III SA/Wr 392/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca) Protokolant specjalista Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 25 lipca 2025 r. nr SKO 4321.83.2025 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. A,B,C oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 lipca 2025 r. (nr SKO 4321.83.2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia (dalej: Prezydent, organ I instancji) z dnia 6 czerwca 2025 r. (nr WSO.UP.5430.1938.2025.AH), orzekającą o cofnięciu J. W. (dalej: skarżący) uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A, B, C prawa jazdy z uwagi na stwierdzenie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia SKO wskazało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm., dalej: k.p.a.), art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1210, z późn. zm., dalej: ustawa, u.k.p.). Z akt administracyjnych sprawy oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzją z dnia 6 czerwca 2025 r. Prezydent cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi posiadanych kategorii prawa jazdy z uwagi na stwierdzenie w orzeczeniu lekarskim z dnia 20 marca 2025 r. (nr [...]) wydanym przez Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu (dalej: DWOMP) przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Ze względu na ważny interes społeczny, polegający na bezpieczeństwie innych uczestników ruchu drogowego, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., organ I instancji nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podkreślił, że nie zrezygnował z badań przeprowadzonych w dniu 20 marca 2025 r., bowiem w tym dniu przeszedł szereg badań, zaś "końcowe badania wymagały okazania skierowania na badania, którym Obywatel w tym dniu nie dysponował". Istotne w tej sprawie – w jego ocenie – jest to, że to wyniki badań przeprowadzonych w dniu 9 kwietnia 2025 r. stwierdziły nieprawidłowości. Wskazał, że nie wycofał odwołania od orzeczenia z dnia 20 marca 2025 r. a w aktach sprawy brak jest pisemnego odwołania. W uzupełnieniu odwołania, wraz z pismem z dnia 22 lipca 2025 r., przekazano Kolegium orzeczenie lekarskie lekarza uprawnionego w DWOMP z dnia 18 lipca 2025 r. (nr [...]) stwierdzające brak u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz orzeczenie psychologiczne lekarza uprawnionego w DWOMP z dnia 24 marca 2025 r. (nr [...]), stwierdzające brak u skarżącego przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 lipca 2025 r. SKO utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Rozstrzygnięcie w przedmiocie cofnięcia tego rodzaju uprawnień ma charakter decyzji związanej. Orzeczeniem lekarskim z dnia 20 marca 2025 r. (nr [...]) uprawniony lekarz stwierdził u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. SKO podkreśliło, że z pisma Dyrektora DWOMP z dnia 28 marca 2025 r. wynika, że skarżący dnia 24 marca 2025 r. złożył oświadczenie o odstąpieniu od ponownych badań oraz wniosek o przeprowadzenie badań w trybie przywrócenia uprawnień. W ocenie SKO istotne jest, że skarżący w oświadczeniu z dnia 25 czerwca 2025 r. - złożonym w dniu 15 lipca 2025 r. w Urzędzie Miejskim Wrocławia w Wydziale Spraw Obywatelskich – wskazał: "nie cofałem odwołania od wyników badań z dnia 20.03.2025 r. ani też z tych badań nie rezygnowałem", jednocześnie oświadczając, że: "moim celem było kontynuowanie badań pozwalających mi na odzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi." Zdaniem SKO, oświadczenie to potwierdza informacje uzyskane podczas prowadzonego przez organ I instancji postępowania. Kolegium dodało, że z akt sprawy wynika, że skarżący został również przebadany w dniu 9 kwietnia 2025 r. w DWOMP w trybie określonym w art. 75 ust. 1 pkt 3 i art. 75 ust. 2 ustawy (tj. jako osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia, na wniosek tej osoby). Natomiast orzeczenie lekarskie z dnia 20 marca 2025 r. (nr [...]) zostało wydane po przeprowadzeniu badań w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości, tzn. na podstawie art. 98a ust. 1 u.k.p. (z urzędu w związku prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu XII Wydział Karny z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt XII K 157/24). Odnosząc się do argumentów odwołania Kolegium wskazało, że orzeczenie lekarskie lekarza uprawnionego w DWOMP z dnia 18 lipca 2025 r. (nr [...]) stwierdzające brak u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zostało wydane w trybie art. 75 ust. 1 pkt 3 u.k.p., a orzeczenie psychologiczne lekarza uprawnionego w DWOMP z dnia 24 marca 2025 r. (nr [...]), stwierdzające brak u skarżącego przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami - w trybie art. 82 ust. 1 u.k.p. Orzeczenie lekarskie będące podstawą wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami wydano natomiast na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 103 ust. 1 lit a) u.k.p., poprzez jego błędne zastosowanie, 2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez brak jego zastosowania, 3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak uwzględnienia dowodów przemawiających na korzyść skarżącego. Mając powyższe na względzie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów z: 1) zaświadczenia numer [...], 2) sprawozdania z Badań Laboratoryjnych z dnia 9 lipca 2025 r., 3) orzeczenia lekarskiego nr [...], 4) orzeczenia psychologicznego nr [...] - na okoliczność ich treści, w tym podstaw do przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na rzecz skarżącego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie odstąpił od badań ani też nie złożył oświadczenia woli o cofnięciu złożonego uprzednio odwołania od orzeczenia organu administracyjnego - dowodem czego jest wydanie przez SKO merytorycznej decyzji w sprawie. Nieprzedstawienie organowi I instancji wymaganego orzeczenia lekarskiego, a w konsekwencji niespełnienie jednej z przewidzianych przez ustawodawcę przesłanek uniemożliwia przywrócenie cofniętych uprawnień, gdyż wydanie prawa jazdy uzależnione jest od spełnienia przez kierowcę wszystkich wskazanych w u.k.p. wymagań, a nie tylko od ustania przyczyny, która spowodowała jego cofnięcie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) dopuścił dowody wskazane w skardze przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 p.p.s.a. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Zgodnie z art. 79 ust. 2 u.k.p. uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81. Ponowne badanie lekarskie jest przeprowadzane na koszt osoby badanej, z wyjątkiem badań, o których mowa w art. 229 Kodeksu pracy, oraz badania lekarskiego przeprowadzanego dla kandydatów i uczniów, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 7 (art. 79 ust. 4 u.k.p.). W myśl art. 79 ust. 6 u.k.p. wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 u.k.p.). Zgodnie z art. 79 ust. 7 pkt 2 u.k.p. w przypadku gdy w orzeczeniu lekarskim zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem albo wynikające ze stanu zdrowia ograniczenia, o których mowa w ust. 3, uprawniony lekarz przesyła jego kopię staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli osoba badana lub podmiot kierujący na badania nie złożyła wniosku o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 20 marca 2025 r. zostało wydane przez DWOMP przeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami u skarżącego. Badanie zostało przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w związku z kierowaniem przez skarżącego pojazdem w stanie nietrzeźwości (art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p.). Wraz z pismem z dnia 28 marca 2025 r. Dyrektor DWOMP przesłał do Urzędu Miejskiego we Wrocławiu wskazane wyżej orzeczenie lekarskie z 20 marca 2025 r. W treści tego pisma wskazał, że skarżący w dniu 24 marca 2025 r. złożył oświadczenie o odstąpieniu od ponownych badań i jednocześnie złożył wniosek o przeprowadzenie badań w trybie przywrócenia uprawnień. Badania są zaplanowane na dzień 9 kwietnia 2025 r. Odnosząc się do zarzutów skarżącego podnoszonych w odwołaniu, a następnie w skardze do Sądu, a dotyczących braku ostateczności orzeczenia lekarskiego z 20 marca 2025 r. i złożenia od niego odwołania, wskazać należy, że DWOMP w sowim piśmie z dnia 28 marca 2025 r. poinformował, że skarżący złożył oświadczenie o odstąpieniu od ponownych badań oraz wniosek o przeprowadzenie badań w trybie przywrócenia uprawnień. Podkreślić też trzeba, że skarżący w oświadczeniu z dnia 25 czerwca 2025 r. podał: "nie cofałem odwołania od wyników badań z dnia 20.03.2025 r. ani też z tych badań nie rezygnowałem", jednocześnie oświadczając, że: "moim celem było kontynuowanie badań pozwalających mi na odzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi." W dniu 9 kwietnia 2025 r. DWOMP wydał natomiast orzeczenie lekarskie w trybie określonym w art. 75 ust. 1 pkt 3 u.k.p., tj. dla osoby ubiegającej się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia, na jej wniosek. Orzeczenie lekarskie lekarza uprawnionego w DWOMP z dnia 18 lipca 2025 r. (nr [...]) stwierdzające brak u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zostało wydane również w trybie art. 75 ust. 1 pkt 3 u.k.p. W konsekwencji stwierdzić trzeba, że ani orzeczenie z 9 kwietnia 2025 r., ani orzeczenie z 18 lipca 2025 r. nie zostało wydane w trybie odwoławczym od orzeczenia z dnia 20 marca 2025 r. Zostały one wydane na wniosek skarżącego, jako osoby ubiegającej się o przywrócenie uprawnień. W sprawie podstawą wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami było natomiast ostateczne orzeczenie z 20 marca 2025 r. wydane na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p., w wyniku skierowania skarżącego na badania lekarskie. Podkreślić trzeba, że art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. nie ma charakteru uznaniowego co oznacza, że w sytuacji zaistnienia wymienionych w nim przesłanek, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją. Biorąc pod uwagę wiążący charakter przedmiotowego orzeczenia lekarskiego z dnia 20 marca 2025 r. organy orzekające były – w świetle treści art. 103 ust. 3 pkt 1 lit. a) u.k.p. – zobowiązane wydać decyzję o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych przez niego uprawnień. Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego i w tym zakresie podzielił stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.