III SA/Wr 33/09

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-07-03

Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego przyznającego prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
W przypadku wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, sprawa dotycząca przyznania prawa pomocy podlega ponownemu rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje nie tylko zwolnienie od kosztów sądowych, ale także ustanowienie adwokata. Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący H B złożył skargę na postanowienie organu dotyczące odmowy sprostowania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W trakcie postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia, domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA- Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi H B na postanowienie W Z d S O o N we W z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Wr33/09, postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...] r. H B (zwany dalej skarżącym) wniósł skargę na wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie W Z d S O o N we W. Zarządzeniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia [...] r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie "całkowitym zwolnienia od kosztów sądowych", wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i z [...], żona otrzymuje "[...]", [...] uczy się, a on jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie osiąga żadnego dochodu. Z załączonego zaś do wniosku zaświadczenia wystawionego przez O P S w P Z wynika, że skarżący korzysta z pomocy O w formie specjalnych zasiłków celowych, przeznaczonych na zakup leków i leczenia. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł sprzeciw na postanowienie referendarza, wnosząc dość nieprecyzyjnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie "całkowitym zwolnienia od kosztów sądowych". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępo-waniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu sprzeciw został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Takie rozwiązanie normatywne oznacza, że kwestię przyznania prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona ponownie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – nie tylko zwolnienie od kosztów, jak wskazał skarżący – lecz zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a przyznanie takiego prawa osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 oraz art. 256 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ukształtowanego na podstawie analogicznych unormowań art. 113 kodeksu postępowania cywilnego, sformułowanie, iż "osoba fizyczna (...) nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny" oznacza, że ubiegający się o zwolnienie powinien wykazać, że nie jest w stanie poczynić osz-czędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt II CZ 104/84). Dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącego (prowadzenie przez bezrobotnego skarżącego gospodarstwa domowego wspólnie z żoną otrzymującą [...] i z uczącym się [...], korzystanie przez skarżącego z pomocy O P S w P Z w formie specjalnych zasiłków celowych, przeznaczonych na zakup leków i leczenia) oraz mając na uwadze obecny etap postępowania, Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło