III SA/Wr 397/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-01-27
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Katarzyna Borońska, Kamila Paszowska-Wojnar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena merytoryczna wniosku o dofinansowanie projektu, w tym ocena sytuacji finansowej wnioskodawcy, planu finansowego oraz prawidłowości zastosowania metodologii, została przeprowadzona zgodnie z prawem, w szczególności z zasadami przejrzystości, rzetelności i bezstronności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ocena merytoryczna wniosku o dofinansowanie została przeprowadzona zgodnie z prawem. Wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja finansowa gwarantuje realizację projektu, a przedstawione dokumenty, takie jak oświadczenie o przyszłej pożyczce warunkowane otrzymaniem dofinansowania, nie stanowiły wystarczającego dowodu. Plan finansowy i zastosowana metodologia również nie spełniały wymogów regulaminu konkursu i instrukcji wypełniania wniosku. Zarzuty dotyczące niejednoznaczności kryteriów i rozszerzania zasad oceny zostały uznane za ogólnikowe i nieuzasadnione.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu, który otrzymał negatywną ocenę merytoryczną z powodu niespełnienia kryteriów dotyczących sytuacji finansowej, planu finansowego i metodologii. Po wniesieniu protestu, który nie został uwzględniony przez Zarząd Województwa, strona wniosła skargę do sądu administracyjnego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania konkursowego, nieuprawnione rozszerzenie zasad oceny kryteriów oraz brak przejrzystości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca) Protokolant st. sekretarz sądowy Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na uchwałę Zarządu Województwa D. z dnia [...] maja 2021 nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej projektu oddala skargę.
Przedmiotem skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu (dalej: Wnioskodawca, spółka, strona skarżąca) jest uchwała Zarządu Województwa Dolnośląskiego (dalej: organ, ZWD, IZ RPO) z dnia 24 maja 2021 r. nr 3742/VI/21 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu.
Jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn.: "[...]".
Pismem z 10 marca 2021 r. instytucja organizująca konkurs (DIP) poinformowała skarżącą, że jej wniosek otrzymał negatywną ocenę merytoryczną z powodu niespełnienia następujących kryteriów oceny merytorycznej: "Sytuacja finansowa wnioskodawcy", "Plan finansowy", "Prawidłowość zastosowania metodologii".
Wnioskodawca pismem z 23 marca 2021 r. złożył protest z zachowaniem terminu wyznaczonego na wniesienie środka odwoławczego. Wnioskodawca w proteście zaskarżył ocenę powyższych kryteriów merytorycznych, a także wniósł o zbadanie aspektu proceduralnego tj. naruszenie przepisów postępowania konkursowego.
Zarząd Województwa Dolnośląskiego podjął uchwałę z 24 maja 2021 r. nr 3742/VI/21 w sprawie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu.
Przechodząc do oceny przedstawionych zarzutów zawartych w proteście, organ stwierdził, że ocena wniosku o dofinansowanie pod względem spełnienia kryteriów merytorycznych zawartych w zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD 2014 - 2020 - "Kryteriach wyboru projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014 - 2020" przeprowadzona została – przy zachowaniu pełnego obiektywizmu, bezstronności oraz zasady "dwóch par oczu" - przez dwóch niezależnych członków (KOP) w dniach 12 stycznia 2021 r. oraz 17 lutego 2021 r., co potwierdzają znajdujące się w zgromadzonej przez IZ RPO WD dokumentacji – karty oceny merytorycznej oraz deklaracje poufności i bezstronności. W wyniku przeprowadzonej oceny przez członków KOP, przedmiotowy wniosek uzyskał 32,50 pkt i został odrzucony z powodu niespełnienia następujących kryteriów merytorycznych obligatoryjnych: "Sytuacja finansowa wnioskodawcy", "Plan finansowy" oraz "Prawidłowość zastosowania metodologii". Do pisma informującego o negatywnej ocenie merytorycznej załączone zostały karty oceny merytorycznej zawierające uzasadnienie stanowiska oceniających.
Strona postawiła w proteście zarzut stosowania ''niejednoznacznych kryteriów" i zastosowania "bezzasadnej nadinterpretacji", a także "nieuprawnionego rozszerzenia zasad oceny kryteriów", co jej zdaniem sprawia, że ocena projektu została dokonana nierzetelnie. Dodatkowo strona wskazała na aspekt proceduralny przeprowadzonej oceny. Mianowicie, strona stwierdziła, że wątpliwości co do rzetelności oceny budzi fakt, iż dla ponad 70 ocenianych wniosków z różnych dziedzin, do Komisji Oceniającej Projekty zaangażowano do oceny łącznie 17 osób (6 ekspertów merytorycznych i 11 osób ze strony Instytucji), gdzie dla oceny każdego projektu potrzebne były dwie osoby. Ponadto podniesiono, że Wnioskodawca został poinformowany na początku stycznia 2021 r., że ocena merytoryczna konkursu jeszcze się nie rozpoczęła, a zatem trwała ona w rzeczywistości niespełna dwa miesiące. W ocenie Wnioskodawcy "przy tak dużej ilości wniosków ciężko uznać, że w tak krótkim czasie i przy tak nielicznym składzie Komisji mogła ona zostać przeprowadzona rzetelnie". Odnosząc się do powyższych zarzutów, IZ RPO WD stwierdziła, że powyższe zarzuty stanowią bardzo ogólne, subiektywne i niepoparte konkretną argumentacją ogólnikowe stwierdzenia. W wyniku analizy zgromadzonej dokumentacji, IZ RPO WD nie dopatrzyła się w omawianym przypadku żadnych okoliczności mogących potwierdzać zarzucane przez Wnioskodawcę "rozszerzanie zasad oceny", czy "bezzasadnej nadinterpretacji" kryteriów. Zdaniem organu, z kart oceny merytorycznej wynika, że uzasadnienia oceniających są konkretne, przejrzyste, a ocena dokonana została rzetelnie, zgodnie z brzmieniem zakwestionowanych kryteriów i w ich granicach (nie wykroczyła poza nie). W kwestii podniesionej przez Wnioskodawcę "niejednoznaczności kryteriów", IZ RPO WD podkreśliła, że zgodnie z zapisami Regulaminu (cyt.) "3) Przystąpienie do konkursu jest równoznaczne z akceptacją przez Wnioskodawcę postanowień Regulaminu.", a zatem również kryteriów, które stanowią do niego załącznik nr 2 i są jego integralną częścią. Kwestionowanie zatem brzmienia kryteriów na tym etapie – gdy przez przystąpienie do konkursu Wnioskodawca dobrowolnie wyraził zgodę na ocenę projektu wg znanych mu kryteriów – jest w ocenie organu całkowicie bezzasadne. Wnioskodawca składając wniosek o dofinansowanie w omawianym naborze zgodził się bowiem na dokonanie przez Instytucję Organizującą Konkurs oceny jego projektu w oparciu o znane mu (opublikowane przed złożeniem wniosku) kryteria wyboru projektów zatwierdzone przez KM PRO WD 2014-2020. Wskazano także (odnosząc się do poruszonego przez stronę aspektu proceduralnego), iż w związku z tym, że w konkursie złożono 70 wniosków, a oceny dokonało 17 osób w ciągu dwóch miesięcy, na każdego z oceniających przypadało 8 wniosków i jeżeli ocena trwała 2 miesiące, to każdy z oceniających miał 5 dni roboczych na ocenę jednego wniosku. W związku z powyższym, zdaniem organu zarzut, że ocena mogła zostać przeprowadzona nierzetelnie, jest bezpodstawny.
