III SA/Wr 371/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Jerzy Strzebinczyk po rozpoznaniu w dniu 9 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi A W na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć, wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej, wniósł skargę na decyzję opisaną w osnowie niniejszego postanowienia. Pismem z dnia [...] roku skierowano do Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem – jak stwierdza wnioskodawca – jej wykonanie niesie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku jego autor ogranicza swoje wywody jedynie do przesłanki niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentuje, że z uwagi na treść zaskarżonych decyzji, skarżąca zobowiązana jest do zwrotu całości dotychczas otrzymanych płatności. Skarżąca została już powiadomiona o wszczęciu w stosunku do niej postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń. Z pisma ARiMR wynika, iż wykonanie zaskarżonych decyzji spowoduje (w najbliższym czasie) wydanie na ich podstawie przez Prezesa ARiMR decyzji o charakterze windykacyjnym. Zdaniem wnioskodawcy, ewentualne uwzględnienie skargi strony w żaden sposób nie usunie i nie umożliwi usunięcia negatywnych dla strony konsekwencji. Co więcej, decyzja windykacyjna, jako faktycznie techniczna realizacja zaskarżonych orzeczeń, będzie mogła być wzruszona jedynie w drodze kolejnego długotrwałego i skomplikowanego postępowania w trybie nadzwyczajnych środków zaskarżania. Powyższy stan faktyczny pozwala na ocenę, jak twierdzi pełnomocnik skarżącej, że wykonanie zaskarżonych decyzji spowoduje trudne do usunięcia skutki prawne, jakim bez wątpienia jest powstanie kolejnego, niekorzystnego dla strony stosunku prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 tej samej ustawy, Sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m.in. w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji – zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. – jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. W ocenie Sądu, wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje – w tym kontekście – na uwzględnienie. Okoliczności przedstawione na poparcie wniosku nie wskazują bowiem na spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W zasadzie ograniczono się wyłącznie do wskazania na możliwość wszczęcia postępowania "windykacyjnego" w nieustalonym jeszcze terminie. Wnioskodawca nie precyzuje nawet na czym miałby polegać ów negatywny dla strony skutek. Nie wskazuje też, co przesądza o przyjęciu zapatrywania, że zaistnieją trudności w odwróceniu tego rzekomo negatywnego skutku. Z całą pewnością wydania decyzji "windykacyjnej" nie można utożsamiać z trudnym do odwrócenia skutkiem, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W wypadku późniejszego wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego, zaistnieje wszak podstawa do zwrotu środków pobranych przez organ na podstawie decyzji tego typu. W kontekście dotychczasowych wywodów warto dodatkowo przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 25 lipca 2008 roku (sygn. akt II OZ 766/08, LEX Nr 493672) w którym Sąd ten stwierdził, iż w przypadku braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie może działać w tym zakresie za stronę. To na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż zaskarżona decyzja w razie wykonania mogłaby narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgromadzona dokumentacja sprawy może posłużyć natomiast jedynie weryfikacji twierdzeń strony pod kątem spełnienia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Odrębnie należy podkreślić, że nie może też stanowić wystarczającej podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji fakt zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno bowiem uwzględniać wszystkie konkretne okoliczności pozwalające przyjąć, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04). Uwzględniając wszystkie naprowadzone okoliczności, należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie jest to tym bardziej uzasadnione, że przedmiotem sporu są świadczenia pieniężne, a więc z istoty swej odwracalne. Dlatego, w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, strona nie poniesie szkody albowiem nastąpi wówczas zwrot należności. Godzi się na koniec podkreślić, iż – zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. – niniejsze postanowienie sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie, w razie zmiany okoliczności. Wobec tego, w przypadku wykazania przez skarżącego, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzą wcześniej wskazane przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd ponownie rozważy przedmiotową kwestię. Z tych względów – na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a – Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.