotnie ziściły się w aspekcie podstaw z art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności podstawy dotyczącej rażącego naruszenia prawa materialnego.
W tej mierze organ – oprócz wywodów teoretycznych - w zasadzie zawarł w decyzji jedynie stwierdzenie, że skoro skarżący nie poddał się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w określonym terminie, pomimo braku w aktach sprawy kopii decyzji o skierowaniu na egzamin kontrolny, to jednak fakt, iż skarżący pobrał Profil Kandydata na Kierowcę w dniu 6 czerwca 2013 r. (co ma potwierdzenie w aktach sprawy) dowodzi, iż miał on wiedzę o istnieniu takiego obowiązku.
Zdaniem Sądu nie sposób uznać aby stwierdzenia te wypełniały wskazówki zawarte w powołanym wyżej wyroku Sądu z dnia 21 lutego 2024 r., skoro w wyroku tym – w skrócie mówiąc – Sąd nakazał zbadanie, jakie były prawne warunki cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami co do obowiązującej formy skierowania na egzamin państwowy w dacie wydania decyzji Starosty z dnia 6 sierpnia 2015 r. oraz, czy warunki te zostały spełnione. Uzasadnienie decyzji organu nie zawiera natomiast analizy normatywnych warunków cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami. Organ ograniczył się w zasadzie do stwierdzenia, że skarżący miał wiedzę odnośnie obowiązku podania się egzaminowi kontrolnemu, o czym świadczy fakt pobrania przez niego Profilu Kandydata na Kierowcę, a jednocześnie sam wskazuje na brak w aktach decyzji o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny.
Przypomnieć zatem należy, że w myśl art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d uk.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b, przy czym jak stanowi przepis art. 49 ust 1.pkt 2 u.k.p., sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji, a zgodnie z brzmieniem art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Natomiast stosownie do treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Wskazać również należy, że na treść powyższych przepisów powołuje się Starosta w kwestionowanej przez stronę decyzji z dnia 6 sierpnia 2015 r.
Wobec tego nie ulega wątpliwości Sądu, że podstawowym prawnym warunkiem skierowania skarżącego na egzamin kontrolny jest wydanie decyzji (i to ostatecznej) w tym przedmiocie, nie zaś pobranie Profilu Kandydata na Kierowcę, tak wskazuje organ w niniejszej sprawie. Nie chodzi tu również o wiedzę skarżącego odnośnie tego, że powinien udać się na egzamin kontrolny, lecz o wydanie decyzji jako ustawowego warunku cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Nie ulega przecież wątpliwości, że cofnięcie uprawnień w tym zakresie jest w istocie sankcją za niepoddanie się egzaminowi pomimo istnienia takiego obowiązku i jest to sankcja dotkliwa. Brak jest zatem podstaw do wywodzenia zasadności cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdyby taka decyzja nie została wydana ani doręczona stronie. Nie ulega również wątpliwości Sądu, że decyzja taka (o ile została wydana, musiałaby uzyskać walor ostateczności, zanim doszłoby do wydania decyzji o cofnięciu stronie przedmiotowych uprawnień.
Tymczasem w aktach administracyjnych istotnie nie sposób odnaleźć wskazanej decyzji o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny. W sytuacji, w której decyzja taka nie zostałaby wydana (a co znamienne, organ nie powołuje się również na jej treść w żadnym innym dokumencie) nie można byłoby uznać, że istnieją podstawy do cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami. Podjęcie decyzji o cofnięciu powyższych uprawnień w warunkach braku uprzedniego wydania powyższej decyzji o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny, w ocenie Sądu wypełniałoby przesłankę rażącego naruszenia prawa, ponieważ stanowiłoby pozbawienie skarżącego przysługujących mu uprawnień bez istnienia ku temu odpowiedniej podstawy prawnej.
Sąd dostrzega również, że Kolegium – wbrew zaleceniom Sądu dotyczącym kompleksowego zbadania wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności – nie poddało należytej analizie kwestii wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień przywołanych kategorii prawa jazdy. Kolegium w wydanej decyzji wskazało jedynie, że podniesiony przez stronę we wniosku brak skutecznego powiadomienia o postępowaniu zakończonym wydaniem weryfikowanej decyzji, nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa procesowego, biorąc pod uwagę, że strona wiedziała, iż ma obowiązek poddania się egzaminowi państwowemu sprawdzającemu jej kwalifikacje (o czym świadczy fakt pobrania Profilu Kandydata na Kierowcę w dniu 6 czerwca 2013 r.). Nie uwzględniono jednak, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest nie tylko zawiadomienia skarżącego o wszczęciu tego postępowania ale również samego postanowienia o jego wszczęciu. Okoliczność ta również wymagała zbadania z punktu widzenia podstaw stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd podziela natomiast ocenę organu wyrażoną w pozostałych kwestiach. W szczególności należy uznać za zasadną argumentację organu dotyczącą prawidłowości doręczenia stronie decyzji o cofnięciu uprawnień z dnia 6 sierpnia 2015 r., o czym przesądził ostatecznie tutejszy Sąd w wyroku z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 1029/21. Sąd zgadza się także z wnioskami organu, że weryfikowana przez organ decyzja z dnia 6 sierpnia 2015 r. nie może zostać unieważniona (z powodu wydania z rażącym naruszeniem prawa lub z powodu tego, że dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną) z uwagi na fakt wydania decyzji Starosty Kłodzkiego z dnia 6 czerwca 2013 r. Jak zasadnie argumentuje organ, na mocy tej decyzji umorzone zostało postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, wszczętego z powodu niepoddania się badaniom psychologicznym w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 u.k.p., ponieważ w dniu 6 czerwca 2013 r. wpłynęło orzeczenie psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Z kolei cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami decyzją organu pierwszej instancji z dnia 6 sierpnia 2015 r. było spowodowane innymi okolicznościami, a to stwierdzeniem niepoddania się przez stronę sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego (abstrahując w tym miejscu od istnienia merytorycznych podstaw do takiego stwierdzenia, o czym była mowa powyżej). Niewątpliwie zatem zakres obu tych decyzji był inny, co nie pozwala na przyjęcie tożsamości obu tych spraw. Rację należy również przyznać organowi, że decyzja z dnia 6 czerwca 2013 r. nie rozstrzygała sprawy sposób merytoryczny, albowiem umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami było spowodowane bezprzedmiotowością postępowania, wynikającą z faktu przedstawienia przez stronę orzeczenia psychologicznego. Powyższe dodatkowo potwierdza słuszność stanowiska organu odnośnie tego, że w tym konkretnym zakresie omawiane przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 i 7 k.p.a. w sprawie nie zachodzą. Z analogicznych przyczyn prawidłowo również stwierdzono, że nie można uznać, iż decyzja z dnia 6 sierpnia 2015 r. miałaby zostać wydana z naruszeniem art. 155 k.p.a., tzn., że bez zgody strony doszło do zmiany decyzji z dnia 6 czerwca 2013 r. Podstawą wydania decyzji z dnia 6 sierpnia 2015 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami były inne okoliczności sprawy.
Nie budzi również zastrzeżeń Sądu dokonana przez organ ocena zaistnienia tych przesłanek stwierdzenia nieważności, na które skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji się nie powoływał, a co do których na konieczność ich analizy wskazał Sąd w wyroku z dnia 21 lutego 2024 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 318/23. Organ w sposób prawidłowy wykazał, że przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6 i 7 k.p.a. w sprawie nie zachodzą, powołując się na okoliczności sprawy
Biorąc jednak pod uwagę wcześniejsze rozważania, należało uznać, że skoro Kolegium wbrew wskazaniom Sądu nie zbadało w sposób prawidłowy przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, to zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 5 i 7 w związku z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Naruszenie przytoczonych przepisów postępowania niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadziło bowiem do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności. Kolegium przedwcześnie zatem przesądziło, że decyzja Starosty z 6 sierpnia 2015 r. nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie jest przy tym rolą Sądu zastępowanie organu administracyjnego w rozpatrzeniu sprawy, nawet wówczas gdy – tak jak w niniejszym przypadku – jej przedmiot ogranicza się do weryfikacji decyzji w trybie dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni wyrażoną w niniejszym wyroku ocenę prawną.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło