III SA/Wr 414/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Paulina Rosiak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. w sprawie ze skargi S. R. na czynność materialno-techniczną Starosty W. w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu oraz w sprawie ze skargi P. H. na czynność materialno-techniczną Starosty W. w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia: I. odrzucić skargę S. R.; II. odrzucić skargę P. H. i zarządzić zwrot na jego rzecz 100 zł (sto złotych) uiszczonego wpisu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 4 lipca 2006 r. S. R. i P. H. oświadczyli, że skarżą czynność materialno-techniczną Starosty W., polegającą na pobraniu należności z tytułu karty pojazdu w związku z rejestracją samochodu sprowadzonego z zagranicy. Skarżący wskazali na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 stycznia 2006 r., stwierdzający niezgodność rozporządzenia Ministra Infrastruktury - stanowiącego podstawę pobierania wyżej wymienionej opłaty - z ustawą Prawo o ruchu drogowym. Wywodzili dalej, że zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z ustawą aktu normatywnego stanowi podstawę do uchylenia rozstrzygnięcia, innego niż prawomocne orzeczenie sądowe czy ostateczna decyzja administracyjna, wydanego na podstawie tego aktu. W ocenie skarżących, gdy chodzi o czynności z zakresu administracji publicznej -dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa - trybem właściwym jest postępowanie sądowoadministracyjne. Wskazali przy tym na przepis art. 3 § 2 pkt 4 i art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i twierdzili, że wyczerpali środki obrony przed organem administracyjnym, wezwali bowiem Starostę W. do usunięcia naruszenia prawa; otrzymali odpowiedź odmowną. W odpowiedzi na skargę - wnosząc o jej oddalenie - strona przeciwna wskazała, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie działa z mocą wsteczną a przepisy, o niezgodności których z ustawą orzekł Trybunał Konstytucyjny, straciły moc obowiązującą dopiero z dniem 1 maja 2006 r. Zatem pobranie przedmiotowych opłat w dacie dokonywania tych czynności było w pełni legalne. W świetle wyjaśnień skarżących, zawartych w uzasadnieniu skargi oraz wobec treści dokumentów przedłożonych na rozprawie przez pełnomocnika Starosty W., nie jest w sprawie sporne, że: - S. R. opłaty - w związku rejestracją pojazdu marki Seat, zasadność poboru której kwestionuje - dokonał 20 listopada 2002 r., do usunięcia naruszenia prawa wezwał organ pismem z dnia 31 maja 2006 r. a negatywną odpowiedź na to wezwanie doręczono mu 8 czerwca 2006 r., - P. H. opłaty - w związku z rejestracją pojazdu marki Honda Civic - dokonał 29 czerwca 2005 r., do usunięcia naruszenia prawa wezwał organ pismem z dnia 19 maja 2006 r., odpowiedź na to wezwanie wysłano do niego 2 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sąd zobligowany jest do odrzucenia skargi niedopuszczalnej. Ocena dopuszczalności skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obejmuje między innymi kontrolę, czy skarga dotyczy aktu lub czynności objętych zakresem właściwości tegoż sądu (art. 3 § 2 i § 3 oraz art. 4 powołanej ustawy) jak i czy wniesienie skargi do sądu poprzedzone zostało wyczerpaniem środków zaskarżenia, (jeżeli przysługiwały stronie w postępowaniu przed organami administracyjnymi) bądź wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Badając przedmiotową skargę w powyższym zakresie skład orzekający podzielił wyrażony w orzecznictwie pogląd, że zaskarżone przez skarżących pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu (wynikające z art. 77 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo ruchu drogowym) stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - a zatem czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (vide: postanowienie WSA w Opolu z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Op 380/05). Tym samym - z punktu widzenia właściwości sądu - skargę uznać należało za dopuszczalną. Ocena czy skarga spełnia drugi z przedstawionych wymogów dopuszczalności wymaga odniesienia do regulacji zawartej w art. 52 § 3 p.p.s.a. Stanowi on: "Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa". Poza sporem skarżący skierowali do organu pisma oznaczone jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie ulega jednak wątpliwości, że wobec dokonania kwestionowanych w sprawie opłat w 2002 r. (w przypadku S. R.) i w 2005 r. (w przypadku P. H.) wezwania do usunięcia naruszenia prawa - pismami, odpowiednio z 31 maja 2006 r. i z dnia 19 maja 2006 r. - nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w cytowanym przepisie, bowiem po upływie 14 dni od podjęcia przez organ wiadomej stronom czynności poboru przedmiotowych w sprawie opłat. Odpowiedzi wymaga zatem pytanie jakie skutki rodzi powyższe uchybienie terminu. W ocenie Sądu z treści art. 52 § 3 p.p.s.a. wywieść należy, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa po terminie tam określonym nie jest dopuszczalne. Tym samym wezwanie faktycznie dokonane po upływie prawem przewidzianego terminu - jako nieskuteczne - uznać należy za niedokonane. Takie wadliwe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa traktować należy na równi z brakiem wezwania. Upływ tego terminu wyłącza bowiem możliwość skutecznego zaskarżenia do sądu czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (vide: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi-komentarz" Jan Paweł Tarno; LexisNexis; Warszawa 2006; str. 149 teza 6). W konsekwencji powyższego skargi - wniesione bez uprzedniego, zgodnego z prawem wezwania do usunięcia naruszenia prawa - podlegały odrzuceniu, jako niedopuszczalne. Zdaniem składu orzekającego podnieść nadto należy, że także gdyby uznać, iż pisma oznaczone przez skarżących jako "wezwania do usunięcia naruszenia prawa" w istocie były wezwaniami do zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu a odpowiedź organu na te wezwanie w rzeczywistości stanowiła czynność odmowy tego zwrotu - skargi takie także podlegałyby odrzuceniu. Odmowa zwrotu uiszczonej już opłaty za kartę pojazdu stanowi bowiem czynność materialno-techniczną, w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zatem dopuszczalność jej zaskarżenie także wymaga uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie powoływanego już art. 52 ustawy. Skoro zaś wezwania takiego przed wniesieniem skargi do sądu nie dokonano - także skargę na czynność odmowy zwrotu nadpłaconej opłaty uznać należy za niedopuszczalną i podlegająca odrzuceniu. Końcowo wyjaśnić należy, iż w myśl art. 51 p.p.s.a. kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu. Przewidziana tym przepisem instytucja współuczestnictwa dopuszczalna jest zatem jedynie gdy skargi kilku podmiotów dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, bądź innego aktu lub czynności/bezczynności. W tym stanie rzeczy stwierdzenie, że wymóg ten spełniony nie jest technicznie winno skutkować - zgodnie z art. 57 § 3 p.p.s.a. - rozdzieleniem skarg. Biorąc jednak pod uwagę, iż okoliczności, pozwalające na ostateczną ocenę, że po stronie skarżących brak uprawnienia do wniesienia skargi w jednej sprawie, ujawniły się na rozprawie poprzedzającej wydanie orzeczenia kończącego postępowanie - skład orzekający rozdzielenie spraw uznał za niecelowe. Niezastosowanie w sprawie art. powołanego wyżej art. 57 § 3 p.p.s.a. nie rzutuje jednak na treść orzeczenia w sprawie. Z tych wszystkich względów - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 lit. a powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji postanowienia.