III SA/Wr 415/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-12-08
Skład orzekający: Jerzy Strzebinczyk, Anna Moskała, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik na prawach strony, jeśli wyrok w sprawie dotyczy jej interesu prawnego, a interes ten nie wynika z normy prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt?Ratio decidendi
Osoba ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika na prawach strony musi wykazać własny interes prawny, który wynika z konkretnej normy prawa materialnego. Nie można oprzeć takiego interesu wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu ani na ogólnikowym domniemaniu, zwłaszcza gdy zaskarżone akty dotyczą indywidualnych wniosków skarżącej i jej statusu jako producenta rolnego.Stan faktyczny
B. G. złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r., który został jej odmówiony przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z powodu braku numeru identyfikacyjnego producenta rolnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. B. G. zaskarżyła obie decyzje do WSA we Wrocławiu. Na rozprawie T. G. złożył wniosek o dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika, powołując się na domniemanie, że jest jednym producentem rolnym ze skarżącą. Sąd odmówił dopuszczenia T. G. do udziału w sprawie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia wnioskodawcy T. G. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca} Sędziowie: Sędzia NSA – Anna Moskała Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III, na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r., w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, wniosku T. G. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, postanawia: odmówić dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
W dniu [...] r. B. G. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w B. (z siedzibą w L. B.) wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r. Wniosek ten został przeka-zany do Biura Powiatowego ARiMR w O., jako właściwego do jego rozpatrzenia.
W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał decyzję Nr [...], w której odmówił przyznania B. G. wnioskowanych płatności. Podstawą odmownego załatwienia wniosku zainteresowa-nej był brak jednego z wymogów wskazanych w art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ powołał się mianowicie na to, że stronie nie został nadany numer identyfikacyjny, na pod-stawie przepisów ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją opisa-ną w sentencji niniejszego postanowienia.
B. G. zaskarżyła decyzje organów administracji rolnej obu instancji do tutejszego Sądu, wnosząc o ich uchylenie.
Na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. T. G. złożył wniosek o do-puszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, powo-łując się na domniemanie, że wraz ze skarżąca są jednym producentem rolnym.
W odpowiedzi na pytania składu orzekającego o źródło, z którego wywodzi ta-kie domniemanie, wnioskodawca stwierdził, że on i skarżąca (w niniejszej sprawie) są właścicielami odrębnych gospodarstw i prowadzą odrębną działalność rolniczą. Nie ten jednak fakt, ani też stan cywilny wnioskodawcy, stanowią podstawę wniosku. Wywodzi on bowiem swój tytuł prawny do udziału w niniejszym postępowaniu sądo-woadministracyjnym z ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] r. o wykreśleniu skarżącej z ewidencji producentów i z decyzji z [...] r. o odmowie wpisania jej do tejże ewidencji. Wnioskodawca odmówił przy tym odpowiedzi na kolejne, konkretne pytania Sądu: o to, czy pozostaje on w ważnym związku małżeńskim i o to, czy jego związek ze skar-żącą nadal trwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowa-niu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnic-twa jest zatem uprzedni udział w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Z kolei w myśl § 2 w art. 33 p.p.s.a., udział w charakterze uczest-nika postępowania na prawach strony może zgłosić również osoba, która co prawda nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jednakże wynik tego postępo-wania dotyczy jej interesu prawnego. W rozpoznawanej sprawie w rachubę wchodzi-ła ewentualnie druga z wymienionych sytuacji.
Kwestią wymagającą rozważenia była możliwość dopuszczenia wnioskodawcy do toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, wszczętego wyłącznie przez skarżącą. W orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie utrwalony jest trafny pogląd, iż o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowo-administracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa mate-rialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie interes faktyczny podmiotu żądające-go dopuszczenia (zob. np. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199, z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Podkreśla się także, że interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (por. postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., II OZ 280/08, LEX Nr 506870).
Dalszego podkreślenia wymaga, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie były decyzje odmawiające przyznania płatności wnioskowanych wyłącznie przez skarżącą i to z jednego powodu: braku – jak twierdzą zgodnie organy obu in-stancji – numeru ewidencyjnego producenta rolnego. Zakres niniejszego sporu jest zatem ewidentnie zawężony do skontrolowania przez Sąd prawidłowości oceny or-ganów, co do okoliczności, która legła u podstaw negatywnego załatwienia wniosku skarżącej, tzn. przesądzenia, czy skarżąca ma status producenta rolnego i czy ewen-tualny brak takiego statusu mógł stanowić podstawę do odmowy przyznania żąda-nych przez nią płatności.
Wspomniano już, że o dopuszczeniu danego podmiotu do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania decyduje jego własny interes prawny, oparty na konkretnej normie prawa materialnego. Zdaniem składu orzekającego, wniosko-dawca nie uprawdopodobnił nawet, że posiada jakikolwiek interes prawny (w poda-nym rozumieniu) do uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym w ni-niejszej sprawie. Nie można bowiem uznać za ewentualne uprawdopodobnienie inte-resu prawnego, gołosłownego (ogólnikowego przy tym) powołania się tylko na rze-kome domniemanie, iż wnioskodawca oraz skarżąca są jednym producentem rol-nym (celowe podkreślenia Sądu). W świetle art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm.), dopuszczającego możliwość nadania jednego tylko numeru ewidencyjnego pro-ducenta rolnego w odniesieniu do małżonków lub współposiadaczy gospodarstwa rolnego (za wymaganą zgodą współmałżonka lub pozostałych współposiadaczy), zgłoszone żądanie byłoby ewentualnie zrozumiałe, gdyby wnioskodawca wywodził swój interes właśnie ze stosunku małżeństwa łączącego go ze skarżącą (lub z faktu współposiadania gospodarstwa rolnego). Zainteresowany jednoznacznie jednak oś-wiadczył, że nie wywodzi swojego interesu prawnego z żadnej z tych okoliczności. Odmówił zresztą potwierdzenia (zaprzeczenia) faktu ewentualnego pozostawania w związku z małżeńskim ze skarżącą. Zaakcentował też, że są właścicielami odręb-nych gospodarstw rolnych i prowadzą odrębną działalność rolniczą.
Uwzględniając dotychczasowe wywody i mając na względzie uregulowanie przyjęte w art. 33 § 2 p.p.s.a. należało zatem orzec, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło