III SA/Wr 429/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi M. J. w przedmiocie wymierzenia Staroście K. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] r. sygn. akt [...] w przedmiocie odwołania Wicestarosty K. postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. M. J. (zwany dalej skarżącym) złożył skargę, w trybie art. 154 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) na "bezczynność organu zobowiązanego do wykonywania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] r. sygn. akt [...]". Zdaniem skarżącego Starosta K. uporczywie niewykonuje wyroku Sądu z dnia [...] r., w którym to stwierdzono nieważność uchwały Rady Powiatu K. Nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odwołania wicestarosty k. (w osobie skarżącego) oraz orzeczono w punkcie III, że uchwała ta nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Skarżący wskazał także, że Starosta K. otrzymał pisemne wezwanie w tej sprawie oraz pismo, jakie skierował do Przewodniczącego Rady Powiatu K. Wojewoda D., sprawujący nadzór prawny nad działalnością samorządu terytorialnego. Jak twierdzi skarżący, Starosta odmawia wykonania powierzonych mu czynności w kierunku realizacji zapisów punktu III wyroku. Komentuje ponadto tę część wyroku Sądu w środkach masowego przekazu jako rozstrzygnięcie "kuriozalne i niezrozumiałe". Starosta powołuje się na potrzebę odrębnego wyroku Sądu Pracy, by móc wykonać ten punkt wyroku. Jak wskazuje skarżący Sąd Pracy w K. rozpatrując w dniu [...] r. kwestię roszczenia o odszkodowanie z tytułu rozwiązania stosunku pracy (z wyboru) przez Starostę K. dokonaną w oparciu o uznaną za nieważną, dopiero [...] r., uchwałę, oddalił powództwo zaznaczając w uzasadnieniu wyroku, że nieznany jest na chwilę orzekania dalszy byt prawny uchwały (nie było jeszcze wówczas rozstrzygnięcia WSA), ale i tak powództwo takie musi odrzucić, bowiem gdyby nawet sąd administracyjny uznał uchwałę za nieważną, to skarżący nie może domagać się odszkodowania lecz wynagrodzenia z art. 81 Kodeksu Pracy. Sąd Pracy podkreślił przy tym, że stosunek pracy z wyboru jest nierozerwalnie i służebnie związany z mandatem wicestarosty i jest jemu podporządkowany oraz powstaje automatycznie na mocy ustawy o pracownikach samorządowych, w celu wykonywania mandatu wicestarosty. W kontekście tych okoliczności i wobec treści pisma Wojewody D., w którym organ nadzoru stwierdza, że skarżący obecnie pełni nadał funkcję wicestarosty, skarżący stwierdził, że Starosta K. winien wykonać tę dyspozycję i umożliwić mu wykonywanie obowiązków wicestarosty. Mimo to – jak oświadczył autor skargi – Starosta nie zawiadamia go o posiedzeniach zarządu powiatu, nie przesyła pocztą elektroniczną materiałów będących przedmiotem posiedzeń zarządu powiatu, na których "5-osobowy skład ustawowy aż 17 razy podejmował decyzje w 3-osobowym składzie z udziałem nowowybranego wicestarosty". Starosta nie dopuszcza skarżącego do pracy i nie uznaje istnienia stosunku pracy. Powołując się na przedstawione okoliczności, skarżący zwrócił się o wymierzenie kary grzywny Staroście K. jako właściwemu organowi do wykonania wyroku WSA we Wrocławiu oraz o orzeczenie o istnieniu uprawnienia do zatrudnienia, a po stronie Starosty obowiązku zatrudnienia skarżącego w Starostwie Powiatowym w K., w celu wykonywania mandatu wicestarosty k. W odpowiedzi na skargę Starosta K. wniósł o jej odrzucenie w całości lub oddalenie skargi. Uzasadniając swe stanowisko organ stwierdził, że treść wyroku w punkcie III jest następstwem wprowadzenia w błąd przez skarżącego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący podał – zdaniem organu – nieprawdziwą informację, że w jego sprawie toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w K. - Wydział [...] Pracy. Jak wskazuje organ, skarżący w istocie wystąpił do Sądu Rejonowego w K. z dwoma pozwami, jednak w dacie złożenia przez skarżącego pisma do WSA oba powództwa zostały przez Sąd prawomocnie rozstrzygnięte poprzez oddalenie powództwa i odrzucenie pozwu. Wniosek o odrzucenie skargi Starosta K. argumentował brakiem kognicji sądu administracyjnego. W ocenie organu treść skargi wykracza poza zakres objęty dyspozycją art. 3 p.p.s.a. Zdaniem Starosty skarżący domaga się od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przywrócenia do pracy na poprzednio zajmowanym stanowisku. Wykonaniem uchwały o odwołaniu skarżącego z funkcji wicestarosty jest rozwiązanie z nim umowy o pracę, a