III SA/Wr 433/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Protokolant Ewa Zawal po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. A i B I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi D. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. – kwotę [...] zł ([...]) z VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 z 2005r. ze zmian. Dalej pr. drogowe), art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej zwanego KPA), po rozpatrzeniu odwołania J. J. (zwanego dalej skarżącym) od decyzji Starosty S. z dnia [...] r. nr [...], w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A,B, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ przypomniał, że pismem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w S. zawiadomił Starostę S., że w toczącej się przed tym Sądem sprawie skarżącemu została wydana opinia sądowo psychiatryczna, z której wynika, że w chwili popełnienia zarzucanego obwinionemu czynu z art. 86 § 1 kodeksu wykroczeń, miał on zniesioną zdolność do rozumienia znaczenia czynu i pokierowania własnym postępowaniem (zdradza objawy zaburzeń czynności psychicznych). Starosta S. wystąpił do Sądu Rejonowego w S. o przesłanie kserokopii opinii sądowo psychiatrycznej, z której wynikało, że u skarżącego stwierdzone zostały objawy zaburzeń czynności psychicznych o obrazie zespołu psychoorganiczno-otępiennego z nałożonym zespołem paranoicznym ukierunkowanym wobec Policji, sądu, poszkodowanego w wypadku drogowym, zaś w chwili popełnienia wykroczenia miał zniesioną, zdolność do rozumienia znaczenia czynu i pokierowania własnym postępowaniem. Pismem z dnia [...] r. Starosta S. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w W., w celu stwierdzenia, czy istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami z powodu zastrzeżeń co do stanu zdrowia zawartych w opinii sądowo psychiatrycznej, mogących stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Pismem z dnia [...] r. skarżący odnosząc się do zawiadomienia o wszczęciu w sprawie postępowania administracyjnego zakwestionował przebieg wypadku drogowego zaistniałego z jego udziałem, twierdząc, że to on był jego ofiarą a nie sprawcą, jak przyjęła Policja i Sąd. W dniu [...] r. Starosta S. wydał decyzję skierowaniu na badania lekarskie, w uzasadnieniu podając, że skarżący w chwili wypadku drogowego miał zniesioną zdolność do rozumienia znaczenia czynu i pokierowania własnym postępowaniem, co wynika z opinii sądowo psychiatrycznej sporządzonej dla celów postępowania sądowego, a zatem istnieją uzasadnione przesłanki do skierowania go na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na skutek złożonego odwołania przez skarżącego, decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało decyzję Starosty S., od której została złożona przez stronę skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wniesioną skargę oddalił. Orzeczenie stało się prawomocne w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. Kierownik Zamiejscowego Referatu Komunikacji w S. działający w imieniu Starosty S. poinformował skarżącego, że w związku zew wspomnianym wyrokiem, na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny pracy w W. należy zgłosić się w terminie 30 dni od otrzymania pisma, zaś niepoddanie się w tym terminie tym badaniom spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień w trybie art. 140 ust.4 lit. b pr. drogowego. Pismem z dnia [...] r. J. J. odpowiedział na pismo z dnia [...] r., ponownie kwestionując przebieg zdarzenia i twierdząc, że to on był jego ofiarą a nie sprawcą, jak przyjęła Policja i Sąd. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję, nie otrzymując od strony jak też Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w W. wymaganych wyników badań lekarskich. W skardze skierowanej w dniu [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja w "brutalny" sposób narusza prawo i jego godność osobistą. W dalszej części skargi jej autor przedstawił swoją wersję wydarzeń związanych ze zdarzeniem drogowym z dnia [...] r. Zarzucił także, że badania otrzymane w dniu [...] r. sporządzone na potrzeby postępowania karnego zostały sfałszowane, albowiem nigdy nie został poddany badaniom psychiatrycznym. Skarżący oświadczył również, że "Sąd Rejonowy do dziś nie przesłał mu kopii pisma (...) skierowanego do starosty" oraz, że nigdy nie zgłosi się na badania przed komisją, bowiem nie popełnił w dniu [...] r. żadnego czynu zabronionego uzasadniającego skierowanie go na badania. Skarżący zgłosił nadto świadków dotyczących rzekomego pobicia przez współuczestnika zdarzenia z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. Organ przypomniał okoliczności faktyczne sprawy i przedstawił stanowisko tożsame z prezentowanym na wcześniejszych etapach postępowania. Odniósł się ponadto szczegółowo do zarzutów skargi uznając je w całości za nietrafne. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145 - 150 p.p.s.a.). W rozpatrywanym przypadku Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa. Według art. 122 ust. 1 pkt 4 pr. drogowego badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Podstawę skierowania na badania mogą stanowić tylko takie przesłanki, które wysoce uprawdopodobniają istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Może to być np. pochodząca z różnych źródeł informacja o pogorszonym stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi. Z kolei po myśli art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. b pr. drogowego decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta, w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w omówionym już art. 122 ust. 1 pkt. 4. Przepis ten znajduje zatem zastosowanie wówczas, gdy kierowca nie podporządkuje się wydanej wcześniej decyzji o skierowaniu go m. in. na badanie lekarskie przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem mechanicznym. Postępowanie organu sprawdza się tu zatem głownie do ustalenia, czy strona wykonała swe obowiązki wynikające z odrębnej decyzji administracyjnej, kończącej odrębne postępowanie. Jeśli organ stwierdzi, że skierowany na badania nie zgłosił się do ośrodka mającego owe badania przeprowadzić, nie może postąpić inaczej, jak tylko przeprowadzić nowe postępowanie i wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Sankcyjny charakter omawianego przepisu daje zatem organowi narzędzie do dyscyplinowania osób uchylających się od uczestnictwa w badaniach. Tak znaczne kompetencje organu administracyjnego umożliwiają realizację podstawowego celu, któremu służyć ma kierowanie na badania weryfikujące istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi, a mianowicie zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Dopuszczenie do udziału w ruchu osoby wobec której istnieją przeciwwskazania do kierowania pojazdem zagrażałoby bowiem, co oczywiste, innym uczestnikom ruchu drogowego. Bez znaczenia jest tu wewnętrzne przekonanie strony, że takowe przeciwwskazania nie istnieją. Skoro bowiem wydanie decyzji o skierowaniu na badania nastąpić może dopiero w razie uzasadnionych wątpliwości co do pełnej sprawności kierującego, to istnienie, bądź też nieistnienie tych okoliczności może nastąpić jedynie w specjalistycznym badaniu przeprowadzonym przez wykwalifikowany personel. W razie uchylania się od poddania się badaniom (czyli weryfikacji istnienia przeciwwskazań) najbezpieczniejszym dla samego zainteresowanego jak i pozostałych uczestników ruchu jest wyeliminowanie takiego kierującego z ruchu poprzez cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. W postępowaniu o cofnięciu uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b pr. drogowego – jak już wspomniano – nie ma konieczności ponownego dokonywania ustaleń, czy istotnie istnieją przesłanki do skierowania na badania lekarskie. Postępowanie organu ogranicza się zatem do stwierdzenia, czy decyzja został doręczona zainteresowanemu, czy zawierała właściwe pouczenie, co do tego jak winien postąpić skarżący i czy skarżący na badania stawił się. W ocenie Sądu wszelkie działania podejmowane w toku tego postępowania odpowiadają prawu, zaś zaskarżona decyzja wydana została z zachowaniem wszelkich procedur wynikających ze stosownych przepisów prawa i zawiera poprawne rozstrzygniecie merytoryczne. Organ dokonał prawidłowych ustaleń stwierdzając, ze skarżący nie stawił się na badaniach w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania zawiadomienia Kierownika Zamiejscowego Referatu Komunikacji w S. z dnia [...] r. w terminie 30 dni od otrzymania pisma. Skarżący był przy tym pouczony, że niepoddanie się w tym terminie tym badaniom spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień w trybie art. 140 ust.4 lit. b pr. drogowego., co z resztą przyznaje w skardze sam skarżący. I te ustalenia te znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarga nie zawiera praktycznie żadnych skonkretyzowanych zarzutów, zaś jej treść sugeruje, że zastrzeżenia skarżącego dotyczą samej prawidłowości skierowania na badania decyzją Starosty S. z dnia [...] r. Na marginesie jedynie można tu przypomnieć, że prawidłowość tej decyzji i utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego została już zweryfikowana w postępowaniu sadowoadministracyjnym przez Wojewódzkim Sądem Administracyjneym we Wrocławiu (wyrok z dnia [...] r. sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu [...] r.). W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.