III SA/Wr 424/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-12-08
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Katarzyna Borońska, Ireneusz Dukiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grzywna nałożona w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji podlega przedawnieniu?Ratio decidendi
Grzywna w celu przymuszenia, jako środek egzekucyjny, nie podlega przedawnieniu. Jej umorzenie lub zwrot może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, takich jak wykonanie obowiązku głównego. Brak jest przepisów prawa przewidujących przedawnienie tego rodzaju grzywny.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na przedawnienie należności z tytułu dwóch grzywien w celu przymuszenia nałożonych za niewykonanie obowiązku usunięcia odpadów niebezpiecznych. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, uznając, że grzywna w celu przymuszenia nie ulega przedawnieniu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując zarzut przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. prowadzi, jako organ egzekucyjny, postępowanie egzekucyjne wobec S. Dz. (dalej: strona; zobowiązany; skarżący) celem wyegzekwowania należności z tytułu dwóch nieuregulowanych grzywien w celu przymuszenia w wysokości po [...] zł, na podstawie postanowień Burmistrza Z. Ś. [...]
z dnia [...] r. Nr [...] i z dnia [...] Nr [...].
Strona, pismem z dnia [...] r. złożyła "zarzut" na prowadzone postępowanie egzekucyjne, zarzucając niedopuszczalność egzekucji administracyjnej i przedawnienie świadczenia pieniężnego podlegającego egzekucji administracyjnej oraz wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na brak odpowiedzi na wezwanie organu do sprecyzowania pisma, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. potraktował pismo Zobowiązanego zgodnie z pouczeniem zawartym w wezwaniu, jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego złożony w trybie art. 59 § 1 pkt 2 i pkt ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. - dalej u.p.e.a.).
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. zwrócił się pismem do wierzyciela Burmistrza Z. Ś. o zajęcie stanowiska w sprawie wygaśnięcia z innego powodu (przedawnienia) obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] r. nr [...]
w oparciu o który prowadzona jest teraz egzekucja.
Wierzyciel stwierdził, że obowiązek określony wymienionym tytułem wykonawczym nadal istnieje, nie wygasł w żaden sposób, a także nie wystąpiły inne przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie poinformował, że zobowiązany wiedział o toczącym się postępowaniu i zastosowaniu środków egzekucyjnych. Dodatkowo wyjaśnił, że obowiązek usunięcia odpadów niebezpiecznych wynikających z decyzji Burmistrza Z. Ś. z dnia [...] r. (stanowiący przyczynę nałożenia grzywien na zobowiązanego) nie został wykonany przez S. Dz.
W konsekwencji, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś., postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]), odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec strony, bowiem obowiązek objęty wskazanym tytułem wykonawczym jest wymagalny (istnieje) i nie uległ przedawnieniu.
Strona wniosła zażalenie, wniosła o jego zmianę, przez umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 124 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zw. z art. 2 tej ustawy poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem, że egzekwowany obowiązek zapłaty grzywny w celu przymuszenia, jako obowiązek o charakterze publicznoprawnym dotyczącym roszczeń o charakterze niepieniężnym, nie ulega przedawnieniu, wobec braku ustawowego uregulowania kwestii przedawnienia tego rodzaju należności.
Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 - dalej: k.p.a.) w związku z art. 18 i art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza w następujących wypadkach:
1. jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania,
2. jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo obowiązek nie istniał,
3. jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa,
4. gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego,
5. jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny,
6. w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego,
7. jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są nie-dopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo że obowiązek taki ciążył na wierzycielu,
8. jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem roku od dnia zgłoszenia tego żądania,
9. na żądanie wierzyciela,
10. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Podkreślono, że wskazany katalog ma charakter obligatoryjny, co oznacza, iż w sytuacji, gdy zaistnieje jakakolwiek z przestawionych przesłanek, postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu. Odnosząc powyższe do sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie, organ wskazał w uzasadnieniu, że w sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Podniesiono, że postanowienie organu I instancji znajduje swoje umocowanie w przepisie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., a badana przesłanka (wygaśnięcie z innego powodu) - przedawnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie wystąpiła w sprawie.
Podniesiono, że nie trafny jest zarzut przedawnienia wykonania grzywny w celu przymuszenia. Nie istnieje bowiem norma prawna przewidująca przedawnienie grzywny w celu przymuszenia oraz określająca przesłanki jego wystąpienia.
W tym miejscu wskazano, że nie przedawniło się również zobowiązanie ujęte w postanowieniu o nałożeniu grzywny, które było podstawą wydania tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie (tj. nałożony na skarżącego obowiązek usunięcia odpadów niebezpiecznych)
Odnośnie podnoszonej przez skarżącego kwestii przedawnienia obowiązku organ egzekucyjny wyjaśnił, że funkcją instytucji przedawnienia jest zachowanie pewności i stabilizacji obrotu prawnego. Nie pozwala ona jednak godzić w zasadę praworządności. Na gruncie prawa administracyjnego przedawnienie obowiązku następuje na skutek upływu określonego ustawą czasu, w którym organy administracji publicznej nie podjęły czynności mających na celu wyegzekwowanie obowiązku lub ich czynności okazały się bezskuteczne. Po upływie terminu przedawnienia obowiązek wygasa, a wierzyciel nie może skutecznie domagać się od zobowiązanego zachowania wynikającego z treści obowiązku. Organ zażaleniowy przypomniał, że regulacje prawne dotyczące przedawniania są fragmentaryczne i odnoszą się przede wszystkim do należności pieniężnych, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926. ze zm.). Brak jest natomiast przepisów prawnych dotyczących przedawnienia obowiązków niepieniężnych.
W opinii organu egzekucyjnego w rozpatrywanej sprawie nie przestała istnieć podstawa prawna egzekwowanego obowiązku. Decyzja istnieje w obrocie prawnym ze wszystkimi tego konsekwencjami łącznie z wykonaniem obowiązków w niej określonych. W postępowaniach administracyjnych nie zapadły rozstrzygnięcia, które uchylałyby lub w części zmieniały ostateczną decyzję nakazującą usunięcie odpadów niebezpiecznych. Zdaniem organu oznacza to, że obowiązek podlegający wykonaniu istnieje i nie wygasł na skutek podnoszonych przez skarżącego okoliczności faktycznych czy podjętych działań. Konsekwentnie Dyrektor Izby Skarbowej we W. wskazał, że również grzywna w celu przymuszenia nie ulega przedawnieniu. W myśl bowiem art. 125 § 1 u.p.e.a, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (na wniosek zobowiązanego). Organ egzekucyjny podkreślił, że celem nałożenia grzywny jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania obowiązku, dlatego też w razie osiągnięcia tego celu odpada potrzeba ściągnięcia nałożonej grzywny. Ponadto przepis art. 126 u.p.e.a. stanowi, iż na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części. Grzywna w celu przymuszenia jest więc środkiem egzekucyjnym, a nie zobowiązaniem pieniężnym. Nie ulega więc przedawnieniu, może natomiast ulec wygaśnięciu, podlegać umorzeniu lub zwrotowi na skutek wystąpienia przesłanek określonych w przepisach u.p.e.a. Grzywna, o której mowa przepisach kodeksu wykroczeń i kodeksu karnego nie jest tożsama z grzywną nałożoną w postępowaniu egzekucyjnym.
Odnosząc się do kwestii przedawnienia grzywny orzeczonej w postępowaniu egzekucyjnym w celu przymuszenia, organ zażaleniowy wyjaśnił, że jest to środek egzekucyjny przymuszający, który ma na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku poprzez dolegliwość nałożonej na zobowiązanego grzywny, tym samym grzywna celem przymuszenia, choć przypomina grzywnę w postępowaniu karnym sądowym czy grzywnę, o której stanowi Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, różni się w sposób istotny od tego typu sankcji. Jest to środek zmierzający do wykonania obowiązku.
Podsumowując Dyrektor Izby Skarbowej we W. uważał, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania wskazane przez zobowiązanego przepisy ustawy o finansach publicznych, a w konsekwencji przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie przedawnień i stwierdził, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...], z przyczyny wskazanej przez stronę nie mogło zostać umorzone, bowiem obowiązki z tytułu grzywien w celu przymuszenia stały się wymagalne przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a postępowanie egzekucyjne nie uległo przedawnieniu.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skardze strona wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 o.p. w zw. z art. 124 u.p.e.a. w zw. z art. 2 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe niezastosowanie powołanych przepisów prawa, skutkujące przyjęciem, iż egzekwowany obowiązek dłużnika zapłaty grzywny w celu przymuszenia, jako obowiązek o charakterze publicznoprawnym stosowany w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym roszczeń o charakterze niepieniężnym, nie ulega przedawnieniu.
W uzasadnieniu podtrzymano zarzut przedawnienia. Podniesiono, że Celem rozwiania ewentualnych wątpliwości co do kwestii stosowania przepisów ordynacji podatkowej względem grzywien w celu przymuszenia nakładanych w trybie ustawy o egzekucji w postępowaniu administracyjnym prawodawca wprowadził odpowiednie uregulowania również w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz.U. 2009 nr 157 poz. 1240). Zgodnie z art. 60 u.o.f.p. środkami publicznymi, stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, są dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Art. 67 powołanej ustawy stanowi, iż do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 nieuregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ordynacji podatkowej.
W opinii skarżącego grzywna w celu przymuszenia stanowi dochód pobierany przez jednostki budżetowe na podstawie innych ustaw, w tym konkretnym przypadku na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustawa o finansach publicznych wyjaśnia zatem kontrowersje interpretacyjne dotyczące zakresu stosowania ordynacji podatkowej w stosunku do przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując na ogólne instytucje materialnoprawne, zawarte w dziale III ordynacji podatkowej, które powinny znaleźć zastosowanie w stosunku do wszystkich należności publicznoprawnych stanowiących dochód jednostek budżetowych, w tym również należności pieniężnych nakładanych w trybie u.p.e.a. Do tychże instytucji zaliczyć należy normujący kwestię przedawnienia należności oraz zobowiązań art. 70 § 1 op.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. potrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r poz.1647 ze zm..) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje – między innymi, jak w rozpoznawanym przypadku – orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności wydanego aktu administracyjnego (decyzji bądź postanowienia) z prawem. Sąd uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej we W. zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i przyjmuje je za własne.
Należy przede wszystkim zauważyć, że przedmiotem kontroli Sądu jest ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z dnia [...] r., obejmującego zaległości z tytułu dwóch grzywien w celu przymuszenia w wysokości po [...] zł, na podstawie postanowień Burmistrza Z. Ś. [...] z dnia [...] r. Nr [...] i z dnia [...] Nr [...].
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] r (nr [...]) Burmistrz Z. Ś., nałożył na skarżącego oraz J. T. jako współwłaścicieli przedsiębiorstwa [...] s.c. obowiązek usunięcia odpadów niebezpiecznych, zagrażających zdrowiu, życiu ludzi jak również środowisku o szacunkowej ilości około [...] ton. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Z. Wyrokiem z dnia [...] r. WSA we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr 433/05) oddalił skargę.
Wobec nie wykonania przedmiotowego obowiązku, wystosowano do skarżącego i J. T., upomnienia nr [...] z dnia [...] r., wzywające do wykonania przedmiotowego obowiązku. Jednocześnie wskazano, że w razie niewykonania nałożonego obowiązku w wskazanym terminie, zostanie wszczęte wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne. Wierzyciel B. Z. wystawił tytuł wykonawczy ([...]) na skarżącego jako zobowiązanego w zakresie obowiązku wynikające-go z decyzji z dnia [...] r.
W dalszym etapie sprawy, Burmistrz Z. Ś. wydał w dniu [...] r. postanowienie nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. nałożył grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
W piśmie z dnia [...] r wierzyciel stwierdził, że obowiązek określony w tytule wykonawczym nadal istnieje.
Tym samym nie można, jak chce skarżący mówić o przedawnieniu zobowiązania wynikającego z decyzji z dnia [...] r. Przypomnienia wymaga, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa wyłącznie przesłanki umorzenia przedmiotowej grzywny w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (art. 125 § 1). Regulacja ta nie pozwala na wiązanie możliwości umorzenia tej należności z jakimikolwiek innymi przyczynami niż wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
Sąd zgadza się z organem zażaleniowym, że likwidacja skutków nieusunięcia odpadów niebezpiecznych, jak w przedmiotowej sprawie jak i samowoli budowlanej nie ulega przedawnieniu (wyrok NSA z 27.03. 2007r., 11 OSK 522/06, WSA w Kielcach z 7.12.2011 r. II SA/Ke 683/11)
Wskazać należy, że nawet fakt usunięcia odpadów nie wyklucza możliwości dochodzenia zapłaty grzywny w celu przymuszenia. Konieczne jest wydanie postanowienie w sprawie umorzenia grzywny na podstawie art. 125 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 599 ze zm. - dalej u.p.e.a.), po przeprowadzeniu odrębnego postepowania. Postepowanie to jest inicjowanie wnioskiem. Z akt nie wynika aby taki wniosek został złożony.
Skoro takie postanowienie w sprawie nie zapadło, organ egzekucyjny miał prawo prowadzić postepowania egzekucyjne podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...]
z dnia [...] r., obejmującego zaległości z tytułu dwóch grzywien w celu przymuszenia w wysokości po [...] zł, na podstawie postanowień Burmistrza Z. Ś. [...] z dnia [...] r. Nr [...] i z dnia [...] Nr [...].
We wniosku skarżący, powołując się na art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego pro-wadzonego w oparciu o powyższy tytuł wykonawczy, wskazując, że dochodzone zobowiązanie uległa przedawnieniu. W świetle art. 59 § 1 pkt 2 u.e.p.a., postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Postępowanie egzekucyjne może więc zostać umorzone jeżeli zobowiązanie straciło przymiot wymagalności na skutek przedawnienia.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy, wskazać należy, że tak sytuacja nie zachodzi w odniesieniu do postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o powyższy tytuł wykonawczy obejmujący grzywny w celu przymuszenia. Obowiązek jest wymagalny, nie został umorzony, nie wygasł.
Jak już wskazał organ, nie istnieje norma prawna przewidując skutek w postaci przedawnienia grzywny w celu przymuszenia, przesłanki jego wystąpienia. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa wyłącznie umorzenia przedmiotowej grzywny, które następuje jedynie w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (art. 125 § 1), co w sprawie, jak już wskazano, nie nastąpiło. Ponadto przepis art. 126 u.p.e.a. stanowi, iż na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części. Grzywna w celu przymuszenia jest więc środkiem egzekucyjnym, a nie zobowiązaniem pieniężnym. Nie ulega więc przedawnieniu, może natomiast ulec wygaśnięciu, podlegać umorzeniu lub zwrotowi na skutek wystąpienia przesłanek określonych w przepisach u.p.e.a.
Odnosząc się do argumentacji skargi podkreślenia wymaga, że grzywna, o której mowa przepisach kodeksu wykroczeń i kodeksu karnego nie jest tożsama z grzywną nałożoną w postępowaniu egzekucyjnym (zob. wyrok NSA II FSK748/08 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zgodnie z treścią art. 119 § 1 u.p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Jest ona środkiem, który z uwagi na dolegliwość natury finansowej skłania zobowiązanego lub osoby, które mają nadzorować wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, do wykonania tego obowiązku. Celem nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie jest ukaranie zobowiązanych za niewykonanie ciążącego na nich obowiązku, ale nakłonienie, zmotywowanie zobowiązanych jego wykonania. Groźba poniesienia straty finansowej ma na celu skłonić zobowiązanego do samodzielnego wykonania nakazu, bowiem w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia, podlegają umorzeniu – art. 125 § 1 u.p.e.a. Natomiast uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia grzywny po wykonaniu przez zobowiązanego egzekwowanego obowiązku mogą zostać zwrócone tylko w uzasadnionych przypadkach. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia (art. 126 u.p.e.a.). Zaznaczyć należy, iż uiszczenie, ściągniecie grzywny, nie zwolni także zobowiązanych od nałożonego na nich decyzji z [...] r.
Skarżący w rozpatrywanej sprawie nie wykonał, mimo uprzedniego upomnienia, obowiązku ciążącego na nim z mocy ostatecznej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organ egzekucyjny miał obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 § 1 u.p.e.a.). Zastosowanie środków egzekucyjnych ma doprowadzić do wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. dotycząca umorzenia postępowania egzekucyjnego na skutek niewymagalności obowiązków, ich umorzenia lub wygaśnięcia z innego powodu albo nie istnienia obowiązku, w szczególności przedawnienia. Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem prezentowanym przez organy egzekucyjne, że roszczenia publicznoprawne z zasady nie ulegają przedawnieniu, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej, natomiast przepisy obowiązującego prawa nie regulują kwestii przedawnienia grzywien w celu przymuszenia. W rozpatrywanej sprawie nie ma więc zastosowania art. 60 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2013 r., poz. 885 ze zm.), dotyczący niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym. Dlatego sprawie w odniesieniu do należności z tytułu grzywny w celu przymuszenia, objętych tytułem wykonawczym [...], bieg terminu przedawnienia nie nastąpił, stosownie do przepisów art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz.613 ze zm.) zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Zgodnie zaś z art. 124 § 1 u.p.e.a., nałożone grzywny w celu przymuszenia, nieziszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w niniejszej ustawie, co jest zgodne z art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stosownie do którego, egzekucji administracyjnej podlegają grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej.
W tej sytuacji nie ma znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, że jako strona postępowania w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia została wskazany tylko skarżący. Niewątpliwie na skarżącego został w drodze decyzji nałożony obowiązek usunięcia odpadów niebezpiecznych - zagrażających zdrowiu, życiu ludzi jak również środowisku o szacunkowej ilości około [...] ton.
W tym stanie, trafnie Dyrektor Izby Skarbowej we W. uznał, że należności dochodzone na podstawie wymienionego tytułu wykonawczego – grzywny w celu przymuszenia - nie uległy przedawnieniu. Nie można mówić o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 o.p. w zw. z art. 124 u.p.e.a. w zw. z art. 2 u.p.e.a.
W powyższym świetle, skoro – jak trafnie wywiodły organy - nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na gruncie art. 59 u.p.e.a., skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło