III SA/Wr 461/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku adwokata A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi C.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia przyznać adwokatowi A.B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20zł (słownie: pięćdziesiąt pięć 20/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu C.D. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 9 sierpnia 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła adwokata A.B. jako pełnomocnika procesowego z urzędu dla skarżącego. Wyznaczony z urzędu adwokat występował w sprawie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji a następnie sporządził opinię z dnia 14 lutego 2017 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 23 listopada 2016 r., oddalającego skargę C.D. na wyżej oznaczoną decyzję. W treści tej opinii wyznaczony z urzędu pełnomocnik zawarł wniosek o przyznanie kosztów udzielenia pomocy prawnej stosownie do § 21 ust. 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801 – dalej powoływanego jako Rozporządzenie), oraz oświadczenie, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. W pkt II. wyroku z dnia 23 listopada 2016 r. Sąd przyznał adwokatowi Wojmirze Lewickiej tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 480 zł, powiększoną o kwotę podatku VAT – 110,40zł W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W tym miejscu koniecznej jest przywołanie § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714) (dalej: Rozporządzenie z 2016 r.), które weszło w życie z dniem 1 listopada 2016r. (§ 24 Rozporządzenia z 2016 r.), a zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy Rozporządzenia w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, która nie wszczynała postępowania w drugiej instancji. Stosownie do § 2 pkt 1) i 2 ) Rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami Rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 21 Rozporządzenia ustalone zostały stawki opłat maksymalnych za konkretne czynności procesowe w pierwszej i drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za występowanie w postępowaniu w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8, za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł oraz w innej sprawie - 480 zł (odpowiednio lit. a, b, c ust. pkt 1) 1 §21 Rozporządzenia). Natomiast za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej opłaty maksymalne wynoszą - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł (lit. b pkt 2) ust. 1 § 21 Rozporządzenia). W sprawie wyznaczony dla skarżącej adwokat, który reprezentował ją w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Na mocy § 4 ust. 1 Rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 Rozporządzenia). Z przytoczonych przepisów oraz z pkt II. wyroku Sądu z dnia 23 listopada 2016 r. wynika, że sprawa ze skargi decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skierowania na badania lekarskie należy zaliczyć do kategorii spraw wskazanych w § 21 ust. 1 pkt 1) lit. c Rozporządzenia, dla których stawka opłaty maksymalnej za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 480 zł. Z przywołanego przepisu § 21 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości opłaty należnej adwokatowi działającemu w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% opłaty maksymalnej. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% opłaty maksymalnej. Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla drugiej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 50% opłaty maksymalnej określonej w Rozporządzeniu – w kwocie 240 zł. Stosownie do § 4 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. 2016 r. poz. 710 ze zm.) podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie 55,20 zł (23% kwoty 240 zł). Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi koszty sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 240 zł, powiększone o podatek od towarów i usług obliczony według wyżej wskazanej stawki podatkowej w kwocie 55,20 zł, w łącznej kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100). Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.