rozwiązanie to miało miejsce we [...] r. W dacie wyrokowania przez WSA nie toczyło się także żadne postępowanie przed sądem powszechnym, a więc nie można określić jakie czynności winien podjąć Starosta K., aby wykonać zapis zawarty w punkcie III wyroku z dnia [...] r. Organ wskazał także, że wniósł od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, co powoduje, że wyrok WSA w dalszym ciągu jest wyrokiem nieprawomocnym. W obszernym piśmie procesowym skarżący ustosunkował się do treści odpowiedzi na skargę. Wskazał także na nieścisłości w twierdzeniach organu, co do sposobu zakończenia postępowań toczących się przed Sądem Pracy. Ponadto zdaniem skarżącego orzeczenie o istnieniu uprawnień wynikających z treści wydanego wyroku i obowiązków starosty pozostaje we właściwości Sądu Administracyjnego, zaś fakt wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku nie ma wpływu na możliwość podjęcia w tej materii rozstrzygnięcia przez Sąd. Powołując się na pisma Wojewody D., skarżący wskazał, że starosta winien podjąć następujące działania: pełne dopuszczenie skarżącego do pełnienia funkcji wicestarosty; uregulowanie składu liczebnego Zarządu Powiatu. Skarżący zwrócił się ponadto o wydanie – w trybie art. 155 p.p.s.a. – "dodatkowego postanowienia Sądu o poinformowaniu organu nadzoru nad działalnością samorządu powiatowego (Wojewody D. i Premiera RP) o zaistniałych tu uchybieniach ze strony starosty". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyr. NSA z dnia 30 maja 2001 r., II SA 2015/00, niepubl.). Należy jednak podkreślić, że Sąd może uwzględnić skargę wniesioną w tym trybie, jeżeli w dniu jej wniesienia organ administracji publicznej pozostawał w stanie bezczynności tj. nie wykonał prawomocnego wyroku sądu administracyjnego w zakresie w nim określonym (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz pod red. Tadeusza Wosia, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 482). Istotą omawianej instytucji jest możliwość zdyscyplinowania organów administracji publicznej ignorujących orzeczenia sądowe. Zgodnie jednak z art. 170 p.p.s.a. jedynie prawomocny wyrok wiąże sąd i strony postępowania. Wykonania wyroku – jeśli zawiera zalecenia, co do postępowania organu – można domagać się zatem po jego uprawomocnieniu. Dopiero bowiem prawomocny wyrok definitywnie kończy postępowanie, co w konsekwencji umożliwia dochodzenie wykonania wytycznych zawartych w wyroku, w terminie określonym przez sąd, bądź też w terminach wynikających z przepisów prawa. Przed uprawomocnieniem się wyroku istnieje wszak możliwość jego weryfikacji i zmiany. Prawomocny wyrok nie podlega wzruszeniu w trybie zwyczajnych środków zaskarżenia. W sprawie sygn. akt [...], w której Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność uchwały Rady Powiatu K. Nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odwołania wicestarosty K. (w osobie skarżącego), do chwili obecnej nie zapadło jeszcze prawomocne orzeczenie, bowiem wyrok ten został zaskarżony do sądu odwoławczego i sprawa zawisła przed Naczelnym Sadem Administracyjnym. Dokonując zatem analizy przesłanek formalnych warunkujących dopuszczalność skargi wniesionej w trybie art. 154 p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że niezależnie od jej merytorycznej oceny, skarżący nie może skutecznie domagać się wykonania tego wyroku, w sytuacji kiedy jest on jeszcze nieprawomocny. Dotyczy to wskazanych przez skarżącego działań w zakresie pełne dopuszczenie do pełnienia funkcji wicestarosty, uregulowanie składu liczebnego Zarządu Powiatu. Natomiast w wyroku z dnia [...] r. w punkcie III Sąd nie wskazuje konieczności podjęcia przez organ określonych działań z zakresu administracji publicznej. Należy ponadto zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie oceniał skargi pod względem prawidłowości działań organu. Na koniec Sąd zwraca uwagę na opinię organu nadzoru nad Starostą K. w zakresie istniejącego stosunku pracy skarżącego jako wicestarosty. Według stanowiska Wojewody cześć zarzutów podniesionych przez skarżącego, może stać się przedmiotem zainteresowania organu nadrzędnego, zaś kwestia należnego wynagrodzenia pozostaje w kompetencji Sądu Pracy, po skutecznym zainicjowaniu właściwego postępowania. Powyższe, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, uniemożliwia rozpoznanie skargi i skutkuje jej odrzuceniem z uwagi na niedopuszczalność zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.