III SA/Wr 421/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia akt weryfikacyjnych punktu gier na automatach o niskich wygranych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r.; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 maja 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Ordynacja podatkowa Dz. U. z 2012 r., poz. 749), po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej "A" spółki z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...].02.2014 r. odmawiającego zatwierdzenia akt weryfikacyjnych punktu gier na automatach o niskich wygranych Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczono, że strona skarżąca wnioskiem z dnia [...].01.2014 r. zwróciła się o weryfikację punktu gier na automatach o niskich wygranych PHU – "B". w W. Organ I instancji odmówił zatwierdzenia akt weryfikacyjnych, ponieważ kontrolowany podmiot w wymaganym terminie nie zgłosił punktu do rozpoczęcia działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych, czym nie spełnił wymogu określonego w punkcie VI zezwolenia udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. nr [...] z dnia [...].01.2009 r., na mocy której udzielono spółce zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 167 punktach gier na terenie województwa d., w tym i w punkcie gier, którego wniosek dotyczył (poz. 115 zezwolenia). Dyrektor Izby Celnej, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że strona skarżąca zgłoszeniem z dnia [...].01.2014 r. zawnioskowała o rozpoczęcie działalności w wymienionym wyżej punkcie gier na automatach o niskich wygranych, który to punkt figuruje w zezwoleniu wydanym przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. - decyzji nr [...] z dnia [...].01.2009 r. W punkcie VI tej decyzji określono warunek, że nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności we wszystkich objętych zezwoleniem punktach gier na automatach o niskich wygranych, a więc i dla wnioskowanego punktu gier, ustala się na okres 12 miesięcy od dnia udzielenia tego zezwolenia. Terminem tym była zatem data [...] stycznia 2010 roku. Dalej w tym samym punkcie decyzji poinformowano stronę, że zgodnie z art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych zezwolenie wygasa, jeżeli w terminie jednego roku od dnia jego udzielenia nie podjęto działalności objętej zezwoleniem. Nieprzekraczalnym terminem rozpoczęcia działalności we wszystkich punktach gier objętych przedmiotowym zezwoleniem była zatem data [...].01.2010 r. pod rygorem wygaśnięcia zezwolenia z mocy ustawy w przypadku niepodjęcia tej działalności. W rezultacie, słusznie zdaniem organu, Naczelnik Urzędu Celnego odmówił zatwierdzenia akt weryfikacyjnych, gdyż zezwolenie w zakresie wnioskowanego punktu gier wygasło z mocy ustawy. Odnosząc się do zarzutów skarżącej spółki organ przypomniał, iż wnioskiem z dnia [...].10.2009 r. strona zwróciła się do Izby Skarbowej we W. o zmianę nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności w punktach gier na automatach o niskich wygranych objętych przedmiotowym zezwoleniem. Do wniosku załączyła wykaz nieuruchomionych punktów gier na automatach o niskich wygranych w liczbie 97. Postępowanie to zostało umorzone decyzją Dyrektora Izby Celnej we W. nr [...] z dnia [...].05.2010 r. Strona nie skorzystała wówczas z przysługującego jej środka odwoławczego. W skardze na opisane postanowienie strona zarzuciła: - naruszenie art. 48 ust. 2 w zw. z art. 121 ustawy o grach hazardowych i w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, poprzez błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie przepis art. 48 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, dopuszczający stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia w części, może stanowić podstawę rozstrzygnięcia wobec skarżącej, podczas gdy art. 121 ustawy o grach hazardowych w sposób wyczerpujący reguluje kwestię intertemporalną wygasania (oraz warunkowego przedłużania) zezwoleń w związku z niepodjęciem działalności, objętej tymi zezwoleniami i jako regulację właściwą w odniesieniu do całości tego przedmiotu wskazuje art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, który nie przewiduje możliwości stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia w części i w tym zakresie uznaje za spełniony warunek "rozpoczęcia działalności" w wypadku rozpoczęcia jej prowadzenia chociażby w jednym z punktów wskazanych w zezwoleniu, co wyłącza w niniejszej sprawie możliwość stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia z zastosowaniem przedmiotowej normy art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, co oznacza także odesłanie do regulacji w zakresie przedłużania zezwoleń do reguł ogólnych dla zmiany decyzji; - naruszenie art. 64 w zw. z art. 33 ust. 1 i 34 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej poprzez bezpodstawne przyjęcie, że postępowaniu w przedmiocie urzędowego sprawdzenia Organ ma prawo dokonywać oceny ważności zezwolenia, podczas gdy postępowanie to ma charakter czynności technicznych, sprowadzających się do ustalenia, czy zapewnione są warunki dla przeprowadzenia ewentualnej kontroli. Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Organu I Instancji, a także wniosła zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd podziela argumentację w niej zawartą. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o odmowie zatwierdzenia akt weryfikacyjnych punktu gier na automatach o niskich wygranych. W świetle art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168 z 2009 r. poz. 1323 ze zm.) podmiot, o którym mowa w ust. 1 (tj. prowadzący działalność gospodarczą podlegającą kontroli, w którym właściwy organ Służby Celnej przeprowadza urzędowe sprawdzenie polegające na wykonaniu czynności w celu ustalenia, czy są zapewnione warunki i środki, o których mowa w art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 1, między innymi czy przesłano właściwemu naczelnikowi urzędu celnego zgłoszenie działalności w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych oraz dokumentację dotyczącą tej działalności), przesyła właściwemu organowi Służby Celnej, co najmniej na 14 dni przed rozpoczęciem działalności, zgłoszenie oraz dokumentację dotyczącą tej działalności, a w przypadku wznowienia działalności, po przerwie trwającej dłużej niż 3 miesiące - zgłoszenie dotyczące wznowienia tej działalności. Doprecyzowanie tego obowiązku znajduje się w wydanym na mocy art. 64 ust. 9 ustawy o Służbie Celnej rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2009 r. w sprawie urzędowego sprawdzenia (Dz. U. Nr 222 z 2009 r. poz. 1757 ze zm.). Zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 5 tego rozporządzenia, do zgłoszenia przesłanego przed rozpoczęciem działalności dołącza się między innymi zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Na podstawie takiego zgłoszenia właściwy organ Służby Celnej przeprowadza urzędowe sprawdzenia o jakim mowa w art. 64 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Z urzędowego sprawdzenia sporządza się protokół, który wraz ze zgłoszeniem, o którym mowa w ust. 3, oraz dokumentacją dotyczącą działalności podlegającej kontroli, stanowią akta weryfikacyjne, które zatwierdza się decyzją naczelnika urzędu celnego (art. 64 ust. 4 pkt 1 ustawy). W przypadku gdy nie są zapewnione warunki i środki określone w ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, właściwy organ Służby Celnej wyznacza termin do ich spełnienia, a po upływie terminu przeprowadza powtórne urzędowe sprawdzenie (art. 64 ust. 5 tej ustawy). W przypadku stwierdzenia w wyniku powtórnego urzędowego sprawdzenia, że nie są zapewnione warunki i środki, o których mowa w ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, organ Służby Celnej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia akt weryfikacyjnych - w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 tej ustawy, tj. w wypadku działalności, o której mowa w art. 30 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o Służbie Celnej, a więc między innymi działalności w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Bezspornie strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie decyzji (zezwolenia) z dnia [...] stycznia 2009 r. wydanej na mocy wówczas obowiązujących przepisów, tj. ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), uchylonej z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawą z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.). Niewątpliwie w zakresie spornego punktu gier nie rozpoczęła działalności w wymaganym zezwoleniem terminie 12 miesięcy. Na tle obowiązującego stanu prawnego trzeba wskazać, że zgodnie z art. 117 ust. 1 ustawy o grach hazardowych udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier i zakładów wzajemnych zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia. Na mocy natomiast art. 129 ust. 1 tej ustawy działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Według art. 48 ust. 2 u.g.h. w przypadku nierozpoczęcia działalności w terminie określonym w koncesji lub zezwoleniu, koncesja lub zezwolenie wygasają w całości lub w części, w której nie podjęto działalności. Stosownie zaś do art. 121 u.g.h. do wygaśnięcia, w związku z nierozpoczęciem działalności, zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się art. 36 ust. 5 ustawy, o której mowa w art. 144. Przepis art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych stanowił, że zezwolenia, o których mowa w ust. 1 (a zatem dotyczące także urządzania gier na automatach o niskich wygranych) i ust. 2, wygasają, jeżeli w terminie jednego roku od dnia ich udzielenia nie podjęto działalności objętej zezwoleniem. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela zapatrywanie wyrażone np. w wyrokach WSA W Kielcach z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. II SA/Ke 709/12, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. II SA/Go 832/12, WSA w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Po 313/13. Trzeba bowiem zważyć, że przepis art. 121 u.g.h. stanowiąc, że do wygaśnięcia, w związku z nierozpoczęciem działalności, zezwoleń udzielonych przed wejściem w życie ustawy stosuje się art. 36 ust. 5 o grach i zakładach wzajemnych – nie odsyła do "odpowiedniego" tylko stosowania tego przepisu, lecz wprost. Oznacza to, że cały zakres przedmiotowy normy art. 36 ust. 5 o grach i zakładach wzajemnych znajduje zastosowanie bezpośrednie. Przy tym wypada również zauważyć, że w treści obu przepisów normujących wygaśnięcie zezwoleń na gruncie ustawy o grach hazardowych - tj. art. 48 ust. 2 jak i art. 121 – jest mowa jednolicie o "nierozpoczęciu działalności", wobec tego, zdaniem Sądu, przepis art. 121 ma charakter lex specialis w stosunku do art. 48 ust.2 u.g.h. w tym ujęciu, że jako również norma o intertemporalnym charakterze bezwzględnie odsyła do stosowania w takich przypadkach poprzednio obowiązującej ustawy, jeżeli działalność została podjęta na podstawie jej przepisów. W konsekwencji, przy spełnieniu przesłanek wynikających z przepisu art.121 ustawy o grach hazardowych, skutkujących koniecznością zastosowania art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, wykluczone jest równoległe stosowanie norm przepisu art. 48 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. W powyższym świetle trafne jest stanowisko sformułowane w motywach przytoczonych wyżej orzeczeń, że przepis art. 129 ust. 1 u.g.h. nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 48 ust. 2 u.g.h. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia w całości lub w części, ponieważ przepis ten stanowi, które przepisy (u.g.h. czy u.g.z.w.) mają zastosowanie w czasie prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielanych przed dniem wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy, natomiast art. 121 u.g.h. odnosi się stricte do wygaśnięcia zezwolenia. A gdyby zaś ustawodawca chciał wprowadzić możliwość wygaśnięcia w części zezwoleń wydawanych przed 1 stycznia 2010 r., nie wprowadziłby wówczas regulacji zawartych w art. 121 u.g.h., nakazujących stosowanie art. 36 ust. 5 u.g.z.w. Przeciwna wykładnia przepisów przejściowych ustawy doprowadza do stwierdzenia, że przepis art. 121 u.g.h. jest zbędny, co byłoby sprzeczne z podstawowym założeniem przy dokonywaniu procesu wykładni prawa, jakim jest racjonalność ustawodawcy. Skoro, zgodnie z art. 121 u.g.h. wygaśnięcie w związku z nierozpoczęciem działalności, zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy następuje na mocy art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a tenże przepis nie przewidywał wygaśnięcia zezwolenia co do części (w zakresie niektórych punktów gier) oparcie zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia na założeniu, że zezwolenie w tej części wygasło z mocy prawa i zachodzą na tej podstawie przesłanki do odmowy zatwierdzenia akt weryfikacyjnych spornego punktu gier stanowi naruszenie prawa, to jest art. 121 u.g.h. w związku z art. 36 ust. 5 u.g.z.w. Organ nie wykazał braku spełnienia przesłanek z art. 64 cytowanej na wstępie ustawy o Służbie Celnej do dokonania zatwierdzenia akt weryfikacyjnych spornego punktu gier. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) Sąd orzekł jak w pkt I sentencji. Orzeczenie w pkt II znajduje wsparcie w art. 200 w związku z art. 205 tej ustawy.