III SA/Wr 348/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-11-21
Skład orzekający: Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Bogumiła Kalinowska, Józef Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił brak winy skarżącego w złożeniu wniosku o przyznanie płatności bezpośredniej, uwzględniając jego twierdzenia o błędzie co do stanu prawnego i faktycznego nieruchomości rolnych?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, oceniając wniosek skarżącego o przyznanie płatności bezpośredniej, skupił się wyłącznie na kategorii oczywistej omyłki zgodnie z art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, pomijając analizę przesłanek braku winy skarżącego wynikających z art. 73 ust. 1 tego rozporządzenia. Niedokonanie takiej oceny i brak stosownej analizy w uzasadnieniu decyzji narusza przepisy art. 11 i art. 107 § 3 KPA, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2011, deklarując czternaście działek rolnych. Po kontroli administracyjnej stwierdzono, że część działek została zgłoszona przez innego wnioskodawcę. Skarżący wyjaśnił, że działał pod wpływem błędu co do stanu prawnego i faktycznego, a następnie wycofał wniosek. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności i nałożył sankcje. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając wycofanie wniosku za bezskuteczne po poinformowaniu o nieprawidłowościach i odrzucając argumentację o oczywistej omyłce. Skarżący w skardze domagał się odstąpienia od sankcji, podkreślając dobrą wiarę i wycofanie wniosku przed pobraniem płatności.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 z sankcjami I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., działając między innymi na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2008 Nr 170, poz. 1051 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana K.W. (zwanego dalej "skarżącym") od decyzji nr [...] z dnia [...] roku w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. – utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że skarżący w dniu [...] roku złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2011. W sekcji VII. "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych", deklarując dwadzieścia dziewięć działek ewidencyjnych wykorzystywanych rolniczo. W sekcji VIII "Oświadczenie o sposobie wykorzystywania dziatek rolniczych" wskazał do płatności JPO i UPO (jednolita płatność obszarowa i uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych) czternaście działek rolnych. Do wniosku załączono oświadczenia o uprawie zbóż oraz umowę dzierżawy gruntów rolnych i zobowiązanie do sprzedaży i kupna. Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej i stwierdzeniu w jej wyniku nieprawidłowości, polegających na tym, że działki rolne F, H, I, J, L, M i N zostały już zgłoszone do płatności przez innego wnioskodawcę, organ pierwszej instancji wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do złożenia wyjaśnień oraz poinformował o maksymalnym kwalifikowanym obszarze dla działek ewidencyjnych. W odpowiedzi skarżący podał, że grunty, które wykazał we wniosku o przyznanie płatności stanowią własność T., W., B. oraz J. S., którzy przejęli grunty wydzierżawione przez swoich rodziców i nadal są posiadaczami gruntów, których obecnym dzierżawcą jest Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna [...]. Skarżący wyjaśnił, że składając wniosek o przyznanie płatności na działki rolne, które uprzednio były użytkowane na podstawie umowy dzierżawy działał pod wpływem błędu. Stwierdził, że nie miał świadomości co do stanu faktycznego i prawnego i gdyby posiadał odpowiednią wiedzę to nigdy nie złożyłby takiego wniosku. Dnia zaś [...] roku oświadczył, że wycofuje się z płatności obszarowych na rok 2011 oraz że na dzień [...] roku nie uprawiał działek.
Wobec faktu, że procentowe zawyżenie powierzchni dla płatności JPO i UPO wyniosło powyżej 100%, organ pierwszej instancji opisaną wyżej decyzją odmówił przyznania skarżącemu płatności bezpośredniej na rok 2011 i nałożył sankcje trzyletnie na podstawie art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący żądał jej zmiany poprzez odstąpienie od nałożenia sankcji. Zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, z umowy dzierżawy, z pism kierowanych przez właścicieli gruntów do dzierżawców urzędu gminy, z umowy przedwstępnej oraz zdjęć z wizji lokalnej. Przedstawił sytuację związaną ze spornymi gruntami, podkreślając, że działał w dobrej wierze, jako przyszły właściciel tychże gruntów, trwając w przeświadczeniu, iż będzie jedynym właścicielem gruntów, jednakże okazało się, że o płatności na te same grunty ubiega się również dzierżawca (tj. Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna a uprzednio zawarta umowa dzierżawy jest nadal aktualna i ma moc prawnie obowiązującą. Zaznaczył, że jego celem nie było wyłudzenie środków publicznych ani świadome wprowadzenie instytucji w błąd. Podał, że padł ofiarą nieporozumienia i skomplikowanych stosunków pomiędzy stronami umowy dzierżawy.
Rozpatrując odwołanie organ drugiej instancji przytoczył stan prawny sprawy, w szczególności odwołał się do warunków przyznawania płatności do gruntów rolnych uregulowanych ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 roku (L j. Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) oraz do unormowań rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach system wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UEL.2009r., Nr 316 poz. 65). Cytując art. 28 ust. 2 rozporządzenia Komisji stwierdzono, że wykazanie nieprawidłowości w trakcie kontroli krzyżowych powoduje wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i, w stosownym przypadku, przeprowadzenie kontroli na miejscu. W razie gdy dwóch lub więcej rolników ubiega się o pomoc w odniesieniu do tej samej działki referencyjnej w ramach tego samego systemu pomocy, oraz w przypadku gdy całkowity zadeklarowany obszar przekracza obszar rolny w dopuszczalnej tolerancji pomiaru określonej w art. 34 ust. 1, państwo członkowskie może ustalić proporcjonalne zmniejszenie przedmiotowych obszarów. Na podstawie art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122 2009, wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie. Jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości. Wycofanie zgodnie z ust. 1 sprawi, że wnioskodawca znajdzie się w sytuacji sprzed złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub części przedmiotowego wniosku. W tej materii organ drugiej instancji zaznaczył, że wycofanie przez skarżącego wniosku było czynnością bezskuteczną albowiem nastąpiło w toku postępowania – już po uprzednim poinformowaniu go przez organ pierwszej instancji o stwierdzonych w wyniku kontroli administracyjnej nieprawidłowościach wniosku.
W dalszej części organ zauważył, że na podstawie art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, nie naruszając przepisów art. 11-20, wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy. Zgodnie z art 58 akapit 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzone] różnicy, Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnic)' między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006. Jeśli nie jest możliwe odliczenie całej kwoty zgodnie z wymienionym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, pozostałe saldo zostaje anulowane.
Organ odwoławczy następnie przekonywał, że celem przeprowadzonych kontroli jest skuteczna weryfikacja prawidłowości deklaracji producentów rolnych, tak, by nie dochodziło do sytuacji nienależnego przyznawania płatności (np. za obszar większy niż w rzeczywistości użytkowany), nie zaś doprecyzowywanie ich żądania wyrażonego we wniosku.
Odnosząc się wprost do argumentów podniesionych w odwołaniu, wskazano, że popełnionych błędów w deklaracji działek nie można rozpatrywać jako oczywistej pomyłki. Błąd popełniony przez odwołującego przy sporządzaniu wniosku mógłby zostać uznany za nie mającą znaczenia dla sprawy jej oczywistą omyłkę, gdyby nie dotyczył petitum wniosku, a więc tej jego części, która stanowi podstawę tego, czego domaga się strona od organu. Zgodnie z dokumentem roboczym Komisji Europejskiej nr AGR 49533/2002 z dnia 05.06.2002 roku do błędów o charakterze oczywistym należą przede wszystkim błędy, które mogą zostać wykryte na podstawie informacji zawartej w złożonym wniosku pomocowym, tzn. pomyłki wykryte na skutek kontroli spójności wniosku (wzajemnie wykluczające się dane) oraz błędy o czysto pisarskim charakterze (tzw. literówki), które wydają się oczywiste przy lekturze wniosku pomocowego. Tym samym art 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 dotyczący możliwości korygowania wniosku w każdym momencie, bez żadnych negatywnych konsekwencji dla wnioskodawcy, pod warunkiem jednak, iż błąd ma charakter "pomyłki oczywistej", w zaistniałej sytuacji nie znajduje zastosowania. Nie można bowiem uznać za oczywistą omyłkę deklaracji, którą strona wyraziła swe żądanie, a która dotyczyła zadeklarowania do przyznania płatności działki, która faktycznie nie znajdowała się w posiadaniu beneficjenta. Organ podkreślił, że pracownik Agencji w momencie przyjmowania wniosku obowiązany jest do kontroli wizualnej przedmiotowego podania polegającej na sprawdzeniu czy wszystkie pola wniosku są wypełnione, czy dołączone są wymagane załączniki, czy wnioskodawca złożył podpis etc. Ponadto, producent rolny składający wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych w sekcji IX "Oświadczenia i zobowiązania" formularza składa podpis oświadczając, że zna zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętej wnioskiem.
W skardze skarżący domagał się zmiany zaskarżonej decyzji przez odstąpienie od nałożenia trzyletnich sankcji. Jak podał – w dniu [...] roku wycofał działki rolne z wniosku obszarowego i nie pobrał płatności JPO i UPO, tak więc nie popełnił wykroczenia tj. wyłudzenia płatności. Wniosek pierwotnie został złożony na podstawie woli właścicieli przedmiotowych działek rolnych a także na podstawie wstępnej umowy kupna-sprzedaży z dnia [...] roku. Właściciele od 2010 roku nie mogli wyegzekwować od dzierżawców czynszu dzierżawnego i dlatego w lipcu i wrześniu 2011 roku wezwali dzierżawców do pilnej zapłaty sugerując, że jest to podstawa naruszenia przepisów kodeksu cywilnego prowadząca do zerwania umowy. Poinformowali nadto dzierżawców o dokonaniu czynności polegającej na złożeniu wniosku obszarowego przez skarżącego. Tak więc w dobrej wierze złożył wniosek w 2011 roku, ale nie wiedział, że dzierżawcy zignorują właścicieli i złożą wniosek, dlatego potem uczciwie wycofał wniosek, nie pobierając żadnych z tego tytułu płatności. Natomiast dzierżawcy nadal naruszali przepisy kodeksu cywilnego, poddzierżawiali dzierżawione grunty innym producentom rolnym i składowali odpady nierolnicze (asfalt, kanalizacyjne rury betonowe) a także zmieniali granice działek rolnych poprzez przeorywanie dróg polnych. Na poparcie skargi załączył dowody. Podniósł również , że otrzymał premię dla młodego rolnika w kwocie [...] złotych na zakup ziemi od państwa S. Premię otrzymał na podstawie dzierżawy z rodzicami. Przez to mógłby zyskiwać około [...] złotych dopłat bezpośrednich. Wskutek nałożonych sankcji mocą zaskarżonej decyzji może się okazać, ze nowo utworzone gospodarstwo rolne skarżącego nie będzie mogło się rozwijać a nawet może stracić płynność finansową. Swoją winę skarżący upatruje jedynie w tym, że uwierzył właścicielom. Oprócz tego, ze zamierzał kupić grunty od właścicieli, to również chciał im pomóc w ten sposób aby czynsz dzierżawny był regulowany na bieżąco.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił uzupełniająco, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zgodnie z którym obniżek i wykluczeń (przewidzianych w rozdziałach I i II rozporządzenia nr 1122/2009) nie stosuje się przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że .nieprawidłowości nie wynikają z jego winy, a ponadto, że nie stosuje się ich w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek .o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, .a organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Zdaniem organu, skarżący złożył wniosek zgodny ze stanem prawnym, a nie ze stanem faktycznym, przy czym nie wykazał, że nieprawidłowości we wniosku nie wynikły z jego winy, ponadto nie zaktualizował wniosku, nieprawidłowości zostały ujawnione przez sam organ, który ustalił je w drodze kontroli krzyżowej wniosku, do czego miał prawo i obowiązek w świetle przepisów wskazanych w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji,
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych racji niż w niej zostały wywiedzione.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.), zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Stosownie do ust. 2 – w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Brzmienie cytowanych przepisów oznacza, że w przypadku gdy organ administracyjny wszczyna z urzędu postępowanie dowodowe - powinien je przeprowadzić zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. W sytuacji gdy ustawa nakłada na organ administracyjny obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, organ ten nie może ustalić stanu faktycznego jedynie na częściowym rozpatrzeniu materiału dowodowego, z wyłączeniem tych, które przedstawia lub na które powołuje się strona w celu obrony swych interesów.
Z lektury akt administracyjnych sprawy wynika, że w toku postepowania administracyjnego oraz w piśmie stanowiącym odwołanie, skarżący przywoływał okoliczności faktyczne, które jego zdaniem przemawiały za brakiem winy w sporządzeniu przezeń wniosku obejmującego powierzchnie rolne, zgłoszone przez innego wnioskodawcę - tzn. wymienioną wyżej spółdzielnię. Twierdził przede wszystkim – co podtrzymał w skardze oraz jak oświadczył działający w jego imieniu na rozprawie pełnomocnik - że właściciele gruntów rolnych poinformowali go, że spółdzielnia nie będzie występowała o przyznanie płatności a sam działał pod wpływem błędu co do stanu prawnego i faktycznego dzierżawionych nieruchomości rolnych. Organ ocenił stanowisko strony w kontekście jedynie kategorii oczywistej omyłki, według art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65). Przepis ten dotyczy możliwości korygowania wniosku w każdym momencie, bez żadnych negatywnych konsekwencji dla wnioskodawcy, pod warunkiem jednak, że błąd ma charakter "pomyłki oczywistej". Jakkolwiek ocena organu, że omawiany przypadek nie może być kwalifikowany jako oczywista omyłka, jest trafna i Sąd argumentację organu w tej materii podziela, to jednak wypada zauważyć, że wskazane rozporządzenie Komisji nr 1122/2009 zawiera jednak także dalsze regulacje - odnoszące się do kwestii winy - pozostające w ścisłej korespondencji z pkt 93 preambuły w brzmieniu następującym: "Zmniejszenia oraz wykluczenia związane z kryteriami kwalifikowalności z zasady nie powinny być stosowane w przypadku gdy rolnik dostarczył zgodne z faktami informacje lub jeśli może wykazać, że wina nie leży po jego stronie." Tak wyrażoną intencję prawodawcy unijnego realizuje bezsprzecznie przepis art. 73 rozporządzenia wprowadzając wyjątki od stosowania zmniejszeń i wykluczeń, stanowiąc przy tym, że:
"1. Zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy.
2. Zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.
Podane przez rolnika informacje, o których mowa w akapicie pierwszym, powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy do faktycznej sytuacji."
Na tym tle, a także wobec twierdzeń skarżącego, powinnością organów było dokonanie oceny, czy w kontekście art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 okoliczności powoływane przez skarżącego wyczerpują przesłanki cytowanego przepisu w zakresie winy tudzież jej braku. Niedokonanie wyjaśnienia stanu sprawy w tym kierunku i brak stosownej analizy oraz nie wyrażenie stanowiska w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy można skarżącemu przypisać winę za ujawnione w toku postępowania nieprawidłowości wniosku – powodują, że zaskarżona decyzja musi być uznana za naruszającą prawo, tj. art. 11 i art.107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Po myśli bowiem art. 11 organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Z kolei według art. 107 § 3 Kodeksu postepowania administracyjnego - uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem organu odwoławczego przy sporządzaniu uzasadnienia decyzji jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, w tym odpowiednie się odniesienie do nich w ramach przepisów prawa materialnego, które znajdują zastosowanie w sprawie lub na które strona powołuje się. Nie wykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Pominięcie przy ocenie stanu sprawy w uzasadnieniu decyzji potencjalnie znajdującej zastosowanie w konkretnym przypadku normy prawa materialnego skutkuje uznaniem, że decyzja zawiera istotny brak formalny, podważający wartość merytoryczną rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie zawierające tego rodzaju brak nie poddaje się weryfikacji przez sąd administracyjny i nie może być przez sąd sanowane, w szczególności zaś niekompletnego w takim kształcie uzasadnienia decyzji nie może zastąpić treść odpowiedzi na skargę albowiem według art. 3 § 2 pkt 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrolą sądu objęta jest sama decyzja a nie wypowiedzi organu dokonane w innej niż decyzja formie.
W ponownym postępowaniu organ zatem rozważy, czy zachodzą w sprawie przesłanki z art. 73 ust. 1 powołanego rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 w aspekcie ewentualnego braku winy skarżącego, czemu organ da wyraz w uzasadnieniu decyzji.
W tym stanie rzeczy, zaskarżoną decyzję należało uchylić na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (pkt I sentencji). Orzeczenie o kosztach (pkt II) znajduje wsparcie w art. 200 a o wykonalności wyroku – w art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło