III SA/Wr 460/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Tomasz Świetlikowski, , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A.W. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Decyzją z [...].04.2018 (nr [...]) Kierownika Biura Powiatowego (BP) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w S. ustalił A. W. (dalej: strona; skarżący) kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2016. Decyzja ta została doręczona adresatowi [...].04.2018 r. Strona złożyła odwołanie do Dyrektora OR ARiMR we W., wraz z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W., postanowieniem z [...] lipca 2018 r. (Nr [...]) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura BP ARiMR z [...].04.2018 r. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja z [...].04.2018 r. została skutecznie doręczona [...].04.2018 r. Tym samym termin do wniesienia odwołania upłynął [...].04.2018 r. Natomiast dopiero [...].05.2018 r. (data nadania w placówce pocztowej), strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, dla której termin był określony i jednocześnie wniosła odwołanie. Bezspornym jest więc, że odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Co prawda strona wystąpiła do organu odwoławczego z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, lecz okoliczności sprawy nie dawały podstaw do uwzględnienia wniosku strony. W związku z niespełnieniem ustawowych przesłanek do przywrócenia terminu z art. 58 k.p.a., organ drugiej instancji nie przychylił się do prośby wnioskodawcy i odmówił postanowieniem nr [...] z [...].07.2018 r. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego w S. z [...].04.2018 r. Wskazano w uzasadnieniu, że terminowe wniesienie odwołania jest warunkiem koniecznym do skutecznego wszczęcia postępowania odwoławczego. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku I SA 1075/97 z dnia 26 listopada 1997 r. Termin 14 dni do wniesienia odwołania wynikający z art. 129 § 2 k.p.a., jest terminem zawitym. Jego niedotrzymanie powoduje ujemne skutki procesowe, w postaci utraty prawa do wniesienia odwołania. Tym samym, po stwierdzeniu, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu, organ nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. Rozpatrzenie takiego odwołania stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ decyzja, której ono dotyczy, stała się decyzją ostateczną wraz z upływem terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012 r., II OSK 2190/11). W związku z powyższym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasadzenie kosztów postepowania. Zarzuciła mu: naruszenie przepisów postępowania art. 134 k.p.a, polegające na nieuprawnionym stwierdzeniu organu, że nastąpiło uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. nr [...] do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W., w wyniku uznania, że strona nie uprawdopodobniła, że nie wniesienie odwołania w terminie nastąpiło bez jej winy - podczas gdy skarżący wniósł prośbę o przywrócenie terminu i wraz z prośbą dopełnił czynności dla której przewidziany był termin, a także wykazał - dokumentując ten fakt dokumentami medycznymi, że poważna choroba [...] uniemożliwiła mu terminowe złożenie odwołania. W uzasadnieniu podniesiono, że organ bezzasadnie odmówił przywrócenia stronie skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...].04.2018 roku. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2018 r., poz.1302, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno postanowienia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że nie zaistniały podstawy do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tym postanowieniu. Sąd uznał, że postanowienie to nie narusza przepisów prawa, co rodziłoby konieczność jego uchylenia. Z akt administracyjnych sprawy niewątpliwie wynika, że decyzja Kierownika BP z [...].04. 2018 r. została prawidłowo i skutecznie doręczona skarżącemu [...].04. 2018 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem [...].04.2018 r. Skarżący wniósł odwołanie [...] maja 2018 r., tj. po terminie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Powyższego nie kwestionuje także skarżący. Zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W myśl art. 134 k.p.a., organ odwoławczy ocenia, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w ustawowym terminie. W razie stwierdzenia, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu, organ odwoławczy ma bezwarunkowy obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, które jest ostateczne. W ocenie Sądu, analiza akt sprawy potwierdza prawidłowość stanowiska organu odwoławczego (Dyrektora OR), że w sprawie wniesienie przez skarżącego odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu przewidzianego w k.p.a. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, wyjaśnić trzeba, że wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest obowiązkiem organu odwoławczego, w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a. Wobec powyższego, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego ale wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ odwoławczy stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Powyższe potwierdza, że powołane w skardze okoliczności, dotyczące przyczyn spóźnienia we wniesieniu odwołania, nie mogą być rozpatrywane w sprawie ze skargi na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu, gdyż rozważanie przyczyn spóźnienia - w kontekście zawinienia bądź też niezawinienia strony - jest elementem innego postępowania niż obecnie kontrolowane, tj. postępowania o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Sąd zauważa, że ta - odrębna - sprawa była rozpoznawana przez Sąd równolegle i że - wyrokiem III SA/Wr [...] - tut. Sąd uchylił w całości postanowienie Dyrektora OR w sprawie odmowy przywrócenia terminu, którego stwierdzenie uchybienia było przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Z tych wszystkich względów - stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a skargę należało oddalić w całości i orzec jak w sentencji wyroku.