III SA/Wr 414/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA- Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi H N, o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt [...], zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia [...] r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] roku H N złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie opisanej w osnowie niniejszego postanowienia. Pismo skarżącego zawierało także wniosek o "zwolnienie z kosztów postępowania". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) umożliwia stronie przyznanie prawa pomocy. Przyznanie następuje na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z treścią art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (prawo pomocy w zakresie całkowitym), bądź też zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, bądź też od opłat sądowych i wydatków albo obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (prawo pomocy w zakresie częściowym). Treść żądania strony wskazuje, iż domaga się prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie w całości od opłat sądowych i wydatków. Przyznanie prawa pomocy wiąże się jednak ściśle z dopuszczalnością złożenia skargi, albowiem zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Artykuł 278 p.p.s.a. zakreśla nieprzekraczalny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Z jego treści wynika bowiem, iż nie można żądać wznowienia, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia upłynęło pięć lat. Wyjątkiem od tej generalnej zasady jest pozbawienie strony możności działania oraz brak należytej reprezentacji strony. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia nie ulega wątpliwości, że skarżący nie może się już domagać wznowienia postępowania zakończonego w [...] roku, albowiem od tego czasu, do dnia złożenia skargi upłynęło już niemalże [...] lat. Niezaprzeczalnie pięcioletni termin z art. 278 p.p.s.a. już dawno minął. Zauważyć przy tym należy, że podstawą skargi nie są wskazane wcześniej okoliczności szczególne, wyłączające rygor zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W myśl powyższego wywodu skargę należy uznać za bezzasadną i to w sposób oczywisty. Zarówno doktryna, jak i ugruntowana linia orzecznicza zdefiniowały bowiem tzw. oczywistą bezzasadność skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuacje, w których obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004, str. 321, wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02). Upływ terminu do wniesienia skargi, przesądza o jej oczywistej bezzasadności z przyczyn procesowych. Przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne – jak już wspomniano – wykluczają możliwość przyznania prawa pomocy stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi (art. 247 p.p.s.a.). W takiej sytuacji rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, na mocy art. 258 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wyłączone zostało przez ustawodawcę z kognicji referendarzy i zastrzeżone do wyłącznej kompetencji sądu. W rozpoznawanej sprawie, w myśl przeprowadzonego wywodu, niezaprzeczalnie skargę należy uznać za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., co obliguje sąd do odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie stronie prawa pomocy bez względu na zakres żądania. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym m. in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2009 roku, który, w sprawie II FZ 279/09 skonstatował, iż prawo pomocy nie przysługuje przede wszystkim w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, np. nie ulega wątpliwości, że upłynął termin do jej wniesienia. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 247 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.