III SA/Wr 453/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Józef Kremis po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi "A" we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej zwrotu części dotacji celowej wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Niepodpisanym pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej zwrotu części dotacji celowej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia [...] września 2012 r., wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie i złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS) w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy nie wynika, aby braki skargi zostały uzupełnione. Pismem z dnia [...] października 2012 r. strona skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Równocześnie z pismem przesłano: podpisany egzemplarz skargi, dokument określający umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS) oraz pełnomocnictwo. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżący złożył skargę na postanowienie, która jak "się okazało" jest dotknięta brakami. W celu ustalenia jakie są to braki przedstawiciel strony skarżącej udał się do Sądu i dowiedział się, że braki te polegają na niepodpisaniu skargi i niezałączeniu odpisu z KRS. Dowiedział się również, że strona skarżąca została wezwana przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych. Przesyłka została skierowana na adres wskazany przez stronę skarżącą, lecz nie została podjęta w terminie, a "podobno" – jak wskazała strona skarżącą – "była dwukrotnie awizowana". Strona skarżąca udała się do obsługującego ją Urzędu Pocztowego i ustaliła, że "przesyłka nie została dostarczona z winy Poczty". Naczelnik Urzędu, który przyznał, że nie doszło do doręczenie przesyłki z jego winy, odmówił jednak sporządzania na tę okoliczność notatki, twierdząc, że "jedynie nadawca ma prawo do składania reklamacji". Zdaniem strony skarżącej, powyższe dowodzi, że nie uchybił terminowi bez swojej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. Nr poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W odniesieniu do powyższych uregulowań zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie było zatem ustalenie, czy została spełniona podstawowa przesłanka przywrócenia terminu, jaką jest uprawdopodobnienie przez skarżącego braku swojej winy, polegającej najogólniej mówiąc, na przejawianiu należytej staranności w dbałości o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ocenie Sądu podlega zatem, czy strona postępowania dołożyła wszelkiej możliwej staranności, jakiej należało od niej oczekiwać. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. powódź, pożar, przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się osobą trzecią przy dokonywaniu konkretnej czynności (por. B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1998, s. 345). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy w sposób przekonujący uprawdopodobniony zostanie brak winy, a przy tym wykazane zostanie, iż niezależna przeszkoda trwała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy nawet przy dochowaniu należytej staranności, nie można było usunąć przeszkody do dokonania czynności. Inaczej mówiąc, gdy wykazane zostanie, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. E. Iserzon, J. Staraniek. "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, wyd. IV, W-wa 1980, str. 136). W literaturze dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Z kolei w myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Doręczenie uregulowane w omawianym przepisie może mieć miejsce w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy lub zastępczy. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. W rozpoznawanej sprawie wezwanie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu do usunięcia braków formalnych skargi zostało nadane jako przesyłka polecona na adres wskazany w skardze. Okoliczność ta jest bezsporna. Z adnotacji poczynionych na potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie, w których znajdowała się przesyłka wynika, że pismo Sądu nie mogło zostać doręczone w sposób właściwy. Jednocześnie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a. W miejscu określającym na druku wskazanie informacji o umieszczeniu zawiadomienia o przesyłce dla adresata zaznaczono wyraźnie "w oddawczej skrzynce pocztowej". Wskazano ponadto, że "awizo nastąpiło [...].09.12", zaś "awizo powtórne [...] września 2012 r." (k.12 akt Sądu I instancji). Dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. konieczne jest zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił on zawiadomienie o przesyłce dla adresata (por. post. NSA z dnia 12 maja 2006 r. sygn. akt II FSK 709/05, zbiór Lex nr 273669; wyrok SN z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. III RN 70/00 opubl. OSNAPiUS 2001, Nr 19, poz. 574; wyrok SN w sprawie o sygn. I CKN 861/00). W rozpoznawanej sprawie istnieje bardzo dokładne wskazanie poprzez wyraźne i jednoznaczne zaznaczenie, gdzie pozostawiono zawiadomienie. W kontekście poczynionych ustaleń wynikających z dokumentów w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz adnotacji zamieszczonych na kopercie zawierającej korespondencję sądową, trudno zgodzić się Sądowi z twierdzeniem strony skarżącej, iż przesyłka nie została jej doręczona, a "podobno była dwukrotnie awizowana" oraz że wina za niedoręczenie tej przesyłki spoczywa na Urzędzie Pocztowym. Przesyłka polecona była bowiem – jak już Sąd wyżej wykazał - prawidłowo awizowana i prawidłowo doręczona w trybie art. 73 p.p.s.a. Tym samym Sąd nie dopatrzył się, aby strona skarżąca wskazała we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi okoliczności uprawdopodabniających brak jej winy w uchybieniu terminu. Dokonanie natomiast omówionego wyżej zawiadomienia czyni doręczenie skutecznym, wskutek czego Sąd przyjął, iż w dniu [...] października 2012 r. nastąpiło doręczenie skarżącemu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. A tym samym termin do uzupełniania braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie w dniu [...] października 2012 r. Na marginesie wskazać, należy, iż skoro prawidłowość doręczenia przesyłki nie rodzi wątpliwości Sądu, to tym samym, Sąd nie dopatrzył się konieczności jej reklamowania. Mając powyższe na uwadze Sąd stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.