III SA/Wr 393/15

WyrokWSA we Wrocławiu2016-02-19

Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Magdalena Jankowska-Szostak, Marcin Miemiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek dokonać zmiany danych w ewidencji producentów rolnych, jeśli pierwotny wpis został ostatecznie wykreślony decyzją administracyjną?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję odmawiającą dokonania zmiany danych w ewidencji producentów rolnych, ponieważ pierwotny wpis, którego dotyczył wniosek o zmianę, został ostatecznie wykreślony decyzją administracyjną. Nie można dokonać zmiany w nieistniejącym wpisie. Nowy wpis do ewidencji, uzyskany przez stronę po wykreśleniu poprzedniego, nie przywraca ciągłości prawnej z wykreślonym wpisem.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zmianę danych w ewidencji producentów rolnych w zakresie współposiadacza gospodarstwa. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując na wcześniejszą decyzję o wykreśleniu jej z ewidencji. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej, która wskazała na konieczność wyjaśnienia pewnych kwestii. Ostatecznie organ odwoławczy uznał, że zmiana danych jest niemożliwa, ponieważ pierwotny wpis został ostatecznie wykreślony. Skarżąca podniosła szereg zarzutów, w tym dotyczących niewłaściwości organu, błędów proceduralnych i naruszenia przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Marcin Miemiec, , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lutego 2016 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie niewprowadzenia zmian danych w ewidencji producentów oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: organ odwoławczy, Dyrektor OR ARiMR) po rozpatrzeniu odwołania Pani B. G. (dalej: strona, skarżąca od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej także: organ pierwszej instancji, Kierownik BP w O.) z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] – odmawiającej dokonania zmian danych w ewidencji producentów – utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że [...] lutego 2005 r. skarżąca (na jej wniosek z dnia [...] lutego 2005 r.) została wpisana do ewidencji producentów rolnych. Pismem z dnia [...] maja 2010 r. zażądała dokonania zmiany wpisu - w zakresie danych dotyczących współposiadacza prowadzonego przez nią gospodarstwa. Organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] lipca 2010 r. zatytułowanym jako "Informacja" (tj. wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]) odmówił dokonania żądanej zmiany. W uzasadnieniu pisma wskazał, że w dniu [...] czerwca 2010 r. wydał decyzję nr [...], na mocy której uchylił numer identyfikacyjny nadany skarżącej w dniu [...] lutego 2005 r. oraz wykreślił jej wpis z ewidencji producentów. Z tego powodu dokonanie zmiany w takim nieistniejącym wpisie jest niemożliwe. W odwołaniu do Dyrektora OR ARiMR skarżąca zażądała potraktowania pisma organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2010 r. jako decyzji administracyjnej i uchylenia tego aktu. Skarżąca dwukrotnie odwoływała się do tut. Sądu od niekorzystnych dla niej rozstrzygnięć Dyrektora OR ARiMR. W wyrokach z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 683/10 i z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 510/13 (opublikowanych w CBOSA) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał rację skarżącej. W wyrokach tych Sąd m.in. wskazał, że pismo organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2010 r. jest decyzją administracyjną, zaś Dyrektor OR ARiMR ma obowiązek rozpoznania odwołania strony (wyrok III SA/Wr 683/10). Wskazał także, że organy nie wyjaśniły, czy w dniu wydawania pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia (z dnia [...] lipca 2010 r.) wnioskodawczyni była ostatecznie wykreślona z ewidencji producentów, czy też – jak twierdzi strona skarżąca – takie zdarzenie jeszcze nie wystąpiło. Sąd wyjaśnił też kwestie związane z właściwością miejscową organów, oceniając, że w dniu [...] lipca 2010 r. właściwym do rozpoznania wniosku był Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (wyrok III SA/Wr 510/13). Wskazaną na wstępie, objętą zarzutami skargi, decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2010 r. o odmowie dokonania zmian wpisu w ewidencji producentów rolnych. W uzasadnieniu powołując się na wytyczne wydane w wyroku tut. Sądu z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt III SA/Wr 510/13 wyjaśnił, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji pierwszej instancji z [...] lipca 2010 r. o odmowie dokonania zmiany wpisu - decyzja tegoż organu z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] o wykreśleniu skarżącej z ewidencji producentów rolnych, nie posiadała jeszcze waloru ostateczności, jednakże została utrzymana w mocy na podstawie decyzji Dyrektora OR ARiMR we W. z dnia [...] października 2010 r. o znaku [...]. Ta z kolei nie została zaskarżona do Sądu, a także nie została w żadnym z trybów nadzwyczajnych wyeliminowana z obrotu prawnego. W obecnym stanie faktycznym decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] o wykreśleniu skarżącej z ewidencji producentów rolnych jest decyzją ostateczną. Dalej wskazał organ, że w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze obecny stan faktyczny, który zmienił się znacząco w stosunku do stanu z dnia [...] lipca 2010 r., a także z dnia, w którym decyzja o wykreśleniu skarżącej z ewidencji producentów stała się ostateczna. Podniósł mianowicie, że w dniu [...] maja 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o wpis do ewidencji producentów oraz taki sam formularz zawierający identyczne informacje z zaznaczonym celem "zmiana danych". Dnia [...] czerwca 2012 r. właściwy organ administracji poinformował stronę, iż jej wniosek z dnia [...] maja 2012 r. został rozpatrzony pozytywnie. Skarżąca otrzymała numer identyfikacyjny producenta, a jej dane tak wynikające z wyżej wymienionego wniosku jak i zmiany do wniosku zostały wprowadzone do ewidencji producentów. Ponadto skarżąca po dacie wydania jej zaświadczenia o nadaniu numeru identyfikacyjnego składała kolejne wnioski z zaznaczonym celem "zmiana danych", tj. w dniach [...] lutego 2013 r. i [...] lipca 2013 r. Jak wynika z informacji, jakimi został wypełniony wniosek o wpis do ewidencji producentów z dnia [...] maja 2012 r., jak i wszelkie późniejsze zmiany, załatwienie wniosku strony z dnia [...] maja 2010 r. poprzez wprowadzenie danych w nim zawartych jest w obecnym stanie faktycznym niecelowe. Dane te bowiem do chwili obecnej zdezaktualizowały się, a te które obecnie widnieją w ewidencji producentów zostały zmienione zgodnie z wolą strony wyrażoną w wymienionych wyżej wnioskach. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zmiana danych zgłoszona we wniosku z dnia [...] maja 2010 r. polegała na zadeklarowaniu współposiadacza gospodarstwa rolnego skarżącej. Dane wynikające z wniosku z dnia [...] maja 2010 r. zgodnie z informacjami przekazanymi w późniejszych wnioskach przez stronę są na dzień dzisiejszy nieaktualne tak w zakresie współposiadacza gospodarstwa jak i adresu zamieszkania skarżącej. Z uwagi na powyższe załatwienie sprawy z wniosku z dnia [...] maja 2010 r. w ten sposób, że wydane byłoby rozstrzygnięcie o jakim mowa w art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: "K.p.a"), tj. uchylono by zaskarżoną decyzję i orzeczono co do istoty sprawy zgodnie z żądaniem wynikającym z wniosku z dnia [...] maja 2010 r. czyli poprzez wprowadzono do ewidencji producentów wynikających z niego informacji byłoby bezzasadne i sprzeczne z obecnym stanem faktycznym. W decyzji odwoławczej odrębnie także wskazano, że w obecnym stanie faktycznym traci na znaczeniu fakt, iż w dniu [...] lipca 2010 r. decyzja o wykreśleniu strony z ewidencji producentów i anulowaniu numeru identyfikacyjnego nie była jeszcze ostateczna. Jak to ujął organ, ustalenia co do okoliczności faktycznych dotyczących istnienia wpisu skarżącej w ewidencji producentów oraz zadeklarowanych przez nią aktualnych danych, prowadziłyby do wydania decyzji rozstrzygającej identycznie jak zaskarżona tj. o odmowie wprowadzenia zmiany danych z wniosku z dnia [...] maja 2010r. Wzmiankował także organ, że nie istnieje obecnie potrzeba wyjaśniania kwestii stanu cywilnego strony (która to kwestia była na uprzednich etapach sprawy oceniana w kontekście warunków formalnych wniosku o dokonanie zmiany wpisu), albowiem stan cywilny strony jest organowi znany z innych postępowań. W skardze do tut. Sądu skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie nieważności lub ewentualnie uchylenie decyzji obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, jako wszczętego, jak to określono: "tylko pozornie przez organ niewłaściwy miejscowo dla skarżącej po dniu [...] maja 2010 r."; 2) ustalenie, iż organy zobowiązane są wpisać do ewidencji producentów rolnych deklarację strony z dnia [...] maja 2010 r. o zmianie miejsca stałego zamieszkania strony z tą datą; 3) ustalenie, iż z dniem [...] maja 2010.r. Kierownik BP ARiMR w O. utracił kompetencje do rozstrzygania w sprawach skarżącej zamieszkałej we W.; 4) włączenie do akt sprawy wydruków z wszelkich wpisów w ewidencji producentów w zakresie wpisu skarżącej od 2005 r. jako dowodu na istnienie przedmiotu postępowania - wpisu strony w ewidencji; 5) włączenie do akt sprawy wszystkich rozstrzygnięć organów ARiMR, Ministra Rolnictwa i sądów administracyjnych w przedmiocie wpisu skarżącej do ewidencji, jako dowodów na ciągłe istnienie tego wpisu w ewidencji w sensie prawnym od 2005 r.; 6) poprawne skompletowanie akt sprawy zgodnie ze wskazanymi w skardze znakami spraw administracyjnych; 7) zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 10 K.p.a., art. 73 § 1 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 i § 4 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 81 K.p.a. Skarżąca podniosła, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, organ odwoławczy błędnie skompletował akta sprawy ignorując kluczowe rozstrzygnięcia mające wpływ na ocenę prawną sprawy, posługiwał się fałszywymi zapisami w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) w zakresie wpisu strony. Nadto, jak stwierdziła skarżąca, sprawę bezprawnie przyjęto do rozpoznania od Dyrektora OR w O.. Skarżąca sformułowała też wniosek o "wznowienie postępowania z tego powodu, iż zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji. Mianowicie w dniu [...] sierpnia 2010 r. Dyrektor DOR ARiMR rozstrzygnął o wykreśleniu z ewidencji drugiego wpisu skarżącej, która w ocenie organu wcześniej została wpisana do ewidencji wraz ze swym mężem". Skarżąca powołała się na decyzje Kierownika BP w O. z dnia [...] lutego 2007 r. i Kierownika BP w B. z dnia [...] marca 2010 r., którymi miano wykreślić skarżącą z ewidencji podmiotów. Argumentowała, że skoro decyzje te (o wykreśleniu) w dalszym postępowaniu instancyjnym zostały wyeliminowane z obrotu prawnego z powodu braku podstaw do wykreślenia skarżącej z ewidencji, ocena ta jest obecnie wiążąca dla organów. Zdaniem skarżącej organ naruszył art. 77 K.p.a. uchylając się od formalnego rozpatrzenia wniosków dowodowych strony. W postępowaniu dotyczącym zmiany wpisu strony w ewidencji organ odmówił włączenia do akt sprawy wydruku z tego wpisu - dowodu na istnienie przedmiotu postępowania. Tym samym organ uniemożliwił stronie zapoznanie się z tym dowodem, chociaż dowód ten jest dostępny organowi z urzędu. Organ odmówił włączenia do akt postępowania wszystkich rozstrzygnięć organów ARiMR, Ministra Rolnictwa i sądów administracyjnych w przedmiocie wpisu strony do ewidencji. Bez tych dowodów nie było zaś możliwe uczciwe ustalenie stanu prawnego w tej sprawie. Organ wybiórczo włączył do materiału dowodowego tylko te decyzje, które pasowały do z góry zaplanowanego rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony. Strona przedstawiła też pogląd, że po uprawomocnieniu się wyroku tut. Sądu z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 683/10 (na skutek oddalenia skargi kasacyjnej organu przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 26 kwietnia 2012 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 465/11) organ odwoławczy powinien decyzję pierwszej instancji z [...] lipca 2010 r. uchylić i przekazać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kierownik BP w O. powinien zaś to postępowanie przekazać do Kierownika BP we W., jako do organu właściwego miejscowo dla strony, jak skarżąca stwierdziła, od dnia [...] maja 2010.r. Skarżąca podała, że już w dniu [...] maja 2010 r. zadeklarowała pisemnie Kierownikowi BP w O. zmianę adresu stałego zamieszkania na W.. Z tym dniem Kierownik BP w O. z mocy prawa utracił kompetencje do rozstrzygania w sprawie skarżącej, bowiem z tym dniem organem właściwym w jej sprawach stał się Kierownik BP we W.. Tym samym decyzje (jak podała skarżąca - trzy) Kierownika BP w O. wydane w sprawie wpisu strony w dniach [...] czerwca 2010.r. – [...] lipca 2010.r. są z mocy prawa nieważne, jako wydane przez organ niewłaściwy miejscowo. Jak to ujęła skarżąca, spóźnione wpisanie w 2012.r. w ewidencji producentów W., jako miejsca zamieszkania strony, nie załatwia deklaracji strony z dnia [...] maja 2010 r., która z mocy prawa pozbawiła Kierownika BP w O. kompetencji do rozstrzygania w sprawie skarżącej już z datą dnia [...] maja 2010 r. Zarzuciła, że nieostateczna decyzja Kierownika BP w O. z dnia [...] czerwca 2010 r. o wykreśleniu skarżącej z ewidencji mogła wywołać skutki prawne najwcześniej z dniem [...] listopada 2010 r., kiedy to doręczono stronie ostateczną decyzję Dyrektora DOR ARiMR we W. z dnia [...] października 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję o wykreśleniu skarżącej. Przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że skarżąca została wykreślona z rejestru już w dniu [...] czerwca 2010 r., stanowi w ocenie skarżącej o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie skarżącej, organ błędnie także wskazał, że powziął dostateczną wiedzę o jej stanie cywilnym. Skarżąca, zarzuciła nadto, że, jak to ujęła, organ fałszywie sugeruje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zapisy w ewidencji producentów nie mogą być dokonywane ze wskazaniem daty wstecznej w stosunku do daty wprowadzenia zapisu, a zgodnie z datą zaistnienia zdarzenia prawnego wymagającego odnotowania w tej ewidencji. Końcowo zarzuciła organowi niewyjaśnienie kwestii: - czy możliwe i legalne było, aby w jednym czasie kilka różnych organów w tym samym czasie miało kompetencje do rozstrzygania w trybie zwyczajnym w przedmiocie wpisu skarżącej w ewidencji producentów w odrębnych postępowaniach, - czy legalne było równoległe prowadzenie czterech odrębnych postępowań w trybie zwyczajnym w przedmiocie zmiany tego samego wpisu skarżącej w ewidencji producentów, - czy legalne było wydanie czterech odrębnych decyzji w trybie zwyczajnym w przedmiocie zmiany tego samego wpisu skarżącej w ewidencji producentów, - czy wpis strony w ewidencji w jednym czasie (np. w 2011 .r.) istniał jako przedmiot postępowania badanego przez NSA pod sygn. akt II GSK 465/11, istniał jako przedmiot postępowania OR ARiMR w O., a jednocześnie nie istniał jako przedmiot postępowania zakończonego decyzją Dyrektora OR ARiMR we W. z dnia [...] października 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu swojej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, podniósł organ, że postępowanie zakończone decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] i zaskarżoną decyzją organu odwoławczego z dnia [...] marca 2014 r. dotyczyło postępowania w zakresie wprowadzenia zmiany danych w ewidencji producentów na wniosek skarżącej z dnia [...] maja 2010 r. Zdaniem organu niezasadne było zatem odnoszenie się do postępowań, które zostały wszczęte pierwotnym wniosek strony o dokonanie wpisu do ewidencji skarżącej lub z urzędu, zakończone decyzjami ostatecznymi wydanymi w odrębnych postępowaniach, skoro przedmiotem niniejszego postępowania było dokonanie zmiany danych na wniosek strony. Decyzje wydane np. przez Kierownika BP ARiMR w B. z/s w L. czy Dyrektora OR ARiMR w O. zostały wydane w odrębnych postępowaniach, a ich wynik nie ma wpływu na załatwienie niniejszej sprawy. Jako bezzasadny ocenił organ wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji, bowiem (jak twierdzi skarżąca) Kierownik BP ARiMR w O. nie był właściwy do załatwienia tego wniosku. Zgodnie z ówcześnie podanymi przez skarżącą informacjami, miejscem jej zamieszkania była O.. Organ nie dopatrzył się naruszenia przepisów w stopniu, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. Wskazał, że samo nazwanie rozstrzygnięcia "informacją" gdy w istocie jest to decyzja administracyjna nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o jakiej mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Odnosząc się do żądania strony o dokonanie zmiany zapisów w ewidencji producentów z datą [...] maja 2010 r. organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż dokonywanie nieaktualnych, w stosunku do stanu obecnego, wpisów w ewidencji producentów z datą wsteczną jest niecelowe i nieuzasadnione. Organ podkreślił że niezasadne jest twierdzenie skarżącej, iż Kierownik BP ARiMR w O. z dniem [...] maja 2010 r. utracił kompetencje do rozstrzygania w sprawie skarżącej, skoro we wniosku z tego dnia strona wskazała jako miejsce swojego zamieszkania O.. Po raz pierwszy skarżąca jako miejsce swojego zamieszkania wskazała W. w formularzu wniosku złożonym w dniu [...] marca 2011 r. Wniosek ten także nie został załatwiony pozytywnie, bowiem wówczas skarżąca nie posiadała statusu producenta rolnego potwierdzonego ważnym wpisem do ewidencji producentów. Dopiero w dniu [...] maja 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o wpis do ewidencji producentów oraz taki sam formularz zawierający identyczne informacje z zaznaczonym celem "zmiana danych". Dnia [...] czerwca 2012 r. Kierownik BP ARiMR we W., który był właściwy do załatwienia wniosku skarżącej poinformował stronę, iż jej wniosek z dnia [...] maja 2012 r. został rozpatrzony pozytywnie. Skarżąca otrzymała numer identyfikacyjny producenta, a jej dane tak wynikające z ww. wniosku jak i zmiany do wniosku (oraz kolejnych wniosków z 2013 r.) zostały wprowadzone do ewidencji producentów. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2015 r. skarżąca wniosła dodatkowo o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z powodu ujawnienia z mocy ustawy z dniem 1 stycznia 2015 r. istnienia ostatecznej decyzji administracyjnej Kierownika BP ARiMR w O. z dnia [...] lutego 2005 r. o wpisaniu skarżącej do ewidencji producentów rolnych pod nadanym numerem identyfikacyjnym, decyzji traktowanej dotychczas przez organa Agencji jako zaświadczenie o nadaniu numeru identyfikacyjnego oraz 2) aby "organ użył jako dowodu" w tej sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej Kierownika BP ARiMR w O. z dnia [...] lutego 2005 r. o wpisaniu skarżącej do ewidencji producentów rolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego, względem którego stwierdzone zostanie co najmniej jedno z naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi jest ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne odmawiające uwzględnienia żądania strony skarżącej (sformułowanego w dniu [...] maja 2010 r.) dokonania zmiany wpisu w ewidencji producentów rolnych - w zakresie danych dotyczących współposiadacza prowadzonego przez skarżącą gospodarstwa rolnego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że sprawa była już poddana kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż wyrokiem z dnia 23 października 2013 r. sygn. III SA/Wr 510/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił poprzednią decyzję wydaną w postępowaniu odwoławczym w tej sprawie - mocą której Dyrektor OR ARMiR uchylił decyzję pierwszej instancji w sprawie nie wprowadzenia zmian danych w ewidencji producentów i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. Organ odwoławczy zatem - przy ponownym rozpoznaniu sprawy - był związany oceną prawną i wskazaniami Sądu co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu tego Sądu. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Cytowany przepis art. 153 p.p.s.a. ma wprawdzie charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Jednakże ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. I SA/Ka 2408/ 98, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. FSK 1576/04, wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. OSK 1403/04). Jak wynika z motywów przywołanego wyroku – w ocenie Sądu organ nie wyjaśnił dostatecznie wówczas, czy w dniu wydawania pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia (z [...] lipca 2010 r.) skarżąca jako wnioskodawczyni była ostatecznie wykreślona z ewidencji producentów, dalej Sąd zauważył, że organ oparł rozstrzygnięcie na § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 sierpnia 2010 r., które w tym okresie jeszcze nie obowiązywało. W kwestii właściwości miejscowej zaś organu pierwszej instancji Sąd podniósł, że nie została także należycie rozstrzygnięta oraz dalej wskazał, że: "Skoro – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji – w dniu złożenia przez stronę wniosku o "zmianę danych" w ewidencji producentów ([...] maja 2010 r.), jak i wydania decyzji przez organ pierwszej instancji ([...] lipca 2010 r.), miejsce zamieszkania wnioskodawczyni (art. 25 Kodeksu cywilnego) pozostawało w obrębie właściwości Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O., przeto ten organ był właściwy miejscowo do rozpatrzenia i załatwienia wniosku strony." Zdaniem Sądu organ nie miał dostatecznych podstaw prawnych do umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego, ponieważ nie stało się ono bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. W kontekście cytowanej normy art. 153 p.p.s.a. Sąd aktualnie rozpoznający wniesioną skargę stwierdził, że organ II instancji dostosował się do oceny Sądu zaprezentowanej w motywach cytowanego wyroku, w szczególności wyjaśnił należycie okoliczności stanu faktycznego sprawy i wydał decyzję zgodnie z prawem. Chybiony jest zarzut skargi o braku właściwości miejscowej organu pierwszej instancji. Z lektury akt administracyjnych sprawy nie wynika przed wszystkim by miejsce zamieszkania strony skarżącej na dzień wydania decyzji pierwszej instancji było inne niż wskazane we wniosku inicjującym to postępowanie. Strona sama podała wówczas we wniosku, że zamieszkuje pod adresem w O. podpisując zarazem oświadczenie, że znane są jej skutki składania fałszywych oświadczeń wynikających z art. 297 § 1 Kodeksu karnego, nie prostowała treści tego oświadczenia w toku postępowania pierwszej instancji, a nawet po wydaniu decyzji z [...] lipca 2010 r. (nazwanej przez organ "Informacją") w piśmie datowanym na [...] lipca 2010 r. zatytułowanym "Skarga na łamanie prawa przez Kierownika BP w O. i odwołanie od wadliwej decyzji" skarżąca wskazała swój adres w O., wobec czego bezsprzecznie uznać należy, że Kierownik Biura Powiatowego z siedzibą w tej miejscowości był właściwy do załatwienia wniosku strony (art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności – w wersji wówczas obowiązującej). Organ wyczerpująco i w sposób nie budzący zastrzeżeń Sądu odniósł się do zagadnienia właściwości miejscowej. W tej części zarzuty skargi nie mogły podważyć prawidłowości oceny organu. Z kolei argumentacja, zarzuty oraz żądania skargi związane z problematyką stanu cywilnego strony skarżącej nie mają znaczenia prawnego w sprawie albowiem przedmiotem sprawy nie jest zagadnienie prawidłowości usunięcia pierwotnego wpisu skarżącej do ewidencji producentów rolnych na tle przepisów regulujących posiadanie wpisu przez małżonków. W niniejszym postępowaniu kontrolą Sądu nie jest objęta decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w O. nr [...] z [...] czerwca 2010 r. o wykreśleniu strony z ewidencji producentów i anulowaniu numeru identyfikacyjnego, lecz odrębna sprawa – zakończona zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją - o brak wprowadzenia zmiany danych do tego wpisu, nie tyczące się aspektu pozostawania, lub nie, w związku małżeńskim przez stronę skarżącą. Przechodząc do istoty sprawy, czyli zbadania, czy zgodnie z prawem zapadła decyzja o niewprowadzeniu żądanej zmiany danych w ewidencji producentów należy najpierw podkreślić, że wniesienie odwołania powoduje przeniesienie sprawy do ponownego rozpatrzenia do organu drugiej instancji - w jej całokształcie. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie za utrwalony uznaje się przy tym pogląd, że organ odwoławczy, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji organu pierwszej instancji a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym (vide komentarz do art. 138 k.p.a. - Jaśkowska Małgorzata, "Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego", opubl. LEX/el. 2015 oraz orzecznictwo tam przytoczone). Tym samym – skoro organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia I instancji a orzeczeniem II instancji, jaki wydaje – należało ustalić, czy do tego rodzaju zmian nie doszło, a to zważywszy zwłaszcza na fakt, że okres procedowania, w tym międzyinstancyjnego w administracji, trwał kilka lat. Trzeba stwierdzić w tej materii, że organ odwoławczy wywiązał się ze wskazanego obowiązku (postępując także według oceny prawnej Sądu w przywołanym wyroku o sygnaturze III SA/Wr 510/13) i trafnie zbadał, czy i kiedy decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r. o usunięciu wpisu nadanego skarżącej w dniu [...] lutego 2005 r., którego zmiany strona skarżąca się domaga, stała się ostateczna. W tej materii ustalił, że wymieniona decyzja została utrzymana w mocy przez Dyrektora OR ARMiR w postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] i stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji, wywołując skutki prawne. Decyzja ta nadal funkcjonuje w obrocie prawnym - strona skarżąca bowiem nie zaskarżyła jej do sądu administracyjnego. Nie została także usunięta z porządku prawnego w trybie nadzwyczajnym. Jest to zdaniem Sądu decydująca w sprawie okoliczność albowiem na dzień orzekania zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją bezsprzecznie "dawny" (dokonany w 2005 roku) wpis strony skarżącej do ewidencji producentów nie istniał. Jego byt prawny ustał z chwilą gdy wymieniona wyżej decyzja o jego wykreśleniu weszła do obrotu prawnego. Nie można domagać się zmiany wpisu nieistniejącego (wykreślonego). Aktualnie strona skarżąca posiada nowy wpis do ewidencji producentów rolnych wynikający z uwzględnienia przez organ rolny jej wniosku z dnia [...] maja 2012 r. o wpisanie do przedmiotowej ewidencji. Jednakże posiadanie nowego, aktualnego wpisu w sytuacji, gdy strona przez określony czas żadnego wpisu nie posiadała, nie powoduje, że zachowana jest swoista kontynuacja między poprzednim a nowym wpisem do ewidencji. W tym świetle żądanie strony skarżącej nie znajduje podstawy prawnej. Wbrew zarzutom skargi nie znajduje zastosowania w sprawie przepis art. 2 ustawy z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2014 r. poz.1872) o brzmieniu następującym: "1. Wpisy do ewidencji producentów dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, numery identyfikacyjne nadane przed dniem jej wejścia w życie oraz zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym wydane przed dniem jej wejścia w życie zachowują ważność. 2. Zaświadczenia, o których mowa w ust. 1, uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów." Abstrahując od kwestii, że zaskarżona decyzja datuje się na dzień 7 marca 2014r., a wskazana nowelizacja ustawy weszła w życie 1 stycznia 2015 r., to treść cytowanego przepisu w ustępie 1 we fragmencie "zachowują ważność" nie oznacza bynajmniej zniesienia skutków prawnych funkcjonujących w porządku prawnym decyzji administracyjnych, podjętych w indywidualnych sprawach w przedmiocie wykreślenia wpisów do ewidencji producentów, tudzież nie przydaje mocy uchylonym w obiegu prawnym decyzjom. Przepis ten odnosi się wyłącznie do istniejących (na dzień wejścia w życie tej ustawy) poprzednich wpisów dokonywanych zgodnie z dotychczas obowiązującym stanem prawnym w trybie czynności materialno-technicznych, który został wskutek tej noweli aktualnie zastąpiony trybem decyzyjnym, co wynika wprost z art. 1 pkt 3 ustawy nowelizującej. Wobec tego nie zachodzą jakichkolwiek podstawy prawne do formułowania wniosku, że w świetle przywołanego przepisu prawa nadal istnieje decyzja Kierownika BP ARiMR w O. z dnia [...] lutego 2005 r. o wpisaniu skarżącej do ewidencji producentów rolnych pod nadanym numerem identyfikacyjnym, skoro została przed wejściem w życie tej ustawy z trwałym skutkiem prawnym wyeliminowana z obiegu prawnego. Z powyższych względów skargę oddalono w całości na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło