III SA/Wr 325/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III skargi W. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 383/24 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 lipca 2024 r. nr BP.501.2639.2023.0993.KI13.597812 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wyrokiem z 19 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 383/24 tutejszy Sąd w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska - po rozpoznaniu skargi W. M. (dalej: skarżący, strona skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 lipca 2024 r. (nr BP.501.2639.2023.0993.KI13.597812) oddalił skargę w całości. Pismem z 8 sierpnia 2025 r. W. M. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, jako podstawę podając wydanie wyroku przez osoby nieuprawnione tj. art. 271 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. oraz naruszenie zaskarżonym wyrokiem art. 92c ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm.), dalej: u.t.d. przez nieuwzględnienie, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło w skutek zdarzeń, których nie można było przewidzieć. Uzasadniając skargę, skarżący wskazał, że w składzie Sądu rozpoznającego sprawę uczestniczyła osoba nieuprawniona, tzw. "neo-sędzia" w osobie asesor WSA Anny Kuczyńskiej-Szczytkowskiej, o czym skarżący miał powziąć wiadomość 30 lipca 2025 r., a powyższa okoliczność jego zdaniem mogła pozostać nie bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast co do drugiej powołanej przez siebie okoliczności strona skarżąca wywodziła, że orzekający w sprawie sąd zignorował całą przedstawioną przez nią argumentację. W szczególności, skarżący podniósł, że nie miał żadnego motywu, by ryzykować odpowiedzialność karną i ingerować w pracę tachografu, a swoje stanowisko w tej sprawie przedstawił szczegółowe w trakcie postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, strona wniosła o wznowienie postępowania w tej sprawie i wstrzymanie wykonania wyroku do czasu rozpoznania skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 270 p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania nakazuje interpretować przyczyny wznowienia postępowania w sposób ścisły. Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania, obowiązkiem Sądu jest dokonanie jej kontroli z punktu widzenia zachowania warunków formalnych określonych w art. 279 p.p.s.a. Chodzi zatem o oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie jednej z podstaw wznowienia wymienionych w art. 271 – 273 p.p.s.a., uzasadnienie podstawy wznowienia, a także okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Obowiązkiem Sądu jest też zbadanie, czy skarga jest wzniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Zatem sąd administracyjny zobowiązany jest odrzucić skargę o wznowienie postępowania, która nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisach działu VII p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie, jako podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca wskazała przepis art. 271 pkt 1 p.p.s.a., z którego treści wynika, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności postępowania, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. W ocenie skarżącego asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, jest osobą nieuprawnioną wobec nieprawidłowego trybu powołania na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.3). Skarżący wobec tego twierdził, że tak powołani sędziowie są osobami nieuprawnionymi w rozumieniu art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Należy zauważyć, że uczestnictwo w składzie sądu osoby nieuprawnionej oznacza przykładowo: uczestnictwo osoby niepełniącej funkcji sędziego, czy uczestnictwo w składzie orzekającym sędziego z innego sądu, poza przypadkami przewidzianymi ustawowo. Osobą nieuprawnioną jest w szczególności osoba, która zgodnie z przepisami ustawy nie ma uprawnień do orzekania w danym sądzie administracyjnym. Uprawnienia do orzekania w składach konkretnego sądu administracyjnego wynikają z faktu otrzymania nominacji na określone stanowisko we wskazanym sądzie administracyjnym lub delegacji do orzekania w określonym sądzie (por. postanowienia NSA: z dnia 19 października 2007 r., I OSK 1543/07, LEX nr 360311, i z dnia 26 września 2014 r., I OSK 636/14, LEX nr 1529059). Mając na uwadze regulacje ustrojowe sądownictwa administracyjnego, osobą nieuprawnioną jest osoba niebędąca sędzią albo asesorem, a więc ten, kto nie posiada kwalifikacji i nie został powołany na stanowisko asesora (sędziego) sądu administracyjnego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019 r. poz. 2167) – dalej: p.u.s.a, lub ten, kto wprawdzie posiada kwalifikacje, jednak nie został powołany na stanowisko asesora (sędziego), a także osoba, która zgodnie z ustawą nie ma uprawnień do orzekania w danym sądzie administracyjnym. Uprawnienia do orzekania w składach danego sądu administracyjnego wynikają z faktu otrzymania nominacji na określone stanowisko we wskazanym sądzie administracyjnym lub delegacji do orzekania w określonym sądzie. Przez akt powołania osoba staje się asesorem (sędzią), czyli jest uprawniona do orzekania. Akt powołania jest aktem kształtującym status asesora (sędziego) – osoba powołana przez Prezydenta RP jest uprawniona do orzekania w określonym sądzie. Przepisem dotyczącym powoływania asesorów do pełnienia urzędu w sądownictwie administracyjnym jest art. 5 § 3 p.u.s.a., z którego wynika, że asesorów sądów administracyjnych do pełnienia urzędu na stanowisku asesora sądowego powołuje Prezydent, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma sporu co do tego, że prawo odmowy powołania asesora sądowego (sędziego) powinno być rezultatem wykonywania przez Prezydenta zadań, jakie postawiła przed nim Konstytucja, a więc czuwania nad przestrzeganiem Konstytucji, stania na straży suwerenności państwa, nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium. Jak to wyżej podniesiono, Prezydent RP ma prawo odmowy uwzględnienia wysuniętych przez KRS wniosków, jeżeli sprzeciwiłaby się one wartościom, na straży których postawiła go Konstytucja (vide: wyrok TK z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt K 18/09, Paweł Sarnecki [w:] "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz", pod red. L. Garlickiego, pkt 10 do art. 126). W ocenie Sądu skoro Prezydent RP powołał asesor Annę Kuczyńską-Szczytkowską do pełnienia urzędu na stanowisku asesora w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, to nie może być ona osobą nieuprawnioną, o czym mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Sąd nie może dokonywać oceny prawidłowości powołania tego sędziego w postępowaniu wszczętym skargą o wznowienie postępowania. Skarga ta nie służy bowiem kontroli działań Prezydenta podejmowanych w ramach jego konstytucyjnych kompetencji, w tej konkretnej sprawie określonych w art. 179 Konstytucji RP. W wyroku z 4 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 4104/21, NSA stwierdził, że "Sędzia sądu administracyjnego, bądź asesor sądowy w wojewódzkim sądzie administracyjnym, powołany do sprawowania urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, jest sędzią, także wówczas, gdy procedura poprzedzająca jego powołanie mogła być dotknięta wadami." Sąd w niniejszym składzie w pełni aprobuje i przyjmuje jak własne zaprezentowane w tym orzeczeniu argumenty. Ponadto należy zauważyć, że strona mogła w toku postępowania sądowego wystąpić na podstawie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 ze zm., dalej: p.u.s.a.) z wnioskiem o zbadanie niezawisłości i bezstronności asesora sądowego (sędziego) w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Przepis ten został dodany do ustawy w wyniku nowelizacji p.u.s.a. dokonanej na mocy ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2022.1259). Powyższych okoliczności skarżący nie podnosił w trakcie postępowania toczącego się przed sądem w jego sprawie. Natomiast druga z powołanych przez skarżącego przesłanek oparta jest na zarzutach co do merytorycznej zawartości wyroku zapadłego w postępowaniu, którego wznowienia domaga się skarżący i stanowi polemikę z jego treścią. Przesłanka taka nie znajduje się w katalogu wymienionym w art. 271-273 p.p.s.a. Ponieważ skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowych przesłankach wznowienia, Sąd zobowiązany był ją odrzucić na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., o czym postanowiono w sentencji.