Następnie organ wyjaśnił, że merytoryczna ocena wniosku o dofinansowanie została przeprowadzona z zachowaniem zasad przejrzystości, rzetelności, bezstronności (a zatem zgodnie z art. 37 ustawy wdrożeniowej) i zgodnie z procedurą oceny projektów, obowiązującymi przepisami i zasadami właściwymi dla trybu konkursowego, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014-2020.
Następnie organ odniósł się do zarzutów odnoszących się do kryterium "Oceny finansowej Wnioskodawcy". W zakresie pierwszego zarzutu Wnioskodawcy - "że dokument opieczętowany i podpisany przez pracownika banku "jest zgodny z przepisami banku"', a dokonana ocena wykracza poza zakres przysługujących kompetencji, ponieważ "eksperci nie są organami kontrolującymi legalność postanowień Instytucji właściwej do wydania dokumentu". IZ RPO WD wyjaśniła, że oceniający nie zakwestionowali "legalności" dokumentu przedłożonego przez Wnioskodawcę, ale słusznie wskazano, że jest to jedynie "informacja" z banku o posiadaniu przez "R. i D. D. środków pieniężnych w wysokości ponad 3 mln $. Bank udzielający informacji podkreślił, iż nie jest to jego opinia ani informacja o zdolności kredytowej". Pierwszy oceniający podkreślił, że bank przekazał informację o stanie środków na koncie i zastrzegł, że brak jest informacji jakie są źródła tych środków oraz czy są (bądź nie są) one obciążone jakimiś zobowiązaniami. IZ RPO WD podkreślił, że z analizy przedstawionego tłumaczenia powyższego dokumentu wprost i w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że to pismo nie stanowi opinii banku na temat zdolności kredytowej R. i D. D. oraz, że zawarte w nim informacje mogą ulec zmianie bez wcześniejszego powiadomienia. Jest to pismo przygotowane na życzenie klienta i podpisane przez pracownika banku.
Przechodząc następnie do dalszych zarzutów Wnioskodawcy, że: "oceniający nie byli zgodni w tym zakresie - drugi oceniający uznał dokument pożyczki za wystarczający do ujęcia w projekcie", IZ RPO WD zauważa, że pierwszy oceniający stwierdził: ,,Przedstawione oświadczenie warunkuje finansowanie projektu otrzymaniem dofinansowania od DIP, co nie daje podstaw do uznania, że posiadanie środków zostało przedstawione w sposób wiarygodny", wyrażając jednoznacznie swoją negatywną ocenę względem oceny zdolności finansowej Wnioskodawcy z uwagi na fakt warunkowości pożyczki. Jak wskazano, Wnioskodawca powinien zagwarantować posiadanie środków na realizacje projektu już na czas złożenia wniosku o dofinansowanie projektu, a nie może uzależniać tego od przyszłych zdarzeń. Dalej zaznaczono, że drugi oceniający również wprost wskazał, że kryterium dotyczące sytuacji finansowej jest niespełnione i wyczerpująco to stanowisko uzasadnił, choć nie zawarł w karcie oceny tożsamych zarzutów względem ,promesy pożyczki", jak pierwszy oceniający. Podkreślono jednakże niezależność oceniających przy dokonaniu oceny.
Odnosząc się do argumentu Wnioskodawcy podniesionego w proteście, że "przedstawił dokumenty, które spełniają wymogi dokumentacji konkursowej", IZ RPO WD podkreśliła, że w katalogu dokumentów wymienianych przez obowiązującą dokumentację konkursową tylko promesy i umowy kredytowe/leasingowe zwalniają z przeprowadzenia analizy finansowej Wnioskodawcy, co wynika z faktu ich wystawienia przez tzw. instytucje zaufania publicznego (banki, towarzystwa leasingowe), które stosując badanie zdolności kredytowej swoją wiarygodnością gwarantują zdolność przedsiębiorstwa do wzięcia kredytu. W przeciwnym razie Oceniający są zobowiązani przeprowadzić analizę sytuacji finansowej Wnioskodawcy. W świetle powyższego należy stwierdzić, że Oceniający dokonali prawidłowej oceny i nie można podzielić zarzutów Wnioskodawcy, że przygotował dokumenty, które są wystarczające do wykazania posiadania środków finansowych na realizację. Ponownie zwrócono uwagę, ze dokument, w którym widnieją zapisy typu, że nie stanowi on opinii banku, czy też, że nie potwierdza zdolności kredytowej R. i D. D. oraz, że zawarte w nim informacje mogą ulec zmianie bez wcześniejszego powiadomienia, nie może zostać uznany za wiarygodne potwierdzenie posiadania środków przez potencjalnego pożyczkodawcę.
W odniesieniu do argumentacji Wnioskodawcy podniesionej w proteście, że: ,,W przepływach finansowych Wnioskodawca wskazał wartość 1 800 tys. zł w pozycji 1. Wydatki inwestycyjne dotyczące projektu (współfinansowane z dotacji), gdyż pozostałe wydatki dotyczyły wydatków operacyjnych, stąd nie są wskazane w przedmiotowym punkcie, a są ujęte w przepływach operacyjnych.", IZ RPO WD wskazała, że Wnioskodawca nie wyjaśnił w proteście dlaczego z całej dotacji tylko 1,8 mln wykazał w pozycji 1. Wydatki inwestycyjne dotyczące projektu (współfinansowane z dotacji), ani też dlaczego we wniosku o dofinansowanie znajduje się zapis "Wnioskodawca przedstawił w analizie finansowej oraz w budżecie projektu zakres nakładów obejmujących wyłącznie koszty operacyjne dotyczące realizacji celu projektu" (sekcja Studium wykonalności - Analiza finansowa – Nakłady na realizacje projektu str. 41). Przykładowo jeden wydatek z sekcji P.5 poz. 3 zakup elementów na stałe zamontowanych w prototypie – stanowiący w istocie środki trwałe opisane jako "zakup trzech form zgodnych ze specyfikacją [...] do linii pilotażowej" o wartości netto 2,45 mln zł, powinien być ujęty w pozycji Wydatki inwestycyjne dotyczące projektu. W związku z powyższym oceniający mogli dokonać analizy oraz oceny zapisów w takim stanie jak zostały przedstawione we wniosku o dofinansowanie projektu.
W zakresie dalszej argumentacji podniesionej w proteście dotyczącej przychodów netto ze sprzedaży produktów (w ramach których Wnioskodawca uwzględnił wszystkie źródła przychodów związane z wytwarzaniem wyrobów medycznych, a nie tylko przychody z produkcji [...]), wskazano m.in. na wysokość rzeczowych aktywów trwałych wynikającą z bilansu oraz na podaną wartość urządzeń technicznych i maszyn i oceniono, że nie wskazuje ona na zbyt rozbudowany park maszynowy, mogący generować przychody z wytwarzania "innych produktów", a ponadto, że w zakresie wytwarzania tych innych produktów strona przedstawiła wyłącznie prognozy. Wskazano przy tym na brak wiarygodności tych prognoz. Nie uwzględniono danych odnośnie przychodów z marży z działalności handlowej, wskazując, że dane te (nie podane na dzień złożenia wniosku) nie były przedmiotem analizy, a ponadto dane te za tak krótki okres (pół roku) nie mogą być rozstrzygające, zwłaszcza, że do tej pory strona takich przychodów nie generowała.
Podkreślono, że zgodnie z zapisem Instrukcji wypełniania wniosku: "Wnioskodawca zobowiązany jest zagwarantować 100% finansowania projektu", przy czym posiadanie środków finansowych na realizację projektu powinno być poparte poprzez dostarczenie wraz z wnioskiem o dofinansowanie szeregu przykładowych dokumentów celem udowodnienia gwarantowania w 100% finansowania projektu. Zatem Wnioskodawca ma obowiązek zapewnienia (i udowodnienia) finansowania projektu już na etapie złożenia wniosku o dofinansowanie i jego oceny, a nie w jakiejś bliżej nieokreślonej przyszłości. W ocenie organu, w omawianym przypadku ewidentnie nie można potwierdzić, że przedstawiona przez Wnioskodawcę sytuacja finansowania gwarantuje realizację projektu.
Następnie organ odniósł się do zarzutów Wnioskodawcy dotyczących "Planu finansowego". Po przeanalizowaniu zgromadzonej dokumentacji aplikacyjnej oraz treści protestu, podkreślono, że Wnioskodawca podniósł w zakresie niniejszego kryterium te same zarzuty i argumenty, co w zakresie poprzedniego kryterium. W ramach niniejszego kryterium organ powtórzył przedstawioną już wyżej argumentację i stwierdził, że przedstawiony plan finansowy, w tym montaż finansowy projektu nie gwarantuje realizacji inwestycji.
Następnie w uchwale odniesiono się do zarzutu naruszenia kryterium "Prawidłowości zastosowania metodologii". Stwierdzono, że Wnioskodawca w proteście argumentuje, że: "wskazał i ujął w rachunku zysków i strat (RZiS) całość kosztów projektu. W rachunku przepływów pieniężnych (RPP) w punkcie B został przedstawiony wyłącznie koszt wykonania i integracji linii pilotażowej, podczas gdy w punkcie C została ujęta dotacja", jak również, że w punkcie A. w pozycji "inne korekty" wskazał ujemną wartość dotacji, tym samym "kompensując wartość z RZiS". Oceniając tę argumentację, organ zauważył, że zgodnie z zapisami Instrukcji, w rachunku przepływów pieniężnych należy ująć wszystkie wydatki na ,,nabycie współfinansowanego środka trwałego", którym będzie nie tylko ,,wykonanie i integracja linii pilotażowej" wymienionej w sekcji P.4 poz. 9 o wartości netto 1,8 mln zł ale też inne wydatki będące elementem "środka trwałego", tj. wymienione w sekcji P.5 poz. 1 "Zakup form wtryskowych prototypowych do badań laboratoryjnych" (netto 150 tys. zł) oraz w poz. 3 ,,Zakup elementów na stałe zamontowanych w prototypie" (netto 2,45 mln zł). W tej pozycji należało zatem ująć nie 1,8 mln. zł netto, ale 4,4 mln zł, powiększone dodatkowo o wartość związanych z tymi wydatkami kosztów niekwalifikowalnych (tj. VAT). Odnośnie twierdzenia, że w arkuszu RPP: ,,Wnioskodawca, w punkcie A. w pozycji ,,inne korekty" wskazał ujemną wartość dotacji, tym samym kompensując wartość z RZiS", IZ RPO WD stwierdziła, że Instrukcja nie dopuszcza takiego zabiegu księgowego, przytaczając jej zapisy.
Przechodząc następnie do podniesionej w proteście argumentacji, że "Wnioskodawca do RPP przenosi wartość kosztów operacyjnych projektu wykazanych w RZiS poprzez wskazanie straty., a ponowne wskazanie tej wartości oznaczałoby podwójne ich ujęcie, co przy wskazanej korekcie dotacji z punktu A sztucznie zaniżyłoby przepływy", IZ RPO WD przytoczyła zapisy Instrukcji dotyczące ujęcia poszczególnych pozycji w rachunku zysków i strat, wskazując, że Instrukcja nie pozwala na dokonanie powyższego zabiegu. W związku z tym uznano, że dodanie przez Wnioskodawcę kwoty dotacji w sposób nadmiarowy w RPP w punkcie A.II.6 "Inne korekty" było nieuzasadnione i nie mające oparcia w regułach przygotowania sprawozdań finansowych zapisanych w Instrukcji.
IZ RPO WD podkreśliła również, iż Wnioskodawca w proteście nie odniósł się do zasadniczego zarzutu względem przygotowanych projekcji finansowych, zgodnie z którym: "Przychody netto ze sprzedaży produktów - wskazano na przychody o wartości 15 mln zł w pierwszym roku, 30 mln zł w drugim roku i 50 mln zł w kolejnych latach. Określono przychody ze sprzedaży ilością sztuk wyprodukowanych [...], a nie wartością sprzedaży". Stwierdzono, że powyższa konstatacja jest kluczowa do zakwestionowania rokowań Wnioskodawcy w zakresie możliwości realizacji projektu na poziomie jego "gwarantowania", a Wnioskodawca nie przedstawił w proteście żadnych dodatkowych argumentów w tym zakresie.
Pismem z dnia 5 czerwca 2021 r. strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Strona skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania konkursowego na podstawie art. 54 ust. 2 pkt 5 ustawy wdrożeniowej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 37 ust. 1 , 2 w zw. z art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez dokonanie przez KOP nieuprawnionego rozszerzenia zasad oceny Kryteriów, podczas gdy przepisy regulujące przeprowadzenie konkursu i dokonanie oceny nie powinny być interpretowane rozszerzająco, przez co ocena projektu została dokonana z naruszeniem zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności. 2) naruszenie w art. 27 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, zasady przejrzystości, czyli "Właściwa instytucja zobowiązana jest do przeprowadzenia wyboru projektów w sposób przejrzysty". W dalszej części skargi, strona skarżąca uzasadniła sformułowane zarzuty, zasadniczo powtarzając argumentację przedstawioną w proteście, która została już przedstawiona powyżej, przy omawianiu stanowiska organu (stanowisko organu zostało opisane z powołaniem się na poszczególne argumenty stawiane przez stronę).
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie oraz przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Stosownie zaś do art. 61 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności realizowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U.z 2020 r. poz. 818 ze zm., dalej jako: ustawa wdrożeniowa), w przypadku nieuwzględnienia protestu, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).
Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena wniosku przedstawionego przez stronę skarżącą pn. "[...]" przeprowadzona została w sposób zgodny z prawem, w związku z czym nie zachodziły przesłanki do uwzględnienia skargi.
Z treści art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej wynika, iż sąd administracyjny weryfikuje ocenę projektu w zakresie wynikającym z procedury odwoławczej, której wynik podlega zaskarżeniu do tego sądu, biorąc pod uwagę przepisy powszechnie obowiązujące oraz akty, które stosował organ przy ocenie projektu. Punktem odniesienia są zatem przepisy prawa materialnego - przede wszystkim powołanej wyżej ustawy (w stanie prawnym z daty rozstrzygania przez ZWD) oraz przepisy zawarte w systemie realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014-2020 oraz Kryteriach wyboru projektów w ramach RPO WD 2014-2020 zatwierdzone uchwałą nr 126 z dnia 5 grudnia 2019 r. Komitetu Monitorującego RPO WD
W świetle przepisów ustawy wdrożeniowej ocena merytoryczna wniosku ma na celu dokonanie rzetelnej i bezstronnej oceny projektu w procesie jego wyboru i w tym właśnie celu przeprowadzona ma być przez ekspertów posiadających specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym, a jej wyniki mają być udokumentowane i uzasadnione w sposób przejrzysty poprzez umieszczenie ich w kartach oceny projektu.
