III SA/Wr 466/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. D. G. Sp. z o. o. w [...] o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. D. G. Sp. z o. o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z eksploatacją automatu do gier poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca Spółka, wniosła w treści skargi o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w całości, w tym od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Do skargi dołączyła złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym w rubryce nr 4 zaznaczyła, iż wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazała, że obecnie uzyskuje zysk umożliwiający utrzymanie zatrudnienia na dotychczasowym poziomie. Rok [...] Spółka zakończyła odnotowując stratę. Stan finansowy nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych, a tym bardziej wymierzonej zaskarżoną decyzją kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi [...]zł, a wartość środków trwałych według bilansu za poprzedni rok ([...]) – [...] zł. Zgodnie z bilansem za [...] r., strata wyniosła [..] zł. Spółka posiada jeden rachunek bankowy, którego saldo wynosiło na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku [..] zł. Pismem referendarza sądowego z dnia 10 lipca 2015 r. wezwano spółkę do nadesłania, w terminie 7 dni, dokumentów źródłowych i wyjaśnień dotyczących jej sytuacji materialnej. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki w dniu 16 lipca 2015 r. Spółka nie udzieliła na nie żadnej odpowiedzi. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z żądaniem strony wskazanym w rubryce nr 4 formularza, tj. w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści art 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) wynika, że częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona skarżąca nie wskazała, aby konieczność poniesienia kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w wysokości 400 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) przekraczała jej możliwości finansowe. Przepisy ustawy nakazują wykazania, że nie posiada się dostatecznych środków na koszty sądowe (i że nie ma ich, pomimo iż podjęto wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków), nie jest zatem wystarczające samo oświadczenie czy też subiektywne przekonanie władz spółki o braku takich środków. Podkreślić należy, że strona skarżąca nie udokumentowała w ogóle przedstawionych we wniosku okoliczności, gdyż m.in.: nie złożyła do akt odpisu umowy spółki i aktualnych deklaracji podatkowych (rocznych, miesięcznych VAT); nie przedłożyła wyciągów z wszystkich posiadanych kont bankowych za ostatnie dwa miesiące; nie złożyła aktualnego sprawozdania finansowego; nie przedstawiła dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania od wspólnika dopłat oraz dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania kredytu lub pożyczki; nie wskazała dlaczego nie można spieniężyć środków trwałych; nie wyjaśniła dlaczego pomimo złej sytuacji finansowej nadal prowadzi działalność gospodarczą, a ponadto nie wyjaśniła czyją własnością jest nieruchomość, która jest siedzibą spółki. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na ich pokrycie. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (zob. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak jest przy tym informacji, aby spółka utraciła płynność finansową. Dokonanej oceny nie zmienia również wskazana we wniosku strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Wykazanie w danym roku podatkowym niewielkiego dochodu lub nawet straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. O możliwościach płatniczych spółki świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Jak podnosi się w orzecznictwie, przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08; postanowienia NSA z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O braku środków finansowych nie świadczy również fakt posiadania zerowego salda na jednym z kont bankowych. Rachunek ten jest zajęty w postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza stratę wszelkich wpłaconych środków do wysokości zajęcia, a brak stwierdzonych wpłat na rachunku przy jednoczesnym uzyskiwaniu przychodów wskazuje jednoznacznie, że spółka dysponuje uzyskiwanymi środkami z pominięciem wymienionego konta bankowego. Zwrócić należy również uwagę, że skarżąca spółka do tej pory wniosła do tutejszego Sądu wiele skarg, w których co do zasady odmownie rozpoznawano jej wniosek o przyznanie prawa pomocy i rozstrzygnięcia ta uznawane były za słuszne przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. np. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt II GZ 142/14 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona skarżąca pomimo to powiela tożsamą argumentację w niniejszym wniosku. Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy stronie wnioskującej przysługuje prawo pomocy w żądanym przez nią zakresie. Niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie jest spowodowane brakiem jej należytej inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się ona do grona podmiotów legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.