III SA/Wr 349/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, , , po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku o przyznanie prawa pomocy, na skutek sprzeciwu J. D.-B. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt III SA/Wr 349/07, w sprawie ze skargi J. D.-B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie dokonania z urzędu zmiany w operacie gruntów i budynków p o s t a n a w i a: I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w części przekraczającej kwotę 100 (sto) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wroc- ławiu na opisaną w osnowie niniejszego postanowienia decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W., J. D.-B. wniósł o zwolnienie go z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, wskazując, że jako 71-letni emeryt nie jest w stanie ich ponieść. Zarządzeniem z dnia 18 września 2007 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie pra-wa pomocy bez rozpoznania, z powodu niezłożenia tego wniosku – pomimo kilku-krotnych wezwań – na urzędowym formularzu "PPF". Zarządzenie to doręczono skarżącemu w dniu 24 września 2007 r. Pismem nadanym w dniu 29 września 2007 r. J. D.–B. wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza z dnia 18 września 2007 r. Zarządzeniem Sę-dziego z dnia 9 października 2007 r. wezwano skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu "PPF" i do przedstawienia sytuacji rodzinnej i majątkowej, wraz z wyszczególnieniem ponoszonych miesięcznych wydatków oraz posiada-nych przez skarżącego i jego żonę składnikach majątku ruchomego i nieruchome-go. W odpowiedzi skarżący złożył wypełniony i podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przedstawił również wymagane przez Sąd dokumenty i oświadczenia. Skarżący wywodził, że wraz z żoną utrzymują się z otrzymywanych z ZUS świadczeń emerytalnych, w łącznej wysokości [...]. brutto (z zaświadczenia ZUS wynika, że skarżący pobiera świadczenie w wysokości [...], a jego żona – [...] zł). We wniosku podano również, że skarżący wraz z żoną posia-dają mieszkanie w spółdzielni mieszkaniowej o powierzchni 54 m2 oraz nierucho-mość gruntową o powierzchni 1,1 ha. Do wniosku dołączono również wyciąg z ra-chunku bankowego skarżącego z ostatnich dwóch miesięcy oraz sporządzone przez stronę zestawienie miesięcznych wydatków. Z zestawienia wynika, że mie-sięczne wydatki w gospodarstwie domowym skarżącego wynoszą: energia elek-tryczna – [...] zł; gaz –[...] zł; abonament RTV – [...] zł; podatek od nieruchomości – [...] zł; środki higieny i książki – [...]; stosowane przez D. D. lekarstwa – [...]zł, a przez skarżącego – [...] zł. Nadto skarżący wskazał, że dwukrotnie jeździ do W., w związku z przebytą operacją jelita. W zestawieniu wyjaśniono po-nadto, że skarżący – z powodu poważnej awarii instalacji wodno-kanalizacyjnej – zmuszony był przeprowadzić remont łazienki, którego łączny koszt wyniósł [...], przy czym [..] skarżący przeznaczyli z posiadanych oszczędności, uzyskali kredyt w GE M. B. w kolejnej kwocie [..], a pozostałe [...] zł małżon-kowie zmuszeni byli pożyczyć od rodziny. Miesięczna spłata tych pożyczek wynosi łącznie około [...] zł. Jednocześnie skarżący podniósł, że trudna sytuacja material-na jego syna zmusza go do udzielania mu pieniężnej pomocy w kwocie około [...]zł miesięcznie. Dodatkowo opłaca w każdym miesiącu składkę ubezpieczenia na życie wnuczki, w wysokości [...] zł. W zestawieniu miesięcznych wydatków skar-żący ujął również koszty utrzymania samochodu Polonez z 1996 r., określając ich wysokość na kwotę [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postę-powaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowie-nie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Takie rozwiązanie normatywne oznacza, że sprawę o przyznanie prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona po-nownie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako sąd pierwszej in-stancji. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądo-wych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecz-nika patentowego, a przyznanie takiego prawa osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 oraz art. 256 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych – w całości lub w części – albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a przyznanie tego prawa osobie fizycznej jest uzależnione od wykazania, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ukształtowanego na podstawie analogicznych unormowań art. 113 kodeksu postępowania cywilnego, sformułowanie "osoba fizyczna (...) nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecz-nego dla siebie i rodziny" oznacza, iż ubiegający się o zwolnienie powinien wykazać, że nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabez-pieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt II CZ 104/84). W rozpoznawanym przypadku skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, twierdząc, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Wniosek skarżącego nie obejmował przyznania pełnomocnika z urzędu. Dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącego w świetle wcześniej przy-wołanych rozwiązań normatywnych Sąd uznał, że uzasadniała ona przyznanie stro-nie tego prawa, w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, w części przekraczającej 100 zł. W ocenie Sądu, deklarowany, miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego uzasadniał przyjęcie, iż uiszczenie wpisu od skargi w takiej właśnie wysokości, nie będzie stanowiło uszczerbku w domowym budżecie, w stopniu zagrażającym możliwości zaspokojenia jego podstawowych pot-rzeb życiowych. Skarżący w sposób wiarygodny i rzetelny wykazał wszystkie mie-sięczne wydatki obciążające budżet domowy, jednakże przedstawione dane nie da-wały – w ocenie Sądu – podstaw do zwolnienia z całości kosztów sądowych. Zda-niem Sądu, wysokość uzyskiwanych dochodów pozwoli skarżącemu na uiszczenie opłaty sądowej w wysokości 100 zł, zarówno na etapie wpisu od skargi, jak i – ewen-tualnie – w dalszym postępowaniu, w przypadku powstania takiej konieczności. Wskazać przy tym należy, że gdyby w trakcie postępowania powstała potrze- ba uiszczenia dalszych kosztów, skarżący będzie mógł złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Aktualnie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w dalszym zakresie i dlatego – na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. – postanowił, jak w sentencji.