III SA/Wr 467/09

Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Mi. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy anulowania czynności materialno-technicznej wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że jest uczniem szkoły ponadgimnazjalnej, nie osiąga żadnych dochodów i jest na utrzymaniu ojca. Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone w dniu 2 września 2009 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca- mimo wezwania- nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego fakt uczęszczania do szkoły uczącej w systemie dziennym (tj. uniemożliwiającej skarżącemu podjęcie zatrudnienia); nie wyjaśnił dlaczego we wniosku nie wskazał jako osoby prowadzącej z nim gospodarstwo domowe np. swojego ojca (a w konsekwencji nie przedstawił jego sytuacji finansowej oraz majątkowej) i nie określił w jakiej formie oraz w jakiej wysokości korzysta z jego wsparcia; nie wyjaśnił także dlaczego nie dochodzi świadczeń alimentacyjnych od zobowiązanych do tego osób; nie określił czy korzysta ze wsparcia finansowego pomocy społecznej lub osób trzecich; nie przedstawił i nie udokumentował wysokości swoich wydatków; nie wyjaśnił z jakiego źródła czerpał środki na pokrycie wynagrodzenia osoby, która sporządziła mu pisma procesowe. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów postępowania nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1989 r. II CZ 80/89 LEX nr 8963) przyjmuje się, że w przypadku prowadzenia procesu w interesie dziecka, które nie osiągnęło możliwości samodzielnego utrzymania, jego rodzice winni wyłożyć potrzebne na ten cel środki. W takim wypadku o zwolnieniu od kosztów sądowych decydują możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.