Podkreślić należy, że sąd administracyjny co do zasady nie jest uprawniony do weryfikacji oceny projektu dokonanej przez organ, jeśli nie zostanie stwierdzone, że naruszono prawo w zakresie procedury konkursowej, a także jeśli nie zostanie stwierdzone naruszenie norm wynikających z ustawy wdrożeniowej. Kontrola legalności działań instytucji zarządzającej w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest więc ograniczona. Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji dokonanej przez ekspertów oceny pod względem merytorycznym, np. przez odmienną ocenę założeń projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organ w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy wdrożeniowej, a także kompletności tej oceny i jasności przyjętych kryteriów.
Sądowa ocena opinii eksperta polega na badaniu, czy jest ona spójna, wyczerpująca, logiczna i czy odpowiada na zasadnicze pytania. Treść merytoryczna oceny nie mieści się w granicach kontroli sądu administracyjnego, bowiem to oceniający jest ekspertem w danej dziedzinie (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2011 r., II GSK 1115/10).
Dalej wskazać należy, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej).
Wynikające z art. 37 ustawy wdrożeniowej zasady mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców określenia kryteriów kwalifikowania projektów.
Przystępując do konkursu strona skarżąca powinna znać jego zasady, które zostały opublikowane i były dostępne dla wszystkich potencjalnych wnioskodawców w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Uczestnikom konkursu znane są zasady oceny poszczególnych kryteriów. Wnioskodawca jest zobowiązany do przedstawienia we wniosku informacji w sposób wyczerpujący, konkretny i czytelny.
Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej aplikacji, czy jej niespójność z zapisami regulaminu powinny zostać ocenione negatywnie (tak w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 24.05.2018 r., IV SA/Gl 235/18, CBOSA). Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających, aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Wskazać przy tym należy, że korzystanie z dotacji unijnych nie jest obowiązkowe. Dlatego podmiot, który zamierza z dofinansowania skorzystać winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z dokumentacji konkursowej.
W realiach niniejszej sprawy, konkurs został przeprowadzony na podstawie Regulaminu, ogłoszonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014-2020, Oś priorytetowa 1 "Przedsiębiorstwa i innowacje", Działanie 1.2 "Rozwój produktów i usług w MŚP", Poddziałanie 1.2.1 "Innowacyjne przedsiębiorstwa – konkurs horyzontalny", Schemat 1.2.A. "Wsparcie dla przedsiębiorców chcących rozpocząć lub rozwinąć działalność B+R".
W Regulaminie tym, w jego Postanowieniach ogólnych (s. 4) wskazano, że przystąpienie do konkursu jest równoznaczne z akceptacją przez Wnioskodawcę postanowień Regulaminu, a zatem także – co oczywiste – z akceptacją kryteriów, które stanowią załącznik nr 2 do Regulaminu i są jego integralną częścią. Na s. 14 Regulaminu wprost wskazano, że oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów przez projekty uczestniczące w konkursie dokonuje Komisja Oceny Projektów w oparciu o Kryteria wyboru projektów w ramach RPO WD 2014-2020, zatwierdzone uchwałą nr 126 z dnia 5 grudnia 2019 r. Komitetu Monitorującego RPO WD 2014-2020. Dalej w Regulaminie (s. 15) wskazano, że ocena merytoryczna projektu odbywa się w ramach KOP i obejmuje ocenę spełniania kryteriów merytorycznych zatwierdzonych przez KM RPO WD 2014-2020. Ocena merytoryczna dokonywana jest z zachowaniem zasady "dwóch par oczu". Ocena merytoryczna obejmuje: a) ocenę finansowo-ekonomiczną projektu oraz b) ocenę projektu pod kątem spełniania kryteriów merytorycznych ogólnych (w tym specyficznych dla danego typu projektu). Ocena niektórych kryteriów merytorycznych punktowych odbywa się na podstawie oświadczeń Wnioskodawcy/ partnerów projektu lub zapisów wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami. Projekty ocenione pozytywnie na etapie oceny finansowo-ekonomicznej zostają przekazane do oceny kryteriów ogólnych i specyficznych dokonywanej przez ekspertów z właściwej dziedziny technicznej. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z kryteriów merytorycznych obligatoryjnych, projekt jest negatywnie oceniany. W takiej sytuacji DIP przekazuje Wnioskodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny jego projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów otrzymanych przez projekt i/lub informacji o niespełnieniu kryteriów merytorycznych wyboru projektów. Ww. informacja zawiera dodatkowo pouczenie o możliwości wniesienia protestu do właściwej instytucji.
W Regulaminie przewidziano także, że osoba oceniająca w trakcie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie oraz załączników ma możliwość jednokrotnego wystąpienia z wnioskiem o:
- uzyskanie dodatkowych wyjaśnień ze strony Wnioskodawcy, jeśli wystąpiły wątpliwości co do zapisów zawartych we wniosku o dofinansowanie;
- ponowną ocenę formalną projektu – w przypadku wątpliwości, co do spełnienia przez projekt kryteriów formalnych;
- uzyskanie opinii innego eksperta ( w przypadku projektu skomplikowanego, łączącego różne dziedziny specjalistycznej wiedzy.
Jak wynika z kolejnych zapisów Regulaminu, w takiej sytuacji termin na przeprowadzenie oceny zostaje wstrzymany do czasu wpływu wyjaśnień/ zakończenia ponownej oceny/uzyskania opinii innego eksperta.
Projekt strony skarżącej został odrzucony z powodu niespełnienia następujących kryteriów merytorycznych obligatoryjnych: "Sytuacja finansowa wnioskodawcy", "Plan finansowy", oraz "Prawidłowość zastosowania metodologii". Treść tych kryteriów zostanie przedstawiona przy analizie kwestii prawidłowości oceny organu dokonanej odnośnie każdego z nich.
Odnośnie kryterium "Sytuacja finansowa wnioskodawcy", wskazać należy, że zostało ono zdefiniowane w Załączniku nr 2 do Regulaminu konkursu (Kryteria wyboru projektów) w sposób następujący: "w ramach kryterium będzie sprawdzane, czy sytuacja finansowa wnioskodawcy/podmiotu wdrażającego/partnera (jeśli dotyczy) gwarantuje możliwość realizacji projektu (z uwzględnieniem innych zadań inwestycyjnych) – w zależności od typu wnioskodawcy i z uwzględnieniem odpowiednich zapisów ustawowych, np. ustawy o finansach publicznych. W opisie kryterium wskazano, że jest to kryterium obligatoryjne (spełnienie jest niezbędne dla możliwości otrzymania dofinansowania), a niespełnienie kryterium oznacza odrzucenie wniosku. W przypisie do opisu znaczenia kryterium wskazano, ze dołączenie do wniosku o dofinansowanie promesy kredytowej, promesy leasingowej na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania oznaczać będzie spełnienie kryterium, a w pozostałych przypadkach będzie przeprowadzana ocena sytuacji finansowej.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do uznania, że tak określone kryterium miałoby być niejednoznaczne, tak jak zarzucała to strona skarżąca. Strona nie wskazała przy tym, na czym konkretnie jej zdaniem zarzucana niejednoznaczność miałaby polegać. Zawarte w skardze ogólne stwierdzenia strony o tym, że "umieszczenie w treści dokumentacji konkursowej niejednoznacznych postanowień stanowi naruszenie zasady przejrzystości", przy braku wskazania owych niejednoznacznych zdaniem strony postanowień oraz braku w tym zakresie jakiejkolwiek argumentacji, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ponadto w ocenie Sądu treść tego kryterium została sformułowana w sposób jednoznaczny, zawiera ona bowiem stwierdzenia, w oparciu o które nie może być wątpliwości, że kryterium dotyczy tego, czy sytuacja finansowa wnioskodawcy gwarantuje możliwość realizacji projektu, nie zaś innej kwestii. Czym innym jest natomiast ocena spełnienia powyższego kryterium (oraz pozostałych dwóch kryteriów) przez stronę skarżącą, wokół której tak naprawdę koncentrowały się główne zarzuty skargi. Strona w istocie nie zgadzała się bowiem z oceną organu, że jej sytuacja finansowa nie gwarantuje możliwości realizacji projektu, zarzucając m.in., że dokonano "rozszerzenia zasad oceny", czy "bezzasadnej nadinterpretacji" omawianego kryterium.
Przywołać w tym miejscu należy treść fragmentu Instrukcji wypełniania wniosku (dalej jako: Instrukcja) odnoszącego się do tej kwestii: "Wnioskodawca zobowiązany jest zagwarantować 100% finansowania projektu", przy czym posiadanie środków finansowych na realizację projektu powinno być poparte poprzez dostarczenie wraz z wnioskiem o dofinansowanie następujących, przykładowych dokumentów (oprócz kopii umowy kredytowej, promesy kredytowej i promesy leasingu):
- w przypadku dopłaty do kapitału spółki – dokumenty statutowe spółki (...) wraz z potwierdzeniem wpływu środków z omawianej operacji na konto Wnioskodawcy;
- udokumentowanie posiadania promesy pożyczki lub umowy pożyczki od innego podmiotu lub wspólnika/ów na całkowitą wartość projektu (...);promesa pożyczki powinna być poparta uwiarygodnionym oświadczeniem pożyczkodawcy o posiadaniu legalnych środków finansowych (...), przed podpisaniem umowy Wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić DIP potwierdzoną deklarację zgłoszenia umowy pożyczki do właściwego urzędu skarbowego (...);
- udokumentowanie posiadania środków finansowych na realizację projektu na koncie finansowym Wnioskodawcy: aktualny wyciąg z rachunku bankowego potwierdzony przez pracownika banku podpisem i pieczęcią bankową lub zawierający adnotację o tym, że dany wyciąg został wygenerowany elektronicznie (...);
- przedstawienie innych dokumentów finansowych potwierdzających posiadanie środków pieniężnych gwarantujących finansowe wykonanie;
- inne."
Zatem, jak zasadnie wskazywał organ, katalog dokumentów, które może złożyć Wnioskodawca, został sformułowany jako otwarty, przy czym, aby kryterium sytuacji finansowej wnioskodawcy zostało spełnione, konieczne było przedłożenie takich dokumentów, które będą dawały podstawę do ustalenia, że wnioskodawca posiada środki finansowe na realizację projektu i że finansowanie projektu jest w 100% gwarantowane.
W celu wykazania spełnienia tego kryterium, strona przedstawiła dokument w postaci oświadczenia D. D., zgodnie z którym w przypadku uzyskania przez stronę skarżącą dofinansowania projektu, osoba ta zobowiązuje się przekazać środki na realizację projektu w wysokości 8 mln zł wraz z dokumentem wystawionym przez pracownika banku z siedzibą w S., informującym, że R. i D. D. posiadają na dzień zamknięcia działalności środki pieniężne w wysokości ponad 3 mln $. Organ uznał natomiast, że uwzględniając powyższe dokumenty, sytuacja finansowa strony skarżącej nie daje gwarancji realizacji projektu, z uwagi na to, że oświadczenie D. D. nie jest realnym zobowiązaniem do zawarcia skonkretyzowanej umowy dotyczącej przekazania wskazanej tam kwoty, a ponadto z uwagi na warunkowość tego oświadczenia (osoba ta zadeklarowania przekazanie kwoty pieniężnej o ile strona otrzyma dofinansowanie). Stwierdzono, że powyższe oświadczenie nie stanowi promesy udzielenia pożyczki, gdyż taka wola nie została w nim wyrażona. Zwrócono także uwagę, ze dokument banku o posiadaniu przez R. i D. D. środków w wysokości 3 mln $, integralnie związany z oświadczeniem D. D. nie ma wpływu na ocenę sytuacji finansowej strony. Zaznaczono m.in., że środki wskazane w dokumencie bankowym należą nie tylko do D. D., lecz również do R. D., w związku z czym nie wiadomo, czy D. D. może nimi swobodnie dysponować, a ponadto, że dokument ten nie stanowi opinii banku i nie dotyczy zdolności kredytowej wskazanych w nim osób.
.Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę treść omawianego tu kryterium, nie ulega wątpliwości, że chodzi w nim o zapewnienie i wykazanie przez Wnioskodawcę finansowania projektu już na etapie złożenia wniosku o dofinansowanie i jego oceny, a nie w przyszłości. Wnioskodawca ma bowiem wykazać w treści wniosku, że gwarantuje (a więc zapewnia) realizację projektu. Tymczasem z dokumentu przedłożonego przez stronę (oświadczenie D. D. zawierające deklarację przekazania stronie kwoty 8 mln zł pod warunkiem otrzymania przez nią dofinansowania) nie wynika, że już na etapie składania wniosku realizacja projektu miałaby być zagwarantowana. Nie zostało w nim wyrażone bezwarunkowe zobowiązanie do przekazania stronie kwoty pieniężnej. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że istotą omawianego kryterium jest to, że warunkiem udzielenia dofinansowania jest taka sytuacja finansowa wnioskodawcy, która gwarantuje realizację projektu (w skrócie mówiąc, najpierw gwarancja 100% finansowania projektu przez wnioskodawcę, później dofinansowanie). Argumentacja strony skarżącej jest natomiast próbą odwrócenia sensu tego kryterium – strona de facto uważa, że wypełnieniem tego kryterium jest sytuacja, w której najpierw następuje dofinansowanie, a dopiero później otrzymanie środków pieniężnych na realizację projektu od osoby trzeciej. Zatem Sąd w pełni zgadza się z oceną organu, że oświadczenie D. D. nie może być uznane za dokument potwierdzający spełnienie kryterium "Sytuacji finansowej". Dodatkowe wątpliwości w tym względzie budzi również przedłożony przez stronę dokument banku, który - jak słusznie podniósł organ – nie stanowi opinii banku ani oceny zdolności kredytowej wskazanych w nim osób, a jedynie informację, że na dany dzień osoby te posiadają w banku określone środki pieniężne. Sąd zauważa przy tym, że wśród dokumentów przykładowo wymienionych w Instrukcji (za pomocą których wnioskodawca mógł wykazać spełnienie omawianego kryterium) znalazły się promesa pożyczki lub umowa pożyczki od innego podmiotu lub wspólnika/ów na całkowitą wartość projektu, przy czym wskazano, że promesa pożyczki powinna być poparta uwiarygodnionym oświadczeniem pożyczkodawcy o posiadaniu legalnych środków finansowych. Wyżej wskazane dokumenty są najbardziej zbliżone do tych, które przedłożyła do wniosku strona skarżąca. Zatem strona winna była przedstawić takie dokumenty, z których wynikałoby, że osoba deklarująca przekazanie na jej rzecz środków pieniężnych rzeczywiście posiada takie środki i że środki te bez przeszkód mogą być przekazane na rzecz wnioskodawcy. W tym kontekście należy dostrzec, że, jak wynika z treści dokumentu bankowego przedłożonego przez stronę, wskazane w nim środki nie należą tylko do D. D. (deklarującego przekazanie stronie określonej kwoty), lecz również do R. D., w związku z czym nie jest wiadome, czy D. D. może nimi rozporządzać w celu zrealizowania swojej pisemnej deklaracji. Kwestię tę podniósł i należycie przeanalizował również organ. Nie można zatem uznać, że powyższy dokument bankowy należycie uwiarygadnia posiadanie środków pieniężnych przez D. D., a tym samym, że osoba ta będzie mogła przekazać te środki na rzecz strony aby zapewnić jej niezbędne finansowanie projektu. Biorąc to wszystko pod uwagę, rację przyznać należy organowi, że wyżej opisane dokumenty dotyczące finansowania inwestycji przedłożone przez stronę skarżącą nie mogą być uznane za dające gwarancję realizacji projektu na etapie składania wniosku.
Strona zarzucała także, że dokument opieczętowany i podpisany przez pracownika banku jest zgodny z przepisami banku, a dokonana ocena ekspertów wykracza poza zakres przysługujących kompetencji, ponieważ eksperci nie są organami kontrolującymi legalność postanowień instytucji właściwej do wydania dokumentu. Sąd zgadza się w tym zakresie ze stanowiskiem organu, że oceniający nie zakwestionowali legalności dokumentu przedłożonego przez Wnioskodawcę, ale dokonali jego oceny, którą Sąd – z powyższych względów – w pełni podziela.
Za nietrafny uznać należy również zarzut strony skarżącej, że oceniający nie byli zgodni w powyższej kwestii. Istotnie, jedynie pierwszy oceniający akcentował warunkowość oświadczenia D. D., podczas gdy drugi oceniający nie przedstawił uwag względem dokumentów dotyczących finansowania projektu, jednakże – jak słusznie podkreślił organ – obaj oceniający byli zgodni co do tego, że sytuacja finansowa strony skarżącej przedstawiona we wniosku nie gwarantowała realizacji projektu, a tym samym, że kryterium dotyczące sytuacji finansowej nie zostało przez stronę spełnione i wyczerpująco to stanowisko uzasadnili. Zasadnie wskazał przy tym organ, że oceniający w swojej ocenie są niezależni i dokonują jej na podstawie posiadanej wiedzy, doświadczenia, przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów i obowiązującej w danym konkursie dokumentacji konkursowej. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba ponownie, że tym bardziej Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji dokonanej przez ekspertów oceny pod względem merytorycznym, lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organ w kontekście przestrzegania jej kryteriów. Ze wskazanych wyżej względów Sąd nie znalazł jednak podstaw do zakwestionowania oceny organu.
Mając na uwadze wcześniejsze rozważania, Sąd za słuszną uznaje również ocenę organu odnośnie tego, że strona skarżąca nie przedstawiła dokumentów spełniających wymogi dokumentacji konkursowej. Ponadto zdaniem Sądu organ zasadnie stwierdza, że w katalogu dokumentów wymienianych przez obowiązującą dokumentację konkursową tylko promesy i umowy kredytowe/leasingowe zwalniają z przeprowadzenia analizy finansowej, zaś w razie nieprzedstawienia tych konkretnych dokumentów oceniający są zobowiązani przeprowadzić analizę sytuacji finansowej wnioskodawcy. Wynika to zresztą wprost z zacytowanego już wcześniej opisu znaczenia kryterium.
Odnosząc się do zarzutów związanych z oceną pozostałych aspektów sytuacji finansowej strony skarżącej Sąd również uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie, a ocena ta została dokonana prawidłowo.
Zasadnie uznał organ, że Wnioskodawca nie wyjaśnił dlaczego z całej dotacji tylko kwotę 1,8 mln wykazał w pozycji 1. Wydatki inwestycyjne dotyczące projektu (współfinansowane z dotacji), ani też dlaczego we wniosku o dofinansowanie znajduje się zapis "Wnioskodawca przedstawił w analizie finansowej oraz w budżecie projektu zakres nakładów obejmujących wyłącznie koszty operacyjne dotyczące realizacji celu projektu" (sekcja Studium wykonalności - Analiza finansowa – Nakłady na realizacje projektu str. 41). Innymi słowy, wnioskodawca nie wyjaśnił jakie były przesłanki do ujęcia kwoty 1,8 mln zł w wydatkach inwestycyjnych, a innych kwot w kosztach operacyjnych. Organ wskazał przy tym na konkretny wydatek (z sekcji P.5 poz. 3 zakup elementów na stałe zamontowanych w prototypie – opisany jako "zakup trzech form zgodnych ze specyfikacją [...] do linii pilotażowej" o wartości netto 2,45 mln zł), który powinien być ujęty w pozycji Wydatki inwestycyjne dotyczące projektu. Wskazać tu ponownie trzeba na zapis Regulaminu, zgodnie z którym osoba oceniająca w trakcie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie oraz załączników ma możliwość jednokrotnego wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie dodatkowych wyjaśnień ze strony Wnioskodawcy, jeśli wystąpiły wątpliwości co do zapisów zawartych we wniosku o dofinansowanie. Udzielenie powyższych wyjaśnień jest zatem obowiązkiem Wnioskodawcy, a konsekwencją ich braku (lub niedostatecznego wyjaśnienia) jest negatywna ocena merytoryczna wniosku. W niniejszej sprawie, pomimo wystosowania powyższego wystąpienia, strona skarżąca powstałych wątpliwości jednak nie wyjaśniła. Rację ma też organ, gdy stwierdza, że wątpliwości tych nie usuwa stwierdzenie wnioskodawcy zawarte w proteście, że "w przepływach finansowych Wnioskodawca wskazał wartość 1 800 tys. zł w pozycji 1. Wydatki inwestycyjne dotyczące projektu (współfinansowane z dotacji), gdyż pozostałe wydatki dotyczyły wydatków operacyjnych, stąd nie są wskazane w przedmiotowym punkcie, a są ujęte w przepływach operacyjnych." Powyższe stwierdzenie ma charakter ogólnikowy, a tym samym strona nie wyjaśniła m.in. dlaczego wydatek wskazywany przez organ (na zakup środka trwałego) nie został ujęty w wydatkach inwestycyjnych. Brak usunięcia powyższych wątpliwości skutkować musiał negatywną oceną w zakresie spełnienia omawianego kryterium.
Biorąc pod uwagę wskazane już wyżej sądowe kryteria oceny projektu dokonanej przez organ i brak możliwości weryfikacji tej oceny pod względem merytorycznym (np. przez odmienną ocenę założeń projektu) Sąd nie znalazł również podstaw do zakwestionowania dalszych aspektów oceny sytuacji finansowej strony skarżącej.
Strona skarżąca twierdziła, że nieprawidłowa była analiza jej przychodów netto ze sprzedaży produktów, podnosząc, że "projekcja finansowa nie dotyczy wyłącznie projektu, a Wnioskodawca oprócz przychodów generowanych z produkcji [...] będzie wytwarzał cały szereg innych wyrobów medycznych (...). Zaprezentowane powyżej przychody Spółki uwzględniają wszystkie wymienione źródła przychodów". Organ w tym zakresie podniósł, że "z analizy bilansu Spółki, która została założona we wrześniu 2018 r., wynika iż posiada ona rzeczowe aktywa trwałe w wysokości ok. 3,4 mln zł., z czego ok. 1,5 mln zł stanowią Środki trwałe w budowie i zaliczki na środki trwałe w budowie. W kategorii "c) urządzenia techniczne i maszyny Wnioskodawca podaje wartość 80,97 tys. zł, co nie wskazuje na zbyt rozbudowany park maszynowy, mogący generować przychody z wytwarzania "innych produktów", a także, że "obecnie Wnioskodawca nie generuje przychodów, a te mają pojawić się dopiero w roku n+2, a zatem na dzień oceny informacja w zakresie "wytwarzania całego szeregu innych produktów" jest jedynie prognozą". Dalej podniesiono, że "w chwili obecnej siedziba Wnioskodawcy mieści się w [...] a jego strona internetowa przedstawia wyłącznie wizualizację przyszłej [...]". Z kolei w zakresie argumentacji strony, zgodnie z którą "na przychody Wnioskodawcy będzie składała się marża z działalności handlowej (realizowanej na produktach kupowanych od innych producentów), a sprzedawanych z powodzeniem od drugiej połowy ubiegłego roku", organ zauważył, że dane te nie były przedmiotem analizy, której dokonuje się według danych na dzień złożenia wniosku, dodając, że "dane te za tak krótki okres (pół roku) nie mogą być rozstrzygające w szczególności w odniesieniu do faktu, że Spółka istnieje od 2018 r. i do tej pory takich przychodów nie generowała. Zatem nie można bez dłuższej historii zakładać, że takie kontakty będą się stale powtarzać i świadczyć o przyszłej zdolności finansowej i możliwości "gwarantowania" projektu. W podsumowaniu organ uznał, że "trudno stwierdzić, iż prognozowany wzrost przychodów jest wiarygodny".
Sąd zważył, że powyższa ocena ma charakter merytoryczny, a zatem jej treść nie mieści się w granicach kontroli sądu administracyjnego. Została ona oparta na ocenie dokonanej przez dwóch ekspertów, zgodnie z cytowanymi już założeniami przyjętymi w Regulaminie. Sąd nie jest zatem w żadnej mierze władny do dokonania oceny odmiennej, a tym samym wkraczania w dziedzinę zarezerwowaną dla ekspertów. Zdaniem Sądu powyższa ocena jest spójna, kompletna, wyczerpująca, logiczna i odpowiada na zasadnicze pytania odnoszące się do treści omawianego kryterium, dotyczącego sytuacji finansowej wnioskodawcy. Nie sposób zarzucić jej naruszenia zasad równości, przejrzystości, bezstronności, czy rzetelności. Zarzuty strony skarżącej nie koncentrowały się zresztą na tych aspektach, lecz miały charakter jedynie polemiki (dość ogólnikowej) ze stwierdzeniami tej oceny. Z tych wszystkich względów zarzuty te nie mogły być przez Sąd uwzględnione.
Przytoczone wyżej zarzuty strony skarżącej dotyczące oceny kryterium "Sytuacji finansowej wnioskodawcy" odnosiły się również do przeprowadzonej przez organ oceny w zakresie spełnienia przez stronę kryterium "Plan finansowy". Kryterium to zostało sformułowane w sposób następujący: "w ramach kryterium będzie sprawdzane, czy przedstawiony plan finansowy, w tym montaż finansowy projektu (źródła finansowania projektu) dają gwarancję realizacji inwestycji. Weryfikacji podlegać będzie poprawność montażu finansowego (np. czy możliwe jest przedstawione we wniosku o dofinansowanie połączenie różnych środków pomocowych, w tym UE i środków krajowych) w przypadku łączenia pomocy publicznej weryfikacji podlegać będzie, czy nie przekroczono dopuszczalnej intensywności pomocy". Również i w zakresie treści tego kryterium Sąd nie dopatrzył się zarzucanej przez stronę niejednoznaczności i naruszenia przez to zasady przejrzystości, które to zarzuty zostały przez stronę ogólnikowo postawione w skardze.
Biorąc pod uwagę treść powyższego kryterium, stanowiącego w pewnym sensie rozwinięcie kryterium poprzedniego oraz to, że strona przedstawiła w tym zakresie te same zarzuty i argumenty, które dotyczyły wcześniej omówionego kryterium ("Sytuacja finansowa"), Sąd podziela ocenę organu, że przedstawiony przez stronę plan finansowy, w tym montaż finansowy projektu (źródła finansowania projektu, przedstawione prognozy finansowe oraz przyjęte założenia) nie gwarantują realizacji projektu. Tym samym za prawidłową Sąd uznał ocenę organu, zgodnie z którą wniosek złożony przez stronę skarżącą nie spełnia również kryterium "Plan finansowy".
Dalsze zarzuty strony dotyczyły oceny spełnienia przez nią kryterium o nazwie "Prawidłowość zastosowania metodologii". Jak wynika z jego treści, "w ramach kryterium będzie sprawdzane, czy metodologia analizy finansowej i/lub ekonomicznej została zastosowana prawidłowo. W ramach tego kryterium przeanalizowana zostanie: poprawność założeń do prognoz finansowych i ekonomicznych, poprawność przyjęcia okresu odniesienia, poprawność wyliczenia poziomu dofinansowania, w tym luki finansowej (jeśli dotyczy), poprawność wyliczenia wskaźników efektywności finansowej i ekonomicznej (jeśli dotyczy). Badanie zgodności założeń i metodologii z Wytycznymi MiiR i wymogami IŻ RPO WD, w tym m.in. zastosowanie zasady "zanieczyszczający płaci" oraz zapisami instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie (w zależności od zapisów regulaminu naboru). Nie dotyczy projektów z zakresu doradztwa oraz internacjonalizacji i promocji oraz kampanii informacyjno-edukacyjnych." W zakresie tego kryterium Sąd również nie podzielił – ogólnikowo sformułowanych i nie uargumentowanych – zarzutów strony odnośnie podnoszonej niejednoznaczności i braku przejrzystości.
Sąd podziela ocenę organu odnośnie braku poprawności zastosowanej metodologii analizy finansowej i ekonomicznej strony skarżącej. Organ w sposób czytelny i przekonujący wskazał na niezgodne z Instrukcją ujęcie danych dotyczących tej sytuacji we wniosku złożonym przez stronę. W tym zakresie organ wskazał, że zgodnie z zapisami Instrukcji, w rachunku przepływów pieniężnych należy ująć wszystkie wydatki na ,,nabycie współfinansowanego środka trwałego", którym będzie nie tylko ,,wykonanie i integracja linii pilotażowej" wymienionej w sekcji P.4 poz. 9 o wartości netto 1,8 mln zł ale też inne wydatki będące elementem "środka trwałego", tj. wymienione w sekcji P.5 poz. 1 "Zakup form wtryskowych prototypowych do badań laboratoryjnych" (netto 150 tys. zł) oraz w poz. 3 ,,Zakup elementów na stałe zamontowanych w prototypie" (netto 2,45 mln zł). W tej pozycji należało zatem ująć nie 1,8 mln. zł netto, ale 4,4 mln zł, powiększone dodatkowo o wartość związanych z tymi wydatkami kosztów niekwalifikowalnych (tj. VAT). Tymczasem Wnioskodawca, jak sam przyznaje "wskazał i ujął w RZiS całość kosztów projektu. W RPP w punkcie B został przedstawiony wyłącznie koszt wykonania i integracji linii pilotażowej, podczas gdy w punkcie C została ujęta dotacja", zaś w punkcie A. w pozycji "inne korekty" wskazał ujemną wartość dotacji, tym samym "kompensując wartość z RZiS". Nie sposób tu zakwestionować oceny organu, że Instrukcja nie dopuszcza takiego zabiegu księgowego (polegającego na wpisaniu w punkcie A. w pozycji ,,inne korekty" ujemnej wartości dotacji i skompensowania w ten sposób wartości z RZiS). Jak wskazano, oprócz potrzeby ujęcia kwoty na nabycie współfinansowanego środka trwałego w punkcie B.II.1, Instrukcja wymaga jeszcze, by ująć dotację w polu "Planowane wpływy z tytułu dotacji" - w pozycji: ,,Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej - Wpływy - Dotacja dotycząca projektu" (C.1.3), przy czym Wnioskodawca dokonał takiego ujęcia dotacji. W związku z tym organ stwierdził, że dodatkowe wskazanie przez Wnioskodawcę, w punkcie A. w pozycji "inne korekty" ujemnej wartości dotacji jest nieuprawnione i ,,kompensowanie" to zaburza projekcję finansową. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania powyższego stwierdzenia organu, tym bardziej, że, strona skarżąca była wzywana do dokonania korekty w tym zakresie i wezwania tego w całości nie zrealizowała, Jak stwierdził oceniający: ,,Wnioskodawca w trakcie oceny projektu został wezwany do wprowadzenia stosownych korekt w analizie finansowej, które częściowo nie zostały dokonane zgodnie z zaleceniami i rekomendacjami". Prawidłowo uznał zatem organ, że zabiegi księgowe Wnioskodawcy są niedopuszczalne z uwagi na niezgodność ujęcia dotacji w odniesieniu do wymogów Instrukcji.
Sąd podziela również ocenę organu odnośnie nieprawidłowego (niezgodnego z Instrukcją) "przenoszenia" przez Wnioskodawcę dotacji z rachunku zysków i strat (RZiS) do rachunku przepływów pieniężnych (RPP). Wnioskodawca wskazywał, że "do RPP przenosi wartość kosztów operacyjnych projektu wykazanych w RZiS poprzez wskazanie straty, a ponowne wskazanie tej wartości oznaczałoby podwójne ich ujęcie, co przy wskazanej korekcie dotacji z punktu A sztucznie zaniżyłoby przepływy".
Jak wskazał organ, zgodnie z treścią Instrukcji, w rachunku zysków i strat należy ująć:
- odpis umorzeniowy dotyczący dotowanego środka trwałego - w pozycji: ,,Amortyzacja" B.I; razem z amortyzacją innych aktywów trwałych (organ podał przy tym, że amortyzacja została w ten sposób przez Wnioskodawcę ujęta);
- dotacja – w odpowiedniej wysokości (w szczególności proporcjonalna do odpisu umorzeniowego części dotacji, dotycząca współfinansowania zakupu środka trwałego) w pozycji: "Pozostałe przychody operacyjne" (D.I-II) (organ podał, że dotacja została w ten sposób przez Wnioskodawcę ujęta).
Jak podkreślił organ, Instrukcja nie przewiduje "przenoszenia" dotacji z RZIS do RPP w inny sposób niż wyżej opisany. Dalsze stwierdzenie organu, że ten sposób właśnie jest wystarczający do zapobieżenia "podwójnego ujęcia dotacji", a dodanie przez Wnioskodawcę kwoty dotacji w sposób nadmiarowy w RPP w punkcie A.II.6 "Inne korekty" jest nieuzasadnione i nie ma oparcia w regułach przygotowania sprawozdań finansowych (zasady ostrożnej wyceny, ciągłości działania oraz wiernego obrazu), jest argumentem dodatkowym, wyjaśniającym sens takiego, a nie innego brzmienia zapisu Instrukcji. Najistotniejsze jest natomiast to, że Wnioskodawca nie wypełnił zapisów Instrukcji, dokonując nieprzewidzianego w niej ujęcia kwoty dotacji. Nie sposób nie zauważyć, że argumentacja strony skarżącej w omawianym zakresie jest próbą zakwestionowania postanowień Instrukcji czy też polemiką z tymi postanowieniami, podczas gdy strona przystępując do konkursu, zaakceptowała całość jego zasad i zobowiązana jest do ich przestrzegania. Nie ulega wątpliwości, że wszelkie zaniedbania, braki, niezgodności, czy naruszenia w tym zakresie obciążają wnioskodawcę, w tym znaczeniu, że ich skutkiem jest otrzymanie negatywnej oceny projektu.
Sąd podziela również stanowisko organu, który zwrócił uwagę, że Wnioskodawca w proteście nie odniósł się do zasadniczego zarzutu pierwszego oceniającego, zgodnie z którym: "Przychody netto ze sprzedaży produktów - wskazano na przychody o wartości 15 mln zł w pierwszym roku, 30 mln zł w drugim roku i 50 mln zł w kolejnych latach. Określono przychody ze sprzedaży ilością sztuk wyprodukowanych [...], a nie wartością sprzedaży". Jak wskazał organ, powyższa konstatacja jest kluczowa do zakwestionowania rokowań Wnioskodawcy w zakresie możliwości realizacji projektu na poziomie jego gwarantowania. Niewątpliwie brak polemiki strony skarżącej w powyższym zakresie jest kolejnym argumentem za słusznością stanowiska organu odnośnie negatywnej oceny projektu.
Sąd pragnie zatem wskazać, że nieuprawniony był zarzut strony skarżącej dotyczący ''niejednoznacznych kryteriów", "nieuprawnionego rozszerzania zasad oceny kryteriów" i zastosowania "bezzasadnej nadinterpretacji". Sąd całkowicie zgadza się ze stanowiskiem organu, że tak ogólnie sformułowany zarzut nie mógł zostać uwzględniony, a także, że ocena została dokonana rzetelnie i zgodnie z brzmieniem obowiązujących kryteriów i w ich granicach, co wywiedziono powyżej. Szczegółowe zarzuty strony w zakresie dokonanej oceny również nie zasługiwały na uwzględnienie, z przyczyn już wcześniej wskazanych. Odnosząc się jeszcze końcowo do podnoszonego przez stronę skarżącą aspektu proceduralnego przeprowadzonej oceny, dotyczącego znacznej ilości złożonych wniosków, niewielkiej ilości osób oceniających wnioski oraz krótkiego jej zdaniem okresu dokonywania oceny, wskazać należy, że strona w istocie nie zarzucała, że aspekt ten przesądza o nierzetelności przeprowadzonej oceny, a jedynie zgłaszała w tym zakresie wątpliwości, podnosząc, że ocena mogła zostać dokonana nierzetelnie. Tak wyrażonego stanowiska nie sposób jednak uznać za zarzut dokonania nierzetelnej oceny. Sformułowanie zarzutu winno bowiem wskazywać na kategoryczność twierdzeń strony, nie zaś na jej przypuszczenia czy wątpliwości. Ponadto, aby zarzut mógł zostać uwzględniony, powinien być przekonująco uzasadniony, czego również strona nie uczyniła. Sama ilość wniosków, ilość oceniających i okres dokonywania oceny projektów nie przesądza jeszcze o kwestii rzetelności bądź nierzetelności tej oceny. Kwestia ta analizowana jest bowiem na podstawie wyniku tej oceny i jej uzasadnienia. Powyższa analiza, ze wskazanych już wyżej przyczyn, doprowadziła Sąd do przekonania o niezasadności stanowiska strony skarżącej.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, ocena przedmiotowego projektu została przeprowadzona w sposób prawidłowy, a podnoszone w skardze zarzuty nie znalazły uzasadnienia. Z tych względów Sąd– działając na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej – oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło