III SA/Wr 381/09
WyrokWSA we Wrocławiu2010-01-26
Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Magdalena Jankowska-Szostak, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 79 § 1 k.p.a.) poprzez niezawiadomienie strony o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadków, jeśli dowód ten nie wpłynął na ustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 79 § 1 k.p.a.) poprzez niezawiadomienie strony o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadków nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej, jeśli dowód ten nie posłużył do ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. W analizowanej sprawie zeznania świadków nie wniosły niczego istotnego do rozstrzygnięcia, a organy oparły się na innych dowodach, takich jak oględziny lokalu i kontrole meldunkowe, przy czym skarżącej umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. L. na decyzję Wojewody D. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie procedury administracyjnej, w szczególności art. 79 k.p.a., poprzez niezawiadomienie jej o przesłuchaniach świadków i przeprowadzeniu oględzin. Organy administracji ustaliły, że skarżąca od dłuższego czasu nie zamieszkuje w lokalu, a jej nieobecność nie była spowodowana jedynie działaniami byłego męża, lecz stanowiła dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Renata Sawińska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]., działając między innymi na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. L. od decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia [...]. nr [...]orzekającej o wymeldowaniu M. L. (zwanej dalej także skarżącą) z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w J. – Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Wojewoda D. przytoczył, że na wniosek R. J. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ulicy [...] w J. . Wnioskodawca podał, ze wyżej wymieniona nie zamieszkuje w lokalu od 2003 roku. Postępowanie zakończono opisaną decyzją Burmistrza Miasta J., od której odwołanie wniosła skarżąca. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania wydał decyzję z dnia [...] nr [...] uchylającą w całości zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W toku ponownego postępowania organ I instancji wystąpił na piśmie do Urzędu Miejskiego w W. o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w lokalu przy ul. [...] w W. na okoliczność zamieszkiwania tam skarżącej. Z odpowiedzi uzyskanej dnia [...]. wynikało, że skarżąca wraz z mężem S. od około roku nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. Informację tę uzyskano podczas kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Straż Miejską w W., na podstawie rozmowy z lokatorami mieszkania przy ul. [...] w W. Podczas kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez KP w S. , w lokalu przy ul. [...] zastano właściciela mieszkania, R. K. oraz skarżącą, która oświadczyła, że jest aktualnie w odwiedzinach u wymienionego właściciela tego lokalu i wraca do domu w J. , przy ul. [...]. Właściciel lokalu przy ul[...] w S. potwierdził wersję skarżącej.
Jak następnie podano w uzasadnieniu decyzji - w toku postępowania wyjaśniającego została również przeprowadzona kontrola meldunkowa przez Komendę Powiatową Policji w J. , która na podstawie rozmów z mieszkańcami budynku przy ul. [...] w J. ustaliła, że skarżąca od dłuższego czasu nie jest przez nich widywana i najprawdopodobniej nie zamieszkuje w lokalu nr [...]. W dniu [...]. zostały przeprowadzone oględziny lokalu przy ul. [...] w J. Obecny przy oględzinach R. J. oświadczył, że była żona nie zamieszkuje w lokalu od października 2002 r., ostatni raz była w przedmiotowym lokalu 23 września 2003 r., kiedy podczas jego nieobecności dokonała włamania i zdemontowania w obecności pracowników gazowni licznika gazowego. Swoje oświadczenie potwierdził pokazując kopię doniesienia o tym fakcie Komendzie Powiatowej Policji w J. Po tym fakcie wymienił zamki do drzwi wejściowych i jego była żona nie posiada do nich kluczy. Podczas oględzin nie stwierdzono zamieszkiwania skarżącej w przedmiotowym lokalu, nie znaleziono należących do niej rzeczy. Organ prowadzący postępowanie zwrócił się również do Sądu Rejonowego w J. z prośbą o informację, czy skarżąca w okresie od czerwca 2008 r. do stycznia 2009 r. wystąpiła z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu. Z odpowiedzi uzyskanej w dniu [...] wynika, że skarżąca nie wystąpiła z takim pozwem.
Wysłano również zapytanie do Komendy Powiatowej Policji w J. na okoliczność potwierdzenia słów wnioskodawcy o włamaniu jakiego dokonała skarżąca do lokalu przy ul. [...]w J. w dniu [...] . W odpowiedzi z dnia [...] r. podano, że Komenda od dnia 23 września 2008r. nie odnotowała żadnych interwencji pod wskazanym adresem. W dniu [...] w Urzędzie Miejskim w S. przesłuchano do protokołu świadków – S. L. oraz R. K. . S. L. odmówił składania zeznań w sprawie, ponieważ w tej sprawie zapadł wyrok sądu. Natomiast R. K. oświadczył do protokołu, że Państwo L. od około roku posiadają klucze do mieszkania przy ul. S. w S. , którego jest właścicielem oraz mają możliwość doraźnego przebywania we wskazanym lokalu.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy stwierdził, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania z lokalu stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w brzmieniu: "Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się." Definicję pojęcia pobytu stałego zawiera art. 6 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych.
W ocenie organu, z wyjaśnień złożonych przez strony postępowania tj. R. J. oraz M. L., a także przez świadków przesłuchanych w postępowaniu bezspornie wynika, że wymieniona nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Co prawda, według pisma skarżącej z dnia [...]. - do listopada 2007 r. regularnie przebywała w miejscu pobytu stałego, jednak w nim nie nocowała, co spowodowane było znęcaniem się R. J. nad ich rodziną. Późniejsza nieobecność skarżącej w przedmiotowym mieszkaniu spowodowana była wymianą zamków przez byłego męża. We wspomnianym piśmie skarżąca zadeklarowała, że w najbliższym czasie wystąpi do Sądu Rejonowego w J. o przywrócenie utraconego posiadania, czego jednak, jak wynika z akt sprawy, nie uczyniła po dzień dzisiejszy. Jak wynika z pisma skarżącej z dnia [...]. nie neguje ona faktu niezamieszkiwania w miejscu pobytu stałego. Kwestią sporną w sprawie jest natomiast to, czy opuszczenie lokalu położonego przy ul. [...] w J. było zamierzoną przez M. L. zmianą miejsca zamieszkania, czy nastąpiło wbrew woli skarżącej i było następstwem bezprawnych działań R. J. Organ rozważając tę kwestię powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wielokrotnie wyjaśniał, że za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu uznać należy nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu stałego, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została przez dysponenta lokalu z niego usunięta, lub niedopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, bądź dochodząc tego prawa uzyskała dla siebie rozstrzygnięcie niekorzystne.
Wobec powyższego, zdaniem organu, skoro skarżąca nie wykazała w stosownym postępowaniu, że faktycznie opuściła lokal w następstwie bezprawnych działań i zachowań wnioskodawcy, który rzekomo nagannie się zachowywał i utrudniał zamieszkiwanie, to uznać należało, że skarżąca z własnej woli podjęła decyzję o zmianie miejsca zamieszkania. Ponadto Wojewoda nie dał wiary twierdzeniom skarżącej, że mimo wstąpienia w nowy związek małżeński zamierza nadal prowadzić wspólne gospodarstwo domowe z byłym mężem w lokalu przy [...] w J. . Jest to sprzeczne nie tylko z faktami potwierdzonymi w postępowaniu przed organem I instancji - skarżąca w żadnym swoim piśmie nie napisała, że zamierza wrócić do spornego lokalu - ale również z doświadczeniem życiowym oraz ideą instytucji małżeństwa. Utrzymanie w ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu osoby, pomimo stwierdzonego faktu opuszczenia przez nią miejsca zameldowania oznaczałoby tolerowanie fikcji meldunkowej, niedopuszczalnej przepisami prawa. Zgodnie z wyrokiem naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2002 r. sygn. akt. n SA/Ka 250/2001, zameldowanie jest jedynie czynnością rejestracyjną, mającą na celu zebranie informacji o tym, kto i gdzie zamieszkuje.
Organ II instancji podkreślił również, że skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań, o tej możliwości została poinformowana pismem a dnia [...]. Tym samym miała możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do treści zeznań złożonych przez świadków. Skoro z tej możliwości nie skorzystała, uznać należy, że podnoszony przez nią w odwołaniu zarzut uchybienia procedury administracyjnej ma na celu jedynie przedłużanie postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do wskazanego przez skarżącą wyroku Sądu Rejonowego w J. a dnia [...] sygn. akt [..] uniewinniającego skarżącą od zarzutu nie dopełnienia obowiązku meldunkowego w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]., organ odwoławczy wskazał, że mimo powyższego wyroku, w postępowaniu administracyjnym ustalono, iż od dnia [...]. skarżąca nie przebywa w miejscu pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku meldunkowego.
W skardze M. L. wniosła o uchylenie w całości decyzji Wojewody D. formułując zarzut rażącego naruszenia procedury administracyjnej, co pozbawiło stronę czynnego udziału w jej kolejnych stadiach, w szczególności zarzuciła naruszenie w stopniu rażącym art. 79 kpa, zgodnie z którym strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodów ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Powyższe prawo przysługujące stronie stanowi uszczegółowienie jednej z ogólnych zasady procedury administracyjnej tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym wymienionej w art. 10 kpa.
Uprawnienie w tej materii zostało naruszone przez Burmistrza J. już w decyzji o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z dnia [...]., kiedy to organ meldunkowy całkowicie zaniechał zawiadomienia skarżącej o czynności polegającej na przesłuchaniu świadków: D. S., J. B., S. B. i innych. To uchybienie organu I instancji, zaważyło miedzy innymi na uchyleniu wymienionej decyzji przez Wojewodę D. i przekazaniu sprawy do jej ponownego rozpoznania. W następstwie powyższego organ I instancji winien był usunąć wadliwości których dopuścił się w dotychczasowym postępowaniu poprzez ponowne przesłuchanie świadków po uprzednim zawiadomieniu o tej czynności stron wskazując w jego treści miejsce i termin jej przeprowadzenia. Jednakże organ I instancji w postępowaniu prowadzonym po uchyleniu decyzji z dnia [...]. tej procedury całkowicie zaniechał. Zaniechał również zawiadomienia strony o przeprowadzeniu kolejnych dowodów, w tym z zeznań R. K. jak również zeznań S. L.. Mimo tych naruszeń organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego, wyjaśniając, iż skarżąca miała możliwość końcowego wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań a z tej możliwości nie skorzystała.
W ocenie skarżącej, takie twierdzenie nie zasługuje na uwzględnienie, czym innym jest bowiem zapewnienie stronie czynnego udziału w przeprowadzanych czynnościach dowodowych, a zupełnie czym innym zapewnienie stronie możliwości końcowego wypowiedzenia się co do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Oba przysługujące stronie, z mocy ustawy, prawa nie mają charakteru konkurencyjnego. Uznanie zaś przez Wojewodę D., że skoro strona miała możliwość końcowego wypowiedzenia się co do zgromadzonych w sprawie dowodów, to fakt, że nie brała (co prawda nie ze swojej winy) udziału w rozprawie na której dowody te były przeprowadzane, nie stanowi rażącego naruszenia procedury administracyjnej, już tylko z tego kwalifikuje rozstrzygnięcie organu do usunięcia z obrotu prawnego.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca argumentowała, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi kwalifikowaną wadę procesową, która uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i to bez względu czy miało ono czy też nie, wpływ na wynik sprawy - treść decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do treści zarzutów skarżącej zauważył, że dostrzegł uchybienie polegające na niepowiadomieniu skarżącej o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania S. L. oraz R. K., jednak uznał, że skarżąca miała możliwość odniesienia się do treści ich zeznań, a także do złożenia wniosku o ponowne ich przesłuchanie w jej obecności, z czego nie skorzystała. Ponadto organ uznał złożone przez tych świadków zeznania za mało istotne dla rozstrzygnięcia, gdyż pierwszy z wymienionych świadków odmówił składania zeznań a drugi – oświadczył, że małżonkowie L. od około roku posiadają klucze do jego lokalu przy ul. [...]w S. oraz mają możliwość doraźnego w nim przebywania, jednak nie odniósł się w ogóle do faktu opuszczenia przez skarżącą miejsca pobytu stałego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2). Jej zakres obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.").
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").
Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W szczególności Sąd nie dopatrzył się zarzucanego naruszenia reguł postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 powołanej na wstępie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Celem przytoczonej regulacji jest zapewnienie zgodności między stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności, które powinny rejestrować i odzwierciedlać zmiany miejsc pobytu. Z tych też względów nałożono na osoby podlegające obowiązkowi meldunkowemu powinność dokonywania czynności służących rejestracji miejsca pobytu, a organom meldunkowym przyznano uprawnienia do wydawania rozstrzygnięć mających zastępować takie czynności (gdy nie podejmie ich osoba zobowiązana) właśnie dla uzyskania zgodności między ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2003 r., V SA 3657/02, Wspólnota 2004, Nr 8). Sprawy meldunkowe należące do kategorii zagadnień ze sfery prawa administracyjnego, służą tym samym wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie mają wobec tego żadnego związku z ustaleniem uprawnień (prawa) do lokalu, czy też z ewentualnymi roszczeniami majątkowymi.
W tym świetle, załatwienie sprawy w przedmiocie wymeldowania skarżącej z miejsca stałego pobytu wymagało rozważenia przez organ, czy opuściła miejsce pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny – w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Przy czym wskazać należy, że ustalenia takie winny być poczynione zgodnie z przepisami prawa procesowego tj. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).
Zarzuty skargi sprowadzają się do wskazania na rażące uchybienie norm procesowych, tzn. obrazy art. 79 § 1 k.p.a. i złamanie tym samym reguły czynnego udziału strony w postępowaniu.
Według art. 79 § 1 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Stosownie do § 2 - strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.
Generalnie ujmując, w literaturze oraz orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że jeżeli organ administracji nie zawiadamia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadka i tym samym uchybia powinności, o której mowa w art. 79 § 1 k.p.a. narusza procedurę w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a okoliczność, której ma służyć taki dowód, nie może zostać uznana za udowodnioną. Jest to fundamentalną zasadą, wszakże ocena wpływu tego uchybienia musi być dokonywana z uwzględnianiem stanu konkretnej sprawy, a przede wszystkim - czy na podstawie tego dowodu rzeczywiście ustalono istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne.
Tymczasem w niniejszej sprawie organy nie przyjęły na podstawie dowodu z przesłuchania świadka istnienia takiej okoliczności, która w jakikolwiek sposób ważyłaby na wyniku sprawy (jej rozstrzygnięciu). Zważyć bowiem po pierwsze należy, że świadek S. L.- nota bene aktualny małżonek skarżącej, a więc nie mający sprzecznego interesu w sprawie – skorzystał z przysługującego mu prawa i w ogóle odmówił złożenia zeznań, z kolei świadek R. K. zeznania złożył, ale zgodzić się należy z organem, że nic one do sprawy nie wniosły. Wprawdzie organ zrelacjonował w opisie przebiegu postępowania ten dowód, ale nie oparł na nim - przy rozważaniu spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - decyzji o wymeldowaniu skarżącej ze spornego lokalu. Świadek ten jedynie stwierdził, że państwo L. posiadają klucze i od około roku mają możliwość doraźnego przebywania w lokalu stanowiącym jego własność, co w niczym nie odnosi się ani do faktu opuszczenia przez skarżącą lokalu, którego wymeldowanie dotyczy, ani nie jest lokalem, co do którego ustalono, że małżonkowie ci w nim przebywają koncentrując swe sprawy bytowe. Wobec tego w kontekście brzmienia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności - okoliczności faktyczne stwierdzone zeznaniami powołanego świadka są pozbawione znaczenia prawnego. Poza tym, organy I i II instancji prowadząc ponowne postępowanie w sprawie nie korzystały już ze środków dowodowych przeprowadzonych w poprzednim postępowaniu, lecz z nowych – to znaczy przede wszystkim z dowodu z oględzin lokalu po myśli art. 85 k.p.a., co nastąpiło bezsprzecznie z zachowaniem wymogu określonego w art. 79 § 1 k.p.a., nadto wystąpiono o przeprowadzenie kontroli meldunkowych, a także z zapytaniami do Komendy Powiatowej Policji oraz Sądu Rejonowego. Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego, wzakresie którego umożliwiono skarżącej wypowiedzenie się na podstawie art. 10 § 2 k.p.a., zasadnie przyjęto opuszczenie przez skarżącą spornego lokalu od marca 2008 roku, skoro, jak ustalono, brak jest najmniejszych chociażby oznak przebywania skarżącej w dotychczasowym miejscu zameldowania na pobyt stały (brak pozostawienia przez skarżącą rzeczy osobistych), co potwierdziły w szczególności oględziny oraz kontrole meldunkowe.
Ponadto, jak zasadnie zauważył Wojewoda D. , w swym piśmie z dnia [...]skarżąca deklarowała wprawdzie zamiar korzystania ze spornego lokalu i w tym celu miała złożyć w Sądzie Rejonowym w J. pozew o przywrócenie naruszonego posiadania, do czego jednak nie doszło, o czym mowa w informacji otrzymanej z Sądu Rejonowego.
W tym kontekście trzeba podnieść, że w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego wyżej art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, ponadto organ winien ustalić zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 ust. 1 ustawyo ewidencji ludności i dowodach osobistych "pobytem stałym" jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Według ugruntowanego poglądu orzecznictwa sądowoadministracyjnego zamiar stałego lub długotrwałego przebywania wiązać należy z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia centrum życia osobistego i interesów majątkowych, sposobem opuszczenia lokalu, a także należy uwzględniać obiektywną możliwość realizacji woli przebywania w nim. Oczywiste jest zatem, że ocena charakteru pobytu nie może ograniczać się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia woli zainteresowanej osoby w aspekcie jej zamiaru. Przesądzające jest tu bowiem istnienie okoliczności faktycznych, na podstawie których można ocenić, czy taki zamiar obiektywnie istnieje. Zamiar stałego pobytu nie może być subiektywnym przejawem woli, tudzież własnego przekonania, lecz jego istnienie winno być wykazane – czyli dowiedzione, a nie tylko deklarowane. W niniejszej natomiast sprawie, jak słusznie przyjął organ, ustalone w toku postępowania, przedstawione wyżej, okoliczności faktyczne wskazują, że doszło do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Skarżąca bowiem, jak sama przyznała w cytowanym piśmie z [...]przebywała w spornym lokalu do listopada 2007 r., ale mimo zamanifestowanego w nim zamiaru dalszego zamieszkiwania, nie podjęła jakichkolwiek kroków prawnych, które ten zamiar czyniłyby wiarygodnym i w późniejszym toku postępowania, ani w skardze nie twierdziła by miała dalej taki zamiar, nie utrzymywała już, że w mieszkaniu tym przebywa. W aspekcie zaś doświadczenia życiowego, nie sposób przyjąć, aby po zawarciu nowego związku małżeńskiego miała obiektywną możliwość realizacji woli przebywania w dotychczasowym miejscu stałego zameldowania. Trafnie zatem w tej sytuacji organy przyjęły, że w marcu 2008 r. pobyt skarżącej ustał, doszło bowiem w tym czasie do trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz - na jego tle - trafnie wywiodły ziszczenie się przesłanek zawartych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - niezbędnych do wymeldowania skarżącej z przedmiotowego lokalu mieszkalnego.
W tym stanie rzeczy, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło