III SA/Wr 442/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-08-04
Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Annetta Chołuj, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można odmówić zameldowania na pobyt stały osobie, która opuściła lokal z powodu sprzeciwu najemcy i wszczęcia postępowania karnego, mimo że w przeszłości koncentrowała tam swoje interesy życiowe?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zameldowanie na pobyt stały wymaga rzeczywistego zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Skoro skarżący opuścił lokal z powodu sprzeciwu najemcy i interwencji policji, a postępowanie administracyjne zostało wszczęte po opuszczeniu lokalu, organy prawidłowo odmówiły zameldowania, ponieważ instytucja ta służy potwierdzeniu aktualnego stanu faktycznego, a nie przeszłego.Stan faktyczny
Skarżący Z. S. wnioskował o zameldowanie na pobyt stały w lokalu, w którym mieszkał od lat, jednak najemca – jego teściowa – nie wyrażała na to zgody. Organy odmówiły zameldowania, ustalając, że skarżący opuścił lokal w marcu 2005 r. w związku z postępowaniem karnym o naruszenie miru domowego. Skarżący twierdził, że ponownie zamieszkał w lokalu po 20 kwietnia 2005 r., ale został zmuszony do jego opuszczenia. Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec, Sędziowie Asesor WSA Anetta Chołuj (spr.),, Sędzia WSA Maciej Guziński, Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 04 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody D. z dnia 09 sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 17 marca 2005 r. o zameldowanie na pobyt stały zwrócił się Z. S., uzasadniając wniosek faktem zamieszkiwania w lokalu przy ul. G. [...] we W. wraz z rodziną od 14 lat i skoncentrowania tam swoich interesów życiowych. Dodał, iż pomimo, że od wielu lat zamieszkuje w w/w lokalu, na jego zameldowanie nie wyraża zgody najemca - teściowa I S.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie przez organ I instancji pozwoliło ustalić, iż Z. S. mieszkał w spornym lokalu do 11 marca 2005 r., jednak w wyniku wszczęcia w tym dniu przeciwko niemu postępowania karnego z art. 193 kk (naruszenie miru domowego) wymieniony opuścił przedmiotowy lokal. Okoliczność ta została potwierdzona przez Komisariat Policji W. - F. oraz przez żonę wnioskodawcy A. S. Przesłuchana w charakterze świadka I. S. oświadczyła, iż zięć nie mieszka w przedmiotowym lokalu, przebywa jedynie po kilka godzin dziennie, gdy przychodzi odwiedzić dzieci, ma założoną niebieską kartę. Dodała, iż Z. S. nie dysponuje kluczami do mieszkania i nie posiada w nim swoich rzeczy.
Decyzją z dnia 16 czerwca 2005 r. Prezydent W. orzekł o odmowie zameldowania Z. S. na pobyt stały gdyż uznał, iż nie mieszka on w spornym lokalu i tym samym nie spełnia konicznego i podstawowego warunku zameldowania, określonego w art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Od decyzji tej Z. S. wniósł odwołanie, podnosząc, iż po opuszczeniu lokalu w dniu 11 marca 2005 r. ponownie w nim zamieszkał po dniu 20 kwietnia 2005 r., jednak po otrzymaniu przez teściową decyzji o odmowie jego zameldowania zmuszony został opuścić ten lokal, pomimo iż nadal znajdują się w nim jego rzeczy.
Po wniesieniu przez skarżącego odwołania A. S. w dniu 11 lipca 2005 r. odwołała swoje zeznania złożone przed organem I instancji, oświadczając iż złożyła je pod presją matki. Wskazała, iż mąż nie mieszka w spornym lokalu wskutek sprzeciwu najemcy mieszkania.
Wojewoda D. działając na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 2001 r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.). utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. wywodząc, iż organ I instancji prawidłowo orzekł o odmowie zameldowania Z. S. na pobyt stały, albowiem nie zostały spełnione przesłanki potrzebne do dokonania prawidłowego zameldowania, wynikające z przepisu art. 6 ust. 1 powołanej wyżej ustawy tj. rzeczywiste zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar stałego zamieszkiwania. Jak wywodził organ odwoławczy, z akt sprawy oraz z treści wniesionego przez Z. S. odwołania wynika, że w lokalu, w którym żąda zameldowania nie mieszka.
Od decyzji tej Z. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie również decyzji organu I instancji w celu uzupełnienia postępowania o dowody załączone do skargi. Skarżący zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji na fałszywych zeznaniach teściowej, która wprowadziła Wydział Spraw Obywatelskich w błąd twierdząc, że skarżący w przedmiotowym lokalu nie zamieszkiwał ani nie przebywa, gdy tymczasem mieszka on w tym mieszkaniu nieprzerwanie od 1991 r. Zarzucił również nieuwzględnienie pisma żony A. S. z dnia 11 lipca 2005 r. skierowanego do organu, w którym odwołała ona wcześniejsze nieprawdziwe oświadczenie, złożone pod presją matki. Zdaniem skarżącego o fakcie, iż mieszka w przedmiotowym lokalu świadczy Postanowienie Prokuratury Rejonowej dla W. F. z dnia 16.06.2005 r. sygn. akt Ds.2050/05 o umorzeniu śledztwa przeciwko skarżącemu w sprawie naruszenia miru domowego oraz Wyrok Nakazowy wydany w dniu 5 sierpnia 2005 r. przez Sąd Rejonowy dla W. F. Wydział Grodzki sygn. akt XW915/05, na podstawie którego skarżący ukarany został karą grzywny w kwocie 180 zł, za to, że nie dopełnił obowiązku meldunkowego w miejscu swego faktycznego zamieszkiwania. W ocenie skarżącego wyrok ten stanowi koronny dowód na to, że skarżący w przedmiotowym lokalu cały czas zamieszkuje.
W uzasadnieniu skargi dodał, iż w zaistniałej sytuacji pozbawiony został możliwości zameldowania w normalnym ustawowym trybie i dlatego musiał podjąć starania o zameldowanie go z urzędu, tym bardziej że nigdzie nie jest zameldowany. Jak wywodził skarżący, poza brakiem staranności przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji nie uwzględniono art. 100 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, który wyraźnie mówi o tym, że organ państwowy rozpatrując sprawę winien udzielić rodzinie daleko idącej pomocy we wspólnym jej zamieszkaniu.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1) a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270), przywołanej w dalszych wywodach - skrótowo - jako p.p.s.a., sądy to sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane, oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy).
W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje nie uchybiają obowiązującemu prawu.
Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), który legł u podstaw merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei zgodnie z art. 47 ust., jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy.
W świetle tak brzmiącej regulacji ustalenia w sprawie wymagało zatem, czy zachodziła wymieniona wyżej przesłanka faktyczna konieczna do dokonania zameldowania.
Zameldowanie na pobyt stały w określonym miejscu ma charakter czynności materialno-technicznej, potwierdzającej określony stan rzeczy, tj. fakt zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wykonanie obowiązku meldunkowego ma zatem znaczenie rejestracyjne, nie rodzi natomiast żadnych uprawnień do przebywania w lokalu, ani do korzystania z niego w inny sposób, nie wpływa również na pozbawienie lub ograniczenie tych praw.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów.
Jest rzeczą oczywistą, że uprawniać do zameldowania w lokalu może jedynie pobyt legalny, oznaczający przebywanie na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej do dysponowania lokalem. Wyłączone więc będą sytuacje będące następstwem naruszenia posiadania, czy też wręcz przestępstwa polegającego na naruszeniu miru domowego (art. 171 Kodeksu karnego). Nie można bowiem czerpać uprawnień z zachowań sprzecznych z prawem, a samowoli nie może sankcjonować instytucja zameldowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2004 r., V SA 519/03 LEX nr 146738).
Odnosząc powyższe do rozpatrywanego stanu faktycznego należy zwrócić przede wszystkim uwagę na bezsporny fakt, że Z. S., na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zameldowania, nie mieszka w przedmiotowym lokalu z uwagi nie wyrażenie zgody przez głównego najemcę I. S., co sam potwierdził w odwołaniu oraz w skardze.
W odwołaniu od decyzji I instancji wskazał, iż od 11 marca 2005 r. w związku z interwencją Policji opuścił przedmiotowy lokal. Również Komisariat Policji na podstawie przeprowadzonej kontroli meldunkowej ustalił, iż skarżący w przedmiotowym lokalu nie mieszka od 11 marca 2005 r. Fakt opuszczenia przez skarżącego lokalu przy ul. G. [...] od 11 marca 2005 r. potwierdza również Wyrok Nakazowy Sądu Rejonowego dla W. F., w którym uznano skarżącego za winnego, iż w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 11 marca 2005 r. nie dopełnił obowiązku meldunkowego.
Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek Z. S. 6 dni po opuszczeniu przez niego lokalu tj. 17 marca 2005 r. co wynika z daty i prezentaty na wniosku o zameldowanie, słusznie organy przyjęły, iż skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu a zatem niemożliwe jest jego zameldowanie. Godzi się zauważyć, iż nikt nie podważa twierdzeń skarżącego, że kiedyś mieszał w tym lokalu, jednak organy oceniają okoliczności sprawy powstałe na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, gdyż zgodnie z zapisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. A więc obecnego faktu, a nie faktów które miały miejsce w przeszłości (art. 9 ust. 2b).
Należy wskazać, że sam skarżący nie przeczy temu, że teściowa, która jest głównym najemcą nie wyraża zgody na jego zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu, co również, w świetle przytoczonego wyżej wyroku WSA w Warszawie przemawia za tym, że pobyt ten jeżeli miałby miejsce, na skutek sprzeciwu osoby uprawnionej do lokalu, nie mógłby zostać uznany za legalny.
W świetle przytoczonych wyżej a poczynionych przez organy ustaleń faktycznych, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonych decyzji za nietrafny należy uznać zarzut skarżącego, iż rozstrzygnięcie decyzji oparto jedynie na zeznaniach teściowej.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że nastąpiło zamieszkanie przez skarżącego w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, a zatem organ administracyjny I instancji prawidłowo decyzją odmówił zameldowania Z. S. na pobyt stały. Utrzymanie przez Wojewodę D. decyzji Prezydenta W. odpowiada zatem ustawowo określonym przesłankom odmowy zameldowania na pobyt stały.
Z takiego punku widzenia wykładnia przepisów art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które legły u podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia może zostać uznana za prawidłową, a samo rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa materialnego.
Zamiar stałego pobytu musi być określony na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. A takich okoliczności Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie, a zatem ocena zebranego materiału dowodowego została przeprowadzona w sposób prawidłowy.
Z powołanych względów - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło