III SA/Wr 356/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi K. B. R. na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego, wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. W § 1 uchwały opisanej w sentencji niniejszego postanowienia Rada Miejska w M. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego K.B. R., wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem działalności określonych w innych przepisach. Uchwała ta nie zawierała pouczenia o trybie i terminie jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. Została ona doręczona radnemu w dniu [...] r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). W skardze, która wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności (w całości) uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu jego mocodawcy i o zasądzenie kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny przesłał skargę do organu przesyłką poleconą w dniu [...] r. (potwierdzenie w aktach [...]), w celu nadania jej dalszego biegu i zwrotnego przekazania przez organ dokumentacji sprawy. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odrzucił skargę skarżącego podnosząc, iż kwestię weryfikacji – przez sądy administracyjne – uchwał stwierdzających wygaśnięcie mandatu radnego reguluje w pierwszej kolejności art. 191 ust. 1 i ust. 2 ordynacji wyborczej. Stosownie do pierwszego z wymienionych przepisów (ust. 1), od uchwał, o których mowa, zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały, natomiast sąd został zobowiązany do rozpoznania skargi w terminie 14 dni od jej wniesienia. Taki sam termin zakreślono na wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku zapadłego w pierwszej instancji (ust. 2.). Dalej Sąd wskazał, iż skoro w rozpoznawanym przypadku skarga została wniesiona bezpośrednio do tutejszego Sądu, a do Urzędu Miasta i Gminy w M. wpłynęła dopiero [...] r., to uznać należy, iż została ona złożona z uchybieniem terminu zakreślonego w art. 191 ust. 1 ordynacji wyborczej, ponieważ doręczenie skarżącemu kwestionowanej przez niego uchwały nastąpiło już w dniu [...] r. Ponadto Sąd – kierując się zaleceniami zawartymi w postanowieniu NSA z dnia 27 lipca 2011 r. (II OSK 1592/11) i działając na podstawie art. 6 p.p.s.a. – pouczył skarżącego o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując, że bieg terminu przewidzianego dla złożenia takiego wniosku, powinien być liczony od dnia powzięcia w tym zakresie stosownej informacji Sądu, tj. od dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r. (nadanym w tym samym dniu w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę opisaną w osnowie niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego podał, że w dniu [...] r. radnemu doręczona została kwestionowana przez niego uchwała. Wbrew wymogowi określonemu w art. 107 § 1 k.p.a., nie zawierała ona jednak pouczenia. Skarżący, działając w oparciu o przepis art. 191 ust. 1 ordynacji wyborczej, wywiódł skargę na ten akt w dniu [...] r. Reasumując, pełnomocnik skarżącego wskazał, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi – wskutek złożenia jej bezpośrednio do Sądu, z pominięciem Rady Miejskiej w M. – nastąpiło z przyczyn leżących po stronie organu, który nie pouczył strony o sposobie i trybie zaskarżenia spornej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), przewidują możliwość przywrócenia terminu, w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, bez swojej winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu musi być złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Wraz z wnioskiem strona musi dokonać czynności, dla której termin był wyznaczony. Podstawowe kryterium, na podstawie którego należy rozpoznawać wniosek o przywrócenie terminu, stanowią zatem okoliczności uprawdopodobniające istnienie lub brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno w nauce prawa, jak i w orzecznictwie sądowym przyjęte jest, że wskazane kryterium jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Przy ocenie winy (lub jej braku) w uchybieniu terminu przez stronę, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX Nr 50679). Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Okolicznością taką może być na przykład nagła choroba (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r., I OZ 246/08, LEX Nr 479292). Przystępując do oceny przedmiotowego wniosku strony skarżącej, Sąd stwierdza, iż strona wykazała okoliczności usprawiedliwiające brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi do tutejszego Sądu, na uchwałę, o której mowa w osnowie niniejszego postanowienia. Sąd w całości podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 27 lipca 2011 r. (II OSK 1592/11), w treści którego wyrażono następujące zapatrywania. Po pierwsze, że skargę do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy o wygaśnięciu mandatu radnego należy wnieść za pośrednictwem tego organu w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia. Po wtóre, że organ, z uwagi na ogólną zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej oraz pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, a nie – co wymaga podkreślenia Sądu – jak to podniósł skarżący – z uwagi na treść przepisów k.p.a., gdyż te nie znajdują zastosowania w postępowaniu podejmowania uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego, zobowiązany jest do pouczenia radnego o przysługujących mu środkach zaskarżenia uchwały i sposobie wniesienia na nią skargi do sądu administracyjnego. Po trzecie, że brak takiego pouczenia powoduje, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie skarżący – który wniósł skargę na uchwałę rady gminy o wygaśnięciu jego mandatu bezpośrednio do tutejszego Sądu, zamiast za pośrednictwem organu (stosownie do treści art. 191 ust. 1 o.p., lecz z pominięciem dyspozycji art. 54 § p.p.s.a) – nie został pouczony przez ten organ o przysługujących mu środkach zaskarżania uchwały i trybie wniesienia na nią skargi do tutejszego Sądu, to zważywszy na treść dopiero co powołanego orzeczenia NSA, uchybienie terminu do jej wniesienia należało uznać za niezawinione przez stronę. Mając to na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.