III SA/Wr 330/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Maciej Guziński, Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach do gier o niskich wygranych postanawia umorzyć postępowanie sądowe. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej we W. – po rozpatrzeniu zażalenia "A" sp. z o.o., z siedzibą w K. (dalej "spółka"), na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. (nr [...]) odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 157 punktach gier na terenie województwa d. (udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...]) – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne postanowienie, powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej w skrócie "o.p."). W uzasadnieniu postanowienia przypomniano, że w dniu [...] r. do Izby Celnej we W. wpłynął wniosek spółki o zawieszenie – wszczętego z urzędu (postanowieniem Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., nr [...]) – postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 157 punktach gier na terenie województwa d. (udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...]). Wnioskodawczyni podniosła, że postępowanie w sprawie cofnięcia wspomnianego zezwolenia prowadzone jest wyłącznie na podstawie ustaleń poczynionych przez Naczelnika Urzędu Celnego w L. w postępowaniu karnym skarbowym, a zatem jego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie kwestii cofnięcia zezwolenia. W zażaleniu na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. (z dnia [...] r.) odmawiające zawieszenie postępowania spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 o.p., przez błędne zastosowanie tego przepisu, albowiem istniały przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia, gdyż rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od rezultatu postępowania karno-skarbowego. W objętym skargą postanowieniu (z dnia [...] r., nr [...]) Dyrektor Izby Celnej nie podzielił stanowiska spółki podkreślając, że w rozpatrywanym przypadku nie występuje zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p., gdyż postępowania administracyjne i karno-skarbowe są autonomiczne. Organy celne mogą wprawdzie posłużyć się materiałem dowodowym zebranym w innych postępowaniach, a więc także w postępowaniu karno-skarbowym, jednakże nie jest to równoznaczne z "zagadnieniem wstępnym" rozstrzyganym przez inny organ lub sąd. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia zakończyło się wydaniem przez Dyrektora Izby Celnej we W. decyzji (z dnia [...] r., nr [...]) cofającej zezwolenie w całości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu spółka wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, oraz o zobowiązanie organu do zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia do czasu zakończenia postępowania karnego skarbowego Urzędu Celnego w L. ([...]). Spółka zarzuciła kwestionowanemu postanowieniu: 1) rażące naruszenie procedury, mające zasadniczy wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 120, art. 121, art. 122 w zw. z art. 201 § 3 o.p. – poprzez wydanie w pierwszej instancji decyzji merytorycznej, cofającej zezwolenie, mimo że do daty wydania tej decyzji nie zakończyło się jeszcze prawomocnie postępowanie incydentalne dotyczące zawieszenia postępowania merytorycznego; takie działanie uniemożliwiło spółce realizację prawa do sądowej weryfikacji sposobu rozstrzygnięcia zagadnień proceduralnych, powstałych w toku postępowania pierwszo instancyjnego, gdyż organ celny – kończąc decyzją postępowanie merytoryczne – pozbawił faktycznie sąd administracyjny możliwości ewentualnej korekty uchybień proceduralnych; 2) naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. – poprzez odmowę zastosowania tego przepisu, mimo że w okolicznościach sprawy jego zastosowanie było obligatoryjne, albowiem merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy o cofnięcie zezwolenia zależało wprost i bezpośrednio od wyniku postępowania karnego skarbowego, gdyż oba postępowania obejmowały te same ustalenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Oceniając postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu postanowienia z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Istotnym faktem oddziałującym na orzeczenie w – zainicjowanym skargą spółki – postępowaniu sądowym stało się ostateczne zakończenie merytorycznego postępowania decyzją Dyrektora Izby Celnej we W., utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] r., cofającą spółce zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 157 punktach gier na terenie województwa d. (udzielone decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...]). Nie bez znaczenia jest także zaskarżenie przez spółkę ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w sprawie cofnięcia zezwolenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygnatura akt III SA/Wr 353/11). W takim stanie rzeczy należy przede wszystkim zauważyć, że zaskarżone postanowienie, rozstrzygające negatywnie wniosek spółki o zawieszenie – wszczętego z urzędu – postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia, dotyczyło wyłącznie kwestii proceduralnej, związanej z tokiem postępowania administracyjnego, i jako takie nie obejmowało istoty sprawy, a także nie przekraczało granic postępowania merytorycznego, w którym zostało wydane. Instytucja zawieszenia postępowania administracyjnego może być stosowana przez organy tylko wówczas, gdy prowadzone jest inne jurysdykcyjne postępowanie administracyjne, będące postępowaniem głównym. Organy administracji publicznej mogą zatem sięgać po instytucję zawieszenia postępowania wyłącznie do momentu zakończenia postępowania, które miałoby być zawieszone (zob. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2009 r., II SA/Kr 239/09, i z dnia 30 marca 2011 r., II SA/Kr 121/11). Ponieważ w dacie badania legalności postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia istniała już ostateczna decyzja administracyjna, kończąca postępowanie merytoryczne, którego zawieszenia domagała się spółka, przeto orzekanie przez Sąd o zawieszeniu postępowania administracyjnego po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie główne nie miałoby dla sprawy znaczenia, a więc stało się bezprzedmiotowe. Poza sferą rozważań można dodać, że po rozpoznaniu skargi spółki na ostateczną decyzję w sprawie cofnięcia zezwolenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skargę oddalił (wyrok z dnia 15 grudnia 2011 r., III SA/Wr 353/11). Z tych względów – stosownie do dyspozycji art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. – orzeczono jak w sentencji postanowienia.